Lalalfongi Mokle Kut In Oru Orekma!
“Komwos liye tu lalalfongi orekma wi orekma lal [Ebream] a ke orekma lalalfongi akpayeyuk.”—JEMES 2:22.
MET puspis elos fwak la oasr lalalfongi lalos nu sin God. Tusruktu, lalalfongi mukena tia fwal, ma inge oanu monin met mise. “Lalalfongi, fwin wangin orekma ka sifwanu mise,” met sap Jemes el simusla. El ouyepa fwak la Ebream su sangeng sin God el akkalemye “lalalfongi orekma wi orekma lal.” (Jemes 2:17, 22) Mea ma yok ke kas inge nu sesr kemwa?
2 Fwin oasr yurosr lalalfongi paye, kut tia lalalfongi mukena ke ma kut long ke toeni lun met Kristian. A kut akola in sang me akpayeye ke lalalfongi lasr meyen kut nu kemwa Met Lo moniyuk lun Jeova. Aok, lalalfongi mokle kut in orekmakin Kas lun God ke moul lasr a ma inge mokle kut in oru orekma.
Srisri Tia Fwal ke Lalafongi
3 Fwin oasr yurosr lalalfongi paye nu sin God a Kraist, kut tia akkalemye srisri. (Jemes 2:1-4) Kutu selos su eis leta lal Jemes elos akkalemye srisri su tia fwal nu sin met Kristian paye. (Rom 2:11) Ke ma inge, Jemes el siyuk: “Lalalfongi lun Jisus Kraist, Leum lasr, Leum lun ma mwomwou, in tia on yuromwos ke wiwikas. Fwin sie met silalalfongi kasrup su ring gold on ke paul, a mwona nuknuk lal el ilyuk nu ke imwen lolngok; a sie met silalalfongi “sikasrup el ilyuk pa nu lu a nuknuk lal koluk,” elos kemwa paingyuk, tusruktu elos loang mwo nu sin met kasrup. Elos sang nu sel siya ‘ke yen mwo,” tusruktu elos fwak nu sin met sikasrup silalalfongi in muta sisken ma loangon nien kutu met.
4 Jeova el sang lango ku me kise lal Kraist nu sin met kasrup a met sikasrup. (2 Korint 5:14) Paenang kut fwin loang yok nu ke met kasrup, kut oanu som liki lalalfongi lal Kraist, su ‘ekla sikarup kasr, tu kut fwa kasrup ke sikasrup Lal.’ (2 Korint 8:9) Lela kut in tia oru nununku lasr nu sin met ke inkanek se inge—in lungse met kasrup yok liki met sikasrup. God el tia sulosol met, paenang kut fwin sulosol met, kut oru “nununku sesumwos.” (Job 34:19) Ke sripen kena lasr in akinsemwomwoye God, paenang kut kaifweung na paye in tia sremla nu ke me srifwe in akkalemye srisri ku in akkalemye ‘akfulat ke aten met ke ma lane lasr sifwanu.’—Jud 4, 16.
5 Jemes el akilen su met kasrup na paye a el kaifwe in akkalemye lungse nu sin met nu kemwa. (Jemes 2:5-9) ‘God el sulela met sikaskrup in ma lun fwal se inge, tu elos in kasrup in lalalfongi a met usru lun togusrai.’ Ma inge sikyuk meyen pal nu kemwa met sikasrup pa loang nu ke peng mwo. (1 Korint 1:26-29) Oanu sie u, met kasrup ke ma lun fwalu elos akkeokye kutu met ke inkanek lun sowemol, molin met orekma, a orekmakinyen ma sap ke insemwomwo lalos sifwanu. Elos kaskou lain Kraist a ase nu sesr kolyai ke sripen El. Tusruktu lela kut in kaifweung in akos “ma sap fulat,” su siyuk sesr in lungse met tulan lasr—a lungse met kasrup a met sikasrup ke inkanek siefwunnu. (Livitikus 19:18; Mattu 22:37-40) Meyen God el siyuk ou inge, paenang in akkalemye srisri, sie “orekma koluk” pa inge.
‘Pakoten Engunak in Kutangla Nununku’
6 Fwin wangin pakoten lasr in akkalemye srisri, kut met kunausla ma sap. (Jemes 2:10-13) Kut fwin tafongla ke oiye se inge, kut ekla met kunausla ma sap nu kemwa lun God. Met Israel su tia oru orekma lun kosro tusruktu el pusrapasr el kunausla Ma Sap nu kemwa lal Moses. Oanu met Kristian kut nu kemwa nununkeyuk fwal nu ke “ma sap lun sukosok”—Israel in ngun nu kemwa ke mwoleaung sasu, filiyuki ma sap nu ke insielos.—Jeremaia 31:31-33.
7 Kut fwin fwakak la oasr lalalfongi lasr tusruktu kut tafwela na in akkalemye srisri, na kut oasr ke me sensen na paye. Elos nu kemwa su wangin lungse a pakoten elos fwa eis nununku fwal nu ke oiye su elos oru. (Mattu 7:1, 2) Jemes el fwak: “Pakoten engunak in kutangla nununku.” Kut fwin eis kolyuk lun ngun mutal lun Jeova ke kut akkalemye pakoten ke orekma lasr nu kemwa, kut fwa tia lisyukla ke pal in nununku. A, kut fwa eis pakoten a ke ma inge kut kutangla nununku.
Lalalfongi El Oswela Orekma Mwo
8 Sayen lungse a pakoten su oasr yurosr ke sripen lalalfongi, lalalfongi el ouyepa oswela nu sesr orekma mwo saye. (Jemes 2:14-26) Aok, lalalfongi su wangin orekma tia ku in molikutla. Paye, kut tia ku in ekla met sumwosmwos ye mutan God ke sripen orekma lasr ke Ma Sap la Moses. (Rom 4:2-5) Jemes el sramsram ke orekma su mokleyuk tia ke Ma Sap lal Moses, a, el sramsram ke orekma su mokleyuk ke lalalfongi a lungse. Kut fwin mokleyuk ke oiye mwo inge, kut tia sumat na in sramsram sin met lili wiesr in lalalfongi su oasr enenu. A kut akola in sang ma enenu in ikwe lun met lili wiesr su koflofol a musrensral. Jemes el siyuk: ‘Kom fwin fwak nu sin met lili wiom: “Kom som in misla, kom fwusrfwusr a kup” a komwos tia sang nu selos ma manolos enenu, piye sripe?’ Wangin. (Job 31:16-22) Kain in “lalalfongi” inge mise!
9 Saap kut asrouki nu sin met lun God pal nu kemwa, tusruktu orekma su tuku ke insiesr mukena ku in akkeye lalalfongi lasr. Arulanu mwo kut fwin sisla tari me luti lun Trinity a kut lalalfongi ke God siefwunnu. Tusruktu tia pa inge kalmen lalalfongi na paye. “Dimon elos ouyepa lalalfongi” a “rarrar” ke sangeng ke sripen me kunausten su sanolos ke pal fwasru. Fwin oasr lalalfongi lasr na paye, ma inge mokle kut in oswela kain in orekma oanu orekma in luti ke peng mwo a in kite me mongo a nuknuk nu sin met lili wiesr in lalalfongi. Jemes el siyuk: “Ya komwos tia etu, O met lusrongten [wangin etauk sumwos lun God], tu lalalfongi sayen orekma ma talap? Aok, lalalfongi el siyuk sesr in oru orekma.
10 Lalalfongi lal Ebream sie met patriarch el moklel in oru orekma. Oanu “papa tuman met nu kemwa su lalalfongi,” el “aksumwosyeyuk ke orekma lal, ke el kise-kunal Isaak tulik nutul fwin loang.” (Rom 4:11, 12; Genesis 22:1-14) A fuka fwin wangin lalalfongi lal Ebream ke ku lun God in akmoulyeak Isaak a in akpayeye mwolela Lal ke sie fute ke inkanek lal? Na Ebream el tia srike in kisekin mwen nutul ke kutena pal. (Hibru 11:19) Orekma in akos lal Ebream pa orala “lalalfongi lal in aksumwosyeyuk.” Ke ma inge, “ma simusla [Genesis 3:15] el akpayeye a fwak: “Ebream el lalalfongi Jeova, a lanuk nu sel tari oanu sumwosmwos,’ ” Orekma lal Ebream ke pal se ma el srike in kisekin Isaak el me akpayeye nu ke kas lun God su akkalemye la Ebream el sie met sumwosmwos. Ke inkanek lun orekma ke lalalfongi, el akkalemye lungse lal nu sin God paenang el ekla sie met su pangonyuk “met kamwuk lun Jeova.”
11 Ebream el akpayeye la “sie met aksumwosyeyuk ke orekma, a tia ke lalalfongi mukena.” Ma inge arulanu paye pa sel Rahab, sie mutan kosro fwin an Jericho. El “aksumwosyeyuk ke orekma” ke el eis met sap [met Israel], a supalosla ke siena inkanek” ke ma inge met Kenan su met lokwalok lalos tia sunolos. Meet liki el osun nu sin met kalngeyuk lun Israel, el akilen tari tari Jeova oanu sie God paye, a kas lal wekunang orekma lal in tui ku fwasr liki orekma lun kosro, ma inge nu kemwa me akpayeye ke lalalfongi lal. (Josua 2:9-11; Hebru 11:31) Tukun me srikasrak akluo inge ke lalalfongi su akkalemyeyuk ke orekma, Jemes el fwak: “Tu oupanu mano mise, ngun fwin tia wi, ouyepa lalalfongi fwin saye liki orekma, mise.” Ke pal se ma met se el mise, wangin kutena ku su moklel in oru orekma, ku wangin “ngun,” ku kutena ku yurol, a wangin ma el ku in oru. Lalalfongi na ma inge oanu wangin moul a wangin sripe oanu monin met mise. Aok, fwin oasr yurosr lalalfongi na paye, ma inge el mokle kut in oru orekma lun God.
Kurungnang Loa!
12 In sramsram a in luti ku in ouyepa sang me akpayeye ke lalalfongi, tusruktu kurungin enenu pa ke ma se inge. (Jemes 3:1-4) Oanu met luti in congregation, oasr kunokon yok lun met elder a elos tu ye mutun God ke kunokon lalos inge. Ke sripe se inge, elos enenu in pusisel in tuni nunuk lalos a ma enenu nu selos. Sayen etauk a ku, met elder nu kemwa elos enenu in akkalemye lungse yok nu sin God a nu sin met lili wielos in lalalfongi. (Rom 12:3, 16; 1 Korint 13:3, 4) Met elder nu kemwa elos enenu sang kai fwal nu ke ma simusla. Fwin sie met elder el sang kai sufwal a ma inge kol nu ke ma upa lun kutu met, el eis nununku yok sin God ke inkanek lal Kraist. Ke ma inge met elder nu kemwa elos enenu in pusisel a lutlut pal nu kemwa, a oaru in akos Kas lun God.
13 Ke ma paye—fwinne met luti mwo puspis—“kut nu kemwa tukulkul” ke sripen kut sesumwos. In tukulkul ke kas pa sie ma sikyuk pal nu kemwa a kain in munas su arulanu akkolukye kutu met. Jemes el fwak: “Kutena met fwin tia tukulkul in kas, el inge met fwal, a el ku pa in kutkutong manol nu fon.” Tia oanu Jisus Kraist, kut nu kemwa tia ku in kurungin loa ke inkanek sumwoswos. Meyen kut fwin ku, kut ku in ouyepa kurungin laan manosr nu fon. Aok, sie me kutkutong nu in oalin ors ku in furokla manol nu fon, a sie me ikuk srisrik, oak palungu, fwinne yok a eng upa patkakin, met liaung el ku in kufwasla.
14 Kut nu kemwa enenu in insese la kaifweung na paye eneneyuk tu kut in ku in kurunganang loasr. (Jemes 5:3-11) Kut fwin srikeye nu ke ors, sie me kutkutong arulanu srik; oupanu sie me ikuk arulanu srik kut fwin srikeye nu ke oak soko. A kut fwin srikeye nu ke monin sie met, loa arulanu srik “a konkun ke ma lulap.” Meyen Ma Simusla el aketeye nu sesr la kunkon tia akinsemwomwoye God, paenang lela kut in fwasr liki kain in oiye se inge. (Sam 12:3, 4; 1 Korint 4:7) Lela kut in ouyepa kurunganang loasr fwin kut akkolukyeyuk, esam la enenu kiten e srisrik ke akosak sie insak. Oanu Jemes el akkalemye, “loa oanu e” oasr ku lal in kunausla ma puspis. (Soakas 18:21) Aok, sie loa su wangin me kutong “oanu sie fwal lun ma koluk”! Kain in ma koluk nu kemwa ke fwal koluk inge kom ku in kapsreni nu ke loa su wangin me kutong. Pal nu kemwa oasr kunokon lun loa ke ma koluk puspis oanu kas kikiap lain kutu met, a luti kikiap. (Livitikus 19:16; 2 Piter 2:1) Mea kom nunku? Ya kom tia insese la lalalfongi lasr enenu in mokle kut in oru orekma upa tu kut in ku in kurunganang loasr?
15 Sie loa su wangin me kutong ku in ‘akfokfokye kut” na paye. Ke sie me pupulyuk, fwin kutu met elos konaok la kut kikiap ke pal puspis, na kut met eteyuk oanu met kikiap. Ke ma inge, fuka sie loa su wangin me kutong ‘furreak ma nu kemwa ma orekla’? Fwin sie met el orala moul lal in silolel. Congregation nu fon se ku in koskosrok ke sie loa su wangin me kutong. Jemes el sramsram ke “Gehenna,” Infwalfwal lun Hinnom. Ke sie pal, an inge orekmakinyuk oanu an in kise lun tulik srisrik, tok el ekla nu ke nien sisi kutkut lun Jerusalem a ma nu kemwa sisila nu we isukak ke e. (Jeremaia 7:31) Ke ma inge Gehenna el sie akul lun mise ma patpat. Ke sie me pupulyuk, loa su wangin me kutong ku in pupulyukin ku lal ke ku lun Gehenna in kunausla. Kut fwin tia kurunganang loasr, kut sifwanu ku in furreak ke e su kut akosak. (Mattu 5:22) Saap kut ku in sisila liki congregation ke sripen kut kaskas kikiap lain kutu met.—1 Korint 5:11-13.
16 Oanu ma kom etu tari su tuku ke ridi lom ke Kas lun God, Jeova el fwakak tari la kosro nu kemwa su God el orala elos muta ye koko lun met. A kain in kosro nu kemwa su God el orala elos ku in ekla mana. Ke sie me pupulyuk, mwon se inge pangpang falcon akmunayeyuk ke met a ku in lultut in sruo kosro. ‘Ma mwurakrak’ su Jemes el fwak ku in toeni serpent soko nu ka su ku in long pusren met satal el fwak. (Sam 58:4, 5) Met elos ku in akmunaye lut soko, tusruktu oanu met koluk kut tia ku in akmunaye na paye loasr. Fwinne ou inge, kut enenu in fwasr liki kain in kas koluk, ku kas kikiap lain kutu met. Sie loa su wangin me kutong el oanu sie kofwen orekma su arulanu sang me sensen a nenela ke poison. (Rom 3:13) Sie me asor, meyen loa lun met luti kikiap in pal meeta furokla nunuk lun kutu met Kristian liki God. Ke ma inge, lela kut in tia fulela me luti kikiap poison lun met luti kikiap in kutangla liki kut, fwinne elos oru ou inge ke inkanek lun kas ku elos simusla.—1 Timote 1:18-20; 2 Piter 2:1-3.
17 Lalalfongi nu sin God a kena lasr in akinsemwomwoyel ku in kurunginkutyung liki me luti kikiap a ouyepa ku in kasru kut in tia orekmakin loasr ke inkanek sesumwos. Ke pal se ma el srukak orekma sesumwos lun kutu met, Jemes el fwak la ‘ke ma inge kut kaksakin Leum a Papa tumasr, Jeova, a ke ma inge kut selngawi met, elos su orek in oanu luman God.’ (Genesis 1:26) Jeova pa Papa tumasr meyen ‘el sifwanu sang nu sin met e nu kemwa moul a momong a ma nu kemwa.” (Orekma 17:24, 25) El ouyepa papa tuman met Kristian akmusrala kut fwin sramsram ke ma lun ngun. Kut nu kemwa “orekla in oanu luman God” kut fwin sramsram ke oiyen moul a nunuk, wekunang lungse, nununku sumwos, a lalmetmet su oru kut in siena liki kosro. Ke ma inge, orekma fuka kut enenu in akkalemye fwin oasr lalalfongi lasr nu sin Jeova?
18 Kut fwin selngawi met, kalmen ma inge pa kut lungse ma koluk in sikyuk nu selos. Ke sripen kut tia met palu su God el pakiye a wangin sumwos lasr in siyuk ke ongoiye lun kutu met, paenang kain in kas inge, sie me akpayeye ke srunga su oru in wangin sripe alu lasr nu sin God. Tiu mwo fwin “pre a selnga” in tuku ke oalu siefwunnu. (Luk 6:27, 28; Rom 12:14, 17-21; Jud 9) Fuka sie orekma koluk na paye kut fwin on in kaksak nu sin God ke pal in meeting a tukun ma inge kut selngawi met lili wiesr! Kof loslos a kof taek tia ku in surorla in kapinfwal se. Oanu “sak fig tia ku in oswe oliv ku fain ke fig,” kofinte koflanu oru kof nimnim. Oasr ma tia sumwos na paye sesr kut fwin sramsram ke ma lun ngun, kut fwin, sramsram ke ma mwo a in pal se na kut kaifweung in sramsram ke ma koluk su ku in akngalye kutu met. Kut fwin putatla tari ke kain in oiye se inge, lela kut in pre ke kasru lun Jeova tu kut in tui in sramsram ke inkanek se inge.—Sam 39:1.
Oru Orekma Fwal Nu Ke Lalmetmet Lung Me
19 Kut nu kemwa enenu lalmetmet tu kut in ku in sramsram a oru ma puspis fwal nu selos su oasr lalalfongi. (Jemes 3:13-18) Fwin oasr sangeng sumwos lasr nu sin God, el ase nu sesr lalmetmet lung me, a ku tu kut in ku in orekmakin lalmetmet ke inkanek sumwos. (Soakas 9:10; Hibru 5:14) Kas lal el luti nu sesr fuka in akkalemye “moul mwo in efwal a lalmetmet.” A ke sripen kut mwo paenang kut purakak misla in congregation. (1 Korint 8:1, 2) Kutena met su kunkon oanu met luti mwo inmaslon met lili wiel in lalalfongi, elos inge ‘kikiap lain ma paye’ a ma inge akkolukye kunkon lalos. (Galetia 5:26) “Lalmetmet” inge ma lun “fwalu”—oiyen sie met koluk su tia futoto nu sin God. Oanu “kosro,” meyen ma inge tuku ke kena koluk lun ikwe. Aok, el oanu “devil,” meyen ngun fokfok nu kemwa elos konkun! (1 Timote 3:6) Ke ma inge lela kut in oru orekma ke lalmetmet a inse pusisel tu kut in tia oru kutena luma su ku in purakak ‘orekma fokfok’ oanu kikiap lain kutu met a srisri.
20 “A lalmetmet lung me nasnas meet,” oru kut in nasnas in ngun a ikwe. (2 Korint 7:11) Na “misla,” oru kut in suk misla. (Hibru 12:14) Lalmemet lung me oru kut in “lung,” a tia likkeke. (Filippai 4:5) Lalmetmet lung me “fwusesr in siyukyuk,” purakak akos nu ke me luti mutal a akesrui ke u lun Jeova. (Rom 6:17) Lalmetmet lung me oru kut in tingtingi ke pakoten. (Jud 22, 23) Ke sripen el nenela ke “fwako mwo,” paenang ma inge purakak nunuk nu sin kutu met a orekma mwo, sumwosmwos, a paye. (Efesus 5:9) A oanu met su lungse misla, kut engunkin “fwako lun sumwosmwos” su arulanu kapkapek ke sie luma ye koko lun misla.
21 Ke ma inge, arulanu kalem, lalalfongi mokle kut in oru orekma. Ma inge el oru kut in tia srisri, in pakoten, a in kafofo ke orekma mwo nu kemwa. Lalalfongi ku in kasru kut in kurunganang loasr a in oru orekma fwal nu ke lalmetmet lung me. Tusruktu tia pa inge mukena kut ku in lotela ke leta se inge. Oasr pa kutu kai lal Jemes su ku in kasru kut in kurunganang oiyesr ke sie inkanek su fwal nu selos nu kemwa su lalalfongi Jeova.
Fuka Kom Topuk?
◻ Mea ma koluk kut fwin akkalemye srisri?
◻ Fuka lalalfongi a orekma tukeni fwasr?
◻ Efu arulanu yok sripe in kurunganang loasr?
◻ Mea kalmen lalmetmet lung me?
[Study Questions]
1, 2. Fuka kut oru orekma fwin oasr lalalfongi lasr?
3, 4. Fuka lalalfongi el kasru kut ke oiye su kut akkalemye nu sin kutu met?
5. Su God el sulela tu in “kasrup ke lalalfongi,” a kain in orekma fuka met kasrup elos akkalemye pal nu kemwa?
6. Fuka kut ku in ekla met kunausla ma sap fwin wangin pakoten lasr nu sin kutu met?
7. Efu ku elos nu kemwa su tafwela in akkalemye srisri elos tia ku in fwinsrak ke pakoten su tuku sin God?
8. Mea luman sie met su fwakak la oasr lalalfongi lal tusruktu wangin orekma?
9. Mea ma inge su akkalemye la oasr lalalfongi lasr?
10. Efu ku Ebream el pangonyuk “papa tuman met nu kemwa su oasr lalalfongi”?
11. Kain in me akpayeye fuka ke lalalfongi kut ku in eis fwin ke ma sikyuk nu sel Rahab?
12. Mea met elder lun congregation elos enenu in tuni?
13. Efu kut fwusesr in tukulkul ke kas?
14. Fuka Jemes el akkalemye ma enenu ke kaifweung tu in kurunganang loa?
15. Kain in ma upa fuka ku in sikyuk ke sripen loa su wangin me kutong?
16. Meyen nunuk ke ma koluk ku in sikyuk ke sripen loa su wangin me kutong, paenang mea kut enenu in oru?
17, 18. Kain in ma tia sumwos fuka akkalemyeyuk in Jemes 3:9-12, a mea kut enenu in oru ke ma se inge
19. Oiye fuka kut akkalemye nu sin kutu kut fwin muta ye koko lun lalmetmet lung me?
20. Fuka kom ku in aketeye lalmetmet lung me?
21. Fwal nu ke Jemes 2:1–3:18, ke kain in orekma fuka lalalfongi lasr nu sin God mokle kut in oru?