Mea Jeova El Siyuk Sesr?
“Mea Jeova el siyuk sum, a in oru nununku sumwos, a in lungse kulang, a in fwasr wi inse fwokpap yurin God lom?”—MAIKA 6:8.
1, 2. Efu ku kutu sin met kulansap lun Jeova elos munasla, tusruktu mea ma inge su ku in kasru na paye?
VERA el sie met Kristian oaru su apkurun nu ke yiu 75 matwe a arulanu munas in mano. “Kutupal,” el fwak, “Nga ngetla nu ke windo a liye met lili Kristian mokul a mutan wiuk oru orekma in luti sie loom nu ke sie loom. Ma inge oru sroninmuta in surorla liki mutuk meyen Nga lungse na paye in welulos, tusruktu, mas luk arulanu aksrikye pal luk in kulansap nu sin Jeova.”
2 Ya oasr pal kom pula pa ou inge? Paye, elos nu kemwa su lungse Jeova elos lungse in fwasr in el a oru ma lungse lal. Tusruktu, a fuka fwin manosr arulanu munas, kut matou, ku oasr kunokon yok in sou? Saap kut arulanu asor meyen kain in luma a ma sikyuk inge ku in kutongye kena lun insiesr in kulansap nu sin God ke inkanek yok. Fwin pa inge ma sikyuk sesr, sie me lutlut in Maika sapter 6 a 7 ku in me akkeye na paye sesr. Sapter inge nu kemwa el akkalemye la ma sap lun Jeova arulanu sumwos a met nu kemwa ku in oru.
Oiye Fuka God El Akkalemye Nu Sin Met Lal
3. Oiye fuka Jeova el akkalemye nu sin met Israel su lungse in lain?
3 Inge lela kut in tuni meet Maika 6:3-5 a lela kut in loang akmwoye ke oiye su Jeova el akkalemye nu sin met lal. Esam la in len lal Maika met Israel elos lungse in lain. Fwinne ou inge, Jeova el pakomutalos a sramsram nu selos ke kas inge, “O met srak.” El fwak ke kas mulala: “O met luk, esam inge, nunuk munas.” El tia suk ma tafongla lalos, a el kaifweung in sun insielos ke pal se el siyuk, “Mea Nga oru nu sum?” A el kaifwe nu selos in “orek lo” lainul.
4. Me srikasrak lun God ke pakoten enenu in orekma nu sesr ke inkanek fuka?
4 God el ase nu sesr me srikasrak na mwomwo se! El pakomuta met koluk nu kemwa lun an Israel a Juda su lainel in len lal Maika ke pal se ma el pangolos “met luk”, a el orekmakin pa kas se inge “nunuk munas” nu selos. Ke ma inge, kalem la, kut enenu na paye pa in akkalemye pakoten a kulang nu sin met nu kemwa in congregation. Paye, saap tia fwusesr nu sin kutu met in asrouki nu sa, ku saap kutu selos munas in ngun. Tusruktu, fwin elos lungse Jeova, kut lungse in kasrelos a akkalemye nu selos pakoten.
5. Kain in me lutlut yok fuka akkalemyeyuk in Maika 6:6, 7?
5 almsInge, lela kut in loang nu ke Maika 6:6, 7. Maika el siyuk kutu kusensiyuk, el fwak: “Ke mea Nga fwa tuku ye mutun Jeova? Ke mea Nga fwa sifwanu epasr ye mutun God fulat? Ya Nga fwa tuku ye mutal wi me kise furur, wi kao fwusr yiu se matwe? Ya Jeova el fwa insemwomwo ke tausen sip mokul, ku ke siengoul tausen infwal in oil? Ya Nga fwa sang mwuonsiuk ke ma koluk luk, fwokin monuk ke ma sito lun ngunik?” Mo, Jeova el tia ku in insemwomwo ke “tausen sip mokul, ku ke siengoul tausen infwal in oil.” Tusruktu, oasr ma su ku in akinsemwomwoyel na paye. Mea se inge?
Kut Enenu in Akkalemye Nununku Sumwos
6. Mea me enenu mutal tolu su akkalemyeyuk in Maika 6:8?
6 In Maika 6:8, kut ku in lotela ma Jeova el siyuk sesr in oru. Maika el siyuk: “A mea Jeova el suk sum, a in oru nununku sumwos, a in lungse kulang, a in fwasr wi inse fwokpap yurin God lom?” Ma tolu inge su el siyuk el orekma na paye ke pulakin lasr, nunuk lasr, a orekma lasr. Enenu in oasr kena lasr in akkalemye oiye mwo puspis inge, in nunku fuka in orekmakin ma inge, a in kaifweung in akkalemye ma inge. Lela kut in lutlut ke me enenu tolu inge ke inkanek takla.
7, 8. (a) Mea kalmen “in akkalemye nununku sumwos”? (b) Kain in nununku sesumwos fuka arulanu pengpeng in len lal Maika?
7 “In oru nununku sumwos” ku in kalmekin oru ma sumwos. Inkanek lun God in oru ma nu kemwa pa ke inkanek a akmwuk lun nununku sumwos. Tusruktu, met nu kemwa su moul in len lal Maika, tia orekmakin nununku sumwos, a elos oru nununku sesumwos. Ke inkanek puspis fuka elos oru ou inge? Loang akmwoye nu ke Maika 6:10. Ke saflaiyen fus inge, el akkalemye ke met kuka su orekmakin “sie efa sufwal su me srungeyuk,” pa inge ma srik emeet. Fus 11 el tafwela in fwak la elos orekmakin “atro in me paun kikiap.” A fwal nu ke fus 12, “loalos kutasrik.” Ke ma inge, sie efa sufwal, atro in me paon kikiap, a loa kutasrik arulanu pengpeng ke akmwuk lun business in len lal Maika.
8 Orekma kutasrik tia ku in konoiyukyuk mukena ke nien kuka ku market. Ma inge arulanu pengpeng pa ke court. Maika 7:3 el akkalemye la “met fwisrak siyuk, a met nununku akola in eis ma lane.” Me eyeinse koluk etukyung nu sin met nununku in oru nununku sesumwos lain met su wangin meta. “Met pengpeng,” ku met ku elos akesrui ke orekma koluk inge. Aok, Maika el fwak la met fwisrak, met nununku, a met pengpeng elos “tukeni otwot,” ku akesrui, ke orekma koluk lalos.
9. Fuka Juda a Israel elos akkolukyeyuk ke nununku sesumwos su akkalemyeyuk sin met koluk?
9 Nununku sesumwos lun met kol koluk nu kemwa akkolukye an Juda a Israel. Maika 7:5 el akkalemye la meyen wanginla nununku sumwos paenang ma inge kol nu ke silalalfongi inmaslon met se met se, inmaslon met kamwuk futoto, a inmaslon seanyen payuk. Fus 6 el akkalemye la ma inge kol nu ke sie luma koluk su orala met nu kemwa in sou oanu mwen a papa tumalos, tulik mutan a nine kielos, in srunga sie sin sie.
10. Ke len in nununku sesumwos lasr misinge, oiye fuka met Kristian elos akkalemye?
10 A fuka in len lasr? Ya kut tia ku in liye luma siefwunnu inge? Oanu Maika, nununku sesumwos raunikutla, silalalfongi arulanu pengpeng, moul lun met puspis a moul lun sou arulanu musalla. Fwinne ou inge, oanu met kulansap lun God su muta inmaslon fwal sesumwos inge, kut tia lela ngun lun fwal se inge ke orekma kutasrik lal in ilyuk nu ke congregation lun met Kristian. A, kut kaifweung in akkeye ma sap ke oaru a sumwos, a kut akkalemye ma inge ke moul lasr in len nu kemwa. Aok, kut “kena tu orekma lasr in sumwos in ma nu kemwa.” (Hibru 13:18) Ya kom tia insese la kut fwin orekmakin nununku sumwos, kut e fwa engunkin me insemwomwo yok su tuku ke un met lili su akkalemye lalalfongi paye nu sin sie sin sie?
Fuka Metu Elos Ku in Long “Pusren Jeova”?
11. Fuka Maika 7:12 el akpayeye?
11 Maika el palye la fwinne oasr orekma kutasrik tusruktu nununku sumwos e fwa engunkin sin met nu kemwa. Met palu Maika el palye la met nu kemwa fwa tuku “liki mwea nu ke mwea” in ekla met kulansap lun Jeova. (Maika 7:12) Ke len inge, ke akpayeye safla lun kas palu inge, tia sie mutanfwal na paye pa eis me insemwomwo inge, a kain in met nu kemwa su tuku ke mutanfwal nu kemwa fwa eis me insemwomwo su tuku ke nununku sumwosmwos lun God. (Isaia 42:1) Fuka ma inge el akpayeye?
12. Fuka “pusren Jeova” ku in longyuk ke len inge?
12 In sang topuk nu ke kusensiyuk inge, lela kut in tuni kas lal Maika ke mutamwauk. Maika 6:9 el fwak: “Pusren Jeova wowoyuk nu ke sitiu, a met lalmetmet fwa sangeng ke em.” Fuka met nu kemwa in mutanfwal nu kemwa elos ku in long “pusren Jeova,” a fuka ma inge el kapsreni nu ke orekmakinyen nununku sumwos? Paye, met ke len inge elos tia ku in long na paye pusren God. Tusruktu, ke inkanek lun orekma in luti lasr fwalu nu fon, met nu kemwa su tuku ke mutanfwal nu kemwa, a oiyen moul nu kemwa elos ku in long pusren Jeova. Ke sripe se inge, elos nu kemwa su porongo elos ‘sangeng ke en God,’ a elos arulanu akfulatye ma inge. Kut akkalemye na paye inkanek in nununku sumwos a lungse ke kut kulansap oanu met luti moniyuk lun Togusrai. Ke kut akkalemye en God nu sin kain in met nu kemwa, kut akkalemye “nununku sumwos.”
Kut Enenu in Lungse Kulang
13. Mea ma tia oanu sie inmaslon lungkulang a lungse?
13 Inge, lela kut in sramsramkin me enenu akluo su akkalemyeyuk in Maika 6:8. Jeova el siyuk sesr in “lungse kulang.” Kas Hibru inge su orekmakinyuk nu ke “kulang” ku in ouyepa “lungkulang,” ku “oaru in akkalemye lungse.” Lungkulang el sie kain in orekma in nunku kutu met, sie oiye pakoten nu selos. Lungkulang el siena liki lungse. Ke inkanek fuka? Kas se inge lungse oasr kalme yok, kom ku in akkalemye ma inge fwinne ke ma puspis a ke ma oasr ke nunuk lun sie met. Ke sie me pupulyuk. Ma Simusla el sramsram ke sie met “su lungse wain a oil” a ke sie met su “lungse lalmetmet.” (Soakas 21:17; 29:3) Aok, kas se inge, lungkulang, pal nu kemwa kom ku in orekmakin mukena nu sin met, yokna nu selos nu kemwa su kulansap nu sin God. Ke ma inge, Maika 7:20 el sramsram ke “lungkulang nu sel Ebream”—sie met su kulansap nu sin Jeova God.
14, 15. Fuka oiye lungkulang ku in akkalemyeyuk, a kain in me akpayeye fuka ke ma se inge akkalemyeyuk ke paragraph?
14 Fwal nu ke Maika 7:18, met palu el fwak la God “el engun in lungkulang.” In Maika 6:8, sapkinyuk nu sesr kemwa in akkalemye tia lungkulang mukena, a in lungse na paye kain in oiye se inge. Mea kut ku in lotela ke ma simusla inge? Lungkulang el enenu in sang ke insemwomwo a ke inkanek ma lulap meyen kut lungse in akkalemye ma inge. Oanu Jeova, kut insemwomwo, ku engun, in akkalemye lungkulang nu selos nu kemwa su oasr enenu.
15 Ke pal lasr misinge, kain in lungkulang inge sie akul in akilenyen met lun God. Loang akmwoye ke sie me srikasrak. In June 2001, sie paka lulap el kunausla loom puspis, wekunang foko foko ke loom lun Met Lo lun Jeova. In sang kasru nu sin met lili Kristian wielos su oasr enenu, 10,000 kutu sin Met Lo lun Jeova elos kisekin pal a ku lalos in sang kasru ke insemwomwo. Ke lusen tafwun yiu kutu, met orekma su wangin molo pangpang volunteer elos orekma pal nu kemwa, elos orekmakin len lalos, fong lalos, a Saturday a Senri in sifwil musaiyuk Kingdom Hall 8 a loom 700 kutu lun met lili Kristian wielos. Elos nu kemwa su tia ku in wi ke orekma elos sang mongo, kofwen me musa, a mani. Efu ku tausen puspis sin Met Lo inge elos tuku in kasru met lili wielos? Meyen elos “lungse kulang.” A sie me insemwomwo na paye in etu la kain in orekma se inge ke lungkulang akkalemyeyuk sin met lili wiesr nu kemwa fwin fwalu nu fon! Aok, in sun me enenu ke “lungse kulang” el tia sie me toasr, a me insemwomwo!
In Fwasr Wi Inse Fwokpap Yurin God
16. Kain in me pupulyuk fuka sang kasru in akkalemye me enenu ke fwokpap in fwasr yurin God?
16 Me enenu aktolu su ku in konoiyukyuk in Maika 6:8 pa “in fwasr wi inse fwokpap yurin God lom.” Kalmen ma inge pa, kut enenu in akilen saflaiyen ku lasr a in filiye lalalfongi lasr nu sin God. Ke sie me pupulyuk: Nunku ke sie tulik mutan su liksreni na in srukye paon papa tumal ke pal se eltal fwasr ke pal in paka. Tulik mutan se inge el etu la ku lal arulanu srik, tusruktu, el lalalfongi nu sin papa tumal. Kut nu kemwa enenu pa in etu la oasr saflaiyen ku lasr tusruktu, kut lalalfongi nu sin Papa tumasr in kosrao. Fuka kut ku in srukye na lalafongi lasr inge? Sie inkanek pa, kut enenu in esam pal nu kemwa efu sie inkanek lalmetmet in futoto nu sin God pal nu kemwa. Maika el akismakinye kut ke sripe tolu: Jeova El Met Molela lasr, El Met Kol lasr, a Met Kurungin lasr.
17. Fuka Jeova el molela, kol, a kurunganang met lal in pal meeta?
17 Fwal nu ke Maika 6:4, 5, God el fwak: “Tu Nga wis kom me liki fwal Ijipt.” Aok, Jeova el Met Molela lun Israel. Jeova el tafwela in fwak: “A Nga sapla ye mutom Moses, Aron, a Miriam.” Moses a Aron elos orekmakinyuk sin God in kol mutanfwal se, a Miriam el kol ke mutan Israel nu kemwa in onsrosro ke kutangla. (Exodus 7:1, 2; 15:1, 19-21; Duteronomi 34:10) Jeova el kol ke inkanek lun met kulansap lal. In fus 5, Jeova el akismakinye mutanfwal Israel ke pal se el kurunginelosla liki Belak a Belum a ke pal se el kurunganang met Israel ke lusen pal in fwafwasyesr safla lalos Shittim lun an Moab me, nu ke an Gilgal lun Fwal Mwolela.
18. Fuka God el orekma oanu Met Molela, Met Kol, a Met Liaung ke len inge?
18 Ke kut fwasr yurin God, el fwa molikutla liki fwal lal Setan, el fwa kol kut ke inkanek lun Kas lal a u lal, a el e fwa kurungin kut oanu sie u ke pal se kut sun ma upa su tuku sin met lokwalok lasr. Ke ma inge, oasr sripe se yok lasr in srukye ku paon Papa tumasr in kosrao ke kut fwasr yurin God ke saflaiyen fwafwasyesr safla lasr su arulanu upa som nu ke fwal sasu sumwosmwos lun God su mwo liki Fwal Mwolela in pal meeta.
19. Ke inkanek fuka fwokpap el kapsreni nu ke oiye lasr in akilen munas lasr sifwanu?
19 In fwokpap ke fwafwasryesr lasr yurin God ku in kasre kut in srukye sie nunuk sumwos ke ma sikyuk nu sesr. Ma inge yok sripe meyen toeni nu ke orekma in akkalemye fwokpap pa, in akilen la oasr saflaiyen ku lasr. Matou, ku munas lun mano ku in aksrikye ku lasr ke ma kut ku in oru ke orekma in kulansap nu sin Jeova. Tusruktu, kut tia lela ma inge in akmunasye kut, a, arulanu mwo kut fwin esam la God el eis kaifweung lasr a me kise lasr ‘fwal nu ke ma oasr yurosr, a tia fwal nu ke ma wangin yurosr.’ (2 Korint 8:12) Paye, Jeova el siyuk sesr in kulansap nu sel ke insesr kemwa, in oru ma nu kemwa fwal nu ke ku lasr. (Kolosse 3:23) Kut fwin kaifweung a moniyuk in ma nu kemwa ke orekma lal, God el e fwa akinsemwomwoye kut ke inkanek yok.—Soakas 10:22.
Sie Oiye Su Insemwomwo in Sano Wise Me Insemwomwo
20. In etu mea ku in kasre kut in akkalemye oiye in sano oanu ma oasr yurol Maika?
20 Me insemwomwo lun Jeova su kut pula mokle kut in etawi ngun lal Maika. El fwak: “Nga fwa sano ke God lun lango luk.” (Maika 7:7) Fuka kas inge kapsreni nu ke fwafwasryesr lasr yurin God ke fwokpap? Kut fwin lungse in sano, ku mongfwusesr, ma inge ku in kasre kut in tia asor ke sripen len lun Jeova el sonna tuku. (Soakas 13:12) Paye, kut kena tari in liye saflaiyen fwal koluk inge. Tusruktu, ke kais sie wik srakna oasr tausen puspis sin met su tufwanu mutamwauk in fwafwasryesr yurin God. Meyen kut etu ma inge paenang ma inge kasru kut in akkalemye mongfwusesr in sano. Sie Met Lo su muta pat ke u lun Jeova el fwak ou inge: “Ke Nga esam orekma in luti luk ke lusen yiu 55, Nga lalalfongi la Nga tia tula kutena ma ke sripen Nga sano Jeova. A, Nga moliyukla liki experience koluk puspis.” Ya kom pula pa ou inge?
21, 22. Fuka Maika 7:14 el akpayeye in len lasr?
21 In fwasr yurin God ase nu sesr me insemwomwo na paye. Oanu ma kut ku in rid in Maika 7:14, Maika el pupulyukin met lun God nu ke sip su muta in misla yurin met seperd lalos. Ke akpayeye se yok lun kas palu inge ke len lasr, met lula sin Israel in ngun, wekunang “sip ngie” elos koneak inse misla a wangin sangeng nu sin met Seperd lalos su elos lalalfongi, Jeova. Elos “mukefwunnu muta, insaku—in maslon sie imae,” a srela liki in ngun ke fwal koluk se inge su me sensen arulanu yokyokelik.—Jon 10:16; Duteronomi 33:28; Jeremaia 49:31; Galetia 6:16.
22 Met lun Jeova elos engunkin kapkapek lalos, oanu Maika 7:14 el palye. In sramsramkin sip lun God, ku met lal, Maika el fwak: “Lela elos in mongo in Besan a Giliad.” Oanu sip in an Besan a Giliad su arulanu kapkapek ke sripen elos mongo ke imae mwomwo, met lun God ke len inge elos engunkin kapkapek lalos ke ma lun ngun—aok oasr pa me insemwomwo saye su e fwa tuku nu sin met nu kemwa su fwasr in fwokpap yurin God.—Oekyuk 32:1; Duteronomi 32:14.
23. Kain in me lutlut fuka kut lotela ke pal se kut tuni Maika 7:18, 19?
23 In Maika 7:18, 19, met palu el akkalemye kena lun Jeova in sang nunuk munas nu sin met nu kemwa su auliyuk. Fus 18 el akkalemye la Jeova el “nunuk munas nu ke ma koluk” a “alukela ma sito lun met.” Fwal nu ke fus 19, el e fwa “sisye ma koluk lalos nu kemwa nu yen loal mwea.” Mea me lutlut su kut ku in lotela ke ma se inge? Kut ku in siyuk sesr sifwanu kut fwin etawi Jeova ke oiye se inge. Ya kut nunuk munas nu ke ma koluk lun kutu met nu sesr? Ke pal se met inge el auliyuk a kaifweung in aksumwosye ma sesumwos su el oru, kut lungse na paye in akkalemye insemwomwo lun Jeova in sang nunuk munas ma lulap pal e nu kemwa.
24. Ma lane fuka kom eis su tuku ke kas palu lal Maika?
24 Ma lane fuka kut eis ke lutlut lasr ke kas palu lal Maika? Ma inge akismakinye kut la Jeova el sang fwinsrak paye nu selos nu kemwa su futoto nu sel. (Maika 2:1-13) Kut nu kemwa akkeyeyuk in oru ma nu kemwa ke ku lasr in akkeye alu paye tu kut in ku in fwasr ke en God ma patpat. (Maika 4:1-5) A kut nu kemwa akkeyeyuk in etu la kutena luma a ma sikyuk nu sesr, kut ku in oru me enenu su Jeova el siyuk sesr in oru. Aok, kas palu lal Maika akkeye kut na paye in fwasr ke en Jeova.
Fuka Kom Topuk?
• Fwal nu ke Maika 6:8, mea Jeova el siyuk sesr?
• Mea eneneyuk kut fwin lungse in “akkalemye nununku sumwos”?
• Fuka kut ku in akkalemye la kut “lungse kulang”?
• Mea ku in weang nu ke ‘fwokpap in fwasr yurin God’?
[Picture on page 17]
Fwinne oasr ma koluk upa in len lal, Maika el moul na fwal nu ke me enenu su Jeova el siyuk. Kom ku in oru pa ou inge
[Picture on page 19]
Akkalemye nununku sumwos ke kom orek ma lo nu sin kain in met nu kemwa
[Pictures on page 19]
Akkalemye la kom lungse kulang ke kom sang me enenu lun kutu met
[Picture on page 19]
Oru ma nu kemwa ke ku lom in pal se na kom enenu in akilen munas lom sifwanu