Papa A Elder—Akrayeye Kunokon Luo Inge
“A sie met fwin tia etu in leum fwin met in loom sel sifwanu,fuka el fwa ku in liaung surs lun God?”—1 TIMOTE 3:5.
MET elder ke congregation lun met Kristian meet elos mokul lolap ku mokul payuk oasr tulik nutulos ku wangin. Wangin alollo pus sin met Kristian inge elos akos kas in kaifwe lun met sap Poul ke leta se meet lal nu sin met Korint, sapter 7, in muta na lolap. Jisus el fwak meet: “Oasr met yunuk su sifwanu orelos in met yunuk ke Togusrai in kosrao.” (Mattu 19:12) Kain in mokul lolap inge, oanu Poul a kutu sin met su wilul fwafwasyesr, elos sukosok in fwafwasyesr in kasru met lili wielos.
2 Baibel el tianu akketeye fwin Barnabas, Mark, Silas, Luk, Timote, a Taitus elos met lolap. Fwin elos met payuk, wangin alollo la elos sukosok liki kunokon lalos ke sou meyen elos ku in fwafwasyesr in an nu kemwa. (Orekma 13:2; 15:39-41; 2 Korint 8:16, 17; 2 Timote 4:9-11; Taitus 1:5) Saap mutan kielos elos wilulos, oanu Piter a “met sap ngie,” su arulanu kalem la elos wis mutan kielos an nu kemwa elos som nu we. (1 Korint 9:5) Aquila a Priscilla pa sie me srikasrak ke sie seanyen su insemwomwo in som nu ke an nu kemwa, fwasr tukol Poul in an Korint nu Efesus, na elos som nu an Rom, a sifwil folokla nu an Efesus. Baibel el tianu aketeye fwin oasr tulik nutulos. Kulansap lalos ke oaru nu sin met lili oru “congregation nu kemwa lun met Pegan” in sang kulo nu selos. (Rom 16:3-5; Orekma 18:2, 18; 2 Timote 4:19) Ke len inge, wangin alollo la oasr met payuk puspis su oanu Aquila and Priscilla, su ku in kulansap nu ke congregation saye, a saap elos ku in som nu ke an su oasr enenu yok ke orekma.
Papa a Elder
3 Luman ke century se meet C.E., met elder Kristian puspis elos met payuk a oasr tulik nutulos. Ke pal se ma Poul el simusla ma enenu nu sin mokul “su suk tu lan met sropu,” el aketeye la kain in met Kristian inge enenu “sie su leum mwo fwin met in loom sel sifwanu a oru tu tulik nutul in aksol wi oawi nu kemwa.”—1 Timote 3:1, 4.
4 Oanu ma kut liye tari, tia me siyuk nu sin met elder in oasr tulik nutul, ku in met payuk se. Tusruktu el fwin payuk, tu in fwal nu ke kunokon oanu elder a ministerial servant, sie met Kristian el enenu in akkalemye leumi mwo nu sin mutan kiel a el enenu in akkalemye la el kurunganang tulik nutul a elos pusisel nu sel. (1 Korint 11:3; 1 Timote 3:12, 13) Kutena oiye munas in kurunganang sou lal ma inge el ku in oru mokul Kristian se in wangin kunokon oanu elder ku ministerial servant in congregation. Efu? Poul el aketeye: “A sie met fwin tia etu in leum fwin met in loom sel sifwanu, fuka el fwa ku in liaung surs lun God?” (1 Timote 3:5) Fwin elos su muta in sou lal srunga in pusisel nu ke kolyuk lal, mea pulakin lun met ngie?
“Tulik Nutul Lalalfongi”
5 Ke pal se ma sapkinyuk nu sel Taitus in pakiye met elder ke congregation lun an Cretan, Poul el fwak: “Sie met fwin wangin metal, mokul tuman sie mutan, oasr tulik nutul su lalalfongi, su tia lusla ke mwan ku likkeke. Tu met sropu fwa wangin metal, oanu met tutafpo lun God.” Mea kalmen me siyuk inge “tulik su lalalfongi”?—Taitus 1:6, 7.
6 Kas se inge “tulik lalalfongi” el sramsram ke met fwusr su mwolela tari moul lal nu sin Jeova a baptais ku sie met fwusr su kapkapek som nu ke mwolela a baptais. Met in congregation elos lalalfongi la tulik nutin met elder elos pusisel a akos pal nu kemwa. Enenu in kalem ye mutun met la met elder el oru ma nu kemwa ke ku lal in akkeye lalalfongi lun tulik nutul. Togusra Solomon el simusla: “Luti nu sin tulik inganek fwal tu lan fwasr we, a ke el matu el fwa tia fwasr liki. (Soakas 22:6) Tusruktu fuka fwin sie met fwusr su eis kain in me luti a akpa se inge el srunga in kulansap nu sin Jeova ku el oru ma koluk upa?
7 Arulanu kalem la soakas inge su simusyukla lung’u el tia ma sap upa ku akmwuk upa. Ma inge el tia oru in wangin sripe akmwuk ke ku a sumwos in sulela lun kais sie met. (Duteronomi 30:15, 16, 19) Ke pal se ma tulik mokul ku tulik mutan el sun tari matwe fwal, elos ku in oru sulela lalos fwin ke mwolela a baptais. Fwin sie elder el kaifweung na paye in sang kasru ke ma lun ngun nu sin tulik nutul, kolyuk, a kai, tusruktu tulik el srakna tia kulansap nu sin Jeova, na kunokon lal oanu sie met elder tia ku in etukla lukel. Tusruktu, fwin oasr tulik fwusr pukanten lun sie met elder su srakna muta in loom sel, a kais sie sin tulik inge mutamwauk in mas ke ma lun ngun, a tukun sie sulpa sie selos sremla nu ke orekma koluk, na saap met elder se inge el tia “leumi mwo in loom sel sifwanu.” (1 Timote 3:4) Me sramsram yok pa, enenu in kalem la sie met elder el oru ma nu kemwa ke ku lal tu in oasr ‘tulik nutul su lalalfongi, su tia lusla ke mwan ku likkeke.’a
Payuk Nu Sin “Mutan Silalalfongi”
8 Fwin ke mokul Kristian su payuk nu sin mutan silalalfongi, Poul el simusla: “Fwin sie met lili oasr mutan kiel su met silalalfongi, a el insemwomwo in muta yurol, lan tia sisla mokul tumal . . . A . . . mutan se su tia lalalfongi el akmutalyeyuk ke mokul tumal; fwin tia ou inge tulik nutumwos tia nasnas, a inge elos mutal. Tu, . . . mokul tuma, fuka kom etu, kom fwin ku in molela mutan kiom?” (1 Korint 7:12-14, 16) Kas se inge “met silalalfongi” el tia sramsram ke sie mutan su wangin lalalfongi ke alu a el sramsram ke sie met su tia mwolela moul lal nu sin Jeova. Saap el sie met Ju, ku sie met su lalalfongi ke god lun met Pegan. Ke len inge, saap sie met elder el payuk nu sin sie mutan su wi ke alu saye, ku met su tia lalalfongi ke God, ku met su tia loang fwin oasr God ku wangin. El fwin lungse in muta nu yurol, na mokul elder el tia enenu in som lukel ke sripen siena lalalfongi lal. El sraknu enenu in “muta yurol oanu ke lalmetmet, a akfulatye mutan oanu alu munas,’ a lalafongi la el ku in molella.—1 Piter 3:7; Kolosse 3:19.
9 Fwin oasr tulik nutin met elder, el enenu in akkalemye la el sifwe a papa ke inkanek sumwos ke el “oakoakelos in kai a kaiyuk lun Jeova.” (Efesus 6:4) In an puspis ma sap we sapkinyuk nu sin papa a nine in sang kai ke alu nu sin tulik nutulos. Ke sripe se inge nine se el ku in siyuk sumwos lal in akkalemye lalalfongi ke alu lal nu sin tulik wikin ma inge pa lan wis tulik nutul ke lom alu lal.b Paye, tulik nu kemwa elos enenu in akos elalos su pala ke Baibel fwin ke orekma in asrouki ke alu kikiap. Oanu sifwen sou, papa el akkalemye pa sumwos lal in luti tulik nutul ke Baibel a wisela nu ke meeting nu kemwa in Kingdom Hall fwin ku. Ke pal se ma elos sun matwe su fwal tu elos in ku in oru sulela lalos sifwanu, na elos ku in oru sulela lalos sifwanu ke an se ma elos enenu in som nu we. (Josua 24:15) Fwin met elder wiel a met nu kemwa in congregation elos liye la el oru ma nu kemwa su fwal nu ke ma sap el lela lan oru tu lan ku in luti tulik nutul ke inkanek paye, na kunokon lal oanu sie met elder tia enenu in etukla lukel.
‘Leum Mwo Fwin Met in Loom Sel Sifwanu’
10 Fwinne nu sin sie elder su oasr tulik nutu a mutan kiel wilul ke lalalfongi oanu met Kristian, srakna tia fwusesr nu sel in kitelik pal inmaslon mutan kiel, tulik nutul a ke kunokon lal in congregation. Oasr kunokon na paye lun met Kristian papa nu sin mutan kiel a tulik nutul oanu Ma Simusla el fwak. Poul el simusla: “A sie met fwin tia liaung met sral, a yokna kelos su muta in loom sel sifwanu, el lafwekin lalalfongi, a koluk liki met su tia lalalfongi.” (1 Timote 5:8) Ke leta senpanu inge, Poul el akkalemye la mokul payuk mukena su akkalemye la el mokul mwo a papa mwo mukena ku in pakiyuki in kulansap oanu sie met elder.—1 Timote 3:1-5.
11 Sie met elder el enenu in “liaung” sou lal tia ke ma lun ikwe mukena a ouyepa ke ma lun ngun a pal. Togusra lalmetmet Solomon el simusla: “Akola orekma lom likinuma, a ako nu sum in imae, a tok musai loom sum.” (Soakas 24:27) Ke ma inge fwinne sie met elder el liung sou lal ke ma lun ikwe, sang pal nu selos, a sang me akengun lun tulik nutul a mutan kiel, tusruktu sie met elder el srakna enenu musailosyuk ke ma lun ngun. Enenu pal ke ma se inge—pal se ma el tia ku in orekmakin ke ma lun congregation. Tusruktu sie pal pa inge su oswela fwako mwo fwin ke insemwomwo lun sou a ke ku in ngun. Na ke pal fwasru, fwin sou lal fukoko tari ke ma lun ngun, met elder el tia enenu in orekmakin pal yok ke sripen ma upa in sou lal. Ma inge akmwesasye nunuk lal tu lan ku in kurungnanang congregation. Me srikasrak lal oanu sie papa tuma mwo a mokul tuma mwo sie ma lane ke congregation ke ma lun ngun.—1 Piter 5:1-3.
12 Wikin orekma in leum mwo in loom sel sifwanu pa sie mokul payuk el enenu in pakiye pal in kol ke lutlut lun sou. Yokna nu sin met elder, elos enenu in akkalemye oiye mwo ke ma se inge, meyen sou fukoko oswela congregation fukoko. Pal lun met elder tia enenu in orekmakin nu fon ke kunokon puspis lal oru in wanginla pal lal in lutlut nu sin mutan kiel a tulik nutul. Fwin ma inge sikyuk na paye, na el enenu in tuni schedule lal. Saap el ku in aksrikye pal su el orekmakin ke ma saye, ku el ku in tia eis kutu kunokon su etukyung nu sel ke kutu pal.
Liuang ke Inkanek Fwal
13 Kai se inge nu sin met elder in liaung kunokon lal ke sou a congregation ke inkanek fwal tia ma sasu. Ke lusen yiu puspis “met kulansap oaru a lalmetmet” el sang kai nu sin met elder ke oiye se inge. (Mattu 24:45) Pus liki 37 yiu somla, The Watchtower ke September 15, 1959, sra 553 a 554, el kai ou inge: “Paye, ya tia fwal nu sesr in srikeye me siyuk inge nu kemwa ke pal lasr? Kut fwin srikeye ma inge nu kemwa, lela kunokon lom ke sou pa in yok liki. Paye Jeova God el tia siyuk nu sin mokul se in orekmakin pal lal nu fon ke congregation, in kasru met lili wiesr a met tulan lal in eis molela, a in pal se na pilesru molela lun sou lal. Kunokon yok emeet lun sie mokul pa in liaung mutan kiel a tulik nutul.”
14 The Watchtower ke November 1, 1986, sra 22, el kai kut: “In oru orekma lun forfor wikin sou lom ma inge oru komwos in futoto sie sin sie, aok sie nu ke ma enenu yok lun tulik pa pal lom a ku lom su kom orekmakin nu sel tu lan pula la kom lungse el. Ke ma inge, nunuk lalmetmet eneneyuk fwin ke pal su kom orekmakin ke . . . kunokon lom in congregation a in pal se na kom liaung pa ke ma lun ngun, ke pulakin, a ke ma lun ikwe lun ‘met nu kemwa su ma lom.’ [Sie met Kristian] enenu meet in ‘lutlut meet in fwakak sumwos lalos nu sin sou [lalos].’ (1 Timote 5:4, 8)”
15 Sie Soakas in Baibel el fwak: “Ke lalmetmet sie loom musaiyuk, a ke etauk oakiyuki.” (Soakas 24:3) Aok, sie met elder fwin lungse in akpayeye kunokon lal ke ma lun ngun a in pal se na musaiyuk sou lal, na el enenu etauk a leyaten. Fwin ke ma simusla, oasr kunokon lal in liaung pus liki sie. Sou lal a congregation pa oasr ka. El enenu leyaten tu lan ku in sumwos ke ma luo inge. (Filippai 1:9, 10) El enenu lalmetmet tu lan ku in liye a oakiye ma yok emeet (Soakas 2:10, 11) Fwinne el pulakin la yok kunokon lal ke congregation, tusruktu, el enenu in akilen la oanu sie papa a mokul tuma, kunokon yok lal su tuku sin God pa in liaung molela lun sou lal.
Papa Mwo a In Pal Se Na Met Elder Mwo
16 Sie met elder su oasr tulik pusisel arulanu me kasrup na paye sel. El fwin etu in kurunganang na paye sou lal, na el fwal na paye in sang kasru nu sin kutupa sou in congregation. El kalem ke ma upa lalos a el ku in sang kai fwal nu ke experiance lal sifwanu. Sie me insemwomwo tausen sin met elder fwin fwalu nu fon elos oru orekma mwo oanu mokul tuma, papa, a met elder.
17 Nu sin papa se su oasr tulik nutul el fwin lungse in ekla met elder, el enenu in ekla sie Kristian su matu in ngun, su fwinne kurunganang mutan kiel a tulik nutul, el ku in akmwoye orekma lal tu lan ku in pakiye pal in kurunganang kutu met lili in congregation. El tia enenu in mulkunla la orekma lal oanu sie met seperd mutamwauk in loom sel. Meyen elos etu la met elder su payuk a oasr tulik nutul el srukye kunokon ke sou lal a ke congregation paenang elos tia akkafofoyel ke ma tianu arulanu yok sripe. Ke sie me pupulyuk, sie elder su oasr tulik nutu su enenu in som nu ke loom lutlut ke lututeng saap el tia ku in muta pat tukun meeting ke eku lun congregation. Kutu sin met in congregation elos enenu in kalem ke ma se inge, a elos enenu in akkalemye la elos nunkel ke ma se inge.—Filippai 4:5.
Met Elder Lasr Enenu in Kulu Nu Sesr
18 Lutlut lasr ke sapter 7 ke leta se meet lal Poul nu sin met Korint oru kut in liye la, ke sripen akos ke kai lal Poul, oasr mokul lolap puspis su orekmakin sukosok lalos in kulansap ke Togusrai. Ouyepa oasr tausen puspis sin mokul payuk su wangin tulik nutulos su fwinne elos sang ma enenu lun mutan kielos, elos kulansap oanu met liaung ke district, circuit, congregation, a ofus lun Watch Tower, a mutan kielos fwal in kaksakinyuk ke sripen akesrui lalos. Safla, ke congregation puspis lun Met Lo lun Jeova su piselos apkurun nu ke 80,000, oasr papa puspis su fwinne elos kafofo in kurunganang mutan kielos a tulik nutulos elos pakiye pal in kulansap nu sin met lili wielos oanu sie met seperd kulang.—Orekma 20:28.
19 Met sap Poul el simusla: “Kom in oekla elder su leumi mwo oanu fwal nu ke sunak lulap a yokkna elos su orekma in kas in luti.” (1 Timote 5:17) Aok, met elder nu kemwa su kurunganang sou lal a congregation ke sie inkanek mwo fwal in eis lungse a sunak lasr. Aok kut nu kemwa, “sunakinalos su ou inge.”—Filippai 2:29.
[Footnotes]
a Srike liye The Watchtower, February 1, 1978, sra 31-2.
b Srike liye The Watchtower, December 1, 1960, sra 735-6.
Ke Inkanek in Kalweni
◻ Efu kut etu la met elder puspis ke century se meet C.E. elos met payuk?
◻ Me me enenu nu sin met elder payuk su oasr tulik nutul, a efu?
◻ Mea kalmen oasr “tulik su lalalfongi,” tusruktu fuka fwin tulik nutin elder el tia sulela in kulansap nu sin Jeova?
◻ Ke inkanek fuka sie met elder enenu in “liaung elos su ma lal”?
[Study Questions]
1, 2. (a) Ke century se meet, fuka met elder lolap a met elder payuk elos kulansap nu sin met lili wielos? b) Efu Aquila a Priscilla elos sie me srikasrak mwo nu sin seanyen payuk puspis misinge?
3. Mea ma inge su akkalemye la met elder puspis ke century se meet elos mokul payuk a oasr sou nutulos?
4. Mea ma enenu nu sin met elder payuk a oasr tulik nutul?
5, 6. (a) Mea eneneyuk nu sin tulik oanu Poul el fwak nu sel Taitus? (b) Mea ma inge su siyukyuk nu sin met elder nu kemwa su oasr tulik nutulos
7. (a) Efu arulanu kalem la ma simusla in Soakas 22:6 el tia siyuk ke sie inkanek upa? (b) Fwin tulik nutin met elder se el sulela in tia kulansap nu sin Jeova, efu met elder se inge tia sa na in tula kunokon lal?
8. Oiye fuka met elder se el eneneu in akkalemye nu sin mutan kiel su met silalalfongi?
9. Ke an puspis su sang sukosok nu sin papa a nine in luti kais sie alu lalos nu sin tulik, mea elder el enenu in oru, a mea ma inge el ku in oru ke kunokon lal?
10. Fwin oasr sou lun met elder se, mea kunokon se meet lal?
11. (a) Ke inkanek fuka sie met elder el “liaung elos su ma lal”? (b) Fuka ma inge ku in kasru sie met elder in oru kunokon lal ke congregation?
12. Ke oiye fuka ke sou papa tuma nu kemwa su elder elos enenu in akkalemye me srikasrak mwo?
13, 14. Kai fuka “met kulansap oaru a lalmetmet” elos sang nu sin met elder nu kemwa su oasr sou?
15. Efu ku met elder nu kemwa su oasr mutan kie a tulik nutu elos enenu lalmetmet a liyaten??
16. Mea ma mwo liki su oasr yurin sie met elder el fwin sie papa?
17. (a) Mea mokul se su papa a elder el enenu in tia mulkunla? (b) Fuka met in congregation elos ku in akkalemye la elos nunku met elder?
18, 19. (a) Mea lutlut lasr ke 1 Korint sapter 7 kasru kut in akilen? (b) Mea nunuk lasr nu sin met Kristian mokul inge nu kemwa?
[Picture on page 30]
Sou fukoko oswela congregation fukoko