1, 2. (a) Kahs in sensen fuhkah se molwelah moul luhn mwet pucspucs uh? (Liye petsac se emeet ke mwe lutlut se inge.) (b) Kahs in kolyuck fuhkah ituckyang nuh sin mwet luhn God in molwelah moul laltahl?
“TUI, LIYE, LOHNG.” Pa inge kahs ma sihmlac ke sie mwe akucl na luhlahp ke inkacnek luhn train fin acn North America ma oan ahluhkwelah yac 100. Efuh? Tuh train inge in tiac fakihsyac sitosah ma kahsruhsr sahslah ke inkacnek luhn train uh. Ke srihpen mwet pucspucs eltahl lohacng ahkwoyac nuh ke mwe akucl in sensenkackihn inge, ma inge molwelah moul laltahl.
2 Oasr ma Jeova el oruh nuh sesr ma wo liki mwe akucl ma sensenkihn kuht inge. El kol mwet lal uh tuh eltahl in kuh in eis moul ma pahtpaht ac tiac sun mwe ongaiyac. Jeova el oacna sie mwet shepherd suc luhngse in kol ac sensenkihn sheep nahtuhl uh, eltahl in muh kuh in fahsr liki mwe sensen nuh ke moul laltahl uh.—RitiIsaiah 30:21.
KE LUSEN PACL NA LOELOES, JEOVA EL KOL MWET LAL
3. Fuhkah ne mwet nuhkewa oasr ke sie inkacnek ma kol nuh ke misac?
3 Ke muhtwacwacyen moul luhn mwet uh, Jeova el sang kahs in kolyuck ac kahs in luti na kahlwem. Ke sie mwe puhpuhlyuck, ke imac Eden, Jeova el sang kahs in luti na kahlwem ma ac kol mwet nuhkewa nuh ke moul ma pahtpaht ac engan. (Genesis 2:15-17) Tuhsruhktuh, Adam ac Eve pihlesruh kolyuck luhn Pahpah na luhngse se tuhmwacltahl inge. Eve el lohng kahs ma tuhkuh sin snake soko ac Adam el lohng muhtwacn kiyacl uh. Fuhkah sahflahiyen ma inge? Eltahl kewana sun mwe kweok ac misac ma wacngihn finsrak kac. Oacyacpac, ke srihpen seahkos laltahl uh, mwet nuhkewa fahsr ke sie inkacnek ma kol nuh ke misac.
4 God el sang kahs in kahsruh nuh sel Noah ma molwelah moul luhn mwet. Tukun Sronot sac, Jeova el sapkihn mwet in tiac kang kuh nihm srah. Efuh? Mweyen muhtwacwacack in pacl sacn, Jeova el lwelah mwet uh in mongo ikoac. Ke srihpen oakwuck sasuc ma eltahl oasr kac inge, eltahl enenuh kahs in kolyuck sasuc inge: “Ma se na ma kowos fah tiac kang uh pa ikoac ma srackna oasr srah kac, mweyen moul uh oasr ke srah uh.” (Genesis 9:1-4) Ke masap se inge, kuht lotwelah nuhnak luhn God ke moul, suc ma lal. El pa orekuhtlac uh ac el use moul lasr, pwacnacng oasr suwohs lal in oraclah masap nuh ke moul. Ke sie mwe puhpuhlyuck, el sapkihn mwet uh in tiac ahkmas kuh eslah moul luhn kuhtwena mwet. God el arlacna ahksacohkye moul ac srah ac el ac fah kuhnahoslah kuhtwena mwet suc orekmakihn ma inge ke inkacnek suhfal.—Genesis 9:5, 6.
5. Meac kuht ac fah tuni ke pacl inge, ac efuh?
5 Tukun lwen lal Noah ah, God el tahfwelah na in kol mwet lal uh. Ke mwe lutlut se inge, kuht ac fah tuni kuhtuh mwe srihkasrak nuh kac lah el kohluhltahl fuhkah. Kalweni se inge ac fah ahkkweye sulaclah lasr in ukwe kolyuck luhn Jeova nwe ke facl sasuc uh.
MUHTUHNFACL SASUC, KAHS IN KOLYUCK SASUC
6. Efuh kuh yohk srihpac mwet luhn God in pacl meet ah in ahkos masap ma ituckyang nuh sel Moses? Ac ohiyac fuhkah enenuh in ahkkahlwemyeyuck sin mwet Israel inge?
6 Ke lwen lal Moses ah, Jeova el sang kahs in kolyuck na kahlwem nuh sin mwet lal uh nuh ke ohiyac wo ac inkacnek in alu ma fal eltahl in oruh. Efuh? Mweyen in oacna ke fwack tari ah, ohiyac ma eltahl oasr kac inge eklac. Ke lusen yac lofoko kuhtuh, mwet Israel eltahl muhta fin acn Egypt oacna mwet kohs. Mwet nuhkewa suc rauneltahllah inge alu nuh sin mwet misac, orekmakihn ma sruhloaclah ac oruh ma pucspucs sahyac ma tiac ahkfuhlwactye God. Ke pacl se mwet luhn God inge sukohsohklah liki acn Egypt, eltahl enenuh kahs in kolyuck sasuc. Eltahl eklac sie muhtuhnfacl suc ahkos masap luhn Jeova muhkwena. Kuhtuh puk inge fahk lah kahs Hebrew nuh ke “masap” kuhpahsr nuh ke sie kahs ma kalmeyac uh pa “kol, kahsruh, luti.” Masap inge karuhnguhnwacng mwet Israel liki orekma in kosro ac alu kikiacp luhn muhtuhnfacl pucspucs ma rauneltahllah inge. Ke pacl se mwet Israel inge lohng ac ahkos God, eltahl eis mwe insewowo lal. Ke pacl ma eltahl pihlesracl inge, eltahl puhla mwe kweok yohk.—RitiDeuteronomy 28:1, 2,15.
7. (a) Ahkuhtweyac lah efuh Jeova el sang kahs in kolyuck nuh sin mwet lal uh. (b) Masap uh karihngihn fuhkah mwet Israel?
7 Oasr pac sie srihpac sahyac ma oruh enenweyuck kahs in kahsruh sasuc inge. Masap inge ahkoelah mwet Israel inge nuh ke sie ma yohk srihpac ke oakwuck luhn Jeova uh, pa ke tuhkuh lal Jesus Christ suc Messiah. Masap inge ahkacsmakihnye mwet Israel inge lah eltahl sesuwohs. Ma inge oacyacpac kahsreltahl in kahlwem kac lah eltahl enenuh mwe molwelah uh kuh sie mwe kihsac suwohswohs ma ac kuh in ahkfalyelah ac elah ma kuluk laltahl uh. (Galatia 3:19; Hebrew 10:1-10) In wekuhnacng ma inge, masap uh karihngihn fihl in sucu lal Messiah uh ac kahsruh mwet Israel in akihlacnuhl ke pacl se el tuhkuh uh. Ahok, masap uh oacna mwe karihngihn kuh mwe ‘liyacacng’ nwe ke tuhkuh luhn Christ.—Galatia 3:23, 24.
8. Efuh kuh kuht enenuh in kolyuck ke kahs in kahsruh ke masap ma ituckyang nuh sel Moses ac?
8 In oacna mwet Christian, kuht kuh pac in eis ma wo ke kahs in kolyuck ma Jeova el oraclah ke masap inge. Ke inkacnek fuhkah? Kuht kuh in tui ac liye kahs in kahsruh ma masap inge oreklac fal nuh kac. Finne kuht tilac muhta ye masap inge, kuht srackna kuh in orekmakihn kolyuck luhn ma inge ke moul lasr ke lwen nuhkewa ac ke alu lasr nuh sin Jeova. El sang masap inge in sihmlac ke Bible tuh kuht in lutlut kac, kolyuck ke kahs in kahsruh inge ac in srui lah Jesus el luti kuht ke sie ma ma yohk liki na masap uh. Lohng ma Jesus el fahk inge: “Kowos lohng tuh fwack tari, ‘Nik kom kosro.’ A inge nga fahk nuh suwos: Kuhtwena mwet suc ngwetacng nuh sin sie muhtwacn ac oasr nuhnak in kena lal nuh sel, el orek kosro nuh sel tari in nuhnak luhn insiacl.” Ke srihpac se inge, kuht enenuh in fahsr liki orekma in kosro ac oacyacpac kuhtwena nuhnak kuh kena kuluk ac fohkfohk.—Matthew 5:27, 28.
9. Oakwuck sasuc fuhkah oruh enenweyuck kahs in kolyuck sasuc sin God?
9 Tukun Jesus el tuhkuh oacna Messiah, Jeova el sang kahs in luti sasuc ac ahkkahlwemye kuhtuh pac ma ke oakwuck lal uh. Efuh kuh ma inge enenweyuck? Ke yac 33, Jeova el forlah liki muhtuhnfacl Israel ac sulaclah congregation luhn mwet Christian uh in mwet lal. Pwacnacng, oasr oakwuck sasuc ma ituckyang nuh sin mwet luhn God inge.
KOLYUCK MA ITUCKYANG NUH SIN ISRAEL LUHN GOD
10. Efuh kuh oasr masap sasuc ma ituckyang nuh ke congregation luhn mwet Christian uh? Ac fuhkah ma inge siena liki masap ma ituckyang nuh sin mwet Israel inge?
10 Jeova el sang masap ma ituckyang nuh sel Moses ac nuh sin mwet Israel in lotweltahl in moul ac alu nuh sel. Ke muhtwacwacyen pacl luhn mwet sap ah, mwet luhn God inge tilac ma ke muhtuhnfacl sefanna tuhsruhktuh, eltahl tuhkuh ke muhtuhnfacl pucspucs ac kapkapack laltahl uh tiac oacna sie. Ke pacl sac, ma inge pahngpahng Israel luhn God. Eltahl oakiyac sie congregation ke mwet Christian ac eltahl muhta ye sie wuhleacng sasuc. Jeova el sang mwe luti sasuc ac ahkyohkye kahs in ahkuhtweyac nuh seltahl in etuh lah eltahl ac moul ac alu fuhkah nuh sel. Ma na pwacye se lah “God el oruh mwet nuhkewa oacna sie. Kuhtwena mwet suc sahngweng sel, ac oruh ma suwohs God El insewowo sel.” (Orekma 10:34, 35) Eltahl ukwe “masap luhn Christ” ma oreklac fal nuh ke kahs in kahsruh ma sihmlac uh, tiac ke yot, a ke insiacltahl. Masap se inge pa ac kol ac sang kahsruh nuh sin mwet Christian ke acn nuhkewa ma eltahl muhta we.—Galatia 6:2.
11. Meac ma yohk srihpac luo ke moul luhn sie mwet Christian ma “masap luhn Christ” uh sang kahsruh nuh kac?
11 Arlacna yohk ma wo ma Israel luhn God eis ke kolyuck luhn Jeova ke inkacnek lal Jesus. Meet liki na el ahkkahlwemye ke wuhleacng sasuc uh, Jesus el fahk masap na yohk srihpac luo. Sie ma ke orekma in luti uh. Ma se sahyac ah ma ke inkacnek in moul luhn mwet Christian ke orekma ac ohiyac laltahl nuh sin sie sin sie. Kahs in luti inge ma nuh sin mwet Christian nuhkewa, wi pac mwet kuhlwacnsap nuhkewa ke pacl inge, finne finsrak lasr uh pa in moul ma pahtpaht in inkuhsrao kuh fin facluh.
12. Meac ma sasuc ke orekma in luti uh?
12 In pacl meet ah, mwet ke muhtuhnfacl inge tuhkuh nuh Israel in kuhlwacnsuhpuh Jeova. (Sie Tokosra 8:41-43) Tok kuhtuh, Jesus el fahk masap inge ke Matthew 28:19, 20. (Riti.) El sapkihn mwet tuhma lutlut lal ah in “som” nuh yurin mwet nuhkewa. Ke Pentecost ke yac 33, Jeova el ahkkahlwemye lah el luhngse pweng wo uh in lutiyuck ke yen nuhkewa fin facluh. Ke lwen sac, mwet 120 ke congregation sasuc se inge sesseslah ke nguhn muhtahl ac eltahl muhtwacwacack in kahskahskihn kain in kahs nuh sin mwet Jew ac mwet suc forlah wi alu luhn mwet Jew inge. (Orekma 2:4-11) Tohkoh, eltahl luti pac nuh sin mwet Samaria. Na ke yac 36, pweng wo ah lutiyuck pac nuh sin mwet Gentile suc tiac kohsrkohsrlah. Kalmac pa mwet Christian inge enenuh in som luti nuh sin mwet nuhkewa fin facluh!
13, 14. (a) Meac enenweyuck ke “masap sasuc” se lal Jesus inge? (b) Meac kuht kuh in lotwelah ke mwe srihkasrak ma Jesus el oakiyac inge?
13 Jesus el oacyacpac fahk “sie masap sasuc” ke ohiyacsr nuh sin mwet lili wiyacsr uh. (RitiJohn 13:34, 35.) Kuht enenuh in ahkkahlwemye luhngse lasr nuh seltahl ke lwen nuhkewa ac kuht enenuh pac in ahkolah in fuhleack moul lasr uh kacltahl. Ma inge wacngihn ke masap ma ituckyang nuh sel Moses ac.—Matthew 22:39; Sie John 3:16.
14 Jesus pa mwe srihkasrak se ma wo emeet ke sie mwet suc ahkkahlwemye luhngse pwacye. El luhngse mwet tuhma lutlut lal ah na pwacye pwacnacng el kuh in misac kacltahl. Ac el ke mwet tuhma lutlut nuhkewa lal uh in oruh pac ma inge. Pwacnacng, kuht enenuh in ahkolah in muhtweng ke kuhtwena ma upac ac misac ke mwet lili wiyacsr uh.—Sie Thessalonica 2:8.
KAHS IN KOLYUCK KE PACL INGE AC KE PACL FAHSRUH UH
15, 16. Ohiyac sasuc fuhkah kuht oasr kac ingena uh? Ac God el kol kuht fuhkah?
15 Jesus el srihsrngiyac “mwet kuhlwacnsap oaru ac lahlmwetmwet” uh in ‘kihte’ mwet tuhma lutlut lal ke mwe mongo in nguhn ke pacl fal. (Matthew 24:45-47) Mongo se inge wekuhnacng kahs in kolyuck na yohk srihpac nuh sin mwet luhn God ke pacl oasr ma eklac uh. Ohiyac ma kuht oasr kac inge sasuc ke inkacnek fuhkah?
16 Kuht muhta ke “lwen sahflah” ac ke pacl na sa kuht ac fah puhla mwe ongaiyac ma wacngihn ma oacna. (Luo Timothy 3:1; Mark 13:19) Oacyacpac, Satan ac lipufacn kuluk lal uh sisilac liki inkuhsrao nuh facluh ac eltahl oruh mwe ahkkweok pucspucs nuh sin mwet uh. (Fwackyuk 12:9, 12) In wekuhnacng, kuht ahkos masap lal Jesus ke kuht som luti nuh sin mwet nuhkewa fin facluh nohfohn ac ke kain in kahs pucspucs liki na meet ah!
17, 18. Meac kuht enenuh in oruh ke kahs in kolyuck ma ituckuh nuh sesr uh?
17 U luhn God uh use kuhfwen orekma pucspucs in kahsre kuht ke orekma in luti uh. Yac kom orekmakihn ma inge? Ke pacl in toeni lasr uh, kuht eis kahs in kolyuck nuh kac lah kuht ac orekmakihn kuhfwen orekma inge fuhkah ke inkacnek ma wo emeet. Yac kom nuhnkuh ke kahs in kolyuck inge oacna kahsruh sin God me?
18 In eis mwe insewowo luhn God, kuht enenuh in lohacng ahkwoyac nuh ke kahs in kolyuck nuhkewa ma el acse nuh sesr ke inkacnek luhn congregation lasr uh. Kuht fin ahkos ingena, na ac fah fihsracsr nuh sesr in ukwe kolyuck lal ke pacl in “ongaiyac” luhlahp uh, ke Satan ac oakwuck kuluk se lal inge kuhnanuclac. (Matthew 24:21) Tukun ma inge, kuht ac enenuh pac kahs in kolyuck sasuc nuh ke moul lasr ke facl sasuc uh ma ac fah wacngihn kuhtwena mwe ahkkuluk lal Satan we.
Ke facl sasuc uh, kuht ac fah eis puk lihmlihm ma ahkkahlwemye kahs in kolyuck sasuc nuh ke moul ke Paradise uh (Liye paragraph 19, 20)
19, 20. Puk lihmlihm fuhkah ac fah ikacklah uh, ac meac ac fah tuhkuh kac?
19 Ke lwen lal Moses ac, muhtuhnfacl Israel enenuh kahs in kolyuck sasuc pwacnacng, God el sang Masap uh nuh seltahl. Tok, congregation luhn mwet Christian uh enenuh in ukwe “masap luhn Christ.” In oacna, Bible uh fahk lah ke facl sasuc uh, kuht ac fah eis puk lihmlihm ma ituckyang kahs in kolyuck sasuc uh nuh kac. (RitiFwackyuk 20:12.) Sahp, puk lihmlihm inge pa ac fah ahkuhtweyac ma luhngse luhn Jeova uh nuh sin mwet nuhkewa in pacl sacn. Ke kuht lutlutkihn ma inge, mwet nuhkewa wekuhnacng mwet lasr ma sifwil moulyak ac kuh in etuh ma God el siyuck seltahl uh. Puk lihmlihm inge ac fah kahsre kuht in ahkyohkye etwacack lasr ke nuhnak luhn Jeova. Kuht ac fah oacyacpac kahlwem ke Bible uh wo liki meet ah, pwacnacng ke Paradise kuht ac fah ahkkahlwemye luhngse, suhnak ac kaksak nuh sin sie sin sie. (Isaiah 26:9) Srihke petsacelah ke nuhnak lom an lah ma ekahsr kuht ac kuh in lotwelah ac luti nuh sin mwet sahyac ye kolyuck lal Jesus Christ suc Tohkohsrah!
20 Kuht fin ahkos ma nuhkewa “ma sihmlac in puk inge” ac sruokyacna oaru lasr nuh sin Jeova nuh ke sahflah, Jeova el ac fah suhmuhslah inesr “ke puk in moul.” Kuht kuh in wi eis moul ma pahtpaht! Pwacnacng, kuht enenuh in TUI ac riti ma Bible uh fahk, LIYE lah meac kalmen ma inge nuh sesr, ac LOHNG ke kom ahkos kahs in kolyuck luhn God ke pacl inge. Kuht fin oruh ma inge, kuht ac kuh in wi moullac ke pacl in ongaiyac luhlahp uh ac engan in lutlut kacl Jeova, suc sie God na lahlmwetmwet ac luhngse ma pahtpaht.—Ecclesiastes 3:11; Rome 11:33.