Kom Ku In Eis Met Lim
“Fwala, fwakak nu sel ma koluk lal in maslom a el mukena. El fwin long kom, kom eis met lim.”—MATTU 18:15.
1, 2. Fuka Jisus el sang kai mwomwo fwin ke ma tafongla su sikyuk?
SRIK liki yiu se ma lula ke orekma in forfor lal, Jisus el sang me luti saok lal nu sin met tumal lutlut lal. Kom ku in rid ma inge in Mattu sapter 18. Ma se meet pa, kut enenu in inse fwokpap, oanu tulik srisrik. Na el akkalemye la kut enenu in taran in tia aktukulkulye “sie selos inge su srik” a kut enenu in kaifweung in sang kasru ke “ma srisrik” inge su tafongla tu elos in tia mise. Tokin ma inge, Jisus el toeni kas in kai saok ke oiyen aksumwosye ma upa inmaslon met Kristian.
2 Kom ku in esam kas lal inge: “A met lim fwin orek ma koluk lain kom, fwala, fwakak nu sel ma koluk lal in maslom a el mukena. El fwin long kom, kom eis met lim. A el fwin tia long kom, eis sie ku luo pa met in wi kom, tu ke oalin met lo luo ku tolu kas nu kemwa fwa oakiyuki. A el fwin srungesr longolos, fwakak nu ke surs. A el fwin srungesr long susr pa, lela lan oanu sie met Pegan a met roso nu sum.” (Mattu 18:15-17) Nge kut ku in orekmakin kai se inge, a oiye fuka kut akkalemye ke pal se kut oru ou inge?
3. Oiye pengpeng fuka kut enenu in orekmakin ke inkanek lasr in osun nu ke ma tafongla lun kutu met?
3 Me lutlut tari’a akkalemye la meyen kut nu kemwa sesumwos a fwusesr in oru ma tafongla, paenang kut enenu in kaifweung in orekmakin nunuk munas. Ma inge arulanu paye fwin sie met el ngalyuk ke ma met Kristian wiel el fwak ku oru. (1 Piter 4:8) Pal nu kemwa arulanu mwo in oru ma tafongla inge in alukela—in nunuk munas a mulkunla. Kut ku in nunku ma inge oanu me kasru lasr ke misla in congregation. (Sam 133:1; Soakas 19:11) Tusruktu, saap oasr pal kom pulakin la mwo in aksumwosye ma upa inmaslom a met lili wiom su akngalye kom. Ke luma se inge, kas lal Jisus lung’u ku in sang kasru.
4. In fwal nu ke akmwuk, fuka kut ku in orekmakin Mattu 18:15 ke ma koluk lun kutu met?
4 Jisus el kai kom in “fwakak nu sel ma koluk lal inmaslom a el mukena.” Sie inkanek mwomwo pa inge. Kutu sin met leng German elos akkalemye kas inge oanu, fwakak nu sel ma koluk lal “ye muta akosr,” kalmen ma inge pa, mutom a mutal mukena. Kom fwin aksumwosye sie ma upa inmaslom a el mukena, pal nu kemwa arulanu fwusesr ma inge in aksumwosyeyuk. Sie brother su oru ku fwakak ma sito fwusesr in eis ma tafongla lal kom fwin mukena sonol. Munas lun met sesumwos in tia eis ma tafongla lal ku el akkalemye inse fulat, fwin oasr kutu met su long sramsram lomtel. Tusruktu, ke pal se kom srukak ma sito ye “mutan met akosr,” kom ku in konaok la ma sito se el sikyuk ke sripen wangin sramsram ku fos a tia ke sripen orekma kulok lun kutasrik. Tokin komwos kemwa insese la ke ma sikyuk a luma ke sripen fos a tia ke sripen ma koluk ku sie orekma kutasrik, na komwos ku in aksumwosye ma inge, a tia lela me sramsram srisrik inge in sikyuk a akkolukye futoto lomtel. Ke ma inge akmwuk su oasr in Mattu 18:15 ku in orekmakinyuk fwinne ma koluk srisrik su sikyuk ke len nu kemwa.
Mea El Lungse in Akkalemye?
5, 6. Kut fwin tuni kutu fus a kutu aketeye, ke kain in ma koluk fuka Mattu 18:15 el srusrngiye, a mea me akpayeye ke ma se inge?
5 Ke kas yok, kai lun Jisus kapsreni ma koluk upa. Jisus el fwak: “A met lim fwin orek ma koluk.” Ke sie kalme yok, “ma koluk” inge ku in kalmekin nu ke kutena tafongla ku ma sito. (Job 2:10; Soakas 21:4; Jemes 4:17) Tusruktu, kutu fus a kutu aketeye ke ma se inge akkalemye la ma koluk su Jisus el lungse in akkalemye u pa ke ma koluk upa. Arulanu upa ma koluk inge paenang el ku in oru met su tafongla in nunkeyuk oanu “sie met Pegan a met roso. Mea kas se inge el lungse in akkalemye?
6 Met tuma lutlut lun Jisus su long kas lal inge elos etu la met laltal nu kemwa elos tia asrouki nu sin met Pegan. (Jon 4:9; 18:28; Orekma 10:28) A elos srunga na paye in asrouki nu sin met Roso, mokul nu kemwa su isusla oanu sie met Ju tusruktu elos keapela met. Ke ma inge, kas yok, in kai su oasr in Mattu 18:15-17 el sramsramkin ke ma koluk upa, tia ke ma sito lun met lili wiom lain kom su kom ku in orekmakin nunuk munas a in mulkunla.—Mattu 18:21, 22.a
7, 8. (a) Met elder elos enenu in loang nu ke kain in ma koluk fuka? (b) Kain in ma koluk fuka ku in aksumwosyeyuk inmaslon met Kristian luo, fwal nu ke ma simusla in Mattu 18:15-17?
7 Ye Ma Sap, kutu ma koluk tia ku in aksumwosyeyuk mukena ke inkanek lun nunuk munas lun sie met su akkolukyeyuk. Kaskuo, som liki ma paye a luti ma kikiap, orekma lun kosro lun met lolap a met payuk, mokul nu sin mokul mutan nu sin mutan, ma inge nu kemwa enenu in reportiyuk nu sin met elder (ku met tol). Ma inge arulanu paye pa ke congregation lun met Kristian. (Livitikus 5:1; 20:10-13; Oekyuk 5:30; 35:12; Duteronomi 17:9; 19:16-19; Soakas 29:24) Tusruktu, tuni akmwoye, meyen ma koluk su Jisus el sramsramkin ku in aksumwosyeyuk inmaslon met luo. Oanu me pupulyuk puspis ke ma inge pa: Sie met su srupauk mulat ku sok, el sromon ma kikiap ke met lili wiel. Sie met Kristian el insese ke sie contract in oru orekma wikin kutu kofwen me musa a in aksafyela orekma ke sie pal pakiyuki. Sie met Kristian el mwolela in moli ke sie pal ku ke sie pal pakiyuki. Sie met el mwolela la fwin boss lal ke orekma el sang akpa nu sel, el tia (fwinne orekma lal ekla) oru akutun nu sel ku srike in eisla client lun boss lal ke sie pal pakiyuki, ku ke sie an su pakiyuki.b Fwin brother su mwolela ou inge el tia paye ke kas lal a el srunga in auliyuk ke ma el oru inge, na sie ma koluk upa pa inge. (Fwakyuk 21:8) Tusruktu, kain in ma koluk inge ku in aksumwosyeyuk inmaslon met luo su oasr me fos inge.
8 Ke ma inge, oiye fuka kom ku in orekmakin in aksumwosye ma inge? Kas lun Jisus pal nu kemwa orekmakinyuk meet ke step tolu. Lela kut in tuni kais sie selos. Lela kut in tia nunku la akmwuk inge tia ku in ekulla fwal nu ke enenu, a sie akmwuk fwal nu ke ma sap, a kaifweung in kalem nu ke ngun lun kas lal Jisus, a tia mulkunla lungse oanu nien sun lom.
Kaifweung In Eis Met Lim
9. Mea kut enenu in srukye ke nunuk lasr ke kut orekmakin Mattu 18:15?
9 Jisus el mutamwauk: “A met lim fwin orek ma koluk lain kom, fwala, fwakak nu sel ma koluk lal in maslom a el mukena.” Arulanu kalem, step se inge kom tia oru meyen kom motko na la oasr ma koluk lun met lili wiom. Enenu in oasr me akpayeye lom ku me sramsram mwo kom ku in orekmakin in kasru met lili wiom in liye la oasr ma koluk su el oru a el enenu in aksumosye ma inge. Arulanu mwo in oru ou inge ke pal sa, a tia lela ma sikyuk inge in yokelik ku oru in upa nu sum in kasrel. A lela kom in tia mulkunla la pal nu kemwa ma sikyuk inge ku in akkolukye kom. Ke sripen sramsram su kom akola in oru nu sumtel mukena, paenang lela kom in tia sromonkin ma inge nu sin kutena met meet liki kom sramsram nu sel in eis kasru sin met saye ku meyen kom lungse in mwo em ye mutun metu. (Soakas 12:25; 17:9) Efu? Ke sripen kaifweung lun nien sun lom.
10. Mea ma inge su ku in kasru kut in eis met lili wiesr?
10 Nien sun lom pa in eis ma lim, tia in akkeokyel, akpusisilyel, ku akkolukyel. El fwin oru ma koluk na paye, futoto lal nu sin Jeova fwa oasr ke me sensen. Payela kom lungse na paye lan oanu sie met Kristian wiom. Moniyuk lun sramsram ku in akwoyeyuk fwin pal in sramsram lomtel kom tia akkalemye mulat, kom tia orekmakin kas upa ku kas in sang meta nu sel. Ke pal in osun lomtel inge lela in oasr lungse paye, komtel enenu pa in esam la komtel met sesumwos. (Rom 3:23, 24) Ke pal se el akilen la kom tia lisrekel nu sin kutu met a el liye pa la kom lungse na paye in kasrel, na safla lun fos lomtel ku in aksumwosyeyukla. Osun kulang a mwo inge fwa akkalemye misla paye fwin saflaiye komtel kemwa akilen la oasr ma tafongla lomtel ku komtel akilen la wangin sramsram inmaslomtel pa sropon me fos inge.—Soakas 25:9, 10; 26:20; Jemes 3:5, 6.
11. Fwinne sie met su oru ma koluk el tia long kut, mea ma inge su kut ku in oru?
11 Kom fwin kasrel in liye la oasr sie ma tafongla sikyuk a ma inge tia ma fwusesr, saap ma inge ku in moklel in auliyuk. Paye, sie me kutong pa inse fulat. (Soakas 16:18; 17:19) Ke ma inge, el fwinne tia eis ma koluk lal a auliyuk ke pal se meet, kom ku in tui kitin pal, meet liki kom sifwil aksumwosye ma sa. Jisus el tia fwak ‘fwala ke pal siefwunnu a fwakak nu sel ma koluk lal.’ Ke sripen ma koluk pa inge su kom ku in aksumwosye, paenang srike in sifwil sonol fwal nu ke ngun lun Galetia 6:1 a “ye mutun akosr.” Saap kom ku in aksumwosyela. (Srike liye Jud 22, 23.) Aok, e fuka kom fwin lalalfongi mu oasr sie ma koluk upa sikyuk a el tia lungse in aksumwoye ma inge?
Siyuk ke Kasru Su Tuku Sin Met Matu in Ngun
12, 13. (a) Jisus el akkalemye step se akluo fuka in aksumwosye ma koluk? (b) Mea kas in kai fwal su enenu in orekmakin ke pal se orekmakinyen step se inge?
12 Ya kom lungse kutu met in pilesre kom ke pal se kom oru ma koluk upa? Mo. Fwal nu ke ma inge, Jisus el akkalemye la tokin kom oru step se meet, kom tia enenu in fuleak ke kaifweung lom in esal met lim, a in sifwil wi kom a kutu met in nunuk siefwunnu ke alu nu sin God ke inkanek sumwos. Jisus el akkalemye step se akluo: “A el fwin tia long kom, eis sie ku luo pa met in wi kom, tu ke oalin met lo luo ku tolu kas nu kemwa fwa oakiyuki.”
13 El fwak la “eis sie ku luo.” El tianu fwak la tokin kom oru step se meet kom sukosok tari in sromon ma upa nu sin kutu met, in osun nu sin sie met fwafwasyesr, ku in sim leta nu sin met lili ke ma upa inge. Fwinne kom lalalfongi mu oasr ma sito su sikyuk, tusruktu ma inge sonna aksumwosyeyukla na paye. Paye kom tia lungse in sromon sie ma koluk nu sin kutu met fwin konoiyukyuk tok tu nu kom pa met kikiap. (Soakas 16:28; 18:8) Jisus el fwak la kom ku in eis sie ku luo pa met in wi kom. Efu? A su met inge su kom ku in wis?
14. Su ku wi kut ke step se akluo?
14 Kom srike in eis met lim ke kom kasrel in akilen la sie ma koluk na paye sikyuk a ke kom moklel in auliyuk tu in oasr misla inmaslom a el a el nu sin God. In akpayeye ma inge, “sie met ku luo” sin met su kom eis enenu in liye na paye ma sikyuk. Saap elos muta ke pal se ma koluk inge sikyuk, ku oasr ma elos etu na paye ke ma sikyuk (ku ma su tia sikyuk) ke sie akmwuk lun business. Fwin wangin kain in met lo inge lom, na kom ku in sulela met su oasr experience yok ku yok etu lal ke me sramsram sa, ke ma inge el ku in akilen a oakiye fwin ma sikyuk na paye inge koluk. Sayen ma inge, fwin oasr enenu tok, elos ku in ekla met lo ke ma elos long, elos ku in sang me akpayeye ke ma sikyuk na paye a ke kaifweung in aksafyela fwal nu ke me enenu. (Oekyuk 35:30; Duteronomi 17:6) Ke ma inge elos tia oanu el su neutral nu ke me sramsram, ku in oanu referees; a, elos wi muta ke sramsram in sang kasru in eis met lili wiom a met lili wielos.
15. Efu met Kristian elder elos ku in kasru kut na paye kut fwin orekmakin step se akluo?
15 Lela kom in tia nunku mu la met su kom akola in wis enenu in met elder lun congregation. Tusruktu, mokul nu kemwa su matu in ngun a elder elos ku in kasru ke sripen elos sun ma enenu ke ma simusla. Met elder inge elos “oanu sie nien mwukla liki engu, a sie me loeyuk liki paka, oanu infwal in kof in sie an pao, oanu lulin sie eot lulap in fwal in totola.” (Isaia 32:1, 2) Oasr experience lalos ke inkanek in sramsram a ke inkanek in aksumwosye met lili mokul a mutan. A oasr sripe nu sin met koluk in lalalfongi ke kain in “me sang inge nu sin metu.”c (Efesus 4:8, 11, 12) In sramsram in aksumwosye ma koluk se ye mutun met inge su matu in ngun a in welulos pre ku in orala sie luma sasu a ku in aksumwosye ma upa su upa in orek ou inge.—Srike liye Jemes 5:14, 15.
Kaifweung Se Safla in Eis Met Lim
16. Mea step se aktolu su Jisus el akkalemye?
16 Fwin step se akluo el tianu aksumwosyela ma tafongla, na met liuang lun congregation enenu in wi na paye ke step se aktulo. “A el fwin srungesr longolos [met se ku luo], fwakak nu ke congregation. A el fwin srungesr long congregation pa, lela lan oanu sie met Pegan a met roso nu sum.” Mea ma inge el lungse in akkalemye?
17, 18. (a) Kain in me srikasrak fuka ku in kasru kut in kalem ke ma saok ke ‘fwakak nu ke congregation’? (b) Fuka kut orekmakin step se inge ke len inge?
17 Kut tia nunku ma inge oanu sie akmwuk in fwakak ma koluk ku ma tafongla ke sie regular ku special meeting lun met nu kemwa in congregation. Kut ku in akilen akmwuk sumwos su tuku ke Kas lun God. Srike liye mea elos oru meet fwin an Israel fwin oasr sie met likkeke, met kainmongo, a met srui: “Fwin oasr sie mwen likkeke a matoltol nutin sie met, su tia akos pusren papa tumal, ku pusren nine kiel, a eltal fwinne kael, el tia oru porongo eltal, na papa a nine kiel eltal fwa sroukilye, a wisella nu sin met matu in siti lal, a nu ke mutunpot in an sel, a eltal fwa fwak nu sin met matu in siti lal, ‘Mwen se nutusr inge el likkeke a matoltol, el tia akos pusrasr, el sie met kainmongo a met srui.’ A met in siti lal nu kemwa fwa tunglal ke eot.”—Duteronomi 21:18-21.
18 Ma koluk lun met inge tia longyuk a nununkeyuk sin met nu kemwa ke mutanfwal lal ku ke sruf lal. A “met matu” su akilenyuk sin met a aoliyen congregation elos fwa aksumwosye ma inge. (Srike liye Duteronomi 19:16, 17 ke sie ma tafongla su aksumwosyeyuk sin ‘met tol a met nununku su oru orekma in len ingo.’) Oupanu ke len inge, fwin oasr enenu in orekmakin step se aktulo, met elder, su aoliyen congregation, elos fwa aksumwosye ma koluk se. Nien sun lalos oanu sie, in eis met lili wielos ke ku lalos nu kemwa. Elos akkalemye ou inge ke pal se elos akkalemye nunuk sumwos, tia oru nununku meet liki elos long me sramsram ku akkalemye nunuk su tia sulosol met.
19. Mea met elder su pakiyuki in long ke ma sikyuk elos enenu in kaifweung in oru?
19 Elos kaifweung in tuni ma sikyuk puspis a porongo met lo su eneneyuk in etu fwin ma koluk na paye orekla (ku tafwela na in orek). Elos lungse in kurunganang congregation liki me akkoluk a kurunginelos liki ngun lun fwal se inge. (1 Korint 2:12; 5:7) Fwal nu ke orekma usrnguk laltal su tuku ke Ma Simusla, elos fwa kaifweung in “kaifwe in ma luti su akmwoye, a in akauliyuk met su kas lain.” (Taitus 1:9) Kut fwinsrak mu, met inge su oru ma koluk el tia oanu met Israel ke ma met palu lun Jeova el simusla: “Tu ke Nga pang, komwos tia topuk; ke Nga kaskas, komwos tia long; a komwos orekma koluk ye mutuk, a sulela ma Nga tia insemwomwo ka.”—Isaia 65:12.
20. Mea Jisus el fwak su enenu in sikyuk fwin sie met koluk el srunga in auliyuk?
20 Tusruktu, ke kutu ma sikyuk, met su oru ma koluk elos akkalemye kain in oiye se inge. El fwin akkalemye kain in oiye se inge, na kas lun Jisus arulanu kalem: “Lela lan oanu sie met Pegan a met roso nu sum. Leum el tia kaifwe nu sin met in akkalemye oiye su tia fwal nu sin met ku el lungse in akngalye kutena met. Tusruktu, arulanu kalem kas in kaifwe lal Poul in sisila liki congregation met koluk su srunga in auliyuk. (1 Korint 5:11-13) Fwinne oiye inge ku in kol nu ke nien sun in eis met koluk.
21. Mea fwinsrak su srakna ikakla nu sin sie met su sisila liki congregation?
21 Kut ku in liye ma inge ke me pupulyuk lun Jisus ke tulik engunyer se. Oanu ma akkalemyeyuk, tokin sie pal ke muta lal likin loom mwomwo lun papa tumal, tulik koluk inge el “sifwil etauk insiel.” (Luk 15:11-18) Poul el aketeye nu sel Timote la kutu sin met koluk elos e fwa auliyuk tokin sie pal “elos sifwanu tulalosla liki me kaisrip lun Devil.” (2 Timote 2:24-26) Kut ku in fwinsrak na paye mu kutena met su oru ma koluk su srunga in auliyuk a sisila liki congregation elos fwa pulakin ma wanginla yurolos—insemwomwo lun God a asrouki mwo lun met lili oaru Kristian—tokin ma inge elos sifwil etauk insielos.
22. Fuka kut ku in srakna eis met lili wisr?
22 Jisus el tia nunku mu wanginla fwinsrak lun met Pegan a met roso. Oasr sie sin met roso, Mattu Levai, el auliyuk, oaru in ‘fwasr tokin Jisus,’ a suleyukla oanu sie met sap. (Mark 2:15; Luk 15:1) Aok, fwin sie met koluk ke len inge el “srungesr in long congregation” a sisila liki congregation, kut ku in sano a liye fwin sie pal el auliyuk a aksumwosye inkanek lal. El fwin oru ou inge a sifwil ekla sie met lun congregation, kut ku in pulakin insemwomwo meyen kut sifwil eis met lili wiesr in wi kut ke alu paye.
[Footnotes]
a McClintock and Strong’s Cyclopedia el fwak: “Publicans [met roso] ke Testament Sasu nunkeyuk sin met oanu met koluk su som liki ma paye, elos akfokfokyeyuk ke asrouki lalos pal nu kemwa nu sin met Pegan, elos insemwomwo oanu kofwen orekma lun met koluk. Elos u se su esani nu sin met koluk . . . ke ma inge elos mukena muta, met nu kemwa su moulkin moul mwo elos tia asrouki nu selos, met kamwuk lalos mukena pa, met nu kemwa su oanu elos, elos su me srungeyuk.
b Business ku mokuikui ke mani su oasr ip lun kutasrik, kikiap, ku in toeni nu ke ma koluk su Jisus el fwak. In akkalemye ma inge, tokin el akkalemye akmwuk su oasr in Mattu 18:15-17, Jisus el sang me pupulyuk ke met kulansap (met orekma) su oru sowemol lal a kofla in moli.
c Sie scholar lun Baibel el sang comment lal: “Kutupal sie met su oru ma koluk el insemwomwo in eis kai lun met luo ku tulo (yokna fwin met inge fwal nu ke sunak) mwo liki kai su tuku sin met se, yokna fwin met se inge pa met su el tia insese nu sa.”
Ya Kom Esam?
◻ Yokna, ke kain in ma koluk fuka Mattu 18:15-17 ku in orekmakin?
◻ Mea ma inge su kut enenu in esam kut fwin orekmakin step se meet?
◻ Su ku in kasru kut fwin orekmakin step se akluo?
◻ Su ku in wi fwin pal in orekmakin step se aktulo, tusruktu fuka kut srakna ku in eis met lili wiesr?
[Picture on page 14]
Met Ju elos srunga met roso. Mattu el ekulla inkanek in moul lal a el fwasr tokin Jisus
[Picture on page 16]
Pal nu kemwa kut ku in aksumwosye ma se “ye mutun akosr”