Yac Kom Lwelah Mwet Orek Ahluh Kle Fuhlwact Elan Luhmwekomlac?
“Kowos muhta in pouk oacna ke kle uh oan ke in poun mwet orek ahluh.”—JEREMIAH 18:6.
1, 2. Efuh kuh God el liyacl Daniel oacna “sie mwet suc arulacna kuloh,” ac kuht kuh in oacna Daniel fuhkah ke ahkostwen lasr uh?
KE PACL se ma mwet Jew utucklac nuh in acn Babylon, eltahl ilyak nuh ke sie siti ma nwacnwaclah ke ma sruhloaclah ac mwet suc alu nuh sin nguhn fohkfohk. (Daniel 1:6, 8, 12; 3:16-18) Daniel ac mwet kawuck lal uh eltahl eis Jeova oacna mwet Potter laltahl, ac eltahl tahfwelah na in alu nuh sel muhkwena. Daniel el muhta ke acn ma oasr kain in ohiyac tiac wo inge ke inkaiyen moul lal uh, ne ohinge lipufacn se luhn God el fahk lah el “sie mwet suc arulacna kuloh.”—Daniel 10:11, 19.
2 Ke pacl luhn mwet in Bible uh, sie mwet potter el ac itucngyac fohk kle in luhmahlah nuh ke atac se ma el luhngse uh. Mwet kuhlwacnsap luhn Jeova ke pacl inge eltahl akihlen lah el pa mwet kol fuhlwactlacna inkuhsrao ac fin facluh ac oasr kuh lal in luhmahlah muhtuhnfacl nuhkewa. (Riti Jeremiah 18:6.) Oasr pac kuh luhn God in luhmahlah kais sie sesr. Tuhsruhktuh, Jeova el tiac pahtok kuhtwena mwet in eklac. A, el luhngse kuht in inse muhlahlah in lwelah elan luhmwekuhtlac. Ke mwe lutlut se inge, kuht ac fah lutlutkihn lah fuhkah kuht kuh in tahfwelah na in oacna fohk kle fihsracsr in poun God. Kuht ac fah sramsramkin kihsen siyuck tolu inge: (1) Kuht ac oruh fuhkah kuht in tiac ahkkahlwemye ohiyac ma ac oruh kuht in pihlesruh kahs in kahsruh luhn God ac in oacna fohk kle kwekwe? (2) Kuht kuh in ahkkweye fuhkah ohiyac ma ac kahsre kuht in sruokyacna ahkostwen lasr ac oacna fohk kle fihsracsr? (3) Pahpah ac ninac ke congregation uh ac sang kahsruh nuh sin God fuhkah ke eltahl luti tuhlihk nahtuhltahl uh?
TARAN KE OHIYAC MA AC ORUH INSIACSR IN PIHLESRUH KAHS IN KAI
3. Ohiyac fuhkah ac kuh in oruh insiacsr in pihlesruh kahs in kai uh? Sang sie mwe puhpuhlyuck an.
3 Soakas 4:23 fahk: “Arulacna karuhnguhnwacng nuhnak [“insiom,” NW] lom an, mweyen moul lom ac sikyak oacna ma kom nuhnkuh.” In karihngihn insiacsr tuh kuht in tiac pihlesruh kahs in kai, kuht enenuh in taran ke ohiyac kuluk inge oacna inse fuhlwact, oruh ma kuluk, ac srihklac luhlahlfongi. Kuht fin tiac taran, ma inge ac kuh in oruh kuht in seahkos ac luhngse in lain (Daniel 5:1, 20; Hebrew 3:13, 18, 19) Pa inge ma sikyak nuh sel Tohkohsrah Uzziah luhn acn Judah. (Riti Luo Chronicle 26:3-5, 16-21.) Ke muhtwacwacackiyac ah, Uzziah el luhngse in ahkos God ac el fototo nuh sel, pwacnacng God el ahkkweyacl. Tuhsruhktuh, ke “el muhtwacwacack in kuhi, na el inse fuhlwactyak.” Ohiyen inse fuhlwact lal uh yohkwelihk na pwacye ac el srihke in esuhkack mwe kweng fin loang luhn mwe kihsac ke tempuhl, finne kunohkohn inge ma luhn mwet tol muhkwena. Ke pacl se ma mwet tol uh fahk nuh sel lah tiac wo ma el oruh uh, Uzziah el arlacna kasrkuhsrak! Jeova el ahkpuhsisaclye tohkohsrah na inse fuhlwact se inge, ac el eklac sie mwet lepa nwe ke na el misac.—Soakas 16:18.
4, 5. Meac ac kuh in sikyak kuht fin tiac karihngihnkuhtyang liki inse fuhlwact? Sang sie mwe puhpuhlyuck an.
4 Kuht fin tiac taran ke ohiyen inse fuhlwact, kuht ac kuh in muhtwacwacack in nuhnkuh muh kuht wo liki mwet sahyac uh. Ac kuht ac muhtwacwacack pac in pihlesruh kahs in kahsruh ma utuckuh nuh sesr ke Bible. (Soakas 29:1; Rome 12:3) Pa inge ma sikyak nuh sel Jim, sie mwet elder. Ke sie miting luhn mwet elder ke congregation lal uh, oasr ma se el tiac na insese kac. Jim el fahk, “Nga fahk nuh sin mwet lili inge lah eltahl tiac kuhlwacng, na nga som liki miting sac.” Mahlwem ohnkohsr tohkoh, el som nuh ke sie pacna congregation tuhsruhktuh, tiac na srihsrngiyucki el oacna sie mwet elder we. Jim el arlacna toasrlah. El luhlahlfongi lah el pa pwacye se uh, ac ma inge oruh elan tui in kuhlwacnsuhpuh Jeova ke lusen yac singucul. El fahk muh, el tuh inse fuhlwact pwacnacng el muhtwacwacack in fahk muh Jeova pa oruh ma inge in sikyak. Ke lusen yac pucspucs, oasr mukul lili suc muhtwacta nuh yohrohl ac srihke in kahsrel, tuhsruhktuh Jim el sruhnga in eis kahsruh laltahl.
5 Jim el fahk, “Nga tiac kuh in tui in nuhnkuh muh mwet sahyac inge pa tahfonglac uh.” Ma sikyak nuh sel inge ahkkahlwemye nuh sesr lah inse fuhlwact uh kuh in oruh kuht in fahk muh orekma lasr inge tiac kuluk. Fin ma inge sikyak, kuht tilac oacna fohk kle ma fihsracsr. (Jeremiah 17:9) Yac oasr pacl mwet lili uh ahktoasrye kom? Yac oasr pacl kom ahsor ke srihpen wacngihnlac kunohkohn lom? Ohiyac fuhkah kom ahkkahlwemye? Yac kom inse fuhlwactyak, kuh kom akihlen lah ma yohk srihpac emeet uh pa in orek mislac nuh sin mwet lili wiyom ac kwacfeacng in sruokyacna oaru lom nuh sin Jeova?—Riti Psalm 119:165; Colossae 3:13.
6. Meac ac kuh in sikyak kuht fin pahlah in oruh ma kuluk?
6 Sie mwet fin tahfwelah na in oruh ma kuluk ac el okanlah ma inge, ac kuh in upac nuh sel in eis kahs in kahsruh ma tuhkuh sin God me. Ma inge ac kuh in oruh in fihsracsr nuh sel in oruh ma kuluk. Sie mukul lili el fahk muh tukun kuhtuh pacl, ohiyac kuluk lal uh tilac ahkkulukye nuhnak ac puhlakihn lal uh. (Ecclesiastes 8:11) Sie pac mukul lili suc pahlah in liye petsac fohkfohk ke lusen pacl se el fahk, “Nga konwacack lah nga muhtwacwacack in liye na ma tahfonglac luhn mwet elder uh.” Ohiyac lal inge kuhnahoslah fototo lal nuh sin Jeova. Ke pacl se ma oasr mwet sahyac konwacack ke ma el oruh inge, el eis kahsruh sin mwet elder. Ahok, kuht nuhkewa sesuwohs. Tuhsruhktuh, kuht fin kwacna ahkkulukye mwet suc kai kuht uh kuh kuht fin sukok srihpac ke pacl ma kuht oruh ma kuluk ac tiac siyuck nuhnak muhnahs kuh kahsruh luhn God, insiacsr ac pihlesruh ac sruhngaclah in porongo kuhtwena kahs in kahsruh sin God ac u lal uh.
7, 8. (a) Meac sikyak nuh sin mwet Israel in pacl meet ke srihpen srihklac luhlahlfongi laltahl? (b) Meac kuht kuh in lotwelah ke ma inge?
7 Ke pacl se ma Jeova el ahksukohsohkyelah mwet Israel liki sruhoh laltahl fin acn Egypt, eltahl liye mwenmwen wolacna nuhkewa ma el oraclah ah. Finne ohinge, ke pacl se ma eltahl apkuhran in sun Facl in Wuhlelah, insiacltahl pihlesruh ac seahkos Jeova. Efuh? Ma ke srihpen wacngihn luhlahlfongi laltahl nuh sin God. Eltahl tilac luhlahlfongi Jeova, a eltahl sahngweng ac tohrkahskahs lainuhl Moses. Eltahl ke fohlohklac nuh Egypt, acn se ma eltahl tuh mwet kohs we ah! Jeova el arlacna ahsor kac ac fahk: “Mwet inge ac pihlesreyuc ne ngac?” (Oekyuk 14:1-4, 11; Psalm 78:40, 41) Mwet Israel inge eltahl misac in acn mwesis ke srihpen insiacltahl sruhngaclah in lohngohl Jeova ac srihklac luhlahlfongi laltahl.
8 Ke pacl inge, kuht fototoyang nuh ke facl sasuc uh, ac luhlahlfongi lasr uh srihkeyuck. Pwacnacng, kuht enenuh in tuni ahkwoyac ohiyen luhlahlfongi lasr uh. Kuht etuh fuhkah lah ma inge arlacna kuh? Kuht kuh in tuni kahs lal Jesus ma oasr ke Matthew 6:33. Siyuck sum sifacna: Yac ma yohk srihpac emeet nuh sihk ac sulaclah luhk uh ahkkahlwemye lah nga luhlahlfongi ke kahs lal Jesus? Yac nga enenuh in tui ac tilac wi ke miting kuh forfor ngan muh kuh in orek mani in yohk liki na meet ah? Meac nga ac fah oruh fin enenuh nga in sislah kuhiyuck ac pacl yohk nuh ke orekma luhk uh? Yac nga ac lwelah facl kuluk se inge in luhmahlah moul luhk uh kuh sahp tulokihnyucwi in tiac kuhlwacnsuhpuh Jeova?
9. Efuh kuh kuht enenuh in “sifacna srihke” luhlahlfongi lasr uh, ac kuht ac oruh fuhkah ma inge?
9 Kuht fin tiac na ahkos ma Bible uh fahk pacl nuhkewa ke asruoki kuluk, mwet sisilac, kuh ke mwe ahkengan, insiacsr ac kuh in tilac porongo kahs in kahsruh luhn Jeova. Meac kom enenuh in oruh fin ma inge muhtwacwacack in sikyak nuh sum? Kom enenuh in suhlahklahk in tuni ahkwoyac luhlahlfongi lom an! Bible uh fahk: “Kowos in sifacna srihke kowos ac nuhnuhnke kowos, in konwacack lah kowos moul in luhlahlfongi kuh tiac.” (Luo Corinth 13:5) Kom enenuh in pwacye nuh sum sifacna, ac orekmakihn Kahs luhn God pacl nuhkewa in ahksuwohsye nuhnak lom an!
ORUH KOM IN OACNA FOHK KLE MA FIHSRACSRSRACSR
10. Meac kuh in kahsre kuht in oacna fohk kle ma fihsracsr in poun Jeova?
10 In kahsre kuht in oacna fohk kle ma fihsracsr pacl nuhkewa, God el use nuh sesr Kahs lal, congregation luhn mwet Christian, ac orekma in luti lasr uh. Ke kuht rit Bible ac nuhnkuh yohk kac ke lwen nuhkewa, ma inge kahsre kuht in eklac oacna fohk kle ma fihsracsr in poun Jeova ac lwelah elan luhmwekuhtlac. Jeova el sapkihn tohkohsrah nuhkewa luhn Israel in suhmuhslah nuh seltahl sie copy ke ma Masap luhn God ac el enenuh in riti ma inge ke lwen nuhkewa. (Deuteronomy 17:18, 19) Mwet sap inge akihlen lah arlacna yohk srihpac in riti ma suhmuhslah uh ac in nuhnkuh yohk ke ma inge ke orekma in luti laltahl uh. Eltahl orekmakihn kuhtuh ip ke ma suhmuhslah ke kahs Hebrew ke pacl pucspucs ke sihm laltahl uh, ac ke pacl ma eltahl luti mwet uh, eltahl ahkkweyacltahl pac in orekmakihn ma Suhmuhslah uh. (Orekma 17:11) Ke inkacnek sepacna inge, kuht akihlen pac lah arlacna yohk srihpac in riti Kahs luhn God ke lwen nuhkewa ac in nuhnkuh yohk kac. (Sie Timothy 4:15) Ma inge ac kahsre kuht in puhsisacl na pacl nuhkewa, ac ke srihpac se inge Jeova el ac kuh in luhmwekuhtlac.
Orekmakihn kahs in kahsruh lun God in kahsre kom in tahfwelah na in oacna fohk kle fihsracsrsracsr (Liye paragraph 10-13)
11, 12. Jeova el orekmakihn fuhkah congregation uh in luhmwekuhtlac fal nuh ke ma enenuh luhn kais sie sesr? Sang sie mwe puhpuhlyuck an.
11 Jeova el etuh mwe enenuh luhn kais sie sesr, ac el orekmakihn congregation uh in luhmwekuhtlac. Jim, suc sruhmuhnyuck ke muhtwacwackiyen mwe lutlut se inge, el muhtwacwacack in ekuhllah ohiyacl ke pacl se ma sie mwet elder el ahkkahlwemye luhngse nuh sel. Jim el fahk: “Wacngihn pacl se el sis ma kuluk nuh fuck ke ma sikyak nuh sihk inge. A, el ahkkahlwemye na ma wo nuh sihk ac el ke na pwacye in kahsreyuc.” Tukun mahlwem tolu, mwet elder se inge solwacl Jim in tuhkuh wi miting. Jim el fahk muh mwet lili ke congregation sac engan in painguhl ac luhngse laltahl inge kahsrel in ekuhllah nuhnak lal uh. El muhtwacwacack in liye lah tiac puhlakihn lal uh pa yohk srihpac emeet uh. Muhtwacn kiyacl Jim ac mwet elder ke congregation lal uh ahkkweyacl, ac el kais kuhtuh na fohlohk in sifwil kuhlwacnsuhpuh Jeova. Jim el oacyacpac eis ma wo ke el riti mwe lutlut inge “Jehovah Is Not to Blame” ac “Serve Jehovah Loyally,” ma oasr ke The Watchtower ke November 15, 1992.
12 Ke pacl fal, Jim el sifwil pac srihsrngiyucki oacna sie mwet elder. Tohkoh, el kahsruh mukul lili sahyac in kuhtanglah ma upac ma oacna ma sikyak nuh sel ah ac el ahkkweye luhlahlfongi laltahl uh. El fahk nuh seltahl lah el nuhnkuh muh el fototo nuh sin Jeova meet, tuhsruhktuh ke ma pwacye uh el tiac na! El arlac auli lah el lwelah inse fuhlwact lal in pwacnacng elan tuni ma tahfonglac luhn mwet sahyac liki na in lohacng nuh ke ma ma yohk srihpac uh.—Sie Corinth 10:12.
13. Orekma lasr in luti pweng wo uh ac kuh in kahsre kuht in ahkwoye ohiyac fuhkah? Ac ma wo fuhkah kuht kuh in eis kac?
13 Orekma in luti uh ac kuh in luhmwekuhtlac pac ac kahsre kuht in eklac mwet wo liki na meet ah. Fuhkah? Ke kuht fahkwack pweng wo uh, kuht enenuh in ahkkahlwemye ohiyac wo oacna inse puhsisacl ac ip pucspucs ke fahko luhn nguhn. (Galatia 5:22, 23) Nuhnkuh ke ohiyac wo pucspucs ma orekma in luti uh kahsre kom in ahkwoye. Ke kuht etahi Christ, nuhnak luhn mwet uh mokleyuck ke pweng ma kuht luti inge ac kuh in ekuhllah ohiyacltahl nuh sesr. Ke sie mwe puhpuhlyuck, Mwet Loh luo fin acn Australia srihke in sang ma loh nuh sin sie muhtwacn ke lohm sel uh, tuhsruhktuh el arlacna kasrkuhsrak ac tiac kuhlwacng nuh seltahl. Finne ohinge, mwet Loh inge porongo na ac ahkkahlwemye suhnak nuh sel. Tohkohyang, muhtwacn sac inge el auli ke ohiyac ma el ahkkahlwemye ac el suhmuhslah sie lwacta nuh ke branch ohfuhs. El taltal kuluk ke ohiyacl. El fahk: “Nga oacna sie mwet lahlfon in tu inmahsrlon mwet luo suc fahkwelihk Kahs luhn God ac srihke in luhsuhltahllah.” Ke ma sikyak inge, kuht kuh in liye yohk srihpaciyen ohiyen fakpacp ke kuht luti pweng wo. Pwacye lah, orekma in luti lasr uh kahsruh mwet sahyac uh, tuhsruhktuh ma inge oacyacpac kahsre kuht in ahkwoye ohiyacsr.
AHKOS GOD IN LUTI TUHLIHK NUHTUMTACL UH
14. Meac pahpah ac ninac enenuh in oruh eltahl fin luhngse tuhlihk nahtuhltahl in orekmakihn ma eltahl lotwelah uh?
14 Inkaiyen tuhlihk srihsrihk uh inse puhsisacl ac luhngse in lutlut. (Matthew 18:1-4) Ke ma inge, arlacna wo nuh sin pahpah ac ninac in kahsruh tuhlihk nahtuhltahl uh in etuh ma pwacye ac in luhngse ma inge ke eltahl srackna srihk. (Luo Timothy 3:14, 15) Tuh in fahlac wo, pahpah ac ninac enenuh in luhngse ma pwacye ac orekmakihn ma Bible uh fahk nuh ke moul lalos sifacna. Pahpah ac ninac fin oruh ma inge, ac fihsracsr nuh sin tuhlihk nahtuhltahl uh in luhngse ma pwacye. Oacyacpac, tuhlihk uh ac fah kahlwem kac lah mwe kai sin pahpah ac ninac kiyacltahl uh ahkkahlwemye luhngse laltahl ac luhn Jeova nuh seltahl.
15, 16. Pahpah ac ninac uh ac ahkkahlwemye fuhkah luhlahlfongi laltahl nuh sin God fin sie tuhlihk nahtuhltahl uh sisilac?
15 Finne pahpah ac ninac luti tuhlihk nahtuhltahl uh ke ma pwacye, kuhtuh tuhlihk uh forla liki Jeova kuh sisilac. Fin ma inge sikyak, sucu sacn ac arlacna kweok. Sie muhtwacn lili fin acn South Africa el fahk: “Ke pacl se ma tuhlihk mukul se wiyuck inge el sisilac, nuh sihk oacna el in misac. Nga arlacna ahsor kac!” Tuhsruhktuh, meac el, pahpah ac ninac kiyacl uh oruh? Eltahl ukwe kahs in kahsruh ma oasr in Bible. (Riti Sie Corinth 5:11, 13.) Pahpah ac ninac eltahl etuh lah fin eltahl ahkos kahs in kahsruh luhn God, ma inge ac wo nuh sin mwet nuhkewa. Ac eltahl etuh lah oakwuck in sisilac pa inkacnek in kai luhn Jeova in ahkkahlwemye luhngse lal. Ke ma inge, eltahl ac ohsun ac sramsram muhkwena nuh sin tuhlihk mukul nahtuhltahl uh fin oasr ma enenweyuck na pwacye ke sucu uh.
16 Fuhkah puhlakihn luhn tuhlihk mukul se inge? Tok kuhtuh, el fahk, “Nga etuh lah sucu luhk uh tiac sruhngwacyuc, tuhsruhktuh eltahl ahkos Jeova ac u lal uh.” El oacyacpac fahk, “Ke pacl se kom enenuh na pwacye in siyuck Jeova el in kahsre kom ac nuhnak muhnahs nuh sum, kom akihlen lah kom enenwacl na pwacye ke moul lom.” Srihke petsacelah luhpan engan luhn sucu sacn ke pacl se mukul fuhsr se inge fohlohk nuh yurin Jeova! Ahok, kuht ac engan ac insewowo ke kuht ahkos God ke pacl nuhkewa.—Soakas 3:5, 6; 28:26.
17. Efuh kuht enenuh in ahkos Jeova ke ohiyen moul lasr uh, ac ma inge ac kuh in kahsre kuht fuhkah?
17 Mwet pahluh Isaiah el palye lah mwet Jew in acn Babylon eltahl ac auliyak ac fahk: “LEUM GOD, kom pahpah tuhmwacsr. Kuht oacna fohk kle, ac kom oacna mwet orek ahluh kle. Kom orekuhtlac.” Eltahl oacyacpac siyuck sin Jeova: “Nimet . . . esam na ma kuluk lasr nwe tok. Kuht mwet lom. Pahkotwen nuh sesr.” (Isaiah 64:8, 9) Kuht fin puhsisacl ac ahkos Jeova pacl nuhkewa, kuht arlacna sacohk ye muhtahl oacna Daniel. Jeova el ac tahfwelah na in luhmwekuhtlac ke inkacnek luhn kahs lal, nguhn muhtahl lal, ac u lal tuh ke pacl fahsruh uh kuht ac fah eklac “tuhlihk nuhtin God” suc suwohswohs.—Rome 8:21.