Mea Kalmen Mongla lun God?
“Oasr sie mongla lun Sabat nu sin met lun God.”—HIBRU 4:9.
1, 2. Mea kut lotela ke Genesis 2:3? Kusensiyuk fuka kut e fwa sang me top nu ka?
KE SAPTA se meet lun Genesis, kut lotela la ke lusen len onkosr, God el orala fwalu tu met in muta we. Lusen kais sie len inge tia ao 24 mukena, a kais sie len inge loes liki lusen pal inge. Baibel el akkalemye ke saflaiyen kais sie len inge: “A ekela a lututang.” (Genesis 1:5, 8, 13, 19, 23, 31) Tusruktu len akitkosr el siena. Baibel el akkalemye ke len se inge: “A God el akinsemwomwoye len se akitkosr a akmutalye, tu in len se inge el mongla liki orekma lal nu kemwa su God el oru a orala.”—Genesis 2:3.
2 Ke pal se buk lun Genesis el akkalemye la God el “mongla,” kalmen ma inge pa God el srakna mongla in pal san. Ke ma inge kut ku in fwak la ke pal se Moses el simusla buk lun Genesis, in yea 1513 meet liki pal lun Kraist, God el srakna mongla. Oayepa, in pal toku God el fwak in Baibel la met elos ku in ilyuk nu ke mongla lal, kalme pa, elos in wi pa ke mongla lal. Ya God el srakna mongla nu ke pal inge? Fwin el srakna mongla, na fuka kut ku in ilyuk nu in mongla lal? Arlana yok sripe nu sesr in etu me top nu ke kusensiyuk nukewa inge.
Ya Jeova El Srakna Mongla?
3. Fuka kas lun Jisus su simusyukla in Jon 5:16, 17 el akkalemye la srakna len akitkosr ke lusen pal lal Jisus?
3 Oasr sripe luo paenang kut ku in fwak mu srakna len akitkosr ke pal lun Jisus a lun met Kristian in century se meet. Kut lotela ke sripe se meet ke ma Jisus el fwak nu sin kutu met lokwalok lal. Elos mulat nu sel Jisus meyen el akkeyela mas lun met puspus ke len Sabat. Elos nunku mu tia sumwos in akkeye met mas ke len Sabat meyen Masap lal Moses akkalemye la Sabat pal in mongla liki orekma lalos. Jisus el topuk nu selos a fwak: “Papa Tumuk el orekma, aok nu inge, a Nga orekma.” (Jon 5:16, 17) Mea el lungse in akkalemye? Kalmen kas lal pa: ‘Papa tumuk a Nga oru orekma su oana sie. Papa tumuk el orekma ke lusen pal in Sabat lal ke tausan yea puspus, a el srakna orekma, pasis Nga ku in orekma pa ke len Sabat.’ Kas lun Jisus akkalemye la ke fwalu, srakna len akitkosr, pa inge, len in mongla lun God, in len lal Jisus.a—Liye footnote.
4. In fwal nu ke ma Poul el fwak, kut etu fuka la srakna len akitkosr in pal lun met Kristian in century se meet?
4 Oasr sripe akluo paenang kut etu la srakna len akitkosr in len lal Jisus a lun met Kristian in century se meet. Met sap Poul el simusla ke mongla lun God ke leta lal nu sin met Hibru. Ke sapta ak 4 ke leta lal inge, meet liki el kalweni kas su oasr in Genesis 2:2, Poul el simusla: “Tu kut su lulalfongi kut ilyuk nu in mongla inge.” (Hibru 4:3, 4, 6, 9) Ma inge akkalemye la srakna len akitkosr in len lal Poul. Ngea len akitkosr aksafyeyukla?
5. Mea Jeova el lungse in oru ke len akitkosr? Ngea God el fwa akpayeye akwuk lal?
5 Tu kut in sang me top nu ke kusensiyuk se inge, kut enenu in esam la Jeova el sulela len akitkosr nu ke ma se su saoklana. Genesis 2:3 akkalemye nu sesr: “A God el akinsemwomwoye len se akitkosr, a akmutalye.” Jeova el akmutalye len se inge meyen el sulela ma inge oana len su el aksafyela akwuk lal fwin fwalu. Akwuk lal nu sin mokul a mutan akosten nukewa pa elos in moul fwin fwalu a liaung ma inge a ma nukewa su oasr ka. (Genesis 1:28) Sripe se paenang Jeova God a Jisus Kraist, su “Leum lun len sabat,” elos ‘orekma ne ke pal inge’ pa in oru akwuk lun God ke fwalu in akpayeye. (Mattu 12:8) Ke ma inge len in mongla lun God e fwa fwasr na nu ke el akpayeye akwuk lal. Ma inge fwa sikyak ke saflaiyen tausan yea kolyuk lun Kraist.
Nikmet “Ikori ke Seakos, Oana Elos”
6. Me srikasrak puspus fuka ku in me sensen nu sesr? Me lutlut fuka kut ku in lotela ke me srikasrak puspus inge?
6 God el akkalemye kalem nu sel Adam a If la mea akwuk lal ke fwalu, tusruktu elos lain ma inge. Tokin Adam a If elos mise, oasr million sin met puspus su tia pa akos God. Met Israel su met kulansap lun God elos tia pa aksol ke pal puspus. A Poul el sang kas in sensen nu sin met Kristian in len lal la kutu selos ku in seakos oana met Israel in pal meeta. El simusla: “Ke ma inge, lela kut in moniyuk tu kut fwa ilyuk nu in mongla se inge, tu wangin sie met fwa ikori ke seakos, oana elos.” (Hibru 4:11) Ma Poul el fwak akkalemye la met nukewa su seakos elos tia ku in ilyuk nu ke mongla lun God. Mea kalmen kas inge nu sesr? Ya ma inge kalmekin la kut fwin tia akos akwuk lun God ke kutu oiya, kut fwa tia ilyuk nu ke mongla lun God? Arlana yok sripe nu sesr in etu me top nu ke kusensiyuk inge, a kut fwa sramsramkin ma puspus saye ka ke me lutlut se inge. Tusruktu kut e fwa sramsramkin meet ke me srikasrak koluk lun met Israel a efu ku elos tia ilyuk nu ke mongla lun God.
“Elos Koflanu Ilyuk Nu In Mongla Luk”
7. Mea akwuk lun Jeova nu sin met Israel ke el aksukosokyelos liki an Ijipt? Mea met Israel elos enenu in oru?
7 In yea 1513 meet liki pal lun Kraist, Jeova el fwak nu sel Moses met kulansap lal, la mea akwuk lal nu sin met Israel. God el fwak: “Nga oatume tu nga in molelosla liki poun met Ijipt, a in wiselosla liki fwal sa nu sie fwal mwo a sralup, nu sie fwal su milk a unni suror we.” (Exodus 3:8) Jeova el aksukosokyela met Israel liki an Ijipt in oralos oana met lal, oana ke ma el mwulela nu sel Ebream. (Genesis 22:17) God el sang nu sin met Israel masap puspus su ku in kasrelos in oasr misla nu sin God a in kawuk nu sel. (Isaia 48:17, 18) El fwak nu sin met Israel: “Komwos fwin akos pusrek inge, a liaung mwuleang luk; na komwos fwa ma saok Luk sin mutanfwal nu kemwa; tu fwalu nufon ma Luk.” (Exodus 19:5, 6) Ke ma inge met Israel ku in met lun God mukena fwin elos akos masap lal.
8. Pal mwomwo fuka oasr yurin met Israel fwin elos akos God?
8 Nunku ke pal mwomwo inge su oasr yurin met Israel! Jeova el mwulela la fwin elos aksol, el fwa akinsemwomwoye imae lalos, niyen grepu lalos, a un kosro natulos. El mwulela pa in karunginelos liki met lokwalok lalos. (Ridi 1 Togusra 10:23-27) Oasr pal mwomwo lalos in sukosokla liki kolyuk lun mutunfwal saye puspus, a fwinne ke lusen pal su Jisus el oasr fwin fwalu ke pal se met Rom kol mutunfwal puspus. Jeova el lungse mutunfwal lun Israel in sie me srikasrak mwomwo nu sin mutunfwal saye puspus. El lungse met nukewa in kalem na paye la met nukewa su aksol, oana God paye, elos fwa eis me insemwomwo puspus.
9, 10. (a) Efu ku tia mwo nu sin met Israel ke elos lungse in folokla nu in an Ijipt? (b) Ya met Israel elos ku in alu nu sin Jeova ke inkanek su el lungselos in oru fwin elos folokla nu in an Ijipt?
9 Oasr pal mwomwo lun met Israel in lela Jeova in orekmakinelos in akpayeye akwuk lal. Elos ku in eis me insemwomwo lun Jeova a elos ku pa in akinsemwomwoye sou nukewa fwin fwalu. (Genesis 22:18) Tusruktu apkuran met Israel nukewa elos tia aksaokye pal mwomwo inge in oana sie mutunfwal lun God a in ekla me srikasrak mwomwo nu sin mutunfwal puspus. Elos fwak pa la elos lungse in folokla nu in an Ijipt! (Ridi Oekyuk 14:2-4.) Tusruktu fwin elos folokla nu in an Ijipt, elos tia ku in alu nu sin Jeova ke inkanek su el lungselos in oru a in oana sie me srikasrak mwo nu sin mutunfwal puspus. Fwin elos sifwil sruo in an Ijipt, elos tia ku in sukosok in akos Masap lun God a eis nunak munas ke ma koluk lalos. Ke pal se elos fwak mu elos lungse in folokla nu in an Ijipt, elos nunku kelos sifwana. Elos tia nunku ke God a ke akwuk lal. Pa inge sripe paenang Jeova el fwak kelos kas inge: “Nga mulat nu sin fwil sa, a fwak, ‘Elos sitoe insielos pal e nu kemwa, a elos tia etu inkanek luk.’ Oana Nga fulak in mulat luk, ‘Elos koflanu ilyuk nu in mongla luk.’”—Hibru 3:10, 11; Sam 95:10, 11.
10 Kena lalos in folokla nu in an Ijipt akkalemye la elos tia aksaokye me insemwomwo puspus su elos eis sin Jeova. A, met Israel su seakos inge elos lungse me mongo mwomwo su elos engunkin in an Ijipt. (Oekyuk 11:5) Elos oana Iso, su tia aksaokye sumwos lal oana tulik se meet a kukakunla mwuonse lal inge ke me mongo.—Genesis 25:30-32; Hibru 12:16.
11. Met Israel su som liki an Ijipt elos tia akkalemye lulalfongi. Ya ma inge ekulla akwuk lun Jeova?
11 Fwinne met Israel su som liki an Ijipt elos tia akkalemye lulalfongi nu sin Jeova, ne ouinge el tia ekulla akwuk lal nu sin mutunfwal se inge. Tulik natulos elos lungse in akos yok liki papa a nine kiyelos. Elos akos masap lun Jeova in ilyuk nu ke Fwal Mwulela a in sruokye ma inge. Josua 24:31 el akkalemye: “A met Israel elos orekma nu sin Jeova in len lal Josua nukewa, a in len lun met matu nukewa su moul pat lukel, a etu orekma lun Jeova nukewa, su el oru ke met Israel.”
12. Kut etu fuka la met Kristian ke pal inge elos ku in ilyuk nu ke mongla lun God?
12 Tusruktu met Israel nukewa inge su seakos elos kapek matou a mise. Met Israel su moul tokolos “tia etu Jeova ku ke orekma su el orala ke met Israel.” Ke ma inge elos oru “ma koluk ye mutun Jeova” a elos kulansap nu sin god kikiap puspus. (Met Nununku 2:10, 11) Meyen met Israel inge elos lungse in seakos, elos tila engunkin misla yurin God. Ke ma inge Fwal Mwulela el tia sie an in “mongla” nu selos. Poul el simusla ke met Israel puspus inge: “Tu Josua el fwin sang mongla nu selos, el koflanu fwak ke siepa len. Ke ma inge, oasr sie mongla lun sabat nu sin met lun God.” (Hibru 4:8, 9) Ma Poul el sramsramkin inge oana “met lun God” pa met Kristian nukewa. El sramsramkin pa ke met nukewa su akos Masap lal Moses meet liki elos ekla met Kristian a elos nukewa su tia akos Masap lal Moses. Ma Poul el fwak inge kalmekin pa la met Kristian nukewa ke pal inge elos ku in ilyuk pa nu ke mongla lun God.
Kutu Sin Met Kristian Elos Tia Ilyuk Nu Ke Mongla lun God
13, 14. (a) In pal lal Moses, mea met Israel elos oru in ilyuk nu ke mongla lun God? (b) In pal lal Poul, mea met Kristian elos enenu in oru in ilyuk nu ke mongla lun God?
13 Poul el simusla nu sin met Kristian Hibru meyen kutu selos lain akwuk lun God. (Ridi Hibru 4:1.) Mea elos oru? Elos srakna akos kutu ma su sapkinyuk ke Masap lal Moses. Paye la ke lusen yea 1,500, met lun God elos enenu in akos Masap lal Moses in akinsemwomwoye God. Tusruktu tokin Jisus el mise, elos tila enenu Masap lal Moses. Kutu sin met Kristian elos tia kalem ka, a pa inge sripe paenang elos lulalfongi mu elos srakna enenu in akos kutu ma ke Masap.b—Liye footnote.
14 Poul el akuteye nu sin met Kristian Hibru inge la Jisus el sie met tol fulat su mwo liki kutena met tol fulat lun met Israel su tia sumwosmwos. El akkalemye la mwuleang sasu el mwo liki mwuleang nu sin met Israel. El akkalemye pa la temple lulap lun Jeova el “yok liki a sumwos” liki temple su “orek ke poun met.” (Hibru 7:26-28; 8:7-10; 9:11, 12) Poul el orekmakin me srikasrak ke Sabat ke Masap lal Moses in akuteye la fuka met Kristian elos ku in ilyuk nu ke len in mongla lun Jeova. El simusla: “Oasr sie mongla lun sabat nu sin met lun God. Tu el su ilyuk nu in mongla Lal, el mongla tari liki orekma lal, oana God El mongla liki orekma lal.” (Hibru 4:8-10) Met Kristian Hibru inge elos enenu in tui in nunku mu God el insemwomwo ke sie met ke sripen “orekma lal” sifwana, kalme pa, meyen el akos Masap lal Moses. Mutawauk ke Pentecost in yea 33 C.E., me insemwomwo lun Jeova el sie me sang su el insemwomwo in sang nu selos su akkalemye lulalfongi nu sin Jisus Kraist.
15. Kut etu fuka la kut enenu in akos Jeova tu kut in ilyuk nu ke mongla lal?
15 Efu ku met Israel in pal lal Moses elos tia ilyuk nu ke Fwal Mwulela? Meyen elos tia akos Jeova. Efu ku kutu met Kristian in pal lal Poul elos tia ilyuk nu ke mongla lun God? Meyen elos tia pana akos Jeova. Elos tia lulalfongi la mutawauk in pal san Jeova el lungse met lal in alu nu sel ke inkanek saye a tui in akos Masap lal Moses.
Fuka Kut Ku In Ilyuk Nu ke Mongla lun God Ke Pal Inge?
16, 17. (a) Fuka met Kristian elos ku in ilyuk nu ke mongla lun God ke pal inge? (b) Mea kut fwa sramsramkin ke me lutlut toko?
16 Wangin in masrlosr lulalfongi mu met Kristian elos enenu in akos Masap lal Moses tu kut in eis molela. Kas lal Poul nu sin met Kristian in an Efesus arlana kalem: “Tu ke lungkulang langoyukla komwos tari ke lulalfongi; a tia keyumwos sifwana tu me kulang sin God me. Tia ke orekma.” (Efesus 2:8, 9) Oayepa ke pal inge, fuka met Kristian ku in ilyuk nu ke mongla lun God, kalme pa, in wi ke mongla lal? Esam la Jeova el sulela len in mongla lal oana sie len su el aksafyela akwuk lal ke fwalu a nu sin met akosten nukewa. Jeova el fwak nu sesr ke inkanek lun u lal ke akwuk lal a ke ma el lungse nu sesr. Kut ku in ilyuk nu ke mongla lun Jeova kut fwin aksol a orekma wi u lal.
17 Tusruktu kut lain akwuk lun Jeova kut fwin tia akos met kulansap oaru a lalmetmet, ku kut fwin sulela in akos mukena ma kut nunku mu yok sripe. A kut fwin lain akwuk lun Jeova, kut tia ku in met kawuk lal. Ke me lutlut toko, kut fwa sramsramkin ke kutu oiya su ase nu sesr pal mwomwo in akkalemye kut fwin lungse in akos. Sulela nukewa su kut oru ke oiya nukewa inge fwa akkalemye kut fwin ilyuk nu ke mongla lun God.
[Footnote]
a Met tol a met Livai puspus elos orekma in temple ke len Sabat, a ma inge tia lain Masap lal Moses. God el sulella Jisus elan met tol fulat lasr. Ke ma inge tia koluk nu sel Jisus in oru ke len Sabat orekma su Jeova el sapkin nu sel in oru.—Mattu 12:5, 6.
b Kut nukin fwin oasr kutena met Kristian Hibru elos kisekin me kise ke Len in Orek Iumwe, ku ke Len in Nunak Munas ke Ma Koluk, a fwinne tokin Pentecost in yea 33 C.E. Tusruktu fwin elos oru, elos tia akkalemye sunak nu ke me kise lun Jisus. Kut etu la oasr kutu met Kristian Hibru su srakna oru fasin a akwuk su kupasr nu ke Masap lal Moses.—Galetia 4:9-11.
Kusensiyuk Puspus Kut in Nunku Akmwoye?
• Mea Jeova el lungse in oru ke len akitkosr?
• Kut etu fuka la srakna len akitkosr ke pal inge?
• Efu ku met Israel in len lal Moses a kutu sin met Kristian in len lal Poul elos tia ilyuk nu ke mongla lun God?
• Kut ku in ilyuk fuka nu ke mongla lun God ke pal inge?
[Petsac ke sra 15]
Kut ku in ilyuk nu ke mongla lun Jeova kut fwin aksol a orekma wi u lal
[Petsac ke sra 14]
Mea met kulansap nukewa lun God ke pal inge elos enenu in oru in ilyuk nu ke mongla lal?