“Fwafwasyesr Ke Lalalfongi, A Tia Ke Liye”
“Tu kut fwafwasyesr ke lalalfongi, a tia ke liye.”—2 KORINT 5:7.
PAL nu kemwa kut pre fwal nu ke akmwuk su tuku ke Kas lun God, kut akkalemye la oasr lalalfongi lasr. Ke pal se ma kut mutamwauk in orek lo nu sin kutu met ke Togusrai lun God, ma inge akkalemye pa lalalfongi. A ke pal se ma kut mwolela moul lasr nu sin Jeova, kut sang me akpayeye la oasr kena lasr in ‘fwafwasryesr ke lalalfongi,’ kalmen ma inge pa, kut lungse in moulkin sie moul su muta ye koko lun lalalfongi.—2 Korint 5:7; Kolosse 1:9, 10.
2 Kut fwin lungse na paye in moul ke inkanek se inge, kut enenu lalalfongi su oakiyuki na paye ke ma se su ku. (Hibru 11:1, 6) Met puspis elos pwar nu sin Met Lo lun Jeova ke sripen moul nasnas lalos a ke lungse su elos ku in liyeyuk inmaslon Met Lo. Sie mutamwauk mwo pa inge, tusruktu tia kalme la oasr lalalfongi lun kain in met inge. Kutu sin met payuk oasr kain in mokul ku mutan kielos ku papa a nine su oasr lalalfongi fukoko, a saap elos wi epeis nu ke kutu orekma in ngun lun sou lalos su elos lungse ke sripen me srikasrak mwo lalos. Kain in me purakak mwo inge in loom sie me insemwomwo na paye, tusruktu fwinne ma inge tia ku in ayaola lungse na paye nu sin God a ke orekma in akkalemye lalalfongi nu sel.—Luk 10:27, 28.
3 Elos nu kemwa fwafwasryesr in lalalfongi elos akilen na paye la Baibel el Kas lun God. Oasr me akpayeye puspis su akkalemye la Ma Simusla, “etuku ke ngun lun God.”a (2 Timote 3:16) Ekasr ke me akpayeye inge sie met el enenu meet in tuni meet liki el lalalfongi? Ma inge oakiyuki nu ke inkanek in kapek lal. Kutu me akpayeye su oru sie met in lalalfongi saap tia ku in mokle kutu met in oru ou inge. Ke kutu ma sikyuk, fwinne kom akkalemye nu sin sie met me akpayeye puspis su arulanu mwo, saap el srakna lain a tia lalalfongi ke ma se. Efu? Meyen kena lal in lalalfongi arulanu upa in konaok ke insiel. (Jeremaia 17:9) Ke ma inge, fwinne sie met el akkalemye pwar lal ke akmwuk lun God, tusruktu insiel saap el kena insemwomwo lun fwalu se inge. Saap el srunga in sisla sie kain in moul su lain akmwuk lun Baibel. Tusruktu, fwin sie met el musrensral na paye ke ma paye, el fwin oaru nu sel sifwanu, a el fwin inse fwokpap, na el e akilen na paye ke pal fwasru la Baibel el Kas lun God.
4 Pal nu kemwa ke lusen malem ekasr na, met nu kemwa su eis kasru in lutlut ke Baibel elos lalalfongi la elos liye tari me akpayeye pukanten la Baibel pa Kas lun God. Fwin ma inge moklelos in ikasla insielos tu elos in eis lutlut lun Jeova, nunuk lalos, kena lalos, a me purakak ke moul lalos mutamwauk in fwal nu ke ma elos lotela tari. (Sam 143:10) Rom 10:10 el fwak la “ke inse” sie met el lalalfongi. Kain in lalalfongi inge el akkalemye mea pulakin na paye lun sie met, a ma inge ku in liyeyuk ke lusen moul lal nu fon.
Noa El Orekma Ke Sie Lalalfongi Fukoko
5 Noa el sie met su oasr kain in lalalfongi su arulanu fukoko a oakiyuki. (Hibru 11:7) Lalalfongi lal inge tuku ya me? Oasr yurol Noa kas lun God, tia simusyukla, a, God el kaskas na paye sel. Genesis 6:13 el fwak: “God el fwak nu sel Noa: ‘Saflaiyen ikwe nu kemwa tuku ye mutuk, tu fwalu sesesla ke orekma silolel lalos.’ ” Jeova el sapkin nu sel Noa in orala oaku a el aketeye nu sel ma nu kemwa fuka in oru ou inge. Tukun ma inge God el fwak: “A Nga, liye, Nga wise sronot nu fwin fwalu, tu in kunausla ikwe nu kemwa, su oasr momong lun moul in elos, liki ye kosrao. Ma nu kemwa fwin fwalu fwa mise.”—Genesis 6:14-17.
6 Ya oasr af meet liki pal inge? Baibel el tianu fwak. Genesis 2:5 el fwak: “Tu Jeova el sumwena oru af in kakla.” Moses su moul tokin century puspis somla, pa inge ma el fwak ke ma sikyuk meet liki len lal Noa. Oanu Genesis 7:4 el akkalemye, Jeova el sramsram ke af ke ke pal se ma el sramsram nu sel Noa, a arulanu kalem la Noa el etu ma Jeova el lungse in akkalemye nu sel. Tusruktu, lalalfongi lal Noa tia oakiyuki nu ke ma el liye. Met sap Poul el simusla la Noa el eis “kas in sensen mutal lun God ke ma su sumwena tuku.” God el fwak nu sel Noa la el akola in “wise sronot nu fwin fwalu,” ku “kof in kosrao,” oanu footnote ke New World Translation el akkalemye ke Genesis 6:17. Nu ke pal ingo, kain in luma inge sumwena sikyuk. Tusruktu ma orekla nu kemwa su Noa el ku in liye ma inge nu kemwa oanu me akpayeye la oasr ku lun God in supwema sronot su akola in kunausla ma nu kemwa. Mokleyuk ke lalalfongi, Noa el orala oaku.
7 God el tia sang nu sel Noa pal in mutamwauk lun Sronot. Tusruktu Noa el tia orekmakin ma inge oanu excuse se a srukye sie nunuk sesumwos in liye meet ma se, meet liki el oru orekma, oanu el filiye ke akluo ke moul lal orekma in musa a orekma in luti. Ke sie pal fwal, God el akkalemye nu sel nge el sroang nu fwin oaku. Tusruktu meet liki pal inge, “Ou inge Noa el oru, oanu ma nu kemwa God el sap nu sel, ou inge el orala.” (Genesis 6:22) Noa el fwasfwasyesr ke lalalfongi, tia ke liye. Fuka arulanu yok kulo lasr meyen el oru ou inge! Ke sripen lalalfongi lal, paenang kut moul misinge. Oupanu nu sesr kemwa, lalalfongi su kut akkalemye el orekma yok ke fwinsrak lasr ke pal fwasru, tusruktu tia kut mukena a ouyepa tulik nutusr a met nu kemwa su raunekutla.
Lalalfongi Lal Ebream
8 Tuni kutu me srikasrak—oanu me srikasrak lal Ebream. (Hibru 11:8-10) Lalalfongi lal Ebream oakiyuki nu ke mea? An se ma el kapek we pangpang Ur lun met Chaldea arulanu lungse ma lun fwalu a alu nu ke me srulela. Tusruktu me purakak saye pa mokleyuk nunuk lal Ebream. Wangin allolo el ku in asrouki nu sin tulik nutul Noa pangpang Shem su srakna moul a asrouki nu sel Ebream ke lusen 150 yiu. Ebream el lalalfongi la Jeova pa “God Fulatlanu, su kosrao a fwalu Ma Lal.”—Genesis 14:22.
9 Oasr me purakak yok saye nu sel Ebream. Jeova el “sikme . . . nu sel Ebream ke el muta yen Mesopotamia, meet liki el muta yen Haran, a el fwak nu sel, ‘Fwala liki an sum, a liki sou lom, a tuku nu in fwal se su Nga fwa fwakak nu sum.’ ” (Orekma 7:2, 3) Ke inkanek fuka Jeova el ‘sikme’ nu sel Ebream? Ebream el tia liye God na paye. (Exodus 3:20) Tusruktu, Jeova el ku in sikme nu sel Ebream ke inkanek lun meme, wikin mwolanu lulap lal, ku ke inkanek lun lipufon oanu met tutafpo lal, ku met roso. (Srike liye Genesis 18:1-3; 28:10-15; Livitikus 9:4, 6, 23, 24.) Ke kutena inkanek su Jeova el orekmakin in sikme nu sel Ebream, met lalalfongi inge el akilen na paye la God el akola in sang nu sel sie me sang saok. Ebream el akos ke sripen lalalfongi.
10 Lalalfongi lal Ebream tia oakiyuki nu ke etu lal ke luman an’u su God el sapkin nu sel in som. El tia oakiyuki nu ke etu lal nge an se inge God el akola in sang nu sel. Oasr yurol lalalfongi meyen el etu Jeova oanu sie God su Ku Liki Ku. (Exodus 6:3) Jeova el fwak nu sel Ebream la e fwa oasr fwako lal, tusruktu oasr pal la Ebream el nunuk fuka ma inge ku in sikyuk. Meyen el matuo. (Genesis 15:3, 4) Jeova el akkeye lalalfongi lal Ebream ke el fwakak nu sel in ngetuk nu lung a liye itu a in srike in oekla ma inge el fwin ku. “Fute lom e fwa ou inge,” God el fwak nu sel. Ma inge arulanu purakak insiel Ebream. Arulanu kalem la Met Orala lun ma in kosrao inge nu kemwa oasr ku lal in akpayeye ma el mwolela. Ebream el filiye “lalalfongi lal nu sin Jeova.” (Genesis 15:5, 6) Ebream el tia lalalfongi ke sripen el lungse ma el long; a oasr yurol lalalfongi su oakiyuki nu ke ma fukoko.
11 Ke pal se ma Ebream el apkurun nu ke yiu 100 matwe, a mutan kiel, Serah, el apkurun nu ke 90 yiu matwe, Jeova el sulpa kalweni mwolela lal nu sel Ebream ke sie mwen a Serah pa nine kiel. Ebream el nunku a tuni luma a moul laltal. “Aok, ke el ngetla nu ke mwoleaung lun God, el tia mokuikui ke silalalfongi, a el kui ke lalalfongi, a sang mwolanu nu sin God, a el arulanu etu, tu ma el mwoleaung ka, el ouyepa ku in oru.” (Rom 4:19-21) Ebream el etu la mwolela lun God tia ku in wanginla. Tok, ke sripen lalalfongi, Ebream el akos ke pal se ma God el sapkin nu sel in wisel Isaak nu fwin an Moriah a kisekunul we. (Genesis 22:1-12) Ebream el lalalfongi na paye la God su orala menmen tu in oswela mwen nutul el ku in ouyepa sifwil sang moul nu sel tu Lan ku in akpayeye mwolela lal nu sel ke inkanek lun mwen nutul.—Hibru 11:17-19.
12 Ebream el akkalemye la el orekma ye koko lun lalalfongi tia ke kutu na pal, a ke lusen moul lal nu fon. Ke lusen moul lal nu fon Ebream el tia eis kutena ipen an ke Fwal Mwolela su God el mwolela nu sel oanu me usru lal. (Orekma 7:5) Tusruktu, Ebream el tia munasla ke lalalfongi a srike in folokla nu an Ur lun met Chaldea. Ke lusen yiu 100, nu ke na el mise, el muta na ke loom nuknuk ke sie fwal su God el sapkin nu sel lan muta. (Genesis 25:7) Nu sel Ebream a mutan kiel, Serah, a tulik nutultul, Isaak, a tulik nutin tulik nutultul pangpang Jekob, Hibru 11:16 el fwak: “God el tia mekin kalos, tu elos in pangnol God lalos, tu el akoe tari an selos.” Aok, oasr sie an su Jeova el akoe nu selos ke sie fwalu sasu ye koko lun Togusrai lun Messaia.
13 Oasr kutu met kulansap lun Jeova ke len inge su oanu Ebream. Elos fwafwasyesr ke lalalfongi ke lusen yiu puspis. Ke ku su God el sang nu selos, elos kutangla liki me kutong puspis su oanu eol. (Mattu 17:20) Elos tia munasla in lalalfongi ke sripen elos nukin nge God el akola in sang nu selos me usru su El mwolela nu selos. Elos etu la Kas lun Jeova tia ku in wanginla, a elos oekla oanu sie me sang yok nu selos in ekla Met Lo lal. Ya pa inge ma kom pula?
Lalalfongi Su Purakak Moses
14 Siepa me srikasrak ke lalalfongi pa Moses. Lalalfongi lal oakiyuki nu ke mea? Ma inge oakiyuki ke el srakna awowo. Fwinne an nutul Fero el konoiyuk Moses ke sie foto orek ke papyrus ke Infwal soko inge Nile a esel oanu mwen nutul, tusruktu nine kiel Moses na paye su sie sin met Hibru pangpang Jochebed, el pa liaung awowo ke lusen pal in fwusr lal. Arulanu kalem la Jochebed el lotel Moses na paye, el filiye ke insiel lungse nu sin Jeova a engunkin mwolela Lal nu sel Ebream. Tok, oanu sie ipen sou lal Fero, Moses el “lutlut in lalmetmet nu kemwa lun met Ijipt.” (Orekma 7:20-22; Exodus 2:1-10; 6:20; Hibru 11:23) Tusruktu, el fwinne muta ke mwal fulat, insiel oasr yurin met kulansap lun God su muta in kos.
15 Ke el yiu 40 matwe, Moses el uniye sie met Ijipt tu lan ku in molela sie met Israel su akkeokyeyuk. Ma sikyuk inge akkalemye nunuk lal Moses nu sin met lun God. Paye, “ke lalalfongi Moses, ke el matula, el srangesr in pangonyuk el mwen nutin an nutul Fero.” El tia nunku ke “engun ke ma koluk in kitin pal na” oanu ipen sou lal Fero, a el mokleyuk ke lalalfongi a akkalemyel sifwanu oanu sie sin met lun God su akkeokyeyuk.—Hibru 11:24, 25; Orekma 7:23-25.
16 Moses el arulanu pwar in oru orekma in aksukosokye met lal, tusruktu pal lun God in aksukosokyelos sonna tuku. Moses el enenu in kaengla liki an Ijipt. Tukun yiu angoul ke inkanek lun lipufon, Jeova el sapkin nu sel Moses in folokla nu an Ijipt in kol met Israel elos fwin som liki an Ijipt. (Exodus 3:2-10) Mea pulakin lal Moses ke ma se inge? El tia akkalemye alollo fwin ke ku lun Jeova in aksukosokye met Israel, tusruktu el pulakin sufwal ke kunokon su God el sang nu sel. Ke inkanek lun lungse, Jeova el sang kas in akkeye su Moses el enenu. (Exodus 3:11–4:17) Lalalfongi lal Moses arulanu yokyokelik. El folokla nu Ijipt a el osun nu sel Fero a fwakak nu sel kas in sensen puspis ke me keok su apkurun in tuku fwin an Ijipt ke sripen srunga lal in aksukosokye met Israel tu elos in alu nu sin Jeova. Wangin ku lal Moses in orala kain in me keok inge nu kemwa. El fwafwasyesr in lalalfongi, tia ke liye. Lalalfongi lal oasr yurin Jeova a ke kas lal. Fero el aksangengye Moses. Tusruktu Moses el kaifweung. “Ke lalalfongi el som liki an Ijipt, a tia sangeng ke mulat lun Togusra, tu el muteng, oanu el liye El su silonginyuk.” (Oekyuk 20:7-12) Tokin el pakiyuki sin God, moul lal nu fon orekma ye koko lun lalalfongi.
17 Lela lalalfongi lom in oanu lalalfongi lal Noa, Ebream, a Moses. Paye elos tianu liye fwalu sasu lun God ke len lalos. (Hibru 11:39) Sonna pal pakiyuki sin God; oasr kutu ipen akmwuk lal su el enenu in oru meet. Fwinne ou inge, lalalfongi lalos ke kas lun God tia wanginla, a elos nu kemwa oasr ke buk in moul.
18 “Tu God el ako nu sesr kutu ma mwo liki,” met sap Poul el simusla. Pa inge, God el ako kutu ma mwo liki nu selos su, oanu Poul, su pangonyuk in moul in kosrao in welul Kraist. (Hibru 11:40) Pa inge kain in met su oasr ke nunuk lal Poul ke pal se ma el simusla kas su oasr in 2 Korint 5:7: “Kut fwafwasryesr in lalalfongi, a tia ke liye.” Ke pal se ma fus inge simusyukla sonna oasr fwinne sie selos eis tari me sang inge in kosrao. Elos tia ku in liye ma inge ke mutalos na paye, tusruktu lalalfongi lalos nu ke ma inge oakiyuki nu ke ma fukoko. Kraist el sifwil moulyuk ke mise, fwako se meet lun met nu kemwa su oasr fwinsrak in moul in kosrao. A pus liki met lo 500 el liyel na paye meet liki el somwak nu in kosrao. (1 Korint 15:3-8) Oasr sripe yok lalos in filiye moul lalos ye koko lun lalalfongi inge. Kut nu kemwa ouyepa oasr sripe in fwafwasryesr in lalalfongi.
19 Ke len inge, Jeova el tia sramsram nu sin met lal ke inkanek lun lipufon, oanu ma el oru meet nu sel Moses ke soko sak su furoror. God el sramsram misinge ke inkanek lun Mwen Nutul. (Hibru 1:1, 2) Kutena ma God el fwak ke inkanek lal, simusyukla in Baibel, su langasyukla nu ke kain in kas puspis lun metu fwin fwalu nu fon.
20 Oasr yurosr Kas lun God su yok liki ma oasr yurol Noa, Ebream, a Moses in pal meeta. Oasr yurosr Kas lun God nu fon—pus ke ma inge akpayeyuk tari. In nunku nu ke ma Baibel el fwak ke mokul a mutan su akkalemye la elos met lo oaru lun Jeova ye kain in me srifwe upa, Hibru 12:1 el kaifwe nu sesr: “Lela kut in ouyepa sisla ma toasr nu kemwa, a ma koluk su apkurun in kuluskuti, a lela kut in moniyuk in kasrusr lun akutun, su filiyuki tari ye mutusr.” Kut tia ku in pilesru lalalfongi lasr. Kalmen “ma koluk inge su kuluskuti” pa wangin lalalfongi. Sie kaifweung na yok eneneyuk kut fwin lungse in “fwasfwasyesr ke lalalfongi.”
[Footnote]
a Srike liye The Bible—God’s Word or Man’s?, orekla sin Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
Mea Topuk Lom?
◻ Mea eneneyuk ke “fwafwasryesr ke lalalfongi”?
◻ Fuka kut ku in eis ma lane ke inkanek lal Noa in akkalemye lalalfongi?
◻ Fuka inkanek lal Ebream in akkalemye lalalfongi kasru kut?
◻ Efu Baibel el sramsram kel Moses oanu me srikaskrak ke lalalfongi?
[Study Questions]
1. Mea kalmen “fwafwasyesr in lalalfongi”?
2. Efu ku in wi oru orekma lun congregation tia sie akul pa inge la oasr lalalfongi lun sie met?
3. (a) Tu in oasr yurosr kain in lalalfongi su oakiyuki nu ke ma ku, kain in lungse fuka su tuku ke inse kut enenu in akkalemye ke Baibel? (b) Efu kutu met elos sa na in lalalfongi ke Baibel oanu etuku ke ngun lun God liki met saye?
4. Mea ma inge su eneneyuk nu sin sie met tu lan ku in eis lalalfongi?
5, 6. Lalalfongi lal Noa oakiyuki nu ke mea?
7. (a) Mea ma inge su Noa el tia enenu tu lan oru ma God el sapkin nu sel in oru? (b) Fuka kut ku in eis ma lane kut fwin tuni lalalfongi lal Noa, a fuka lalalfongi lasr ku in sang insemwomwo nu sin kutu met?
8, 9. (a) Ebream el filiye lalalfongi lal ke mea? (b) Ke inkanek fuka Jeova el ‘sikme’ nu sel Ebream?
10. Fuka Jeova el akkeye lalalfongi lal Ebream?
11. (a) Ke el apkurun nu ke yiu 100 matwe, fuka nunuk lal Ebream ke mwolela lun God su akkalemye la Serah su matuo tari el oswela sie mwen? (b) Ke kain in lalalfongi fuka oasr yurol Ebream ke pal se ma el sun me srifwe tu lan kisekin mwen nutul fwin Eol Moriah?
12. Ebream el fwasfwasryesr ke lalalfongi ke lusen yiu ekasr, a kain in me sang fuka sanel a sou lal nu fon su akalemye lalalfongi fukoko?
13. Su inmaslon met kulansap lun Jeova misinge sang me akpayeye ke lalalfongi oanu lalalfongi lal Ebream?
14. Fuka foundeson ke lalalfongi lal Moses oakiyuki?
15. In Akkalemyel sifwanu wikin met kulansap lun God ku in kalmekin mea nu sel Moses?
16. (a) Kain in kunokon fuka Jeova el sang nu sel Moses, a fuka God el kasrel? (b) Ke pal se ma el oru kunokon lal fuka Moses el akkalemye lalalfongi lal?
17. In fwafwasryesr in lalalfongi ku in kol nu ke mea nu sel Noa, Ebream, a Moses, fwinne elos tia liye fwalu sasu lun God ke lusen moul lalos nu fon?
18. Nu selos nu kemwa su pangonyuk nu ke moul in kosrao, efu arulanu yok sripe nu selos in fwafwasyesr in lalalfongi?
19. Oanu Hibru 1:1, 2, el akkalemye, God el sramsram nu sesr ke inkanek lun su?
20. Efu ku ma oasr yurosr misinge mwo liki ma oasr yurol Noa, Ebream, a Moses?
[Picture on page 8]
Ebream el fwafwasyesr ke lalalfongi
[Picture on page 8]
Moses a Aaron elos akkalemye lalalfongi ye mutul Fero