Etahi El Suc Wuhlelah Moul Ma Pahtpaht
“Kowos tuhlihk kuloh nuhtin God uh, kowos enenuh in srihke in oana El.”—EPHESUS 5:1.
1. Kuh fuhkah se ma ac kuh in kahsre kuht in etahi Jeova?
JEOVA el use kuh lasr in kahlwem ke puhlakihn luhn mwet sahyac uh, finne kuht soenna sun ma eltahl puhla uh. (Riti Ephesus 5:1, 2.) Kuh se ma el use nuh sesr inge ac kahsre kuht in etahi Jeova fuhkah? Ac efuh kuht enenuh in sensenkihn inkacnek ma kuht orekmakihn kuh se inge kac uh?
2. Meac Jeova el puhla ke pacl se kuht sun ma upac kuh mwe kweok?
2 Jeova el wuhlelah nuh sesr sie pacl na wowo ke pacl fahsruh uh suc wacngihn kuhtwena mwe kweok kac. Mwet akmuhsralah ac “kuhtuh pac sheep” sahyac eltahl kewana kuh in ngetlah liye ac engankihn sie moul ma pahtpaht, inkuhsrao kuh finne fin facluh. (John 10:16; 17:3; Sie Corinth 15:53) Tuhsruhktuh Jeova el etuh luhpan kweok ma kuht puhlakihn ke pacl se oasr ma upac sikyak nuh sesr ke pacl inge. In pacl meet ah, Jeova el arlacna ngalkihn ke pacl se mwet lal ah sun mwe kweok upac fin acn Egypt. “In kweok lalos nuhkewa El kweok.” (Isaiah 63:9, BMK) Ac tok kuhtuh, ke mwet lal ah sifwil muhsahi tempuhl lal ac sahngweng sin mwet lokoalok laltahl ah, Jeova el kahlwem pac ke ma eltahl puhla ah. El fahk nuh seltahl: “Kuhtwena mwet suc srihngihl kowos, el srihngihl sie ma suc arlacna sacohk sihk.” (Zechariah 2:8) In oacna ke sie ninac el luhngse ahwowo se nahtuhl, Jeova el oacyacpac luhngse mwet kuhlwacnsap lal ac el ke kahsreltahl. (Isaiah 49:15) Ke kuht srihke in kahlwem ke puhlakihn luhn mwet sahyac uh ac kuht srihke nuhnkuh muh ma upac laltahl an sikyak pac nuh sesr, kuht etahi inkacnek luhn Jeova in ahkkahlwemye luhngse.—Psalm 103:13, 14.
JESUS EL ETAHI JEOVA AC IN LUHNGSE MWET UH
3. Meac puhlakihn lal Jesus ke mwet uh?
3 Jesus el kahlwem ke puhlakihn luhn mwet uh ke pacl ma eltahl sun ma upac, el finne soenna puhla ma eltahl sun uh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, el etuh lah puhs mwet ma upac na pwacye moul la. Mwet kol ke alu pucspucs eltahl kiacpweltahl ac oraclah masap pucspucs suc tiac tuhkuh sin God. Mwet uh sahngweng sin mwet kol inge. (Matthew 23:4; Mark 7:1-5; John 7:13) Finne Jesus el tiac sahngweng seltahl ac el tiac na luhlahlfongi kikiyacp laltahl ah, el kahlwem ke ma eltahl puhlakihn. Jesus el pahkomuhta mwet ah ke el liye luhpan orekma kuluk ma orek nuh seltahl ah. Fihlfihllac na eltahl ac wacngihn kahsruh ituckyang nuh seltahl, “oacna sheep suc wacngihn mwet srohpoh la.” (Matthew 9:36) Jesus el etwaclah sin Pahpah tuhmwacl ah elan luhngse mwet uh ac in “kuhlwacng ac pahkotwen.”—Psalm 103:8.
4. Ke srihpen Jesus el kahlwem ke puhla luhn mwet ah, meac el oruh?
4 Ke Jesus el liye lah mwet uh kweok, el kahsreltahl ke srihpen el luhngse eltahl. El oacna Pahpah tuhmwacl uh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, tukun sie pacl ma Jesus ac mwet sap lal ah tuh fuhfahsryacsr in som luti ke acn na loeloes, eltahl ullac ac enenuh sie acn mihs ac eltahl in monglac we. Tuhsruhktuh, Jesus el liye lah mwet na puhkantwen pa muhta soaneltahl ah. El kahlwem kac lah eltahl enenuh kahsruh lal, pwacnacng el finne ullac, el “muhtwacwack in luti ma pucspucs nuh selos.”—Mark 6:30, 31, 34.
ETAHI INKACNEK LUHN JEOVA KE LUHNGSE
5, 6. Kuht fin luhngse in oacna Jeova ke inkacnek in luhngse lal, meac kuht enenuh in oruh? Sang sie mwe puhpuhlyuck an. (Liye petsac se meet ke mwe lutlut inge.)
5 Kuht fin luhngse etahi Jeova ke inkacnek in luhngse lal, meac kuht enenuh in oruh? Nuhnkuh ke ma se sikyak inge. Oasr tuhlihk mukul lili fuhsr se, inel pa Alan. El nuhnkuh ke mukul lili se suc mahtuhoh ac tiac arlac kuh in fahsr ac lohsrlah muhtahl. Alan el nuhnkuh ke kahs lal Jesus inge: “Oruh nuh sin mwet ngiac oacpacna ma kom luhngse elos in oruh nuh sum.” (Luke 6:31) Pwacnacng Alan el siyuck sel sifacna, ‘Meac nga ke mwet sahyac uh in oruh nuh sihk?’ ac el fahk, ‘Nga arlacna ke eltahl in wiyuc sritacl pohl.’ Tuhsruhktuh, mukul lili mahtuh se inge el tiac kuh in kahsruhsr ac sritacl pohl. Pwacnacng, ma Alan el enenuh na pwacye in siyuck sel sifacna ah pa, ‘Fin nga pa mukul lili se inge, meac nga ac ke mwet sahyac uh in oruh nuh sihk?’
6 Alan el finne srackna fuhsr, el srihke in nuhnkuh lah ac fuhkah puhlakihn lal el fin mwet mahtuh se. El oraclah pacl in wi mukul lili mahtuh sac ac lohacng ahkwoyac ke pacl el sramsram uh. Na el muhtwacwack in kahlwem kac lah upac nuh sin mukul lili se inge in rit Bible ac fahsr lohm nuh ke lohm ke orekma in luti uh. Alan el liye lah el kuh in kahsrel ac el arlacna ke oruh ma nuhkewa el kuh in oruh nuh sel. Ke kuht kahlwem ke puhlakihn luhn mwet sahyac ac kuht ahkkahlwemye luhngse, kuht ac fah oacna Jeova.—Sie Corinth 12:26.
7. Kuht ac etuh ma mwet lili wiyacsr uh kweok kac uh fuhkah?
7 Tiac fihsracsr in etuh ma mwet sahyac uh kweok kac ke pacl nuhkewa, yohk na kuht fin soenna sun ma upac eltahl puhla uh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, puhs sin mwet lili wiyacsr suc oasr in mwe kweok ke srihpen eltahl mas kuh eltahl ngalyak kuh eltahl mahtuhoh. Kuhtuh seltahl kweok na upac ke srihpen yohk ahsor kuh yohk mwe fosrngah kuh ahkkulukyeyuck eltahl meet. Kuhtuh eltahl muhkwena karihngihn tuhlihk kuh oasr mwet ke sucu laltahl uh suc tiac kuhlwacnsuhpuh Jeova. Oasr ma upac luhn mwet nuhkewa, ac inkaiyen ma upac inge tiac oacna ma upac lasr uh. Tuhsruhktuh kuht ke ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet sahyac ac kahsreltahl. Pwacnacng, meac kuht kuh in oruh? Sahp enenuh luhn kais sie mwet tiac oacna sie. Tuhsruhktuh, kuht fin lohacng ahkwoyac ac kwacfeacng in kahlwem ke ma mwet sacn puhla, kuht ac etuh inkacnek se ma wo emeet ma kuht ac kuh in kahsrel kac. Sahp kuht kuh in ahkacsmakihnyacl ke puhlakihn luhn Jeova ke ma upac el sun kuh kahsrel ke ma el enenuh. Ke kuht oruh ma inge, kuht etahi Jeova.—Riti Rome 12:15; Sie Peter 3:8.
ETAHI KUHLWACNG LUHN JEOVA
8. Meac kahsrel Jesus elan kuhlwacng?
8 Jeova el kuhlwacng nuh sin mwet nuhkewa. (Luke 6:35) Ac Jesus el oacna Pahpah tuhmwacl uh. Ke pacl se Jesus el muhta facluh, meac kahsrel elan kuhlwacng nuh sin mwet uh? El nuhnkuh ke puhlakihn laltahl ke ma el ac fahk kuh oruh uh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, sie muhtwacn suc oruh ma kuluk pucspucs el tuhkuh nuh yohrohl Jesus. El tuhng na upac nwe pwacnacng sronin muhtahl puhtatlac sun niyacl Jesus. Jesus el liye lah arlacna kuluk ikoacl ke orekma kuluk ma el oruh ah ac tohkoh el auliyak. El etuh lah el fin tiac kuhlwacng nuh sel, ac kuluklac ikoacl liki meet ah. Pwacnacng el kaksakuhnuhl ke ma wo el oruh ah ac el nuhnak muhnahs nuh sel. Jesus el oacyacpac sramsram ke inkacnek na kuhlwacng nuh sin mwet Pharisee suc tiac insese ke ma el oruh ah.—Luke 7:36-48.
9. Meac kuh in kahsre kuht in kuhlwacng oacna Jeova? Sang sie mwe puhpuhlyuck an.
9 Kuht kuh in kuhlwacng oacna Jeova fuhkah? Kuht enenuh in nuhnkuh meet liki na kuht fahklah kuh oraclah kuhtwena ma tuh kuht in kuhlwacng nuh sin mwet sahyac ac tiac ahkngalyacltahl. Paul el sihmihs fahk lah tiac fal mwet Christian se “elan mwet akuhkuhin, a elan kuhlwacng nuh sin mwet nuhkewa.” (Luo Timothy 2:24) Ke sie mwe puhpuhlyuck, nuhnkuh lah fuhkah kom kuh in kuhlwacng ke kain in ohiyac inge: Mwet kol se ke acn in orekma lom an el fin tiac oruh wo orekma lal an, meac kom ac oruh? Fin mukul lili se suc tiac tuhkuh nuh ke Lohm in Toeni uh ke lusen mahlwem pucspucs el yorack, meac kom ac fahk nuh sel? Kom fin wi orekma in forfor ac mwet se fahk nuh sum muh el kahfofolaclac in sramsram nuh sum, kom ac ahkkahlwemye kuhlwacng nuh sel fuhkah? Muhtwacn kiyom an fin siyuck sum lah efuh kom tiac fahk nuh sel ke oakwuck ma kom oraclah, yac kom ac tohpkohl ke inkacnek kuhlwacng? Kuht enenuh in nuhnkuh ke puhlakihn luhn mwet sahyac uh ac ke mwe ahkkuluk ma kahs lasr uh kuh in oruh nuh seltahl. Na kuht fah etuh ma kuht enenuh in fahk ac oruh tuh kuht in oacna Jeova.—Riti Soakas 15:28.
ETAHI LAHLMWETMWET LUHN GOD
10, 11. Meac kuh in kahsre kuht in etahi God ke lahlmwetmwet lal? Sang sie mwe puhpuhlyuck an.
10 Jeova el arlacna lahlmwetmwet, ac el kuh pac in sulaclah elan liye ma ac sikyak ke pacl fahsruh uh. Kuht finne tiac etuh ke pacl fahsruh uh, kuht kuh pac in oruh sulaclah lasr in lahlmwetmwet. Fuhkah? Meet liki kuht oraclah sulaclah lasr, kuht enenuh in nuhnkuh lah fuhkah ma inge ac ahkkulukye kuht ac mwet sahyac. Kuht in tiac oacna mwet Israel. Eltahl tiac nuhnkuh ke ma ac sikyak eltahl fin seahkos Jeova. Ac eltahl tiac pac nuhnkuh ke fototo laltahl nuh sel ac ma nuhkewa ma el oruh nuh seltahl. Ke srihpen Moses el akihlen ma inge, el etuh lah mwet Israel ah ac sulaclah in oruh ma kuluk. El fahk: “Israel el sie muhtuhnfacl wacngihn nuhnkac; wacngihn na pwacye etuh lalos. Elos tiacna akihlenack lah efuh kuh kuhtangyucklac elos. Elos tiac kahlwem kac lah efuh ma inge sikyak.”—Deuteronomy 31:29, 30; 32:28, 29.
11 Ke sie mwe puhpuhlyuck, kom fin ahko nuh sin sie mwet, esam lah ke kom luhngse mwet se, upac in sifacna leumi kena lom uh. Pwacnacng, nikmet oruh kuhtwena ma ac kuh in ahkkulukye fototo lom nuh sin Jeova. Tuhsruhktuh, oruh kom in lahlmwetmwet ac fahsr liki mwe sensen. Lohacng nuh ke kahs in kahsruh lahlmwetmwet luhn Jeova inge: “Ke pacl se mwe lokoalok tuhkuh, mwet etuh elos ac fahsr liki; a sie mwet wacngihn nuhnak la ac fahsryang nuh kac, na tohkoh el auli.”—Soakas 22:3.
SIFACNA LEUMI MA KOM NUHNKUH UH
12. Ma kuht muhta nuhnkuh uh ac ahkkulukye kuht fuhkah?
12 Sie mwet lahlmwetmwet el leumi kuh kutong ma el muhta nuhnkuh uh. Nuhnak lasr uh kuh in kahsre kuht kuh ahkngalye kuht, oacna ke sie e kuh in kahsre kuht kuh ahkngalye kuht. Ke kuht sensenkihn sie e fihrihr, kuht kuh in orekmakihn sang orek mongo. Tuhsruhktuh, kuht fin tiacna sensenkihn, e fihrihr se kuh in fuhrreack lohm sesr ac eislah moul lasr uh. Ke inkacnek se pacna inge, arlacna wo kuht in nuhnkuh ke ma kuht lotelah sin Jeova uh. Tuhsruhktuh, kuht fin nuhnkuh pacl nuhkewa ke orekma in kosro ac nuhnkuh nuh sesr sifacna muh kuht oruh ma kuluk inge, kena lasr nuh ke ma inge kuh in arlacna yohkwelihk ac kol kuht in oruh na pwacye. Ma inge kuh in tulokihnyac fototo lasr nuh sin Jeova.—Riti James 1:14, 15.
13. Meac Eve el nuhnkuh ke moul lal sifacna?
13 Kuht kuh in lotelah ke mwe srihkasrak luhn muhtwacn se meet ah, Eve. Jeova el sapkihn nuh sel Adam ac Eve eltahl in tiac kang fukun sahk ke “sahk soko ma acsacng etwacack ke ma wo ac ke ma kuluk.” (Genesis 2:16, 17) Tuhsruhktuh Satan el fahk nuh sel Eve: “Tiac pwacye. Kom ac tiac misac. God El fahk angacn mweyen El etuh lah pacl se na komtacl kanglah an, komtacl ac oana God in etuh lah meac wo ac meac kuluk.” Eve el muhta nuhnkuh nuh sel sifacna luhpan woiyac el fin kuh in sifacna sulaclah ma wo ac ma kuluk uh. El kalweni in nuhnkuh ke ma inge ac “liye lah sahk soko ah arlacna kahto, ac fahko kac uh luhman ac arlacna wo ke mongo.” Meac sikyak ke pacl sac? “El eis kuhtuh fahko kac ac kanglah. Na el sang kuhtuh nuh sin mukul tuhmwacl, ac el kanglah pac.” (Genesis 3:1-6) Ke sahflahiyac, “ma kuluk tuhkuh nuh facluh ke mwet se, a ma kuluk lal use pa misac.” (Rome 5:12) Tiac wo ke Eve el sikaleni na in nuhnkuh elan oruh ma kuluk sac!
14. Kahs in sensen fuhkah Bible uh use nuh sesr ke orekma in kosro?
14 Pwacye lah, ma kuluk lal Eve tiac wi orekma in kosro. Tuhsruhktuh Bible uh sensenkackihn kuht in tiac luhmahlah ke nuhnak lasr muh kuht oruh kuhtwena orekma fohkfohk. Jesus el fahk: “Kuhtwena mwet suc ngetang nuh sin sie muhtwacn ac oasr nuhnak in kena lal nuh sel, el orek kosro nuh sel tari in nuhnak lun insiacl.” (Matthew 5:28) Oacyacpac, Paul el sensenkackihn ohinge: “Tiac sifwil suk in ahkfalyelah ma kena lun ikoac.”—Rome 13:14.
15. Kain in mwe kahsruhp fuhkah kuht enenuh in elohsack, ac efuh?
15 Bible uh fahk pac lah kuht enenuh in lohacng nuh ke ma ahkinsewowoye Jeova ac in tiac nuhnkuh in eklac mwet kahsruhp na pwacye. Mwet se fin kahsruhp, mani lal uh tiac kuh in karuhnguhnuhl na pwacye. (Soakas 18:11) Jesus el fahk lah sie mwet el lahlfon el fin elohsack mwe kahsruhp pucspucs nuh sel sifacna tuhsruhktuh el tiac suk Jeova meet ke moul lal. El “tiac kahsruhp ye muhtuhn God uh.” (Luke 12:16-21) Ke kuht elohsack “mwe kahsruhp . . . inkuhsrao” ac oruh ma nuhkewa ma ahkinsewowoye Jeova, kuht oruh elan insewowo ac kuht insewowo pac na. (Matthew 6:20; Soakas 27:11) Fototo wowo lasr nuh sin Jeova el sacohk liki kuhtwena ma.
NIKMET FOSRNGAH
16. Meac kuh in kahsre kuht ke pacl in fosrngah lasr?
16 Kuht fin srihke in kahsruhp ke facl se inge, ma inge ac fah oruh kuht in fosrngahlah ke ma pucspucs. (Matthew 6:19) Jesus el fahk lah mwet suc fosrngahlah ke mani pacl nuhkewa ac fah upac in suk meet Tohkohsrahi luhn God ke moul laltahl uh. (Matthew 13:18, 19, 22) Kuhtuh mwet uh eltahl fosrngah pacl nuhkewa ke ma kuluk pucspucs ma ac kuh in sikyak nuh seltahl. Tuhsruhktuh kuht fin fosrngahlah pacl nuhkewa, sahp kuht ac masack kuh muhtwacwacack in muhnahslah luhlahlfongi lasr nuh sin Jeova. Pwacnacng kuht enenuh in luhlahlfongi lah Jeova el ac fah kahsre kuht. Bible uh fahk lah, “inse fosrngah ac ahksuhpwacrye kom; kahs kuhlwacng ac ahkenganye kom.” (Soakas 12:25) Ke ma inge kom fin fosrngahlah ke ma se, sramsram nuh sin sie mwet suc kuhlacnsap nuh sin Jeova ac etwekom na pwacye. Pahpah tuhmom kuh ninac kiyom, mukul kuh muhtwacn kiyom, kuh sie mwet kawuck wo lom kuh in ahkkweye kom in luhlahlfongi Jeova ac kahsre kom in tiac arlac fosrngah.
17. Jeova el kuh in kahsre kuht fuhkah kuht fin fosrngah?
17 Jeova el kahlwem na pwacye ke mwe fosrngah lasr liki kuhtwena mwet sahyac uh. Paul el suhmuhslah: “Nikmet fosrngah ke kuhtwena ma, a in pre lowos nuhkewa, siyuck sin God ke mwe enenuh lowos, a pacl nuhkewa kowos in siyuck sel ke inse kuloh. A mislac lun God, suc yok liki ma mwet u kuh in kahlwem kac, a fah karuhnganacng insiowos a nuhnak lowos liki kuhtwena mwe fosrngah ke kowos ma sefannala yurin Christ Jesus.” (Philippi 4:6, 7) Pwacnacng kom fin fosrngah, nuhnkuh ke kahsruh ma Jeova el usot nuh sum in karihngihn fototo lom nuh sel in wo pacl nuhkewa. Oacna ke mwe kahsruh sin mukul ac muhtwacn lili, mwet elder, mwet kuhlacnsap oaru, lipufacn ac Jesus.
18. In luhmahlah ke nuhnak lasr ma wowo se e kuh in kahsre kuht fuhkah?
18 Oacna ke ma kuht lotwelah, kuht etahi Jeova ke kuht orekmakihn kuh lasr in kahlwem ke puhlakihn luhn mwet sahyac uh. (Sie Timothy 1:11; Sie John 4:8) Kuht ac fah engan kuht fin ahkkahlwemye luhngse ac kuhlwacng nuh sin mwet sahyac uh, ke kuht nuhnkuh ke ma wowo suc tuhkuh ke ma kuht oruh, ac kuht fin fahsr liki in tiac kwacna fosrngahlah. Lwelah kuht in luhmahlah ke nuhnak lasr ke moul wowo ye kolyuck luhn Tohkohsrahi ac oruh ke kuh lasr kewa in etahi Jeova.—Rome 12:12.