Su Fwa Moula Ke Len Lun Jeova?
“Len se a tuku su fwa furrur oanu sie fwunyu.”—MALAKAI 4:1.
1. Fuka aketeye lal Malakai ke saflaiyen akmwuk koluk inge?
MET palu Malakai el sapkinyuk sin God in simusla kas in palu ke ma sakuruk lulap su e fwa sikyuk nu in an nu kemwa ke pal na futoto fwasru u. Ma sakuruk se inge fwa sikyuk nu sin met nu kemwa fwin fwalu. Malakai 4:1 el fwakak ke: “ ‘Liye! len se e fwa tuku su fwa furur oanu sie fwunyu, a met fwulang nu kemwa, a elos nu kemwa su orekma koluk, fwa sruin maa pao. A len se su e fwa tuku fwa furrelosyuk,’ Jeova lun un met meun el fwak, a ‘tia filiye yurolos oka ku laa.’ ” Fuka yokiyen kunanela lun akmwuk koluk se inge? Musalla lun akmwuk koluk se inge fwa lumeyuk oanu soko sak su fwufyuk wi oka ka in kunanela in tia sifwil kapek tok.
2. Fuka kutu ma simusla aketeye ke len lun Jeova?
2 Saap kom e fwa siyuk, ‘Piye “len” se met palu Malakai el palye inge?’ Len sepanu inge pa akkalemyeyuk in Isaia 13:9, su fwak: “Liye! Len lun Jeova tuku, silolel a koskosruk a mulat fwol, in oru fwal se me sikiyukla, a in kunausla met koluk su muta we.” Zefenaia 1:15 akkalemye pa me fwakak se inge in fwak: “Len sa sie len in koskosrok, sie len in ongoiye a keok, sie len in kunausten a sukela, sie len in losr a ok, sie len in pukunyeng a losr matoltol.”
“Ongoiye Lulap”
3. Mea se inge “len lun Jeova”?
3 Ke akpayeye lulap lun kas palu lal Malakai, “len lun Jeova” el sramsramkin ke sie lusen pal su kalmekinyuk nu ke “ongoiye lulap.” Jisus el fwakak pa: “Tu in pal se a fwa ongoiye lulap, oanu tia liyeyuk ke mutamweyen fwalu nu inge, mo, a fwa tia nu tok.” (Mattu 24:21) Nunku ke ma koluk su yokyokelik, yokna ke yiu 1914 fwasru nu misinge. (Mattu 24:7-12) Paenang, ke Meun Aklou lun fwalu mukena oasr pisen met mise pus liki 50 million! Tusruktu, ke “len in ongoiye lulap” se inge wangin kutena kain in me keok misenge ku in lumeyuk nu ka. Len se inge, ku in lumeyuk oanu len lun Jeova, su fwa kunausla ma nu kemwa ke Armagedunn, in sang aksafyela ma koluk nu kemwa ke akmwuk se inge.—2 Timote 3:1-5, 13; Fwakyuk 7:14; 16:14, 16.
4. Ke pal se len lun Jeova aksafyeyukla, mea fwa sikyuk?
4 Ke saflaiyen len lun Jeova, akmwuk lun Setan nu fwalu wi met lal nu kemwa fwa aksafyeyukla. Ma se meet su fwa kunausyukla pa alu kikiap nu kemwa. Tok, na Jeova el fwa sang nununku nu ke akmwuk lun Setan nu ke business a akmwuk lun politic ke guferment. (Fwakyuk 17:12-14; 19:17, 18) Ezekiel el palye: “Elos fwa sisla silfer lalos inkaneku, a gold lalos fwa oanu sie ma fokfok. Silfer lalos a gold lalos fwa tia ku in molelosla in len in kaskusrak lun Jeova.” (Ezekiel 7:19) Ke len se pe inge Zefenaia 1:14 el fwak: “Len lulap lun Jeova apkurun me. Apkurun a arulanu sa.” In oanu ke ma Baibel el akkalemye ke len lun Jeova, kut enenu in aksaye ke oreyen sulela lasr in fwasr fwal nu ke akmwuk sumwosmwos nu kemwa lun God.
5. Mea met su sangeng ke en Jeova elos pulakin?
5 Tokin kas palu ke ma len lun Jeova e fwa orek nu ke akmwuk lun Setan nu fwalu, Malakai 4:2 el fwakak ke akmwuk lun Jeova: “A nu sumwos su sangeng ke ek fwat lun sumwosmwos fwa takak, wi kela in po soksok la; a komwos fwa illa, a kasrusr srosro oanu kao fwusr lun an sin kao u.” “Fwat sumwosmwos” pa Jisus Kraist. El pa ngun in “kalem lun fwalu.” (Jon 8:12) Jisus el takak wi kela, ke ma lun ngun meet, su kut pulakin misenge, a el sang pa kasru in akkeye mano ke fwalu sasu. In oanu ke Jeova el fwak, elos nu kemwa su akkeyeyukla fwa illa a “kasrusr srosro oanu kao fwusr” su insemwomwo a engunkin ke el taltalla.
6. Me akfulat nu ke kutangla fuka met kulansap lun Jeova fwas insemwomwokin?
6 Mea sikyuk nu selos su srunga in akos ma lungse lun Jeova? Malakai 4:3 aketeye: “ ‘A komwos [met kulansap lun God] fwa longye met koluk, tu elos fwa oanu apat ye niomwos in len se su Nga orala,’ Jeova lun un met meun el fwak.” Met lalalfongi nu kemwa lun God fwa tia wi orekma in aksafyella akmwuk lun Setan fwin fwalu. Tusruktu, in kas pupulyuk elos fwa “longye met koluk” kalmekin nu ke pal se ma elos wi ke akfulatyeyen len in kutangla lun Jeova. Oasr sie kofwo lulap orek tokin met meun lal Fero elos mise in Mwea Srusra. (Exodus 15:1-21) Ke pal se aksafyeyukla Setan a akmwuk koluk lal fwin fwalu ke ongoiye lulap na e fwa oasr pa sie kofwo lulap orek in sang akfulatye kutangla inge. Met oaru nu kemwa su moulla in pal sen elos fwa wowoyuk ke pusren engun lulap in fwak: “Kut fwa insemwomwo a engun in lango lal.” (Isaia 25:9) Fuka mwolanu a me insemwomwo fwa pulakinyuk ke pal se sumwos lun Jeova in kol in kosrao a fwalu akfulatyeyuk a fwalu nu fon el aknasnasyeyukla nu sin met sumwosmwos mukena!
Alu lun Kristendom Etawi Akmwuk lun Met Israel
7, 8. Aketeye ke oiyen moul in ngun lun met Israel in len lal Malakai.
7 Met nu kemwa su eis me insemwomwo sin Jeova pa elos su oru kulansap lalos nu sel, likina met nu kemwa su srunga in kulansap nu sel. Luma inge sikyuk oupanu in len lal Malakai su simusla in buk lal. In yiu 537 B.C.E., met lula sin met Israel elos taltalla liki srou lalos ke lusen yiu 70 sin Babulon. Tusruktu, ke tokin century se tok, met inge su moliyukla elos sifwil mutamwauk in forla nu ke oiyen moul lun met luti kikiap a oru orekma koluk puspis. Met puspis inmaslon met inge tia akfulatye en Jeova, srunga in akos ma sap lal; akfokfokye tempel lal in kisekin kain in kosro kun, ul, mas; a sisla mutan kielos su kielos ke elos met fwusr.
8 Ke saflaiye, Jeova el fwak nu selos: “Nga fwa kaluku nu yurumwos in nununku, a Nga fwa sa in orek lo lain met susfwa, a lain met kosro, a lain met fulak kikiap, a lainelos su akkemkatuye met mol ke me mol lal, katinmas a elos su wangin papa tumalos, a elos su furokla met mutawun liki ma fwal nu sel, a tia sangeng sik, . . . tu Nga Jeova; tia ekyek.” (Malakai 3:5, 6) Aok, Jeova el suli met nu kemwa su forla liki inkanek fokfok lalos in: “Foloko nu yuruk, a Nga fwa folokot nu yurumwos.”—Malakai 3:7.
9. Fuka kas palu lal Malakai oasr sie akpayeye se meet?
9 Oasr pa akpayeye kas inge in century se meet C.E. Sie ma lula sin met Ju elos kulansapu Jeova a ekla oanu ipen “mutanfwal” sasu lun met Kristian akmusrala in ngun, su wekunang pa met Pegan tok. Tusruktu pus sin met Israel na paye elos tia lalalfongi Jisus. Ke ma inge Jisus el fwakak nu sin mutanfwal Israel: “Liye! Loom sumwos on yuromwos wangin kurunginye.” (Mattu 23:38; 1 Korint 16:22) In yiu 70 C.E., su oanu kas palu in Malakai 4:1 akkalemye la sie “len . . . su fwa fururr oanu sie funyu” nu fwin met Israel. Jerusalem a tempel lal kunanela, a oasr akkalemye ke report la pus liki sie million met elos mise ke sripen sral upa, wi fos upa sikyuk inmaslolos ke sripen alein in srukye mwal fulat, a meun upa su orek nu selos sin met meun lun an Rom. Tusruktu, met nu kemwa su kulansap nu sin Jeova elos moliyukla liki ongoiye lulap inge.—Mark 13:14-20.
10. Ke inkanek a oiye fuka metu a wikin met kol lun alu elos oru akmwuk lalos oanu met Israel ke century se meet?
10 Met nu kemwa, yokna nu sin Kristendom, elos etawi akmwuk lun met Israel in century se meet. Met kol a met nu kemwa in Kristendom elos lungse in orekmakin akmwuk a fasin matu lalos sifwanu liki na in orekmakin me luti paye lun God su Jisus el luti. Oasr meta yok lun met kol lun alu. Elos srungesr en Jeova in orekmakinyuk, elos eisla pa en Jeova liki Baibel nutulos. Elos tia akfulatye Jeova ke luti kikiap lalos, su oanu ke me luti lun met pegan ke isis in e ke hell, luti ke Trinity ku god tolu in ma siefwunnu, ngun su tia mise som forfor, a luti ke evolution. Ke ma elos eisla kas in kaksak su fwal mukena nu sin Jeova, in oupanu ke met tol in len lal Malakai elos oru.
11. Fuka alu lun fwalu akkalemye la su elos kulansap na paye nu se?
11 In yiu 1914, ke pal se len safla mutamwauk, alu nu kemwa fwin fwalu su kolyuk sin met su pangnolos met Kristian elos akkalemye na paye su elos kulansapu. Ke pal se srola meun luo lun fwalu se inge, met kol lun alu inge elos som in akkeye met lal in som nu ke meun in kurunganang an selos, a in uniye fwinne met su welulos in alu su tuku ke mutanfwal saye. Kas lun God akkalemye arulanu kalem la su akos Jeova a su tia akos: “In ma se inge fwakyuk tari tulik nutin God a tulik nutin Devil: Kutena met su tia oru ma sumwosmwos, el tia sin God me, a ouyepa el su tia lungse met lel. Pa inge kas se su komwos long ke mutamwauk me, tu kut in lungse sie sin sie; tia oanu Kein su ma lun el su koluk, a uniye met lel.”—1 Jon 3:10-12.
Akpayeye Kas Palu
12, 13. Kas in palu fuka met kulansap lun God elos akpayeye in len lasr?
12 Ke saflaiyen Meun Lulap Se meet in yiu 1918, met kulansap lun Jeova elos ku in liye la God el tia lungse Kristendom a ouyepa alu kikiap nu kemwa saye. Mutamwauk in pal se fwasru, oasr pang orek nu sin met oaru nu kemwa: “Illa lukel, met luk, tu komwos in tia eis ipen ma koluk lal, a tu komwos in tia eis ma lokwalok lal. Tu ma koluk lal sun in kosrao, a God el esam ma koluk lal.” (Fwakyuk 18:4, 5) Met nu kemwa su fwal in kulansap nu sin Jeova elos mutamwauk in aknasnasyela kutena ma fokfok lun alu kikiap nu kemwa in elos a mutamwauk in oru orekma in luti ke peng mwo lun Togusrai su akmwuki tari nu fwin fwalu nu fon su orekma se inge yok eneneye in orek meet liki kunanela akmwuk koluk lun fwal se inge.—Mattu 24:14.
13 Enenu orekma se inge in orek in akpayeye kas in palu in Malakai 4:5, su Jeova el fwak: “Liye! Nga fwa supalot nu sumwos Elaija met palu meet liki len lun Jeova, len lulap se a me aksangeng tuku.” Kas in palu se inge orek tari ke pal se meet, ke pal Jon baptais el oru orekma lal, su lumeyukla kel Elaija. Jon el oru orekma oanu Elaija ke pal se el baptaisla met Ju nu kemwa su auliyuk forla liki ma koluk lalos su elos oru lain Ma Sap lun mwoleaung lalos. Tusruktu, yok liki nu kemwa, Jon el tuku meet in fwakak kel Messaia. Aok, orekma lal Jon pa akpayeye se meet lun kas palu lal Malakai. Jisus, el fwakak pa kel Jon la el oanu Elaija se akluo, su kalmekin la e fwa oasr pa kain in orekma se lal “Elaija” se inge ke pal fwasru.—Mattu 17:11, 12.
14. Orekma yok sripe fuka se su eneneyuk in orek meet liki safla akmwuk koluk se inge?
14 Kas in palu lal Malakai akkalemye la efwa oasr kain in orekma se lal Elaija inge su yok eneneye in orek meet liki “len lulap a len in aksangeng lun Jeova tuku.” Len se e fwa aksafyeyukla ma koluk nu kemwa in len lulap lun God Ku Liki Ku, ke Armagedun. Kalmen ma inge pa sie orekma su oanu orekma lal Elaija e fwa orek meet liki saflaiyen akmwuk koluk se inge a meet liki mutamweyen kolyuk lun Togusrai lun God in kosrao ke lusen Tausen Yiu ye koko lun Jisus Kraist. In akpayeye kas in palu inge, meet liki Jeova el kunausla akmwuk koluk inge, met nu kemwa su wi un Elaija, su akkeyeyuk sin million puspis lun met Kristian su oasr fwinsrak in moul fwin fwalu, elos moniyuk in oru orekma in oakiye alu paye nasnas, su akfulatye en Jeova, a luti ma paye lun Baibel nu sin met su oanu sheep.
Jeova El Akinsemwomwoye Met Kulansap Lal
15. Jeova el esam fuka met kulansap lal?
15 Jeova el akinsemwomwoyelos su kulansapul. Malakai 3:16 aketeye: “Na elos su sangeng sin Jeova kaskas nu sin sie sin sie, a Jeova el lipsre a long, a sie buk in esmakin simusla ye mutal, ke elos su sangeng sin Jeova, a su nunku ke el.” Mutamwauk kel Ebel fwasru, God el simusla in sie buk, ke kas pupulyuk, elos nu kemwa su fwa esamyuk in eis moul ma patpat. Nu sin met inge Jeova el fwak: “Komwos wise tafwu siengoul nu kemwa in nien fulma, tu efwa oasr me mongo in loom sik; a srike yu inge ka . . . Nga fwin tia ikasla windo in kosrao nu sumwos, a okoila me insemwomwo nu fwomwos, tu e fwa tia fwal an in eis.”—Malakai 3:10.
16, 17. Fuka Jeova el akinsemwomwoye met lal a orekma lalos?
16 Jeova el akinsemwomwoye na paye met su kulansap nu sel. Fuka? Sie inkanek u pa ke etauk ke akwuk lal su yokyokelik. (Soakas 4:18; Daniel 12:10) Siepa inkanek u pa ke fwako mwolanu lun orekma in luti lalos. Oasr met pupsis su inse pusisel in engunkin orekma inge elos esalosyung in welulos ke alu paye, a elos inge nu kemwa pa orala “sie u lulap . . . sin mutanfwal nu kemwa, a sruf nu kemwa, a fwil nu kemwa a loa nu kemwa, . . . a elos wowoyuk ke pusra lulap, fwakeng: ‘Lango nu sin God lasr su muta fwin tron, a nu sin Lam.’ ” (Fwakyuk 7:9, 10) U lulap se inge akkalemyeyuk ke sie inkanek mwolanu, a elos su moniyuk in oru kulansap lalos nu sin Jeova misenge oasr ke pise se su pus liki million onkosr met su oasr ke congregation pus liki 93,000 fwin fwalu nu fon!
17 Me kasru mwomwo pa su Jeova el sang ku in liyeyuk ke me rid puspis su Met Lo lun Jeova elos orekmakin fwal nu ke me luti lun Baibel ke pal na loeloes me nu inge. Misenge, oasr 90 million copies ke magasin inge Tauer in San a Awake! orekla ke malem nu kemwa, su Tauer In San el orekla ke kas 141, a Awake! ke kas 87. Oasr pa buk in lutlut ke Baibel su oan buk inge Ma Paye Su Kol Nu Ke Moul Ma Patpat, orekla in yiu 1968, etukyung tari nu sin met puspis su pus liki 107 million in kas 117. A siepa buk pangpang Kom Ku In Moul Ma Patpat In Paredais Fwin Fwalu, orekla in yiu 1982, a etukyung nu sin met puspis su pus liki 81 million in kas 131. Siepa buk pangpang Etauk Su Kol Nu Ke Moul Ma Patpat, orekla in yiu 1995, a pus liki 85 million in kas 154. Buk srisrik pangpang Mea God El Siyuk Sesr?, orekla in yiu 1996, a etukyung pa tari nu sin met u ke pise su oasr ke 150 million in kas 244 in pal inge.
18. Efu ku kut insemwomwokin ma lun ngun kut fwinne pulakin kain in me akkeok?
18 Me kasru mwomwo lun ngun insemwomwokinyuk in pal inge fwinne oasr me akkeok a me lain su sikyuk ke akmwuk koluk lun Setan fwin fwalu. Ma inge nu kemwa akpayeye kas palu in Isaia 54:17: “ ‘Wangin me meun su lumeyuk lain kom fwa kapkapek, a loa nu kemwa su fwa tuyuk lain kom in nununku kom fwa lusla. Pa inge me usru lun met kulansap lun Jeova, sumwosmwos lalos su ma sik,’ Jeova el fwak.” Fuka me insemwomwo yok nu sin met kulansap lun Jeova in etu la Malakai 3:17 el akpayeyuk nu selos ke inkanek yok: “ ‘Elos fwa ma luk, Jeova lun un met meun el fwak, ‘ma luk sifwanu in len se ke Nga orala ma inge.’ ”
Insemwomwo In Kulansapu Jeova
19. Fuka met kulansap lun Jeova elos siena liki met su tia kulansap nu sel?
19 Ma tia oanu sie inmaslon met kulansap oaru lun Jeova a met kulansap nu ke akmwuk lun fwalu su Setan el kasru arulanu yok akilenye in pal inge. Malakai 3:18 akkalemye: “Na komwos fwa foloko a akilen inmaslon met sumwosmwos a met koluk, inmaslon met su orekma nu sin God a el su tia orekma nu sel.” Sie inkanek su akkalemye arulanu kalem ke met su kulansap nu sin Jeova pa elos oru orekma lalos ke engun a insemwomwo paye. Inmaslon kutu sripe su elos insemwomwo ka inge pa ke fwinsrak lalos. Yok na paye lalalfongi lalos nu sin Jeova ke pal se ma el fwak: “Tu liye, Nga orala kosrao sasu a fwal sasu; a ma meeta fwa tia esamyuk, ku nunkauk ka. A komwos insemwomwo a engun ma patpat in ma Nga orala.”—Isaia 65:17, 18; Sam 37:10, 11, 29; Fwakyuk 21:4, 5.
20. Efu ku kut in sie un met su insemwomwo?
20 Kut lalalfongi ke mwolela lun Jeova la el e fwa molela met nu kemwa lal su kulansap paye nu sel ke len in ongoiye lulap a in kasrelos in ilyuk nu ke fwalu sasu. (Zefenaia 2:3; Fwakyuk 7:13, 14) A nu selos nu kemwa su ku in mise ke sripen matuo, mas ku ongoiye meet liki pal inge, Jeova el mwolela ka tari la efwa akmoulyelosyuk nu ke moul ma patpat. (Jon 5:28, 29; Taitus 1:2) Paenang kut nu kemwa fwinne pulakin me keok a sun me lain upa, ke kut sano len lun Jeova, oasr sripe puspis lasr in ekla sie met su insemwomwo yok emeet fwin fwalu.
Kom Topuk Fuka?
• Mea kalmen “len lun Jeova”?
• Fuka alu lun fwalu elos etawi met Israel in pal meeta?
• Mea kas palu su met kulansap lun Jeova elos akpayeye?
• Fuka Jeova el akinsemwomwoye met lal?
[Picture on page 17]
In century se meet an Jerusalem ‘furrur oanu sie funyu
[Pictures on page 19]
Jeova el kasrelos su kulansap nu sel
[Pictures on page 20]
Ke sripen fwinsrak mwolanu lalos, met kulansap lun Jeova elos insemwomwo na paye