Lutlut Lasr Sifwanu Su Kasre Kut In Ekla Met Luti Mwo
“Kom in alken in ma inge, a sifwanu eskomyung nu ka, tu kapkapek lom in kalem nu sin met e nu kemwa. Kom in sifwanu taran kom a me luti lom.”—1 TIMOTE 4:15, 16.
1. Mea ma paye ke pal a ke lutlut lasr sifwanu?
“OASR pal ke ma nu kemwa,” pa inge ma Baibel el fwak in Ekklisiastis 3:1. Ma inge arulanu paye ke lutlut lasr sifwanu. Met puspis elos koneak la arulanu upa in nunku ke ma lun ngun ke sie pal sufwal ku ke sie an sufwal. Ke sie me pupulyuk, tokin sie len in orekma upa a tokin sie pal in mongo eueu ke eku, ya kom srakna lungse in lutlut, yokna kom fwin muta ke siya na mwomwo se ye mutun TV? Saap kom srunga tari in lutlut. Ke ma inge, mea kom enenu in oru? Aok, kut enenu in sulela pal a an in lutlut wikin sie nien sun in eis me lane yok su tuku ke kaifweung lasr.
2. Pal nu kemwa piye pal mwo in oru lutlut lasr sifwanu?
2 Met puspis elos koneak la pal mwo emeet lalos in lutlut pa ke toang in lututeng meyen pa inge pal su nunuk lalos srakna sasu a sonna kafofo ke ma puspis. Kutu met elos orekmakin pal in mongle lalos ke infwulwen len in oru lutlut futoto. Loang akmwoye nu ke pal su orekmakinyuk nu ke orekma saok in ngun ke me pupulyuk puspis toko. Togusra Devid lun Israel meeta el simusla: “Oru tu Nga in long lungkulang lom ke lututeng, tu Nga lalalfongi kom. Oru tu Nga in etu inkanek mwo Nga in fwasr we, tu Nga kolak ngunik nu sum.” (Sam 143:8) Met palu Isaia el akkalemye pa insemwomwo yok lal ke lutlut ke pal se ma el fwak: “Leum Jeova el ase nu sik loan met su lutlut tari, tu Nga fwa etu fuka in kasru met totola ke kasu. El ngutalik pinganu lutu; el okasek srek in long oanu elos su lutlut tari.” Ma kut ku in lotela ke ma inge pa, kut enenu in lutlut a sramsram nu sin Jeova ke pal se sonna totola nunuk lasr, ma inge kut ku in oru ke kutena pal ke len se.—Isaia 50:4, 5; Sam 5:3; 88:13.
3. Kain in luma a an fuka sie me insemwomwo nu ke lutlut mwo?
3 Siepa me kasru ke lutlut mwo pa lela kut in tia sulela in muta ke sie siya ku sofa su arulanu mwo ke ikwesr. Tia me kasru pa inge tu kut in tia mwetkal. Ke pal se kut lutlut, nunuk lasr enenu in akola in eis lutlut, a sie an in muta mwomwo oanu siya na mwomwo a fwusesrsesr se tia ku in kasru kut in oru ou inge. Ouyepa, lutlut mwo a nunku ke ma kom lotela tari kapsreni nu ke misla a sukosokla liki me losrong. Sie kaifweung in lutlut su oasr me losrong oanu radio, TV, ku tulik srisrik su kunausla pal mwo lom in lutlut tia ku in oswela fwako mwo. Ke pal se Jisus el lungse in kalweni ke nunuk lal ma puspis, el som nu ke sie an su misla. El sramsram pa ke ma mwomwo su tuku ke akmwuk in pre ke sie an su wangin me losrong.—Mattu 6:6; 14:13; Mark 6:30-32.
Lutlut Sifwanu Su Ku In Kasru Kut In Sang Topuk
4, 5. Ke inkanek puspis fuka buk srisrik inge Siyuk ku in sie me kasru na paye?
4 Lutlut sifwanu arulanu me insemwomwo kut fwin orekmakin kain in me kasru puspis ke Baibel su ku in kasre kut in akyokye lutlut lasr ke sie me lutlut, yokna kut fwin oru ou inge meyen kut lungse in sang topuk nu ke kusensiyuk lun met fwokpap. (1 Timote 1:4; 2 Timote 2:23) Ke mutamwauk, met sasu puspis elos orekmakin ke lutlut lalos buk srisrik inge Mea God El Siyuk Sesr?,a su oasr ingenu ke kas 261. Arulanu fwusesr in orekmakin ke lutlut me rid inge tusruktu el arulanu fukoko a sumwos a tuku nu fon ke Baibel. El kasru met rid in sa akilen ma God el siyuk ke alu nasnas. Tusruktu, meyen el buk na srisrik paenang in lutlut yok ke kais sie sifwe tia ku in orek. Fwin Baibel study lom el siyuk kutu kusensiyuk yok ke sifwe se in Baibel su komtel tuni, fuka komwos ku in suk me lutlut yok ke Baibel su ku in kasrel in sang topuk nu ke kusensiyuk lal?
5 Nu selos nu kemwa su oasr Watchtower Library ke CD-ROM ke kas lalos, arulanu fwusesr in eis me lutlut yok puspis ke sie computer. A fuka nu sin met nu kemwa su wangin kain in kofwen me orekma inge? Lela kut in tuni me lutlut luo su akkalemyeyuk ke buk srisrik inge Siyuk in liye fuka kut ku in akyokye kalem lasr a sang topuk mwomwo—yokna fwin sie met el siyuk kain in kusensiyuk inge, Su God, a mea aten Jisus na paye?—Exodus 5:2; Luk 9:18-20; 1 Piter 3:15.
Su God?
6, 7. (a) Kain in kusensiyuk fuka sikyuk ke God? (b) Kain in orekma koluk fuka ke ela sie met kol lun alu el oru ke me sramsram lal?
6 Me lutlut ak 2 lun buk srisrik inge Siyuk el sang topuk nu ke kusensiyuk saok inge, Su God? Me lutlut yok pa inge, meyen sie met el tia ku in alu nu sin God paye el fwin tia etel ku el alollo fwin El oasr ku wangin. (Rom 1:19, 20; Hibru 11:6) Aok, met puspis fwin fwalu elos lalalfongi ke kain in me luti puspis ke God su elos tia kalem ka. (1 Korint 8:4-6) Kais sie alu tia oanu sie topuk lalos kom fwin siyuk selos ke God. Ke alu lun Kristendom ku alu nu kemwa su ekin Kristian elos nunku mu God el sie Trinity ku God tulo in ma siefwunnu. Sie met kol pengpeng lun alu in an U.S. el oru sie sramsram lal su oasr sifwe “Ya Kom Etu God?” aok, fwinne pal se ke lusen pal in sramsram lal nu fon el tia orekmakin e mutal lun God, fwinne pal puspis el orekmakin Ma Simusla lun Hibru. Aok, el rid ke sie Baibel su leng lal orekmakinyen “Leum” a tia Jeova ku Yahweh su arulanu kalem.
7 Met kol lun alu inge el tia loang nu ke me lutlut yok ke pal se ma el srukak Jeremaia 31:33, 34: “ ‘A elos fwa tia sifwil luti, kais sie met nu sin met tulan lal, a fwak, “Etu Leum” [in kas Hibru, “etu Jeova”], tu elos nu kemwa fwa ete Yu, liki el su arulanu pusisel selos nu sin el su arulanu yok selos,’ Leum el fwak [in kas Hibru, Jeova el fwak].” Leng lun Baibel su el orekmakin el eisla e mutal inge, Jeova.—Sam 103:1, 2.
8. Mea me pupulyuk su akkalemye la arulanu yok sripe in orekmakin en God?
8 Sam 8:9 el akkalemye efu orekmakinyen en Jeova arulanu yok sripe: “O Jeova, Leum lasr, fuka mwolanu lun Em fwin fwalu nu fon!” Srikeye ma inge ke: “O LEUM, Leum lasr, fuka mwolanu lun em fwin fwalu nu fon!” (King James Version; srike in liye pa The New American Bible, The Holy Bible—New International Version, Tanakh—The Holy Scriptures) Aok, oanu ma akkalemyeyuk ke me lutlut tari’a, kut ku in eis “etauk lun God” kut fwin lela Kas lal in sang kalem nu sesr. Tusruktu, kain in me kasru fuka ke lutlut Baibel e fwa sang topuk nu ke kusensiyuk puspis ke e mutal su arulanu yok sripe?—Soakas 2:1-6.
9. (a) Kain in me rid fuka ku in kasre kut in aketeye ma saok su tuku ke orekmakinyen en God? (b) Fuka met leng puspis elos akkalemye la elos tia sunakin en God?
9 Kut ku in olangla nu ke buk srisrik inge The Divine Name That Will Endure Forever, lengla nu ke kas 69.b Ke sifwe se inge “God’s Name—Its Meaning and Pronunciation” (ke sra 6-11) el akkalemye la Hebrew Tetragrammaton (ke kas Greek ku in kalmekin, “leta akosr”) el sikyuk pal 7,000 ke ma simusla lun Hibru in pal meeta. Aok, met kol lun alu a met leng lun alu lun Judaism a Christendom elos eisla liki e se inge ke Baibel nutulos su elos langasla.c Fuka elos ku in fwak la elos etu God a futoto nu selos fwin elos srunga in akilenyel ke el? E paye lun God ikasla inkanek nu ke etauk ke akmwuk lal a kel sifwanu. Sayen ma inge, mea sripen pre inge lun Jisus su el orala oanu me srikasrak, “Papa tumasr su in kosrao, em in akmutalyeyuk” fwin tia orekmakinyen en God?—Mattu 6:9; Jon 5:43; 17:6.
Su Jisus Kraist?
10. Ke inkanek puspis fuka kut ku in eis sie aketeye kalem ke moul a orekma lun forfor lun Jisus?
10 Me lutlut ak3 ke buk srisrik inge Siyuk el akkalemye sifwe se inge “Su Jisus Kraist?” Ke paragraph na onkosr inge, el sang aketeye futoto kel Jisus, pal in mutamwauk lal, a sripen tuku lal nu fwalu. Tusruktu, kom fwin lungse sie aketeye yok ke moul lal, sie me sramsram yok—sayen me sramsram su oasr ke Gospel—buk inge The Greatest Man Who Ever Lived, su oasr ke kas 111 kom ku in orekmakin.* Buk inge el aketeye sie me sramsram ke inkanek sumwos a takla ke moul a me luti lun Jisus, su tuku ke Gospel akosr lun Baibel. Sapter 133 ke buk inge el sramsram ke moul a orekma in forfor lun Jisus. Kom fwin lungse aketeye ke kais sie ip, kom ku in orekmakin buk inge Insight, Volume 2, ye sifwe se inge “Jesus Christ.”
11. (a) Mea ma inge su oru Met Lo lun Jeova in siena liki lalalfongi lalos kel Jisus? (b) Mea kutu fus in Baibel su akkalemye na paye la sito me luti lun Trinity, a kain in me rid fuka sie me kasru na paye ke oiye se inge?
11 Ke alu nu kemwa lun Christendom me sramsram yok kel Jisus Kraist oakiyuki nu ke kain in lalalfongi la el “Mwen nutin God” a “Mwen su God”—in kas saye, pa inge me sramsram yok su Catechism of the Catholic Church el pangpang “ma sakuruk lukma ke lalalfongi lun met Kristian,” pa, Trinity. Tia oanu lalalfongi lun alu nu kemwa lun Christendom, Met Lo lun Jeova elos lalalfongi la Jisus el sie sin ma orekla lun God a el tia God se. Me sramsram mwomwo ke sifwe se inge ku in konoiyukyuk ke buk srisrik inge Should You Believe in the Trinity?, langasyukla nu ke kas 95.d Kutu nu ke fus su orekmakinyuk in akkalemye la luti lun Trinity sito pa Mark 13:32 a 1 Korint 15:24, 28.
12. Mea pa kutu kusensiyuk su kut enenu in tuni?
12 Me sramsram inge ke God a Jisus Kraist sang kasru in akkalemye inkanek puspis su kut ku in orekmakin ke lutlut lasr sifwanu, wikin sie nien sun in kasru met nu kemwa su tia etu ma paye lun Baibel in eis etauk sumwos. (Jon 17:3) Ke ma inge, fuka nu selos nu kemwa su wi tari ke congregation lun met Kristian ke lusen yiu puspis? Meyen yok tari etauk lalos ke Baibel, ya elos srakna enenu in loang akmwoye nu ke lutlut lalos sifwanu ke Kas lun Jeova?
Efu “Kom In Sifwanu Taran Kom”?
13. Tafongla fuka ke ma elos nunku met puspis elos oru ke lutlut Baibel?
13 Saap kutu selos su wi ipen congregation ke lusen yiu puspis ku in sremla nu ke oiye sufwal in lalalfongi mu etauk lalos ke Baibel su elos eis tari ke yiu ekasr somla tokin elos ekla Met Lo lun Jeova fwal tari. Arulanu fwusesr in fwak: “Nga tia enenu in lutlut yok oanu ma met sasu elos oru. Meyen, arulanu yok tari pal Nga orekmakin in rid Baibel a me rid su tuku ke Baibel ke lusen yiu puspis.” Kom fwin fwak ou inge, na oanu kom fwak pa: “Nga tia enenu na paye in loang nu ke me mongo su Nga kang ke pal inge, meyen pukanten tari me mongo su Nga kang tari in pal meeta.” Kut nu kemwa etu la manosr nu kemwa enenu me mongo mwo a fwal in akkeye kut sifwanu a in orekma. Fuka yokiyen enenu lasr ke me mongo in ngun in akkeye ku lasr in ngun!—Hibru 5:12-14.
14. Efu ku kut enenu in loang akmwoye ke moul lasr sifwanu?
14 Ke ma inge, kut nu kemwa, fwinne kut pat tari ku tia ke lutlut lasr ke Baibel, kut enenu in porongo kas in kai lal Poul nu sel Timote, su ke pal se el eis kai se inge el sie met su matu tari in ngun, sie met sropu mwo: “Kom in sifwanu taran kom a me luti lom. Kom in muta na in ma inge, tu in oru ou inge kom fwa sifwanu molikomla a ouyepa elos su long kom.” (1 Timote 4:15, 16) Efu kut enenu in filiye ke insiesr kas in kai inge lal Poul? Esam, Poul el aketeye pa la oasr meun lasr lain “orekma kutasrik lun Devil” a “lain un ngun koluk yen engyengu.” A met sap Piter el sang kas in sensen la Devil el “fwafwasyesr, in suk su el fwa kangla,” “el” inge ku in kutena met insmaslosr. Suoaru a pilesru lasr ke me sensen ku in sang pal mwo nu sel su el sukok.—Efesus 6:11, 12; 1 Piter 5:8.
15. Kain in me loeyuk fuka in ngun oasr yurosr, a fuka kut ku in srukye ma inge?
15 Ke ma inge, kain in me loeyuk fuka oasr yurosr? Met sap Poul el akismakinye kut: “Eis nu sumwos me meun nu kemwa lun God, tu komwos in ku in tu lain in len koluk, a tokin orekma nu kemwa, tuyuk.” (Efesus 6:13) Ku lun me meun nu kemwa inge oakiyuki tia ke sripen el sasu, a ouyepa ke sripen akmwuk in liaung lun met su orekmakin. Ke ma inge, toeni nu ke me meun nu kemwa inge su tuku sin God pa, etauk ke Kas lun God su tuku ke lutlut pal nu kemwa. Ma inge akkalemye ma saok su tuku ke lutlut pal nu kemwa ke etauk lasr ke ma paye fwal nu ke ma Jeova el akkalemye ke inkanek lun Kas Lal a ke inkanek lun met kulansap oaru a lalmetmet. Lutlut pal nu kemwa ke Baibel a me rid nu kemwa su tuku ke Baibel arulanu yok sripe ke akmwuk lasr in kurunganang me meun lasr in ngun.—Mattu 24:45-47; Efesus 6:14, 15.
16. Mea kut enenu in oru in etu na paye fwin “me loeyuk lun lalalfongi” lasr arulanu mwo?
16 Poul el akkalemye sie ip saok ke me meun lasr “me loeyuk lun lalalfongi,” tu kut fwa ku in kunela mwusra e nu kemwa lun Setan su lumeyuk nu ke me sramsram kikiap lain kut a me luti kikiap. (Efesus 6:16) Paenang arulanu yok sripe kut fwin tuni pal nu kemwa lupan ku lun me loeyuk lun lalalfongi lasr, a in suk pal nu kemwa inkanek fuka in kurunganang a in akkeye ma inge. Ke sie me pupulyuk, kom ku in siyuk: ‘Fuka oiyen akola luk ke lutlut Baibel ke wik nu kemwa ke kasru lun Tauer In San? Ya Nga lutlut mwo in “akkeye kutu met ke lungse a orekma mwo” ke inkanek lun topuk mwomwo ke lusen pal in meeting? Ya Nga olangla Baibel nutik a liye kutu fus su oasr ke me rid tusruktu koanon ma inge tianu simusyukla? Ya Nga akkeye kutu met ke inkanek in akesrui mwomwo luk ke meeting?’ Me mongo lasr in ngun tia fwusesr paenang kut enenu na paye in konteye kut fwin lungse in eis me insemwomwo yok.—Hibru 5:14; 10:24.
17. (a) Kain in ono poison fuka Setan el orekmakin in kunausla ku lasr in ngun? (b) Ono in lain fuka ke poison lun Setan?
17 Setan el etu munas lun met sesumwos, a orekma kutasrik lal upa in akilen. Sie inkanek lal in akyokye ma koluk pa in orala pitse ku me rid fokfok in arulanu fwusesr in liye ke TV, Internet, cassete, a ke kain in me rid puspis. Kutu sin met Kristian elos lela ono poison inge in ilyuk nu ke me loeyuk munas lalos, a ma inge orala kunokon lalos in congregation in tula ku kutupal ma sikyuk nu selos upa liki. (Efesus 4:17-19) Ono in lain fuka kut ku in orekmakin in lain ono in poison in ngun lun Setan? Kut tia enenu in mulkunla lutlut lasr ke Baibel pal nu kemwa, meeting lun met Kristian, a me meun nu kemwa su tuku sin God. Ma inge nu kemwa, ku in wise nu sesr ku in akilen ma mwo a ma koluk a in srunga ma God el srunga.—Sam 97:10; Rom 12:9.
18. Fuka “kutlas lun ngun” ku in kasre kut ke kalem in ngun lasr?
18 Kut fwin srukye na schedule lasr ke lutlut Baibel pal e nu kemwa, kut tia srukye mukena me loeyuk fukoko su tuku ke etauk sumwos ke Kas lun God, a kut ku in oru pa meun lasr ke inkanek lun “kutlas lun ngun, su Kas lun God.” Kas lun God el “kosra liki kutlas su oasr muta luo, a fwakisye nu ke srela lun inse a ngun, a lun kupas a marro, a sa in akilen nunuk a papu lun inse.” (Efesus 6:17; Hibru 4:12) Kut fwin ekla met usrnguk in orekmakin “kutlas” inge, a kut fwin sun me srifwe, kut ku in orekmakin ma inge in fwakisye in srela kutena ma koluk su luman mwona, ku me purakak inse, a akkalemye ma inge oanu sie me sruf lun el su koluk. Etauk lasr ke Baibel su arulanu yok a liyaten lasr ku in kasre kut in fwasr liki ma koluk a in oru ma mwo. Ke ma inge, kut nu kemwa enenu in siyuk sesr sifwanu: ‘Ya kutlas luk arulanu kosra na paye, ku el rust tari? Ya oasr pal arulanu upa nu sik in esam sie fus in Baibel su ku in akkeye meun luk?’ Lela kut in srukye na oiye mwomwo lasr in lutlut Baibel pal nu kemwa ke ma inge kut ku in lain Devil.—Efesus 4:22-24.
19. Kain in me insemwomwo fuka kut ku in eis kut fwin sifwanu oru lutlut lasr pal e nu kemwa?
19 Poul el simusla: “Baibel nu kemwa etuku ke ngun lun God a oasr sripe in luti, in kai, in aksumwosye, a in aketeye ma sumwosmwos nu sin met, tu met lun God in sumwosna, a akola fwal nu ke orekma mwo nu kemwa.” Kut fwin filiye ke insiesr kas lal Poul nu sel Timote, kut ku in akkeye ku lasr in ngun a kut ku in oru orekma lun forfor lasr in arulanu ku. Met elder nu kemwa a ministerial servants ku in ekla me insemwomwo yok in congregation, a kut nu kemwa ku in tu ku in lalalfongi.—2 Timote 3:16, 17; Mattu 7:24-27.
[Footnotes]
a Pal nu kemwa, sie met sasu su lutlut ke buk srisrik inge Mea God El Siyuk Sesr ku in tafwela ke lutlut lal nu ke buk inge Etauk Su Ku In Kol Nu Ke Moul Ma Patpat, kemwanu orekla sin Met Lo lun Jeova. Me kasru nu kemwa su oasr ka ku in sang kasru in eisla me kutong su ku in kosroila kapkapek in ngun.
b Orekla sin Met Lo lun Jeova. Elos nu kemwa su oasr buk inge Insight on the Scriptures ke kas lalos elos ku in liye Volume 2, ye sifwe se inge “Jehovah.”
c Kutu leng lun Spanish a Catalonian arulanu mwo ke pal se elos orekmakin Hebrew Tetragrammaton, elos orekmakin “Yavé,” “Yahveh,” “Jahvè,” a “Jehová.”
d Orekla sin Met Lo lun Jeova.
Ya Kom Esam?
• Kain in luma fuka ku in sang kasru ke lutlut mwo?
• Kain in ma tafongla fuka leng puspis lun Baibel orala ke en God?
• Kain in fus fuka in Baibel kom ku in orekmakin in akkalemye la sito me luti lun Trinity?
• Mea kut enenu in oru in kurungin kut sifwanu lain orekma kutasrik lun Setan, fwinne kut met Kristian paye ke lusen yiu puspis?
[Pictures on page 27]
Ke sie lutlut mwo lom, kom enenu in orekmakin siya fwal a enenu in wangin me losrong
[Pictures on page 30]
Ya “kutlas” lom kosra na paye ku rusek tari?