Lalalfongi Oru Kut In Mongfwusesr A Lungse IN Pre
“Komwos in ouyepa mongfwusesr; komwos in akkeye insiomwos, tu tuku lun Leum apkurun me.”—JEMES 5:8.
“OASR TARI” lal Jisus Kraist su metu elos sano ke lusen pal loeloes akpayeyuk tari ke len lasr (Mattu 24:3-14) Yok liki meeta, elos nu kemwa su fwakak la oasr lalalfongi lalos nu sin God a Kraist elos enenu in akkalemye ke moul lalos kas lal met tumal lutlut Jemes: “Ke ma inge met lili, . . . komwos in mongfwusesr nu ke pal se Leum el oasr tari. Liye! Met imae el tupan fwako saok fwalu, a el mongfwusesr ka nu ke pal se el eis af meet a af tok. Komwos in ouyepa mongfwusesr komwos in akkeye insiomwos, tu oasr tari lun Leum apkurun me.”—Jemes 5:7, 8.
2 Elos nu kemwa su eis leta lal Jemes su etuku ke ngun lun God elos enenu in akkalemye mongfwusesr a aksumwosye kain in ma upa nu kemwa. Met puspis elos orekma tia fwal nu ke ma enenu nu selos nu kemwa su fwakak lalalfongi lalos nu sin God. Ke sie me pupulyuk, oasr kutu orekma in aksumwos su enenu in orek ke insien kutu met su akkapye kena sufwal. Misla enenu in sifwil folokonang inmaslon met Kristian in pal meeta. Elos enenu pa in eis kai tu elos in mongfwusesr a pre pal nu kemwa. Ke kut tuni kas puspis su Jemes el akkalemye nu selos, lela kut in liye fuka kut ku in orekmakin kas lal ke moul lasr.
Kena Koluk Me Kunausten
3 Wangin misla inmaslon kutu met su ekin Kristian, a kena koluk pa srupon ma upa inge. (Jemes 4:1-3) Amei inmaslolos oswela fos, a kutu selos oru nununku su wangin lungse nu sin met lili wielos. Ma inge sikyuk ke sripen lungse koluk lalos su meuni laan manolos. Kut nu kemwa enenu in pre ke kasru in lain lungse koluk ke pengpeng, ku, a me kasrup, tu kut in tia kunausla misla lun congregation. (Rom 7:21-25; 1 Piter 2:11) Inmaslon met Kristian ke century se meet, lungse koluk arulanu kapkapek a kol nu ke srunga, a ngunin akmas. Ke sripen God el tia sang kena koluk lalos inge, paenang elos tafwela in meuni sie sin sie meyen elos lungse in sun nien sun lalos inge. Fwin oasr yurosr kain in kena koluk inge, saap kut siyuk tusruktu kut tia eis, meyen God mutal lasr el tia sang topuk nu ke kain in pre inge.—Eoksra 3:44; 3 Jon 9, 10.
4 Lungse ke ma lun fwalu, sok, a insefulat arulanu ku in liyeyuk inmaslon kutu sin met Kristian in pal meeta. (Jemes 4:4-6) Jemes el pangon kutu sin met Kristian “met kosro” meyen elos lungse in kamwuk nu ke fwalu paenang oasr meta lalos oanu met kosro in ngun. (Ezekiel 16:15-19, 25-45) Paye, kut tia lungse in oanu ma lun fwalu ke oiyesr, a orekma, meyen kut fwin lela ma inge in sikyuk nu sesr, na kut ekla met lokwalok lun God. Kas Lal el akkalemye la “lungse in sok” sie ipen kena koluk, ku “ngun,” nu sin sie met koluk. (Genesis 8:21; Oekyuk 16:1-3; Sam 106:16, 17; Ekklisiastis 4:4) Ke ma inge kut fwin akilen la kut enenu in lain sok, insefulat, ku kutu kena koluk, lela kut in siyuk ke kasru lun God ke inkanek lun ngun mutal. Ku se inge, su etuku nu sesr ke lungkulang lun God, yok liki “sie kena in sok.” A meyen Jeova el lain insefulat, paenang el ase nu sesr lungkulang kut fwin meuni lain kena koluk.
5 Fuka kut ku in eis lungkulang lun God? (Jemes 4:7-10) Kut fwin lungse in eis lungkulang su tuku nu sin Jeova, na kut enenu in aksol, eis me sang lal, a pusisel nu ke kutena ma el lungse. (Rom 8:28) Kut ouyepa enenu in “lain,” ku ‘meuni,’ Devil. El fwa ‘kaengla liki kut’ kut fwin kaifweung na in akkeye sumwos lun Jeova in kol in kosrao a fwalu. Oasr yurosr kasru lal Jisus, su ku in kutongye u koluk nu kemwa fwin fwalu tu elos in tia ku in akkolukye kut ma patpat. A lela kut in tia mulkunla ma inge: Ke inkanek lun pre, akos, a lalalfongi, ma inge nu kemwa oru kut in futoto nu sin God, a el e fwa futoto pa nu yurosr.—2 Kronikel 15:2.
6 Efu Jemes el orekmakin kas se inge “met koluk” nu sin kutu met su fwakak la elos lalalfongi God? Meyen oasr meta lalos ke “meun” a srunga su ku in kol nu ke akmas—kain in oiye inge nu kemwa su tia fwal nu sin met Kristian. (Taitus 3:3) “Paolos” nenela ke orekma koluk, enenu aknasnas. Elos ouyepa enenu in aknasnasye “insielos,” su me purakak nu selos. (Mattu 15:18, 19) Elos nu kemwa su “inse luo” su nukin in oru sulela inmaslon kamwuk nu sin God a kamwuk nu ke fwalu. Kut nu kemwa su eis kas in sensen ke me srikasrak lalos, lela kut in taran pal nu kemwa tu in tia musalla lalalfongi lasr ke inkanek se inge.—Rom 7:18-20.
7 Jemes el fwak nu sin met su ridi leta lal in “pakomuta a asor a tung.” Elos fwin akkalemye asor sumwos, ma inge oanu me akpayeye ke auliyuk. (2 Korint 7:10, 11) Ke len inge, kutu sin met su fwakak la oasr lalalfongi lalos, elos suk in kamwuk nu ke fwalu. Fwin kutena met inmaslosr kaifweung in fwasr na ke inkanek inge, ya tia fwal nu sesr in akkalemye asor ke munas lasr in ngun a silaklak in aksumwosye kutena ma sesumwos in moul lasr? Kut fwin aksumwosye moul lasr fwal nu ke ma enenu a eis nunuk munas lun God, ma inge ku in kol nu ke insemwomwo ke sripen sie ella nasnas a fwinsrak mwolanu ke moul ma patpat.—Sam 51:10-17; 1 Jon 2:15-17.
Tia Nununku Sie Sin Sie
8 Sie orekma koluk in kaskas lain met lili wiesr in lalalfongi. (James 4:11, 12) Tusruktu kutu sin met elos arulanu suk ma tafongla lun met lili Kristian wielos, saap ke sripen elos nunku la elos sumwos liki kutu met, ku meyen elos lungse in akfulatyelos sifwanu ke pal se ma elos akpusisilye kutu met. (Sam 50:20; Soakas 3:29) Kas Greek su orekmakinyuk ke kas inge ‘kaskas lain sie sin sie’ ku in kalmekin sramsram alukela ma fwal ku kas kikiap lain kutu met. Sie kain in nunuku upa pa inge lain met lili se. Tusruktu efu kut ku in fwak la ma inge oanu ‘nununku lain ma sap lun God’? Aok, met sim a met Farisi elos ‘srangesr nu ke ma sap lun God’ a oru nununku fwal nu ke akmwuk lalos. (Mark 7:1-13) In oupanu ou inge, kut fwin selngawi met lili wiesr su Jeova God el tia selngawi, ya kut tia oanu ‘nununku ma sap lun God’ a kut oanu fwak la ma sap lal arulanu sufwal? A kut fwin akkolukye met lili wiesr, kut tia akpayeye ma sap lun lungse.—Rom 13:8-10.
9 Lela kut in esam ma inge: “Met siefwunnu ase ma sap a met nununku”—Jeova. ‘Ma sap lal sumwosmwos,’ a wangin ma sufwal ka. (Sam 19:7; Isaia 33:22) God mukena pa oasr sumwos in pakiye akmwuk a ma sap nu ke molela. (Luk 12:5) Ke ma inge Jemes el siyuk: “Ka su komwan kom su nununku met tulan lom?” Tia kunokon lasr in oru nununku nu sin met saye. (Mattu 7:1-5; Rom 14:4, 10) Kut fwin nunku ke sumwos in kol lun God ke ma nu kemwa a tia sulosol lal, a ke sesumwos lasr sifwanu, ma inge enenu in kasru kut in fwasr liki oiye koluk in nununku kutu met a nunuk sesumwos in nunku la kut sumwos liki kutu met.
Fwasr Liki Konkun a Lalalfongi Yok Ke Ku Lom Alukela Ma Fwal
10 Kut enenu in nunku Jeova a ma sap lal pal nu kemwa. (Jemes 4:13-17) Met puspis su lalalfongi yok ke ku lalos sifwanu a pilesru God elos fwak: ‘Misinge ku lutu kut fwa som nu in siti se inge, a muta we ke sie yiu, a kuka a lais me kasrup.’ Kut fwin ‘elosak ma saok lasr sifwanu tusruktu kut tia kasrup nu sin God,’ moul lasr saap ku in safla lutu a wanginla pal lasr in kulansap nu sin Jeova. (Luk 12:16-21) Oanu Jemes el fwak, kut oanu sie ok “su sikyuk on ke kiten pal a na sarla.” (1 Kronikel 29:15) Kut ku in fwinsrak mukena ke moul ma patpat kut fwin lalalfongi mukena nu sin Jeova.
11 Kut enenu in srukye ke nunuk lasr oiye se inge liki na in pilesru God ke sripen insefulat: “Jeova el fwin lungsel, kut fwa moul a oru ma inge ku ma ingo.” In fwak, “Jeova el fwin lungse” akkalemye la kut kaifweung in oru orekma fwal nu ke lungse lal. Saap oasr enenu nu sesr in kuka tu in sang ma enenu lun sou lasr, ku in fwasfwasryesr ke sripen orekma lun Togusrai, a kutupa orekma. Aok, lela kut in tia konkun. “Konkun inge nu kemwa koluk” meyen kut pilesru lalalfongi lasr nu sin God.—Sam 37:5; Soakas 21:4; Jeremaia 9:23, 24.
12 In aksafyela me sramsram lal ke insefulat a konkun, Jemes el fwak: “Ke ma inge nu sel su etu in oru mwo a tia oru, ma inge koluk nu sel.” Kais sie met Kristian enenu in pusisel in akilen enenu lalos nu sin God. El fwin tia oru ou inge, “ma inge koluk nu sel.” Paye, akmwuk siefwuunu inge fwal nu ke kutena orekma su kut pilesru in oru fwinne lalalfongi lasr nu sin God el siyuk sesr in oru ou inge.—Luk 12:47, 48.
Kas In Sensen Nu sin Met Kasrup
13 Meyen kutu sin met Kristian in pal meeta elos lungse ma lun fwalu ku arulanu akfulatye me kasrup lun fwalu, paenang Jemes el sang kai upa nu sin kutu met kasrup. (Jemes 5:1-6) Met lun fwalu se inge su orekmakin me kasrup lalos ke inkanek sesumwos elos fwa “tung, a memelil ke me lokwalok su e fwa tuku nu selos’ fwin God el siyuk selos ke molin orekma lalos. Ke len ingo, me kasrup lun met pa, nuknuk, fute, a wain. (Joel 2:19; Mattu 11:8) Kutu sin me kasrup inge mwatil el kangla,” tusruktu Jemes el sramsram ke me kasrup su ekla in wangin sripe, a tia ke kulamwi lal. Fwinne Gold a silver tia ku in rust, tusruktu kut fwin okanla ma inge a tia orekmakin, ma inge ekla nu ke wangin sripe oanu elos rasek. “Rus” el ku in lumeyuk nu ke me kasrup su tia orekmakinyuk ke inkanek sumwos. Ke ma inge, kut nu kemwa enenu in esam la oasr “oanu e” su “elosak ke len safla,” ma nu selos nu kemwa su lalalfongi ke me kasrup fwin mulat lun God el tuku nu selos nu kemwa. Ke sripen kut moul ke “len safla,” paenang kas se inge oas kalme yok nu sesr.”—Daniel 12:4; Rom 2:5.
14 Pal nu kemwa met kasrup elos keapela met kosrani lalos, elos nu kemwa su tia eis molin orekma lalos elos “wowoyuk” a siyuk ke foloksak. (Srike liye Genesis 4:9, 10.) Met kasrup lun fwalu se inge elos “muta mwo a insemwomwokin fwalu.” Elos eis kena lun insielos, elos akfatye insielos oru srunga in porongo a elos tafwela in oru ou inge nu ke “len” in anwuk lalos. Elos ‘lusla a uniye met sumwosmwos se.” Jemes el siyuk: “Ya el tia lain komwos?” Tusruktu kutu len el fwak, “met sumwosmwos se; el tia lain komwos?” Ke kutena oiye lela kut in tia akkalemye la kut akfulatye met kasrup yok liki. A, kut enenu akfulatye ma lun ngun in oanu ma yok emeet ke moul lasr.—Mattu 6:25-33.
Lalalfongi Kasru Kut in Akkalemye mongfwusesr
15 Tukun el sramsram ke met kasrup silolel lun fwalu, Jemes el sramsram tok nu sin met Kristian su akkeokyeyuk a akkeyelos in akkalemye mongfwusesr. (Jemes 5:7, 8) Fwin met lalalfongi elos mongfwusesr nu ke ma upa su elos sun, na elos fwa akinsemwomwoyeyuk ke oasr tari lal Kraist el tuku, ke pal se ma nununku tuku nu selos nu kemwa su akkeokyelos. (Mattu 24:37-41) Met Kristian in pal meeta elos enenu in oanu met imae su mongfwusesr in sano nu ke pal se el eis af meet, pal se inge eltal ku in eokiye, a ke af tok su oral fokinsak in oswela fwako. (Joel 2:23) Kut ouyepa enenu in akkalemye mongfwusesr a akkeye insiesr, yokna meyen “oasr tari lal Leum” Jisus Kraist el tuku tari!
16 Efu kut enenu in mongfwusesr? (Jemes 5:9-12) Meyen mongfwusesr el kasru kut in tia tung a mongi fwin met lili wiesr in lalalfongi akkoskosrokye kut. Kut fwin “torkaskas sie sin sie” wikin ngun koluk, kut fwa eis nununku sin met nununku lasr Jisus Kraist. (Jon 5:22) Meyen ke pal inge “oasr tari lal” el mutamwauk tari a el “tu ye mutunoanoa,” na lela kut in akkeye misla ke kut mongfwusesr nu sin met lili wiesr, su srifweyuk ke me srifwe puspis ke lalalfongi. Lalalfongi lasr sifwanu akkeyeyuk kut fwin esam la God el akinsemwomwoye Job ke sripen el mongfwusesr a muteng nu ke me srifwe nu sel. (Job 42:10-17) Kut fwin akkalemye lalalfongi a mongfwusesr, na kut ku in liye la “Jeova el pakomuta a pakoten.”—Maika 7:18, 19.
17 Kut fwin tia mongfwusesr, saap kut ku e orekmakin loasr ke inkanek sesumwos kut fwin sun ma upa. Ke sie me pupulyuk, saap kut ku in silaklak in orek fulak. “Komwos in tia fulak,” Jemes el fwak, el sang kas in sensen lain orek fulak ke sripen mulat a tia nunku meet. In orek fulak pal puspis oanu sie me akpayeye ke pal nu kemwa kom kaskas ma inge oanu me na luma ku mwosounkas. Ke ma inge, kut enenu na in sramsram ma paye pal nu kemwa, lela aok lasr in aok na paye, a mo lasr in mo na paye. (Mattu 5:33-37) Paye, Jemes el tianu fwak la koluk in orek fulak ke pal se ma kom sramsram ke ma paye ke court.
Lalafongi a Pre Lasr
18 Enenu in oasr sripe yok lun pre ke moul lasr kut fwin lungse in kurunganang oalusr, in mongfwusesr, a in srukye na lalalfongi fukoko nu sin God. (Jemes 5:13-20) Yokna ke pal se kut muta ye me srifwe, kut enenu in “pre.” Kut fwin insemwomwo, lela kut in “on a kaksak,” oanu ma Jisus a met sap lal elos oru ke pal se ma el oakiye Me Esmakin ke len in mise lal. (Mark 14:26, footnote) Kutupal, saap, kut arulanu sang kulo nu sin God paenang kut on in kaksakunul ke insiesr. (1 Korint 14:15; Efesus 5:19) A fuka sie me insemwomwo yok in kaksakin Jeova ke inkanek lun on ke pal in meeting lun met Kristian!
19 Saap kut tia lungse in on kut fwin mas in ngun, saap ke sripen oiye koluk su kut oru ku ke sripen kut tia wi pal nu kemwa in mongo ke tebu lun Jeova. Kut fwin oasr ke kain in oiye se inge, lela kut in pusisel in soloeni met elder tu elos in ‘pre kasr.’ (Soakas 15:29) Elos ku in ouyepa ‘moswela sifwesr ke oil in en Jeova.’ Oanu oil mwomwo ke kinit, kas in akkeye lalos a kas in kai su tuku ke Ma Simusla ku in sang kasru in akfwusesrye me keok, allolo, a sangeng. ‘Pre lun lalalfongi oru kut in kela’ fwin ma inge akkeyeyuk ke lalalfongi lasr sifwanu. Fwin met elder elos konaok la mas lasr in ngun tuku ke ma koluk upa, na elos fwa akkalemye nu sesr ma koluk su kut oru a elos srike in kasru kut. (Sam 141:5) A kut fwin auliyuk na paye, na kut ku in lalalfongi na paye la God el long pre lalos a El e fwa nunuk munas nu sesr.
20 ‘In fwakak ma koluk lasr nu sin sie sin sie’ el orekma oanu me kutong tu kut in tia tafwela in oru ma koluk. Ma inge el purakak pakoten nu sin sie sin sie, sie oiye mwo su ku in mokle kut in “pre ke sie sin sie.” Kut ku in lalalfongi la ma inge arulanu yok sripe meyen pre lun ‘met sumwosmwos’—el su lalalfongi a nunkeyuk sin God oanu met sumwos—oru orekma yok nu sin Jeova. (1 Piter 3:12) Oasr munas lal met palu Elaija oanu kut, tusruktu pre lal arulanu fukoko. El pre a siyuk in tia af, a wangin af kak nu fwalu ke yiu tulo a malem onkosr. A el sifwilpa pre, a af tuku.—1 Togusra 17:1; 18:1, 42-45; Luk 4:25.
21 Fuka fwin sie met in congregation “kiapeyukla liki ma paye,” el som liki me luti sumwos a oiye sumwos? Saap kut ku in kasrel in som liki inkanek koluk lal ke inkanek lun kai su tuku ke Baibel, ke pre, a ke kutupa me kasru. Kut fwin kutangla in oru ou inge, ma inge ku in kasrel in muta na ye lango lal Kraist a ku in molella liki mise in ngun a nununkeyuk tu in mise. Kut fwin kasru sie met su tafongla, kut afwunye ma koluk puspis lal. Ke pal se met koluk el auliyuk a forla liki ma koluk a siyuk nunuk munas, kut ku in insemwomwo meyen oasr ip lasr ke orekma in afwunye ma koluk lal.—Sam 32:1, 2; Jud 22, 23.
Oasr Koanon Leta Lal Jemes Su Fwal Nu Sesr Kemwa
22 Arulanu kalem la oasr koanon leta lal Jemes su arulanu yok sripe nu sesr. El aketeye nu sesr fuka kut ku in osun nu ke me srifwe ke inkanek sumwos, el kai kut lain srisri, a kaifwe nu sesr in oru ma sumwos. Jemes el kaifwe kut in kurunganang loasr, in lain me purakak lun fwalu se inge a in akkeye misla. Kas lal ouyepa kasru kut in mongfwusesr a in pre pal nu kemwa.
23 Paye, leta lal Jemes, supweyukla nu sin met Kristian akmusrala meet. Fwinne ou inge, lela kut nu kemwa in fulela kai su tuku ka in kasru kut in srukye ku lalalfongi lasr. Kas lal Jemes ku in purakak lalalfongi su ku in kasru kut in oru orekma yok ke orekma lun God. A leta se inge su etuku ke ngun lun God akkeye lalalfongi su onnu su oru kut in mongfwusesr, Met Lo lun Jeova su pre pal nu kemwa ke len inge, ke lusen pal in “oasr tari lun Leum” Jisus Kraist.
Fuka Kom Topuk?
◻ Efu kutu sin met Kristian in pal meeta elos enenu in ekulla oiye a orekma lalos?
◻ Kain in kas in sensen fuka Jemes el sang nu sin met kasrup?
◻ Efu kut enenu in akkalemye mongfwusesr?
◻ Efu kut enenu in pre pal nu kemwa?
[Study Questions]
1. Efu kut enenu in tuni a nunku Jemes 5:7, 8?
2. Mea kutu nu ke ma upa lun met puspis su eis leta lal Jemes?
3. Meun in congregation tuku ya me, a mea kut ku in lotela ke ma se inge?
4. Efu Jemes el pangon kutu sin met Kristian “met kosro,” a fuka kas lal inge orekma nu sesr?
5. Tu in engunkin lungkulang lun God, kain in me enenu fuka kut enenu in sun?
6. Efu Jemes el pangon kutu sin met Kristian “met koluk”?
7. Efu Jemes el fwak nu sin kutu met in “tung a memelil”?
8, 9. Efu kut tia enenu in lain sie sin sie ku oru nununku sie sin sie?
10. Efu kut enenu in nunku Jeova ke moul lasr len nu kemwa?
11. Mea kalmen kas se inge, “Jeova el fwin lungse?”
12 Mea kalmen kas se inge su oasr in Jemes 4:17?
13. Mea Jemes el fwak nu selos su orekmakin me kasrup lalos ke inkanek sesumwos?
14. Mea met kasrup elos oru pal nu kemwa, a mea kut enenu in oru ke ma se inge?
15, 16. Efu arulanu yok sripe in akkalemye mongfwusesr?
17. Efu Jemes el fwak, “komwos in tia fulak”?
18. Ye luma fuka kut enenu in “pre” a “on in kaksak”?
19. Mea kut enenu in oru kut fwin mas in ngun, a efu kut enenu in oru ou inge?
20. Efu kut enenu in fwakak ma koluk lasr a in pre sie sin sie?
21. Mea kut ku in oru fwin met lili Kristian wiesr el “kiapeyukla liki ma paye”?
22, 23. Mea kas lal Jemes el ku in oru nu sesr?
[Picture Credit Line on page 15]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.
[Picture on page 19]
Kutu sin met Kristian in pal meeta elos enenu in mongfwusesr nu sin met lili wielos in lalalfongi
[Picture on page 20]
Met Kristian nu kemwa enenu in mongfwusesr, akkalemye lungse, a pre pal nu kemwa