Nyo munooda limbanana mathuulelo othakala

1-2. N’nga rumiwi Paulo hora dhinango adhivwa a-vi, n’nga i-yo ninofwanafwana na liye mundhila dhivi? (Aroma 7:21-24)

N’NGA munodhivwa a-vi mwathuulela vya rumiwi Paulo? N’nga liye ali misionariyo olimba rima, namafunji-a wadodoliso venango mutu alembile mabukhu manjinji a Bibilyani? Vyothene vyevi pyaimbarimbari. Mbwenye hora dhinango mofwanafwana na i-yo, liye anoolimbanana mathuulelo ofooki-a ninga sukwala nodhikhumbanyedha.

² Muleri Aroma 7:21-24. Mukartalee lodhowa wu Roma, Paulo atoothonyi-edha ira atookaana mathuulelo ninga anokaechana i-yo. Angalive ira ali Kristau ororomeleya, Paulo anoolimbanana mathuulelo ofuna irana vyongo vyothakala thitho nokala ofunechecha irana ifunelo ya Nlungu. Paulo thitho anoolimbanana mathuulelo othakala okhuza dhiomba landu na vyodawa vyairile liye ndulimu.

3. N’nga muyofunjedha yei ninotapanyan’ni? (Muone “Thapuleliwa wa Madhu enango.”)

³ Angalive ira anoorucheya rimanimwee, Paulo kaarumeli-idhe ira mathuulelo odaweyaa tam’tongenga. Muyofunjedha yei, ninotapanyani vyofuka vyo-arelavi: Mwasiwa ngwan’ni hora dhinango Paulo anoodhivwela “tangaranga”? N’nga airile a-vi ira amali-e mathuulelo othakala? N’nga ninaire a-vi ira niganyali volimbanana mathuulelo othakala?

N’NGA CHINI YAM’MWIRI-IDHE PAULO IRA AKAENA MATHUULELO OTHAKALA?

4. N’nga chini yam’mwiri-a Paulo ira akaena mathuulelo ofooki-a?

⁴ Vyodawa vyairile liye ndulimu. A-anakale Kristau, Paulo aidhiweya na dhina loi Saulo, atooira vyongo vyothakala maningi. Mwaifwanafwani-o, liye ngwarumeli-idhe ira Setefano aphiwe. (May. 7:58; 8:1) I-yavo vyevyo, Saulo ngwasogolela ira Makristau ta-ara-ariwenga.—May. 8:3; 26:9-11.

5. N’nga Paulo adhivwa a-vi athuulela vyongo vyairile liye ndulimu?

⁵ Angakanle Kristau, rumiwi Paulo hora dhinango anoodhikhumbanyedha namwasa wa vyongo vyairile liye ndulimu. Vinooneya ira wa vyawa vinjinji, vyodawa vyairile liye ndulimu vyanoom’mwiri-a dhikhumbanyedha. Mofwanafwani-a, muhora yalemba liye kartalee lodhowa wu Koritiyo, mu yawa ya 55 K.B., liye atoonga ira: “Vaarumiwi othene miyo ndili mwana maningi thitho kandili ofwanelela itaniwa rumiwi, namwasa oi ndanoo-ara-ara pingo wa Nlungu.” (1 Ak. 15:9) Vangavirile vyawa 5, mukartalee lodhowa wu Efeso, liye atoonga ira: Miyo ndili mutu “wang’ono maningi kwaranya mutu wang’ono vari vaatu ochena othene.” (Aef. 3:8) Thitho Paulo atoom’mwandela Timoteo ira miyo voroma “ndali onyoza Nlungu, a-ra-ara atwee thitho waiburutu.” (1 Ti. 1:13) Vahora yawaredhela liye mipingo, pyo-okaikeli-a ira Paulo anoofwanya abali aaoni-a liye nyarwa.

6. N’nga ndi yongo inango ivi yam’mwiri-a Paulo ira adhikhumbanyedhenga? (Muone thitho madhu a chindo.)

⁶ Minga ya manungoni. Paulo atoonga ira yorucha yam’mwiri-a kala osukwala ndi “minga ya manungoni.” (2 Ak. 12:7) Paulo kaaongile nyarwa dhagumanana liye. Mbwenye madhu a-indi-edhe liye basa anothonyi-edha ira yali yongo yoi yanoo’mpha maningi. Dhinooda kala nyarwa dha manungoni, dhamathuuleloni na vyongo vinango.b

7. Mwasiwa ngwan’ni vyali vyorucha ira Paulo airenga vyongo vyofwanelela hora dhothene? (Aroma 7:18, 19)

⁷ A-longomanawee. Hora dhinango Paulo anoosukwala namwasa okala o-olongomana. (Muleri Aroma 7:18, 19.) Liye anoofuna irana vyongo vyapama, mbwenye anoodhivwa ira kanovioda. Paulo atoozindiyela ira ali vakhondo yolimbanana vyongo vyothakala vyafuna manumgwee thitho na vyongo vyaphama vyafuna liye irana. Masiki vingali ee-no, liye anoodhilimbi-edha ira achinje umutwee wawale. (1 Ak. 9:27) Hora dhinango, vyongo vya umutwee wawale vyanoom’dhela mathuulelonimwee. Vyevi vyaireya, Paulo anoosukwala maningi!

N’NGA PAULO ALIMBAN’NENA A-VI MATHUULELO ODAWEYA?

8. N’nga ndi vyongo vivi vyaira Paulo volimbana vyongo vyadawi-a liye?

⁸ Ninga muonile i-yo mumakartee, Paulo athuulela moda zimu ochena mwakami-edhe aliwa Makristau ira ta-iye vilemeelo vyothakala nochinja umutwiwa. (Aro. 8:13; Agl. 5:16, 17) Liye atoonga movweya pama makalelo na mathuulelo othakala enao Makristau afwanela aliwa alimbanana. (Agl. 5:19-21, 26) Vyevi vinothonyi-edha ira Paulo anoothuulela vyofookavyee, anoosakasaka malangi-o Malembani thitho vyevyo vyafwanela liye irana ira aode limbanana vyofookavyo. Thitho liye anoo-arela malangi-o avelela liye waatu enango.

9-10. N’nga chini yam’kami-idhe Paulo ira alimbanena mathuulelo ofooki-a? (Aefeso 1:7) (Muone thitho iruthiruthi.)

⁹ Angalive ira hora dhinango Paulo anoofooka, vatokala vyongo vinjinji vyam’kami-a dhowanave kala osangalala. Mwaifwanafwani-o, anoosangalala avwa milanyu yapama yokhuza moda mwawendela mipingo. (2 Ak. 7:6, 7) Anoosangalala thitho namwasa ovwelana na Makristau afwee. (2 Ti. 1:4) Thitho anooidhiwa ira Yohova anoosangalala na liye. Paulo anoosangalala maningi namwasa om’labela Nlungu na “ithuulela rima yochena.” (2 Ti. 1:3) Masiki vahora yamangiwile liye wu Roma, liye atoolimbi-a Makristau afwee ira ‘tasangalalenga namwasa wa Mbwiye.’ (Afl. 4:4) Naleringa vyongo vyalembile Paulo, ninoona ira liye kaathuulela vyongo vyam’fooki-a baa-i. Vinooneya ira aroma thuulela vyongo vyam’fooki-a, hora yeniyene anoochinja noroma thuulela vyongo vyapama.

¹⁰ Paulo atooda limbanana mathuulelo ofooki-a namwasa ororomela ira khuto ndi yotuva yam’va-idhe Nlungu mo-ovira khundu. (Agl. 2:20; muleri Aefeso 1:7.) Vyevi vyotoom’kami-a ira a-akaikelenga navang’onovene ira Yohova unonilevelela dhela mwa Yesu Kristu. (Aro. 7:24, 25) Angalive ira ndulimu atooira vyongo vyothakala thitho vatookala vyongo vinango vyadawi-a liye, Paulo atooda irana “urumiwi opambuleya” wa Nlungu mosangalala.—Aeb. 9:12-14.

11. Mwasiwa ngwan’ni ninoonga ira Paulo ndiifwanafwani-o yapama yonilimbi-a?

¹¹ Mofwanafwana na Paulo, ninooda dhivwa ira hora dhothene nili va khondo yolimbanana yorucha inango. Inooda kala khondo yolimbanana vyongo vinothuulela i-yo, vinoira i-yo venango vyongo vinoonga i-yo. Ninooda thitho fiya voonga ira “Miyo mutu orucheya!” Voonga vya yorucha yalimbanana liye, rongola mwinango wa vyawa 20 dhinalee Elizac aongile ira: “Ndinolimbi-iwa ndathuulela vyam’mwireele Paulo. Ndinodhivwa pama. Kai miyo baa-i unofwanela chinja. Vyevi vinondithuucha ira Yohova unoidhiwa vyongo vinogumanana atwee.” N’nga ninaire a-vi ira mofwanafwana na Paulo nidhowenave kaana ithuulela rima yochena nokala osangalala angalive ira hora dhinango ninorucheya na mathuulelo ofooki-a?

N’NGA NINAIRE A-VI IRA NIODE LIMBANANA MATHUULELO OFOOKI-A?

12. N’nga irana vyongo vyokhuza lambela hora dhothene unanikami-e a-vi limbanana mathuulelo ofooki-a?

¹² Muirenga vyongo vyokhuza lambela hora dhothene. Nadhilimbi-edhanga irana vyongo vyokhuza lambela hora dhothene, vinonikami-a maningi ira nithuulelenga vyongo vyapama. Ninooda fwanafwani-edha na vyevi noira vyongo vinanikami-e ira nikaena manungo apama. Nadyanga vyodya vyapama, irana mawaredhelo olimbi-a manungo thitho gona mokwakwanela ninokaana manungo apama. Mofwanafwana na vyevi, i-yo othene ninodhivwa pama naleringa madhu a Nlungu hora dhothene, kozeela, fwanyeya nowakhula vamigumanoni thitho laba basa lolaleela. Vyongo vyolimbi-a ninga vyevi vinooda nikami-a ira niode limbanana mathuulelo ofooki-a.—Aro. 12:11, 12.

13-14. N’nga irana vyongo vyokhuza lambela hora dhothene ukami-idhe a-vi Makristau enango ororomeleya?

¹³ Kathuulelani vya John afwanyeilena urenda wa kansa angana vyawa 39. Voroma anoorucheya maningi namwasa wa urendee. Liye atoodhifuka ira: ‘Vinoodeya a-vi fwanyeyana urenda wa kansa ndingana vyawa vyoyeva ee-ni?’ Hora yeniyo, mwanee ana vyawa viraru baa-i. N’nga chini yam’kami-idhe limbanana yokhumbanyi-a yana liye? Liye aongile ira: “Angalive ira ndanoochenyela, ndanoonechecha ira mbanja li-u linoira vyongo vyokhuza lambela hora dhothene. Nanoodhowa migumano hora dhothene, dhowa muurumiwini sumana nlilothene thitho irana lambela wavabanjani angalive ira irana vyevi wali orucha.” Vothuulela vyongo vyaireya, John aongile ira: “Voroma unodhikhumbanyedha maningi. Mbwenye vavira hora unoroma ona Yohova auva-anga kopolo thitho uthonyi-edha udhivela. Yohova unooda uva-ani kopolo ninga mwemo mwairile liye na miyo.”

¹⁴ Eliza um’mongile i-yo ndulimu, aongile ira: “Hora dhothene ndadhowa migumanoni thitho leri Bibilya vandekhene, vinondithuucha ira Yohova unondivuruwana thitho unondidhiveliwana maningi. Vyevi vinondikami-a kala osangalala.” Diane na man’nee Nolan, oi ndi namaing’anela isa wu Afrika aongile ira: “Hora dhothene nanooira vyongo vyokhuza lambela angalive ira ninogumanana vyongo vyosukwali-a. Pyooneelatu ira hora dhothene Yohova unonikami-a kaana mathuulelo ofwanelela. Ninodhilimbi-edha thuulela ira Yohova unodha nikami-a thitho niraeli-a. Kaninoidhiwa moda munairele liye vyevi mbwenye ninoidhiwa ira mwaimbarimbari unodha viiranadi.”

15. N’nga ninofuneela iranan’ni ira niode limbanana mathuulelo ofooki-a? Muonge ifwanafwani-o.

¹⁵ Vatokala vyongo vinango vinofuneela i-yo irana ira niode limbanana mathuulelo ofooki-a. Mwaifwanafwani-o, nifwanafwani-e ira mithaninyu itoroma upha. Munooda roma dhivwa pama akala mutokaana hora yowenda dambo nlilothene. Mbwenye ira yoruchai imale, munofwanela irana vinjinji. Ira muidhiwe yongo iromi-idhe yoruchai, munofwanela maonana na ifirimero. Mofwanafwana na vyevi, ninofwanela sakasaka Bibilyani, mabukhwi-u thitho onga na Makristau olimba mwauzimu ira niidhiwe vinaire i-yo volimbanana mathuulelo ofooki-a enao anoniruchi-a hora dhothene. Ee-ni dhoweni nioneni vyongo vinango vinanikami-e.

16. N’nga chini inaukami-eni idhiwa inouiri-ani ira mukaengana mathuulelo ofooki-a? (Salimo 139:1-4, 23, 24)

¹⁶ Nilobelenga wa Yohova ira anikami-e idhiwa vyongo vinanikami-e vaokhene. Mwene Davide anooidhiwa ira Yohova unom’mwidhiwa pama. Ee-no Davide anoolobela wa Yohova ira am’kami-e idhiwa vyongo vyam’mwiri-a ira ‘adhikhumbanyedhenga.’ (Muleri Salimo 139:1-4, 23, 24.) Nyo thitho munooda lobela wa Yohova ira aukami-eni idhiwa inouiri-ani ira mukaena mathuulelo ofooki-a. Thitho vinaire nyo ira muode limbanana. Munooda dhifuka vyofuka ninga vi: ‘N’nga chini inondiiri-a ira ndidhikhumbanyedhenga? N’nga vatokala yongo inango inondiiri-a ira ndirome kaana mathuulelo ofooki-a? Vyongo vyofooki-a vyadha mathuuleloni mwanga, n’nga ndinodhowanave vithuulela venango ndinovi-iya hora yeniyene?

17. N’nga munofwanela funjedha myasa iivi inaukami-eni ira muthuulelenga maningi vyongo vinaulimbi-eni? (Muone thitho iruthiruthi.)

¹⁷ Mufunjedhenga Bibilya movwelana na moda muli vyongo vaingumiinyu. Ndi pama ira hora dhinango mufunjedhenga vya makalelo a Yohova. Mwaifwanafwani-o, rumiwi Paulo atooganyali maningi namwasa othuulela vyokhuza khuto thitho moda Yohova munonilevelela liye. Nyo thitho munooda irana vyevi. Munooda indi-edha basa Bukhu losakasakela myasa la Mboni dha Yohova, Índice das Publicações da Torre de Vigia, thitho vyongo vinango vyokami-a vofunjedha vinofwanyeya muiyongelwinyu vofunjedha myasa yokhuza tangaranga, levelela na udhivela ororomeleya wa Nlungu. Mwaona ira mutofwanya vyongo vinaulimbi-eni mulembe thandha wa vyongovyo thitho muvifunjedhenga mwaona ira mutoroma dhikumbanyedha Mwaleringa maversu ali mumyasila, mudhilimbi-edhenga a-indi-edha basa movwelana na moda muli vyongo vaingumiinyu.—Afl. 4:8.

18. N’nga Makristau enango tasakasakile myasa iivi yaakami-idhe?

¹⁸ Eliza um’mongile i-yo ndulimu, angafunjedhile mwasa okhuza Yobo aongile ira: “Vyongo vinjinji vyam’mwireele Yobo ndi vyevyo vyandiireele. Liye atoogumanana vyowesedha mo-arana-arana. Mbwenye vahora yadhikhumbanyedha liye maningi, kaa-iidhe m’nyindela Yohova angalive ira kaaidhiwa yaromi-a nyarwadhee.” (Yob. 42:1-6) Diane um’mongile i-yo ndulimule aongile ira: “Miyo na man’nanga ninofunjedha bukhu la Yandikirani Yehova. Ninosimba Yohova ira unoniomba ninga mulimbo omba yombwe munoirela liye. Malo mothuulelanga vyongo vinodawi-a i-yo, nithuulelenga moda munoniombela Yohova ira nikale atu apama. Vyevi vinonikami-a ira akale fwi-u wavarimani.—Esa. 64:8.

KANINOKAIKELA IRA YOHOVA UNODHA NIKAMI-A THITHO NIRAELI-A

19. N’nga hora dhinango ninongo dhivwa a-vi, n’nga kaninokaikela vyan’ni?

¹⁹ Angalive ira ninoira vyongo vyokhuza lambela hora dhothene thitho funjedha Bibilya movwelana na moda muli vyongo vaingumii-u, kanidedi-edhelenga ira nino-iyelatu vyongo vyofooki-a. Malambo enango ninooda dhionangave ira nili orucheya! Mbwenye mokami-iwa na Yohova, ninooda i-ya thuulela vyongo vyofooki-a. Ninooda sikimizela hora dhothene ira ninooda sangalala namwasa okala vauxamwali wapama na Yohova thitho voidhiwa ira liye unosangalala na vyongo vinoira i-yo vom’lambela.

20. N’nga nyo muli osikimiza rima iranan’ni?

²⁰ Dhoweni nikale osikimiza rima ira kanirumeli-e ira nyarwa dhi-u thitho vyongo vyairile i-yo ndulimu viniimwanani-e kala osangalala. Yohova unooda nikami-a ira ni-iye thuulela vyongo vyofooki-a. (Sal. 143:10) Ninodedi-edhela maningi hora inathuulelenga i-yo vyongo vyapama. Molomwee, dambo nlilothene ninodha venyathinga na-ana vyokhumbanyi-a nom’labela Nlungwi-u Yohova mosangalala!