Jeova El Srunga Orekma Kutasrik
‘Nikmwet orek kutasrik sie sin sie.’—MALAKAI 2:10.
1. Mea God el siyuk sesr fwin kut lungse in eis moul ma patpat?
YA KOM lungse moul ma patpat? Fwin kom lalalfongi ke mwolela inge oanu ma Baibel el fwak, saap kom ku in fwak, ‘Aok.’ Tusruktu fwin kom lungse God el an kasre kom in eis moul ma patpat in fwal sasu lal, kom enenu in moul fwal nu ke akmwuk nu kemwa lal. (Ekklisiastis 12:13; Jon 17:3) Ya tia fwal in nunkeyuk mu metu ke sripen sesumwos tia ku in oru ou inge? Mo, meyen oasr kas in kasru na mwomwo su Jeova el akkalemye: “Tu Nga lungse ma mwo, a tia me kise; a etu God yok liki me kise furur.” (Hosia 6:6) Ke ma inge met se fwinne met sesumwos su fwusesr in oru ma koluk elos ku in oru ma God el siyuk selos in oru.
2. Fuka met Israel elos kutasrik nu sin Jeova?
2 Tusruktu, tia met nu kemwa lungse in akos ma nu kemwa ma Jeova el lungse. Hosia el akkalemye la tia met Israel nu kemwa lungse in akos ma lungse lun Jeova. In oanu sie mutanfwal, elos insesela in orala sie mwoleaung, a sie akmwuk, in akos ma sap lun God. (Exodus 24:1-8) Tusruktu, ke lusen pal na futoto, ‘elos fwasr liki mwoleaung’ ke elos kunausla ma sap lal. Ke ma inge, Jeova el fwak nu sin met Israel la “elos orek kutasrik” nu sel. (Hosia 6:7) A ou inge met puspis elos oru ouyepa in pal se me fwasru. Tusruktu, Jeova el arulanu srunga met kutasrik, nu sel ku nu sin met su lungse el a kulansap nu sel.
3. Me kasru fuka orekmakinyuk ke me lutlut inge?
3 Tia Hosia mukena pa met palu su suk in akkalemye ke fwako koluk su oasr ke orekma lun kutasrik, wikin nunuk lun God nu ka, a la mea oiye su kut enenu in oru fwin kut wi elos su fwinsrak nu ke sie moul insemwomwo. Ke me lutlut tari’a, kut mutamwauk in loang yok nu ke kas in palu lal Malakai su mutamwauk ke sapter se meet in buk lal. Ke ma inge lela kut in ikasla nu ke sapter akluo in buk se a tuni la fuka liye lun God nu ke kutasrik siyuk sesr in akyokye lutlut lasr ka. Fwinne Malakai el sramsram ke ma sikyuk inmaslon met lun God ke lusen yiu siengoul tokin elos foloko liki kapur lalos fwin an Babulon, tusruktu, sapter akluo se inge arulanu yok sripe nu sesr misenge.
Met Tol Koluk
4. Me sensen fuka Jeova el sang nu sin met tol?
4 Sapter 2 el sramteak sramsram lal ke kas in kai lun Jeova nu sin met tol lun met Ju ke elos fwasr liki akmwuk sumwos lal. Fwin elos tia nunku paye in aksumwosyela orekma sesumwos lalos, efwa oasr me keok upa sikyuk nu selos. Loang akmwoye nu ke fus luo emeet ingenu: “ ‘O komwos met tol, ma sap inge ma nu sumwos. Komwos fwin tia lungse in long, a komwos fwin tia sang insiomwos nu ka in sang mwolanu nu ke ek,’ Jeova lun un met meun el fwak, ‘na Nga fwa supala me selnga nu fwomwos, a Nga fwa selngawi me insemwomwo lomwos.’ ” Fwin met tol elos luti nu sin met ke ma sap lun God a liaung ma inge, elos fwa eis me insemwomwo. Tusruktu, ke sripen srungesr lalos in akos ma lungse lun God, oasr me keok upa, a me ongoiye yok sikyuk nu selos. Kas in akinsemwomwoye nu kemwa su met tol elos fwak fwa ekla nu ke selnga.
5, 6. (a) Efu ku oasr meta yok lun met tol? (b) Fuka Jeova el akkalemye toasr lal nu sin met tol?
5 Efu ku oasr meta yok lun met tol inge? Fus 7 el aketeye arulanu kalem: “Fwal tu ngoasron met tol fwa liaung etauk, a tu elos fwa suk ma sap ke oalul; tu el met roso lun Jeova lun un met meun.” Pu liki tausen yiu in pal meeta, ma sap lun God su etukyung nu sel Moses akkalemye la ma kunen met tol “in luti nu sin tulik nutul Israel ma sap nu kemwa ma Jeova el kaskas ka.” (Livitikus 10:11) Oasr me asor yok, meyen ke saflaiye, met sim lun 2 Kronikel 15:3 el reporti: “Wangin God paye yurin met Israel pal loeloes, a wangin mwet palu su luti, a wangin ma sap.”
6 In pal lal Malakai, ke century ak6 B.C.E., akmwuk koluk lun met tol soenna aksumwosyeyukla. Elos srakna tia luti Ma Sap lun God nu sin metu. Ke ma inge oasr meta yok nu sin met tol. Loang nu ke kas in kai na upa Jeova el fwak nu selos. Malakai 2:3 el fwak: “Nga fwa fwalisye fok fwin mutomwos, aok fok lun kofwo lomwos.” Kas in kai upa pa inge! Meyen fok lun kosro su kisekinyuk enenu in utukla nu liki imwen aktuktuk in isisyuk. (Livitikus 16:27) Tusruktu, ke pal se Jeova el fwakak nu selos la fok inge fwa fwalisyuki fwin mutonsrolos, arulanu kalem la el toasr selos a tia engunkin me kise lalos a met nu kemwa su orek kise.
7. Efu ku Jeova el mulat nu sin met luti ke ma sap?
7 Ke century puspis meet liki pal lal Malakai, Jeova el oakiye met Livai in kurungin tuptup in mwolela a tok kutu el sang pa elos in liaung tempel a in kurungin kain in akmwuk mutal nu kemwa. Elos in met luti pa nu in mutanfwal lun Israel. Elos fwin akos kunokon inge nu kemwa efwa oasr moul insemwomwo a misla nu selos a nu ke mutun fwal lalos. (Oekyuk 3:5-8) Tusruktu, elos forla tila akfulatye God su elos oru ke mutamwauk. Ke ma inge, Jeova el fwak nu selos: “Komwos kufla liki inkaneku. Komwos oru met puspis in tukulkul in ma sap. Komwos akkolukye mwoleaung lun Livai . . . Komwos tia liaung inkanek luk.” (Malakai 2:8, 9) Ke elos tia luti ma paye a ke oiyen moul lalos tia sumwos, paenang met tol elos aktafongyela met Israel puspis, ou inge arulanu fwal Jeova el an oru mulat lal nu selos.
Kurunganang Akmwuk lun God
8. Ya upala nu sin metu in akos akmwuk lun God? Aketeye.
8 Lela kut in tia nunku mu fwal met tol inge in tafongla a in eis nunuk munas ke sripen elos met sesumwos a tia ku in kurunganang akmwuk lun God. Ke ma na paye, metu ku in kurunganang akmwuk lun God, meyen God el tia siyuk ma su elos kofla oru. Arulanu kalem la, in pal meeta, oasr kutu met tol inmaslolos kuruanganang akmwuk lun God, a wangin me alollo ka la oasr sie selos orala ke kutu pal tok—Jisus, su pengpeng el “met tol fulat.” (Hibru 3:1) Ke sripel paye fwal in fwak ou inge: “Ma lo lun paye on in oalul, a sesumwosmwos tia konoiyukyuk in ngoasrol. El fwasr yuruk in misla a sumwos, a furokla met puspis liki ma koluk.”—Malakai 2:6.
9. Su srukye na paye lutlut lun ma paye in len lasr?
9 In oupanu, ke lusen century puspis nu inge, met lili akmusrala wiel Kraist, su oasr fwinsrak lalos in kosrao, elos oru kulansap lalos oanu “met tol mutal, in sang kise ke ngun ma akengunye God.” (1 Piter 2:5) Elos kol orekma in luti ma paye lun Baibel nu sin kutupa met. In oapanu ke kom lotela ma paye su elos luti, ya kom tia sifwanu pulakin la ma paye lun ma sap oasr ke me luti lalos? Elos kasru met puspis in forla liki alu kikiap, su inge piselos oasr ke million puspis fwin fwalu nu fon su lotela tari ma paye lun Baibel a sroukye fwinsrak lun moul ma patpat. Met inge nu kemwa, eis pal mwomwo lalos in luti ma paye lun ma sap nu sin kutupa million su soena long.—Jon 10:16; Fwakyuk 7:9.
Sripe Lun Me Sensen
10. Efu ku yok sripe kut in kurunginkutyang sifwanu?
10 Tusruktu, oasr sripe mwo nu sesr in kurunganang. Meyen kut ku pa in tula liki me lutlut saok su akkalemyeyuk in Malakai 2:1-9. Ya kut sifwanu akola pal nu kemwa, tu in wangin ma sesumwos koniyukyuk ke oalusr? Ke me pupulyuk, ya sou lasr lalalfongi na paye ma kut fwak? Ya met lili brother a sister wiesr in congregation lalalfongi pa ma kut fwak? Arulanu fwusesr in oru inkanek in aksumwosye kaskas lun sie met nu ke suwmos lun sie tusruktu tia inkanek sumwos na paye. Ku sie met el ku in fwak ma laesla ku okanla tia fwakak ma paye su oasr ke sie business. Ya Jeova el tia etu ma inge nu kemwa? Paenang kut fwin orekmakin kain in oiye inge, ya el fwa engunkin me kise su kut fwakak ke orekma in luti lasr?
11. Su na paye enenu in kurunganang?
11 Nu selos su eis kunokon mwomwo lalos in luti Kas lun God in congregation misenge, Malakai 2:7 fwal in sang kurungin elos. Su akkalemye la ngoasrolos “fwa liaung etauk, a metu elos enenu in suk ma sap” ke ngoasrolos. Arulanu yok kunokon lun met luti inge, su Jemes 3:1 akkalemye la elos fwa “eis lusla yok.” Fwinne elos enenu in kaifweung a moniyuk ke orekma in luti, tusruktu me luti lalos enenu in tuku ke kas lun God su simusyukla in Baibel a ke me kasru su tuku ke u lun Jeova. Ke inkanek ou inge, elos fwa “ku in luti nu sin met ngie.” Ke ma inge, sapkinyukk nu selos: “Kom in akkeye kom tu God lan liye kom mwo, sie met orekma tia enenu in mekin, su orekmakin sumwosna kas lun God.”—2 Timote 2:2, 15.
12. Kain in kurungin fuka met luti nu kemwa enenu oru?
12 Kut fwin tia kurunganang, oasr me sensen nu sesr in toeni ma kut sifwanu nunku ke me luti lasr. Pa inge kutu me sensen na yok nu sin sie met su arulanu lalalfongi ke ma el sifwanu nunku fwinne ma inge tia fwal nu ke me luti ke u lun Jeova. Tusruktu, Malakai sapter 2 akkalemye arulanu kalem la kut lalalfongi met luti in congregation la elos fwa orekmakin me luti su tuku ke etauk lun God a tia ke nunuk lun met, su ku in aktukulkulye sheep. Jisus el fwak: “A el su fwa aktukulkulye sie selos inge su srik su lalalfongi yu, mwo nu sel tu eot in ilil lulap su kosro ass el for sripsripi nu in kawel, a el walomla yen loal mwea.”—Mattu 18:6, NW.
Payuk nu Sin Sie Met Silalalfongi
13, 14. Piye sie orekma kutasrik yok su Malakai el akkalemye?
13 Mutamwauk ke fus 10, Malakai sapter 2 aketeyuki arulanu kalem ke oiyen orekma kutasrik. Malakai el aketeye arulanu kalem ke inkanek luo su apkurun in oanu sie paenang el kalweni in orekmakin kas se inge “kutasrik.” Ma se meet, loang akmwoye nu ke mutamweyen kas in kasru lal su el orekmakin yok ke inkanek in kusensiyuk: “Ya tia papa siefwunnu yurosr nu kemwa? Ya God siefwunnu tia orekutla? Efu kut ku oru kutasrik, kais sie met lain met lel, a akkolukye mwoleaung lun papa tumasr?” Na in fus 11 el sifwil tafwela in fwak la met Israel elos lungse in orekma inkanek kutasrik in akkolukyela akmwuk “mutal lun Jeova.” Ma koluk upa fuka elos oru? Fus sepanu inge akkalemye ke sie inkanek koluk elos oru: Elos eis “a mari nu sin an nutin god se.”
14 In kutu kalme saye, kutu sin met Israel, su ma ke sie mutanfwal su mwoleyukla tari nu sin Jeova, elos payuk nu sin kutu mokul a mutan su tia alu nu sel. Paenang kutu fus sisken fus inge akkalemye arulanu kalem nu sesr la efu ku akmwuk ou inge arulanu upa. Fus 10 fwakak arulanu kalem la oasr papa siefwunnu yurolos. Tia kalme pa Jekob (su pangpang Israel) ku Ebream ku Adam. Malakai 1:6 akkalemye la Jeova pa “sie papa.” Mutanfwal Israel arulanu futoto nu sel, elos insese nu ke mwoleaung su papa matu tumalos orala. Paenang sie sin ma sap in mwoleaung su elos orala akkalemye: “Nik kom oru kutena payuk yurolos. Kom fwa tia sang an nutom nu sin mwen nutul, ku eis an nutul nu sin mwen nutom.”—Duteronomi 7:3.
15. (a) Fuka kutu met elos akkalemye la payuk nu sin met silalalfongi tia ma koluk upa se? (b) Fuka Jeova el fwakulak sifwanu nu ke akmwuk lun payuk?
15 Saap oasr kutu met misenge fwa fwak: ‘Met se ma Nga lungse inge arulanu kulang mwo. Nga nunku mu in pal fwasru, tulik mokul se inge (ku tulik mutan se inge) el ku in weang alu paye.’ Kain in nunuk ou inge arulanu fwal nu ke kas in sensen su simusyukla in me esmakin: “Inse kutasrik yok liki ma nu kemwa, a arulanu koluk.” (Jeremaia 17:9) God el akkalemye ke akmwuk lun payuk nu sin met silalalfongi in Malakai 2:12: “Nu sin met se su oru ma se inge, Jeova el fwa otella.” Ke ma inge, sapkinyuk nu sin met Kristian in orek payuk fwal na nu sin “Leum mukena.” (1 Korint 7:39) Ye akmwuk lun met Kristian, sie met su oasr lalalfongi yuru el “tia anwuki” fwin el payuk nu sin sie met silalalfongi. Aok, fwin met silalalfongi inge el muta na ke silalalfongi lal, mea e fwa sikyuk nu sel fwin God el kunausla akmwuk koluk inge ke pal na futoto?—Sam 37:37, 38.
Orekma Silolel Nu Sin Mokul Tumal ku Mutan Kiel
16, 17. Piye kutu inkanek in kutasrik su kutu met elos orekmakin?
16 Malakai el sifwil srukak ma se akluo ke oiyen orekma kutasrik: silolel nu sin mukul tumal ku mutan kiel, yokna in kunausla akmwuk lun payuk ke inkanek in sisila su tia fwal. Fus 14 ke sapter 2 el akkalemye: “Meyen Jeova el met orek lo in masrlom a mutan kiom ke kom met fwusr, su kom orek kutasrik nu sel, el fwinne kamwuk lom, a mutan kiom ke mwoleaung lom.” Ke sripen elos orekmakin inkanek kutasrik nu sin mutan kielos, paenang mokul payuk puspis sin met Ju elos orala tempel lun Jeova in ‘afwunye ke sroninmet.’ (Malakai 2:13) Mokul payuk inge suk in kunausla akmwuk lun payuk lalos ke inkanek tia sumwos, ou inge elos sisla mutan kielos fwinne wangin ma koluk lalos, tu elos fwa ku in sifwil payukyuk nu sin mutan fwusr ku mutan pegan. Ke ma inge met tol sesumwos lalos in pal se lela in orek ma inge! Aok, Malakai 2:16 el akkalemye: “ ‘El srunga sisla,’ Jeova God lun met Israel el fwak.” Tok, Jisus el akkalemye la orek kosro mukefwunnu pa inganek se ma ku in oru payuk se in fwasrelik tu met se ma tia orek kosro in masrlon payuk sen in ku in sifwil payuk.—Mattu 19:9.
17 Loang akmwoye ke kas lal Malakai, a liye fuka ma inge purakak inse a pulakinyen orekma lun kulang a inse pusisel. El sramsramkin ma inge nu ke “met kamwuk lom, a mutan kiom ke mwoleaung lom.” Kais sie mokul su sramsramkinyuk inge elos payuk tari nu sin mutan su muta in lalalfongi, in oanu sie mutan Israel, su suleyukla oanu sie ma saok nu selos, a in me kasru nu ke moul lalos. Akmwuk lun payuk inge saap orekla ke pal se mokul sen ku mutan sen srakna fwusr, lusen pal somla a matwe lalos tia kunausla mwoleung su elos tukeni orala, pa inge marriage contract lalos.
18. Ke inkanek fuka kas in kai lal Malakai ke orekma kutasrik fwal nu misenge?
18 Kas in kasru su orekmakinyuk inge arulanu mwo nu misinge. Me mekin yok fwin oasr kutu met su pilesru akmwuk lun God nu ke payuk in Leum mukena. A me asor yok pa meyen kutu met elos tia kaifweung in kurungin akmwuk in payuk paye a ku. A elos suk kutena kain in kas in eyeinse a srike in orekmakin kutupa inkanek su God el srunga in mu papaenang payuk se fwal in divorce fwinne wangin akmwuk lun Baibel kunanela tusruktu meyen na el lungse in sifwil payuk sin siepa met saye. Fwin orek ou inge, oanu elos “aktotoye Jeova.” In len lal Malakai, elos nu kemwa su pilesru kas in kai lun God pulaik in fwak la Jeova el sesumwos in akmwuk puspis lal. Elos oanu fwak: “Piye God lun nununku sumwos?” Fuka lupan kain in nunuk kikiap ou inge! Lela kut in tia putatyung nu ke kain in me sruf inge.—Malakai 2:17.
19. Fuka mokul payuk a mutan payuk ku in eis ngun mutal lun God?
19 Nu ke akmwuk mwo a paye, Malakai el akkalemye pa la oasr kutupa mokul payuk su tia orek kutasrik nu sin mutan kielos. Oasr ‘yurolos ngun mutal lun God.’ (Fus 15) Yok me insemwowo, meyen u lun God misenge ku in konoiyukyuk kain in mokul ou inge su ‘akfulatye mutan kielos.’ (1 Piter 3:7) Elos tia akngalye mutan kielos ku sang kas in aktoasryelos, tia suk kena lun ikwe nu se sifwanu, a tia akkeokye mutan kie ke inkanek in orek lungse nu sin kutena mutan saye ku in liye pitse ku me rid fokfok. U lun Jeova akengunyeyuk pa ke sripen mutan Kristian su payuk a srukye lalalfongi paye lalos nu sin God a ma sap lal. Mokul a mutan ou inge nu kemwa elos etu ma nu kemwa su God el srunga, a elos oru nunuk a orekma lalos in sumwos fwal nu ka pal nu kemwa. Kaifweung tu kom fwa oanu elos inge su, ‘akos God oanu met kol lalos’ a akinsenmwomwoyeyuk ke ngun mutal lal.—Orekma 5:29.
20. Fwal fuka se ma arulanu futoto nu sin met nu kemwa?
20 Efwa tia pat, Jeova el fwa oru nununku nu ke fwal inge. Met nu kemwa fwa fwakulak sifwanu fwinne el mokul se ku mutan se ke lalalfongi a orekma. “Kais sie sesr fwa fwakak kel sifwanu nu sin God.” (Rom 14:12) Ke ma inge oasr kusensiyuk na yok sripe nu sesr in siyuk ke pal inge: Su e fwa ku in moula ke len lun Jeova? Me lutlut aktolu a safla ke magasin se inge fwa akkalemye sifwen me lutlut sen.
Ya Kom Ku In Aketeye?
• Ke inkanek fuka paenang Jeova el sang kas in kai nu sin met tol lun Israel?
• Efu ku inkanek in akmwuk lun God tia upa nu sin metu in akos?
• Efu ku kut enenu in liaung oiyen luti lasr misenge?
• Kain in orekma luo fuka Jeova el arulanu srunga?
[Picture on page 11]
In pal lal Malakai met tol elos eis kai ke sripen elos tia kurunganang inkanek lun Jeova
[Picture on page 12]
Kut enenu in arulanu sensenkin orekmakinyen akmwuk lun Jeova ke me luti lasr, in tia orekma nunuk lasr sifwanu
[Pictures on page 14]
Jeova el sang kai nu sin met Israel su kunausla akmwuk lun payuk lalos ke tia inkanek sumwos a payuk nu sin mutan pegan
[Picture on page 14]
Met Kristian misenge elos akfulatye mwoleaung lun payuk lalos