Ya Oasr Lalalfongi Lom Oanu Lalalfongi Lal Ebream?
“Tusruktu ke Mwen nutin met el tuku, ya el fwa konoiyuk lalalfongi fwin fwalu?”—LUK 18:8.
TIA FWUSESR nu sin sie met in srukye na lalalfongi ku ke len inge. Fwalu se inge el filiye ma upa yok nu sin met Kristian tu lan ku in furokla nunuk lalos liki ma lun ngun. (Luk 21:34; 1 Jon 2:15, 16) Met puspis elos enenu in kaifweung elos fwin lungse in moula liki meun puspis, ongoiye puspis, ku sral. (Luk 21:10, 11) In an puspis oasr kain in fasin upa, a kutena met su tu ku ke lalalfongi lalos elos inge nunkeyuk oanu sie met su upa in asrouki nu sa, ku sie met su akola in mise ku uniye kutu met ke sripen lalalfongi lal. Sayen ma inge, met Kristian puspis elos sun kolyai ke sripen lalalfongi lalos. (Mattu 24:9) Kusensiyuk lal Jisus, su el sifwanu srukak yiu 2,000 somla, arulanu fwal na paye: “Ke Mwen nutin met el tuku, ya el fwa konoiyuk lalalfongi fwin fwalu?”—Luk 18:8.
2 Aok, arulanu paye, lalalfongi fukoko arulanu yok sripe kut fwin lungse kutangla ke moul ke len inge a in eis moul ma patpat su mwoleyukla ke pal fwasru. In sramsram nu ke kas lun Jeova nu sel Hebakkuk, met sap Poul el simusla: “ ‘A met sumwosmwos el fwa moul ke lalalfongi,’ a, ‘el fwin tapulla, ngunik tia insemwmwo kel.’ . . . A fwin wangin lalalfongi met elos koflanu akinsimwomwoye God.” (Hibru 10:38–11:6; Hebakkuk 2:4) Poul el fwak nu sel Timote: “Kom in meuni meun mwo lun lalalfongi, a srukye ku moul ma patpat, su kom pangonyuk nu ka.” (1 Timote 6:12) Ke ma inge, fuka sie met el ku in eis sie kain in lalalfongi su tia ku in musalla? In sramsram nu ke kusensiyuk inge, arulanu yok sripe kut fwin tuni moul lun sie mokul su moul 4,000 yiu somla, su lalalfongi lal srakna akfulatyeyuk sin alu lulap puspis—alu lun Islam, Judaism, a Kristian. Mokul se inge pa Ebream. Efu lalalfongi lal arulanu sakuruk? Ya kut ku in etewi el ke len inge?
Akos ke Kolyuk lun God
3 Ebream (pangonyuk meet Abram) sromunyuk meet ke Baibel. In Genesis 11:26, kut ku in rid: “A Tira . . . oswela Ebream, Nehor, a Heran.” Tira a sou lal elos moul in Ur an sin met Kaldia, sie siti kasrup liyen epang lun Mesopotamia. Tusruktu, elos tia muta na we. “A Tira el esal Ebream mwen nutul, a Lot mwen nutul Heran, a Serai [Serah] mutan talupal, mutan kiel Ebream mwen nutul, a elos oelul som liki Ur, an sin met Kaldia, in som nu fwal Kenan. A elos tuku nu Heran, a muta we.” (Genesis 11:31) Ma wiel Ebream pangpang Nehor a sou lal elos ouyepa som nu Heran, a muta we. (Genesis 24:10, 15; 28:1, 2; 29:4) Efu, Tira el som liki siti kasrup lun Ur a som nu ke an loes inge pangpang Heran?
4 Yiu 2,000 tokin pal lal Ebream, mokul oaru inge pangpang Stefen, el sramsram ye mutun Sanhedren lun met Ju, el aketeye mokuikui sakuruk inge lun sou lal Tira. El fwak: “God lun mwolanu el sikme nu sel Ebream papa tumasr, ke el muta yen Mesopotamia, meet liki ke el muta yen Heran, a fwak nu sel, ‘Fwala liki an sum, a liki sou lom, a tuku nu in fwal se su Nga fwa fwakak nu sum.’ Na el tuku liki fwal sin met Kaldia, a muta Heran.” (Orekma 7:2-4) Tira el akpusisilyel sifwanu ke ma lungse lun Jeova nu sel Ebream ke pal se ma el a sou futoto lal elos nu kemwa som ke an Heran.
5 Sou lal Tira elos muta na ke siti sasu lalos. Yiu ekasr toko ke pal se ma Ebream el sramsram ke “fwal sik” el sramsram ke an Heran a tia an Ur. (Genesis 24:4) Tusruktu, tia an Heran an in muta na paye lal Ebream. Fwal nu ke kas lal Stephen, “A ingo me, ke papa tumal mise, God el wiselmu nu in fwal se inge, yen komwos muta we inge.” (Orekma 7:4) Meyen el pusisel ke kolyuk lun Jeova, paenang Ebream, wikin Lot, elos sasla nu ke infwal Euphrates a som nu ke fwal Kenan.a
6 Efu Jeova el oru Ebream lan som nu an Kenan? Sripe’u oakiyuki nu ke akmwuk lun God nu sin mokul oaru inge. Jeova el fwak nu sel Ebream: “Fwala liki fwal sum, a liki sou lom, a liki loom sin papa tumom, nu sie fwal Nga a fwa fwakak nu sum; a Nga fwa ore kom sie mutanfwal lulap, a Nga fwa akinsimwomwoye kom, a akpengpengye em; a kom fwa me insemwomwo. A Nga fwa akinsimwomwoyelos su akinsimwomwoye kom, a el su selngawi kom, Nga fwa selngawel, a in kom sou nu kemwa fwin fwalu fwa insemwomwo.” (Genesis 12:1-3) Ebream el akola in ekla sie papa tuman sie mutanfwal lulap su engunkin me insimwomwo lun Jeova a akola in srukye fwal Kenan. Sie mwolela sakuruk pa inge! Aok, Ebream el enenu in ekula ma yok ke moul lal tu lan ku in usrui fwal sa.
7 Ke pal se ma Ebream el som liki Ur, el som liki sie siti kasrup a sou puspis lun papa tumal—sropon me kasru yok ke pal ingo. Ke pal se ma el som liki an Heran, el som liki sou futoto lun papa tumal, wekunang sou lun ma wiel pangpang Nehor, a el som nu ke sie fwal su el tia etu. El tia suk me loeyuk lun sie kalkal su raunela siti se fwin an Kenan. Efu? Tia pat tokin ilyuk lal ke fwal se inge, Jeova el fwak nu sel: “Fwasr sasla in luse a sralupan fwal si inge, tu Nga a fwa asot nu sum.” (Genesis 13:17) Ebream su 75-matwe a Serah, mutan kiel su 65-matwe, elos akos kain in kai inge. “Ke lalalfongi el metsa in fwal lun mwuleung, oanu in sie an tia ma sel, a muta in imwen aktuktuk.”—Hibru 11:9; Genesis 12:4.
Lalalfongi Oanu Lalalfongi lal Ebream ke Len Inge
8 Ebream a sou lal sromonyuk oanu sie selos su wi ke “pukunyeng lulap lun met lo [meet liki pal lun met Kristian] su oasr in Hibru sapter 11. In nunku nu ke lalalfongi lun met kulansap lun God inge in pal meeta, Poul el kaifwe nu sin met Kristian nu kemwa in “sisla ma toasr nu kemwa, a ma koluk [sialalfongi] su apkurun in kuluskuti.” (Hibru 12:1) Aok, silalalfongi arulanu fwusesr in ‘kuluskuti.’ Tusruktu in len lal Poul a ke len lasr misinge, met Kristian paye elos ku in akkapye lalalfongi fukoko oanu lalalfongi lal Ebream a kutupa met oaru in pal meeta. Ke pal se ma el sramsram kel sifwanu a ke met lili Kristian wiel, Poul el fwak: “A kut tia sie selos su tapulla nu ke kunausla, a kut sie selos su lalalfongi nu ke molela lun ngun.”—Hibru 10:39.
9 Paye, oasr ma ekla ke fwalu se inge mutamwauk ke pal lal Ebream. Fwinne ou inge, kut srakna kulansap ke “God lal Ebream,’ God sena a el tia ekla. (Orekma 3:13; Malakai 3:6) Jeova el fwal in eis alu ke len inge oanu ma el oru in pal lal Ebream. (Fwakyuk 4:11) Met puspis elos mwolela moul lalos nu sin Jeova a oanu Ebream, elos ekulla oiyen moul lalos fwal nu ke ma enenu in oru ma lungse lun God. Ke yiu tari’a, oasr 316,092 met su sang me akpayeye ke mwolela lalos ke pal se ma elos eis baptais ke kof “in en Papa, a Mwen, a ngun mutal.”—Mattu 28:19.
10 Pus sin met Kristian sasu inge elos tia enenu in fwafwasyesr som nu ke an saye in akpayeye mwolela lalos. Aok, pus selos enenu in fwafwasyesr ke lusen pal loes kut fwin sramsram ke ma lun ngun. Ke sie me pupulyuk, fwin an Mauritius, mutan se inge pangpang Elsie el sie mutan inutnut meet. Met nu kemwa fwin an we elos sangeng sel. Sie special pioneer el oakiye sie Baibel study nu sin tulik mutan nutul Elsie, a ma inge ikasla inkanek nu sel Elsie tu lan ‘forla liki losr nu ke kalem.’ (Orekma 26:18) Meyen el nunku ke insemwomwo lun tulik mutan nutul, paenang Elsie el insese in lutlut ke buk inge Buk In Sramsram lun Baibel Nutik. Lutlut lal orekla pal tulo ke wik se meyen el enenu kas in akkeye pal nu kemwa. Orekma inutnut lal tia akinsimwomwoyel, a oasr ma upa puspis lal. Tusruktu, ke saflaiye, el kutangla liki fwafwasyesr loeloes lal mutamwauk ke orekma lun inutnut nu ke ma paye. Ke pal se ma metu elos tuku nu yurol in siyuk ke kasru lal, el aketeye nu selos la Jeova mukena ku in kasrelos lain orekma lun demon. Elsie el sie Met Lo baptais ke pal inge, a met 14 ke sou lal a ke met kamwuk lal elos ekla nu ke ma paye.
11 Pus sin met su su mwolela moul lalos in kulansap nu sin God ke yiu tari elos tia enenu in oru ekla lulap oanu ma inge. Tusruktu elos nu kemwa ekla mutamwauk ke mise in ngun nu ke moul in ngun. (Efesus 2:1) Elos fwinne muta in ikwe fwin fwalu, tusruktu elos tia ma lal. (Jon 17:15, 16) Oupanu nu sin met Kristian akmusrala, su “an selos in kosrao,” elos oanu “met sa a met fwafwasyesr.” (Filippai 3:20; 1 Piter 2:11) Elos akfwalye moul lalos nu ke akmwuk lun God, elos mokleyuk meet ke lungse nu sin God a lungse nu sin met tulan lalos. (Mattu 22:37-39) Elos tia suk moul rapku, ku nien sun ke me kasrup, ku elos pulakin ma enenu in eis ma puspis ke fwalu se inge. A elos filiye mutalos ke mwolela ke ‘kosrao sasu a fwal sasu, yen sumwosmwos on we.’—2 Piter 3:13; 2 Korint 4:18.
12 Ke pal se Ebream el som nu fwin an Kenan, el a sou lal mukena muta fwin an we a Jeova mukena fwa kasrelos a kurunginelos. Tusruktu, met Kristian sasu inge su tufwanu Baptais su piselos oasr ke 316,092 elos tia mukena muta. Paye Jeova el kasrelos a kurunginelos ke inkanek lun ngun mutal, oanu ma el oru nu sel Ebream meet. (Sokas 18:10) Sayen ma inge, el kasrelos ke inkanek lun sie “mutanfwal” ku su pisen met su wi ka pus liki kutu mutanfwal ke len inge. (Isaia 66:8) Ke yiu tari’a, sie pise yok lun met lun mutanfwal inge su oasr ke 5,888,650 elos sang me akpayeye ke lalalfongi fukoko lalos ke pal se elos sramsram nu sin met tulan lalos ke mwolela lun God. (Mark 13:10) Arulanu sakuruk meyen elos orekmakin 1,186,666,708 aur ke orekma inge, elos kaifweung in suk met su insemwomwo in long. Ke sripe se inge oasr 4,302,852 Baibel study elos orala nu sin met nu kemwa su lungse in akkapye lalalfongi lalos. In toeni nu ke moniyuk lalos, 698,781 met ke “mutanfwal” inge elos wi ke orekma lun pioneer pal nu kemwa ku ke malem se ku pus liki. (Me sramsam ke orekma lun Met Lo lun Jeova ke yiu tari’a ku in konoiyukyuk ke sra 12 nu ke 15.) Record mwomwo inge sie topuk mwo a moul ke kusensiyuk lal Jisus inge, “Ke Mwen nutin met el tuku, ya el fwa konoiyuk lalalfongi fwin fwalu?”
Oaru Fwinne Oasr Me Srifwe
13 Pal nu kemwa tia fwusesr moul nu sel Ebream a ke sou lal fwin an Kenan. Ke sie pal, oasr sral na upa su moklel in som liki an Kenan a muta fwin an Ijipt. Sayen ma inge, met kol lun an Ijipt a met kol lun an Gerar (futoto fwin an Gaza) elos srike in esal Serah, mutan kiel Ebream, tu lan ekla mutan kielos. (Genesis 12:10-20; 20:1-18) Oasr pa amei inmaslon met liaung kosro nutul Ebream a Lot, a ma inge kol nu ke fwasrelik lun sou luo inge. Ke sie oiye su wangin rapku, Ebream el sang nu sel Lot sie an mwomwo, a Lot el sulela in muta ke district lun an Jordan, su oanu imae lun eden ke kato lal a ke kapek mwo lun fwokinsak we.—Genesis 13:5-13.
14 Na, Lot el sremla ke meun inmaslon togusra lun an Elam a kutupa togusra kamwuk lal lain togusra lun siti limekosr lun Infwalfwal Sidim. Togusra puspis inge elos kutangla liki togusra puspis lun an lal Lot a elos wapi me kasrup nu kemwa, a elos wisella Lot a ma lal nu kemwa. Ke pal se ma Ebream el long ma sikyuk inge, el tia sangeng in ukwe togusra puspis inge a el kutangla lukelos a el sifwil folokunul Lot ma lel a ma lal a ma nu kemwa lun togusrai ke an lal. (Genesis 14:1-16) Tusruktu, tia pa inge ma upa yok emeet su sikyuk nu sel Lot fwin an Kenan. Ke kutu sripe el sulela in muta fwin an Sodom, fwinne siti se inge arulanu pengpeng ke orekma lun kosro lal.b (2 Piter 2:6-8) Ke pal se ma lipufon luo elos sang kas in sensen nu sel ke kunanela lun siti’u, Lot a mutan kiel wikin tulik mutan luo nutul elos kaengla liki. Tusruktu, mutan kiel Lot el pilesru ma lipufon el fwakak nu selos in oru, ke sripe se inge el ekla soko sru in salt. Ke lusen sie pal Lot el muta in sie luf fwin an Zoar, wikin tulik mutan luo nutul. (Genesis 19:1-30) Ma sikyuk inge arulanu aksupwarye Ebream, yokna meyen Lot el tuku fwin an Kenan oanu ipen sou lal Ebream.
15 Ya oasr pal Ebream el nunku fwin mwo nu sel a Lot in muta na in misla fwin an Ur wikin sou nu kemwa lun papa tumal ku in muta na fwin an Heran wikin ma wiel inge pangpang Nehor? Ya oasr pal el nunku fwin mwo nu sel in muta ke sie an su oasr kalkal liki na in muta ke sie loom nuknuk? Ya oasr pal el alollo, ku el siyuk kusensiyuk nu sel sifwanu el fwin orekmakin lalmetmet ke pal se ma el kisekin moul lal in ekla met fwafwasyesr ke sie an su el tia etu. Ke pal se ma el sramsram kel Ebream a sou lal, met sap Poul el simusla: “A paye elos fwin esam fwal se su elos tuku we me, elos fwa ku in folokla. (Hibru 11:15) Aok, elos tia folokla. Elos tia munasla ke sripen ma upa, elos muta na ke an su Jeova el sapkin nu selos in muta.
Muteng ke Len Inge
16 Kain in muteng senpanu ku in liyeyuk nu sin met Kristian ke len inge. Fwinne in kulansap nu sin God sropon me insemwomwo lulap nu selos, tusruktu moul ke len safla se inge tia fwusesr nu sin met Kristian paye. Elos fwinne muta ke paredais in ngun, tusruktu elos pulakin pa ma upa ke ma enenu lun moul oanu met tulan lalos elos pula. (Isaia 11:6-9) Pus selos sun ongoiye ke meun puspis lun mutanfwalu, a kutu selos arulanu sikasrup fwinne wangin kutena tafongla su elos oru. Sayen ma inge, elos muteng ke sripen elos supus a oanu me srungeyuk. In an puspis elos luti peng mwo ye mutun srunga na upa. In an saye elos keok ke orekma kutusrik lun kutu met su ‘oru ma koluk ke ma sap’ a ‘lusla sra su wangin sito ka.’ (Sam 94:20, 21) Fwinne ke an puspis su oasr sukosok lun met Kristian a kutu met kaksakinulos ke sripen oiye mwo lalos, tusruktu elos etu la elos siena liki tulik lutlut wielos a met orekma wielos—a elos oanu Ebream, su muta na ke loom nuknuk fwinne met puspis su raunella elos muta ke siti puspis. Aok, tia fwusesr in muta fwin fwalu se inge a in pal se na “tia ma lal”.—Jon 17:14.
17 Ke ma inge, ya kut auliyuk ke mwolela lasr nu sin God? Ya oasr pal kut nunku la mwo kut fwin muta na ipen fwalu se inge, oanu met nu kemwa oru? Ya kut asor a torkaskas ke orekma yok su kut kisekin ke kulansap lasr nu sin Jeova? Mo! Kut tia tapulla oanu kut lungse in sifwil foloko, a kut akilen la kutena orekma su kut oru oanu me kise lasr ma inge wangin sripe kut fwin srikeye nu ke me insemwomwo su kut pula ke pal inge a ke me insemwomwo su kut akola in pula ke pal fwasru. (Luk 9:62; Filippai 3:8) Sayen ma inge, ya met fwin fwalu se inge elos insemwomwo? Ma paye pa, pukanten selos elos suk topuk ke kusensiyuk su oasr yurosr tari. Elos keok meyen elos tia fwasr tokin kas in kol su tuku sin God ke inkanek lun Baibel su kut akos. (Sam 119:105) A pus selos lungse asrouki Kristian a akesrui mwo su kut engunkin tari nu sin met lili wiesr.—Sam 133:1; Kolosse 3:14.
18 Paye, kutupal kut enenu in pulaik oanu Ebream ke pal se ma el ukwe togusra puspis su wisella Lot. Aok kut fwin oru ou inge, Jeova el akinsemwomwoye fwokin orekma lasr. Ke sie me pupulyuk, fwin an Northern Ireland srunga arulanu yok ke sripen orekma silolel lun alu we su kitakatelik, a in tia wi ke kutena u su lain sie sin sie enenu pulaik. Fwinne ou inge, met Kristian oaru elos fwasr tokin kas lun Jeova nu sel Josua. “Kom in ku a pulaiknu; nikmet sangeng a nik kom fosrnga, tu Jeova God lom el wi kom yen nu kemwa kom fwasr nu we.
19 Kut tia enenu in alollo ke kutena luma a ma sikyuk su kut sun, meyen kut fwin fwasr tokin kolyuk lun Jeova, kutena ma sikyuk ma inge ku in kol nu ke mwolanu lal a me insemwomwo ma patpat lasr. Fwinne oasr me srifwe nu sesr a orekma yok su kut oru, tusruktu wangin kutena orekma su kut lungse in oru sayen orekma lun Jeova, engunkin asrouki lasr nu sin met lii Kristian wiesr, a in ngetuk ke lalalfongi ke pal fwasru ma patpat su God el mwolela.
[Footnotes]
a Arulanu kalem la Ebream el nutla tulik nutin ma wiel pangpang Lot tokin papa tumal el mise.—Genesis 11:27, 28; 12:5.
b Kutu met elos nunku la Lot el sulela in muta ke siti tu in wangin me sensen ke moul lal tokin el ekla met kos lun togusra akosr.
Ya Kom Esam?
◻ Efu lalalfongi fukoko eneneyuk?
◻ Fuka Ebream el akkalemye la oasr lalalfongi fukoko lal?
◻ Fuka mwolela el kapsreni nu ke ekla ke moul lun sie met?
◻ Efu kut insemwowo in kulansap nu sin God fwinne oasr kutena ma upa su kut sun?
[Study Questions]
1. Efu arulanu upa nu sin sie met in srukye lalalfongi fukoko ke len inge?
2. (a) Efu lalalfongi fukoko arulanu yok sripe nu sin met Kristian? (b) Me srikasrak ke lalalfongi lun su arulanu yok sripe nu sesr in tuni?
3, 4. Efu Tira el wisla sou lal nu ke an Heran a el som liki an Ur?
5. Ebream el som nu ye tokin papa tumal el mise? A efu?
6. Kain in mwolela fuka Jeova el fwak nu sel Ebream?
7. Kain in ma ekla fuka Ebream el enenu in akola in oru tu lan ku in usrui mwolela lun Jeova?
8. In nunku nu ke me srikasrak lal Ebream a kutupa met lo in pal meeta, mea ma inge su kut enenu in akkapye?
9, 10. Mea me akpayeye ke len inge su akkalemye la met puspis misinge oasr lalalfongi lalos oanu lalalfongi lal Ebream?
11. Kain in ekla fuka met nu kemwa su mwolela moul lalos nu sin Jeova elos insemwomwo in oru?
12. Kain in orekma fuka su reporti ke yiu tari’a sang me akpayeye la ke lusen oasr tari lal Kraist el konaok “lalalfongi fwin fwalu”?
13, 14. Aketeye kutu ma upa su Ebream a sou lal elos sun fwin an Kenan.
15. Fwinne oasr ma upa puspis su Ebream el sun ke pal se ma el muta ke loom nuknuk, tusruktu kain in nunuk sesumwos fuka arulanu kalem la el tia nunku in oru?
16, 17. (a) Kain in ma upa puspis fuka met Kristian puspis elos sun ke len inge? (b) Kain in oiye sumwos fuka oasr yurin met Kristian? A efu?
18. Mea sikyuk ke saflaiye fwin met Kristian el akkalemye pulaik oanu pulaik lal Ebream?
19. Oiye met Kristian elos insemwomwo, a kain in ma sikyuk fuka ke pal fwasru elos sano ke lalalfongi elos fwin fwasr tokin kolyuk lun Jeova?
[Pictures on page 7]
Ebream el insemwomwo in oru ekla lulap ke moul lal tu lan ku in usrui mwolela
[Pictures on page 9]
Me akpayeye akkalemye la Jisus el konaok “lalalfongi fwin fwalu” ke pal in oasr tari lal