Oasr Pal ke Ma Nukewa
“Oasr pal ke ma nukewa, a oasr pal lun nunak nukewa ye kosrao,” Baibel el fwak. Met su simusla kas inge, pa Togusra Solomon in pal meeta, in oana ke el fwakak la oasr sie pal in isusla, a sie pal in mise, sie pal in musaeuk, a sie pal in musalla, sie pal in lungse, a sie pal in srunga. Ke saflaiye, el fwak: “Ma laesla su yurin el su orekma in ma el orala?”—Ekklisiastis 3:1-9.
FWIN ridiyuk kas inge, saap oasr kutu met fwa fwak la paye Baibel el luti la oasr pal pakiyuki nu ke saflaiyen ma nukewa, a in akpayeye ma inge, elos fwak la Baibel el sang me kasru yok nu ke lulalfongi lun met puspus la moul lun kais sie met pakiyuki tari. Ya pa inge ma payeu? Ya Baibel el akkalemye la ma nukewa ke moul lun metu pakiyuki tari? Ke sripen “ma Simusla nukewa tuku sin God,” paenang kutena ma simusla su kut ridi ke Baibel fwa kasru kutu pa ma simusla a tia alein nu sin sie sin sie. Ke ma inge, lela kut in liye la mea kas lun God, Baibel, el fwakak ke ma inge.—2 Timote 3:16.
Pal a Ma Sikyak
Ke buk lun Ekklisiastis, Solomon el sifwil pa simusla: “Nga folokla, a liye ye fwatu, tu akutun tia nu sin met mula, ku meun nu sin met ku, ku me mongo pa nu sin met lalmetmet, ku me kasrup pa nu sin met etauk, ku oi pa nu sin met usrnguk.” Efu? El akuteye: “Pal a ma sikyak tuku nu selos nukewa.”—Ekklisiastis 9:11.
Solomon el akkalemye la metu elos tia ku in palye ku fwak la mea fwa sikyak a ke fwako lun orekma lalos meyen “pal a ma sikyak tuku nu selos nukewa.” El tia fwak mu ma nukewa ke moul el sikyak ke sripen pakiyuki tari. Ke pal puspus, oasr kutu ma mwomwo ku in sikyak nu sin sie met ke sripen el oasr ke sie an a pal fwal, ku saap kut ku in fwak la oasr ongoiye su sikyak nu sin sie met ke sripen el oasr ke an se ke pal se ongoiye el sikyak we.
Oasr sie me pupulyuk, sikyak ke ma simusla: “Met mula tia kutangla ke akutun.” Saap kom esam ku ridi tari ke oiyen met pengpeng, su yok me lut ka, la ke pal in akutun lun mutan ke meter 3000 orek ke Olympics in yea 1984 fwin an Los Angeles, California, U.S.A. Oasr met kasrusr luo su arlana mui, sie tuku Britain me a sie tuku fwin an United States me, kewana met luo inge kafweang in eis kutangla ke opi lun gold medal. Paenang, ke pal se elos mutamwauk in sroani ke akutun, elos srukak kuiyen mui lalos nukewa nu ke pal se elos sun infulwen kasrusr lalos elos akusrungila. Sie putatla a sisila liki akutun; a ma se ngie el arlana supwarla ke sripen el akitkosr ke saflaiye.
Ya ma inge sikyak ke sripen ma akwuki tari? Kutu sin metu fwa fwak aok. Tusruktu ke ma paye eltal kuf tia eis kutangla ke sripen oasr fosak a akusrungila laltal—kain in ongoiye se su wangin eteye ku in sikyak—su paenang eltal kewa in tia eis kutangla. Ke ma inge, ya fwal in lulalfongiyuk la akwuki tari elos in akusrungila? Paye, kutu sin metu ku in srakpana fwak mu aok. Tusruktu, met puspus su srike in akuteye ke sripe su paenang in oasr ongoiye sikyak ke akutun sa la sikyak ouinge ke sripen eltal kewa kafweang in kutangla sie a tia suk in sensenkin kutena ma. In fwal nu ke kas lun Baibel, “pal a ma sikyak tuku nu selos nukewa.” Fwinne sie met el akola mwo ke ma nukewa, oasr kain in ma puspus ku in sikyak pal nukewa nu ke akola mwomwo lun kais sie met, a ma inge tia sikyak ke sripen ma akwuki tari se.
Ke ma inge, mea Baibel el kalmekin in fwak ouinge: “Oasr pal ke ma nukewa”? Ya oasr kutena ma kut ku in oru in paenang ma su fwa sikyak nu ke moul lasr—ku saflaiyesr?
Pal Mwomwo Nu Selos Nukewa su Muteng
Met sim lun Baibel el tia sramsramkin ma pakiyuki nu sin kutena met ku ke ma e fwa sikyak nu selos ke pal fwasru. A el sramsramkin ke akwuk lun God a mea ma inge fwa oru nu sin met nukewa. Kut etu fuka ma inge? Ke akwuk paye, a in fwal nu ke kutu pa fus saye ke sapta se inge el akkalemye nu sesr ke akwuk mwomwo lun God. Tokin sramsram puspus orekla ke ma orekla nukewa la “oasr pal ke ma nukewa,” Solomon el simusla: “Nga liye tari keok su God el sang nu sin mwen nutin metu in orekma ka. El oru ma nukewa oasku in pal la.”—Ekklisiastis 3:10, 11.
God el sang nu sin metu orekma puspus, ku kain in ma puspus in orek—Solomon el simusla kutu sin ma inge. God el lela pa nu sesr in sukosok in oru sulela nu ke ma su kut lungse in oru. Tusruktu, nu ke kain in orekma nukewa, oasr pal fwal, ku mwo, nu ke kais sie akwuk, su saflaiye oasr fwako mwomwo sikyak ka. Nunku akmwoye, fwin tuniyuk, sramsram lal Soloman ke “sie pal in eoki, a sie pal in fwusak ma eoki,” su oasr in Ekklisiastis 3:2. Met ima el etu ke kain in fwokunsak nukewa, a ke pal fwal in eokiye kais sie me eokeok. Mea fwa sikyak fwin sie met ima el tia akos akwuk srisrik su sapkinyuk nu ke oiyen eokiye lun me eokeok ke pal fwal a el eokiye ke pal sufwal ku ke pulan pal tia fwal? Ya fwal elan fwak mu el tia kosrani ma mwomwo puspus ke imae lal ke sripen ma inge pakiyuki tari, fwinne el orekma upa ke imae lal? Paye la tia fwal in ouinge! Meyen el oru ma inge ke pal tia fwal in eokiye. Met ima sa ku in eis fwako mwomwo ke ima lal fwin el akos akwuk fwal su orekla a sapkinyuk sin met Orala Ma Nukewa.
Ke ma inge, lela ma nukewa su God el oakiye a sapkin in orek in fwa akosyuk pal nukewa, a tia ke akwuk sakuruk wi sramsram usrnguk lun metu ku ke oiyen ekyek sakuruk lun ma puspus, tusruktu in fwal nu ke akwuk lun masap sang karungin mukuikui nukewa su el sapkin. Met nukewa fwin lungse in engankin yok fwako lun ma elos orala ke kafweang lalos, enenu elos in eis etauk yok a mwo nu ke orekma nukewa lalos in fwal nu ke lungse lun God a pal el sapkin. Metu elos ku in ekulla ma e fwa sikyak ke moul lalos, ma elos tia ku in ekulla pa ke ma akwuk lun God fwa oru ku akpayeye. Met palu Isaia el fwakak ke ma Jeova el sapkin: “Kas luk su fwala liki oalik a fwa tia foloko nu yuruk a wangin sripe, a efwa oru ma nga lungse, a efwa kapkapak in ma nga supala nu ka.”—Isaia 55:11.
Ke ma inge, fuka, fwin “kas” lun God ku akwuk lal, ke fwalu a ke pal fwasru lun metu “fwa ku in akpayeyuk na paye”?
Etauk Paye in Fwal nu ke Pal Pakiyuki lun God
Solomon el fwakak me akpayeye. Tokin kas inge, “El [God] oru ma nukewa oasku in pal la,” el sifwil tafwela in fwak, “Ouyepa el filiye ma patpat insielos, a metu koflana konoiyuk orekma su God el orala ke mutamwauk me, aok nu ke safla.” The NIV Study Bible el akuteye ke fus se inge: “El filiye pa ma patpat insien metu; a elos koflana srikeye lusen ma God el orala ke mutamwauk nu ke saflaiye.”—Ekklisiastis 3:11.
Pukanten ma simusla orekla ke fus se inge. Tusruktu ma yok sripe su eneneyuk in on ke insiesr a nunak lasr, pa ke pal nukewa kut fwin suk a nunku la mea kalmeyen moul a saflaiyesr. Ke lusen yea puspus somla, metu tia ku in kalem ka la efu ku moul lalos tingtingi ke ma upa yok na ke orekma nukewa su elos kafweang in oru pal nukewa, su saflaiye som nu ke mise. Kut orekla in luma su mwolana a sakuruk liki ma nukewa su oasr moul ka paenang kut ku in muta nunku tia ke ma sikyak nu ke moul lasr in pal inge a ke pal fwasru. Kut muta nunku pa ke moul ma patpat fwin kut ku in eis. Efu? Meyen ma simusla el akuteye, la God el “filiye ma patpat insielos.”
Ke sripen yok nunkeyen ma inge, paenang metu srike in nunku yok ke oiyen moul tokin mise. Kutu sin metu fwak mu oasr ma se ku in som liki metu tokin elos mise. Oasr pa kutu met elos lulalfongi mu ke pal se kut fwin mise fwa sifwil ekla nu ke sie luma su wangin saflaiye. Oasr pa kutu met elos akkalemye mu akwuk lun moul el akwuki tari la oasr pal nu ka a wangin ma kut ku in oru ka. Me pakomuta, la wangin kutena sin me akuteye inge paye a sumwos nu ke akwuk lun ma inge. Meyen akwuk inge tuku ke kafweang lalos su, “metu [fwa] koflana koneak orekma su God paye el orala ke mutamwauk me, aok nu ke safla,” Baibel el fwakak.
Yok fos a tia kalem sikyak inmasrlon kain in nunak su lungse in etu a nunak su nikun tia ku in etu me top nu ka paenang met puspus su oasr etauk yok lalos pulakin me keok upa ke lusen yea puspus. Tusruktu, ke sripen God el filiye ke nunak lasr kena a lungse, ya tia fwal nu sesr in siyuk kasru sel ke me enenu nukewa su kut lungse? Aok, meyen Baibel el fwakak kel Jeova: “Kom oalngelik poum a akkupye ma lungse lun ma nukewa su moul.” (Sam 145:16) Fwin orekmakinyuk Kas lun God, Baibel, kut fwa ku in koneak me kasru mwomwo nu ke oiyen moul a mise a ke oiyen akwuk lun God nu tok ma patpat ke fwalu a sou lun metu.—Efesus 3:11.
[Blurb on page 5]
“Akutun tia nu sin met mula.”—Ekklisiastis 9:11
[Blurb on page 6]
Fwin sie met ima el tia eokiye me eokeok ke pal fwal, ya fwal el an sang meta nu ka mu meyen ke sripen ma pakiyuki tari pasis koluk fwako lun kosrani?
[Blurb on page 7]
Kut nunku pal nukewa ke moul a mise meyen God el “filiye ma patpat insien metu”