Lipufan Nukewa​—Mea Elos Ku In Oru Nu Sesr

1. Efu kut lungse in lotela ke oiyen lipufan puspus?

IN ETU sie met oasr ma eneneyuk pal nukewa in lotela ke kutu ma ke sou lal. Ke oiya sepana inge, in etu ke Jeova God enenu pa in etu ke lipufan nukewa su oana sie sou lal in kosrao. Baibel el pangon lipufan nukewa oana “tulik nutin God.” (Job 38:7) Ke ma inge, mea an selos ke akwuk lun God? Ya oasr kunokon lalos ke me sramsram lun metu? Ya lipufan elos sang kasru ku oru me akkoluk nu ke moul lom? Fwin aok, ke inkanek fuka?

2. Su orala lipufan nukewa, a ekasr nufon pisen lipufan nukewa?

² Baibel el akkalemye ke lipufan puspus ke foko foko pal. Lela kut in akuteye ke kutu ma simusla inge tu kut in ku in lotela yok ke lipufan puspus. Su orala lipufan nukewa? Kolosse 1:16 el akkalemye: “Tu in el [Jisus Kraist] ma nukewa orekla, ma in kosrao, a ma fwin fwalu.” Ke ma inge, ma orekla nukewa in ngun su pangpang lipufan elos orekla sin Jeova God ke inkanek lun Mwen se meet natul. Ekasr nufon pisen lipufan nukewa? Baibel el akkalemye la oasr million puspus sin lipufan orekla, a elos nukewa kui in ku.​—Sam 103:20; Fwakyuk 5:11.

3. Mea Job 38:4-7 el akkalemye nu sesr ke lipufan puspus?

³ Kas lun God, Baibel, el akkalemye nu sesr la ke pal se fwalu orekla, “mwen nutin God nukewa sala ke engan.” (Job 38:4-7) Ke ma inge lipufan elos orekla tari ke pal loeloes meet liki metu orekla, aok meet liki fwalu orekla. Fus in Baibel inge el akkalemye la oasr pulakin lun lipufan, meyen elos akkalemye la elos “tukeni on” ke engan. Loang akmwoye nu ka la “mwen nutin God nukewa” elos tukeni engan. Ke pal san, lipufan nukewa elos wi ke sie sou su oasr inse sefwanna lalos in kulansap nu sin Jeova God.

ME KASRU A ME KARUNGIN LUN LIPUFAN PUSPUS

4. Baibel el akkalemye fuka la lipufan oaru nukewa elos insemwomwo ke orekma puspus lun metu?

⁴ Mutamwauk ke pal se elos liye orekma lun God in orala met se meet, lipufan oaru a sumwosmwos elos akkalemye insemwomwo yok ke sou lun metu su yokyokelik a ke akpayeyen akwuk lun God. (Soakas 8:30, 31; 1 Piter 1:11, 12) Tusruktu, tok kutu, lipufan elos liye la pus sin sou lun met elos forla liki orekma mwo in kulansap nu sin Met su Oralosla su kulang. Wangin alolo ka la ma sikyak inge akasorye lipufan sumwosmwos nukewa. Ke oiya su tia oana sie, pal nukewa fwinne met sefwanna el foloko nu yurin Jeova, “oasr engun ye mutun lipufan lun God.” (Luk 15:10) Ke sripen oasr nunak yok lun lipufan puspus in sang kasru nu sin met nukewa su kulansap nu sin God, paenang Jeova el orekmakin lipufan puspus pal nukewa in akkeye a in sang karunginyuk nu sin met kulansap oaru puspus lal fwin fwalu. (Hibru 1:7, 14) Loang akmwoye nu ke kutu me pupulyuk.

5. Me srikasrak puspus fuka ke orekma lun lipufan in kasru metu akkalemyeyuk in Baibel?

⁵ Oasr lipufan luo su kasrel Lot sie met sumwos a an luo natul in moulla liki kunanula lun siti koluk luo inge Sodom a Gomora ke elos kololosla liki an inge. (Genesis 19:15, 16) Century puspus somla, met palu Daniel el sisila nu in luf in laion, tusruktu el moliyukla liki me sensen inge a el fwak: “God luk el supwema lipufan lal a kaliye oalin laionu.” (Daniel 6:22) In century se meet C.E., oasr sie lipufan su aksukosokyella met sap Piter liki niyen prison. (Orekma 12:6-11) Sayen ma inge, oasr lipufan puspus su kasrel Jisus ke mutamweyen moul lal fwin fwalu. (Mark 1:13) A tia pat meet liki Jisus el mise, oasr sie lipufan su sikyak nu sel Jisus a “akkeyel.” (Luk 22:43) Sie me akkeye na paye pa inge nu sel Jisus ke pal yok sripe se inge ke moul lal!

6. (a) Ke inkanek fuka lipufan puspus elos sang me kasru nu sin met kulansap lun God ke pal inge? (b) Kusensiyuk puspus fuka kut fwa loang akmwoye nu ka ingena?

⁶ Ke pal inge, lipufan elos tila sikyak nu sin met kulansap lun God fwin fwalu. Fwinne metu elos tia ku in liye lipufan ku nukewa lun God, elos srakna sang me kasru nu sin met kulansap nukewa lal, yokna ke kutena ma su ku in akkolukye fototo mwomwo lalos nu sin God. Baibel el akkalemye: “Lipufan lun Jeova el muta in kalselosyuk su sangeng sel, a molelosla.” (Sam 34:7) Efu ku kas inge el me akkeye yok nu sesr? Meyen oasr lipufan koluk puspus su lungse in kunauskutla! Su elos an? Su oralosla? Fuka elos srike in akkolukye kut? In etu me top nu ka, lela kut in loang akyokye nu ke ma sikyak ke mutamweyen me sramsram lun metu.

OASR LIPUFAN KOLUK PUSPUS SU MET LOKWALOK LASR

7. Ke oiya fuka Setan el kutangla in oru met puspus in forla liki God?

⁷ Oana ke ma kut lotela tari ke Sapta 3 lun buk se inge, sie sin lipufan inge el lungse yok sie kain in nunak in kol fwin ma orekla puspus a ke sripe se inge el forla liki God. Tok lipufan se inge el eteyuk oana Setan su Devil. (Fwakyuk 12:9) Ke lusen century ak 16 tokin el kiapella If, Setan el oru inkanek su apkuran met nukewa in forla liki God sayen kutu met oaru, su oana Ebel, Inuk, a Noa.​—Hibru 11:4, 5, 7.

8. (a) Fuka kutu sin lipufan elos ekla dimon puspus? (b) In moulla liki Sronot in len lal Noa, mea lipufan koluk nukewa inge enenu in oru?

⁸ In len lal Noa, oasr lipufan puspus elos lain a seakos Jeova. Elos sisla an selos ke sou lun God in kosrao, a tuku nu fwalu, a elos ekulla manolos in orekmakin monin met. Efu? Kut ku in ridi in Genesis 6:2: “Tu tulik nutin God elos liye an nutin met tu elos oasku, a elos eis mutan kielos liki nukewa su elos sulela.” Tusruktu Jeova el tia lela orekma lun lipufan puspus inge a ke fwako koluk nukewa lun orekma lalos nu sin metu in oasr pal nukewa. El orala sie sronot nu fwin fwalu su kunausla met koluk nukewa a molela met kulansap oaru lal mukena. (Genesis 7:17, 23) Ke ma inge, lipufan koluk, ku dimon nukewa inge, enenu elos in ekulla monolos liki ikwe a folokla nu in kosrao oana ma su orekla in ngun. Elos fwa welul Devil, su ekla “leum lun dimon nukewa.”​—Mattu 9:34.

9. (a) Mea sikyak nu sin lipufan koluk nukewa ke pal se elos folokla nu in kosrao? (b) Mea kut fwa sramsramkin ke lipufan puspus?

⁹ Ke pal se lipufan puspus su seakos elos folokla nu in kosrao, elos pilesreyuk, oana leum lalos, Setan. (2 Piter 2:4) Fwinne elos tia ku in orekmakin mano lun ikwe ke pal inge, srakna oasr me akkoluk lalos nu sin metu. Paye la, ke kasru lun dimon ku lipufan koluk puspus inge, Setan “el kiapela fwalu nufon.” (Fwakyuk 12:9; 1 Jon 5:19) Fuka? Ma se meet, lipufan koluk puspus inge elos orekmakin inkanek puspus in kiapela metu. (2 Korint 2:11) Lela kut in akuteye kutu sin inkanek puspus inge.

FUKA LIPUFAN KOLUK NUKEWA ELOS KIAPELA METU

10. Mea se inge orekma lun inutnut?

¹⁰ In kiapela metu, dimon elos orekmakin orekma lun inutnut. Orekma lun inutnut, magic, ku sie su papu yurin inut el kupasr nu sin lipufan koluk puspus, ke inkanek sumwos a ke inkanek lun sie met inutnut. Baibel el selngawi orekma lun inutnut a sensenkin kut in fwasr liki kutena ma su kupasr nu ka. (Duteronomi 18:10-12; Galetia 5:19-21) Lipufan koluk elos orekmakin orekma lun inutnut oana ke sie met patur el orekmakin kain in pa in aya. Met patur se el orekmakin kain in pa puspus in sang sruokye kain in ik puspus. Ke oiya sepana inge, oasr kain in orekma lun met inutnut puspus su orekmakin kain in ngun fokfok nukewa in sang oru met puspus elos in srufla ye ku a me akkoluk nukewa lalos.

11. Mea pa sie kain in orekma lun inutnut su dimon elos orekmakin, a efu kut enenu in fwasr liki orekma se inge?

¹¹ Sie kain in me sruf su orekmakinyuk sin lipufan koluk nukewa pa ke inkanek lun divination. Mea se inge divination? Ma se inge el sie kain in orekma su srike in etu ke pal fwasru ku ke kutu ma su soenna eteyuk. Kutu ke kain in divination inge pa astrology ku orekma in liye mukuikui lun ma puspus in kosrao, orekmakinyen tarot cards, orekma in liye ke sie crystal oana bol u, palmistry ku in liye poun met, a orekma in suk ke aruruma sakuruk, ku me akul puspus, ke inkanek lun mwemwe. Fwinne met puspus elos nunku mu orekmakinyen divination wangin me sensen ka, tusruktu Baibel el akkalemye la met susfwe ku met inutnut a ngun fokfok nukewa elos tukeni orekma. Ke sie me pupulyuk, Orekma 16:16-18 el akkalemye ke “sie ngun in susfwe” [“sie lipufan koluk,” NW] su kasru sie mutan fwusr in oru “susfwe” ku orekma in akkalemye ke ma e fwa sikyak. Tusruktu ku nukewa lun mutan se inge wanginla ke pal se lipufan koluk el som lukel.

12. Efu ku arlana sensen in srike in sramsram nu sin met mise?

¹² Sie pa inkanek su lipufan koluk elos sang kiapela metu pa ke inkanek in akkeyelos in siyuk ke met mise. Met puspus su arlana asor ke mise lun met su elos lungse elos kiapeyukla ke pal puspus ke nunak tia sumwos ke met puspus su mise tari. Sie met inutnut el ku in sang etauk ku el ku in kaskas ke pusra su luman pusran sie met mise. Ke sripe se inge, oasr met puspus su lulalfongi la met mise elos moul a in sramsram nu selos fwa kasru met moul in muteng ke asor lalos. Tusruktu kutena kain in “me pwarak” inge el arlana sito a ouyepa sensen na paye. Efu? Meyen lipufan koluk elos ku in etawi pusran sie met mise a sang nu sin sie met inutnut oiya puspus ke sie met su mise tari. (1 Samuel 28:3-19) Sayen ma inge, oana ke ma kut lotela ke Sapta 6, met mise el tia moul, tia ku in kaskas. (Sam 115:17) Na “kutena met su siyuk ke met mise” el kiapeyukla sin lipufan koluk a el orekma in lain ma lungse lun God. (Isaia 8:19) Ke ma inge, kom in arlana taran in pilesru ma inge su arlana sensen su orekmakinyuk sin dimon nukewa.

13. Mea met puspus su in pal meeta elos sangeng ke dimon ku lipufan koluk puspus elos ku in orala?

¹³ Ngun fokfok elos kiapela met a elos aksangengyelos pa. Ke pal inge, Setan a lipufan koluk nukewa lal elos etu la “oasr pal fototo” lalos lula meet liki elos kapriyuki, a ke sripe inge elos akyokyelik ma koluk upala liki meeta. (Fwakyuk 12:12, 17) Fwinne ouinge, tausan puspus sin met in pal somla su sangeng len nukewa ke ngun fokfok puspus inge elos sukosokla liki. Elos oru fuka? Mea sie met el ku in oru fwin el wi tari ke orekma lun inutnut?

FUKA IN LAIN LIPUFAN KOLUK NUKEWA

14. In oana met Kristian in an Efesus in century se meet, fuka kut ku in sukosokla liki lipufan koluk?

¹⁴ Baibel el akkalemye nu sesr ke inkanek mwo a sumwos in sang lain lipufan koluk a la fuka in aksukosokye kut la lukelos. Lela kut in nunku ke me srikasrak lun met Kristian in century se meet su muta ke siti lun an Efesus. Kutu selos elos orekmakin orekma lun inutnut meet liki elos ekla met Kristian. Ke pal se elos oru sulela lalos in aksukosokyelos la liki orekma lun inutnut, mea elos oru? Baibel el akkalemye: “A met puspus selos su oru ma sakuruk ke inutnut elos esani nu sie buk natulos a esukak ma inge ye mutun met e nukewa.” (Orekma 19:19) Ke inkanek in kunausla buk nukewa natulos ke magic ku orekma lun inutnut, met Kristian sasu nukewa inge elos akkalemye me srikasrak mwomwo nu selos su lungse in lain lipufan koluk nukewa ke pal inge. Met nukewa su lungse in kulansapu Jeova elos enenu in sisla a kunausla ma nukewa su kupasr nu ke orekma lun inutnut. Wekunang buk puspus, magasin puspus, petsa mukuikui, petsa lulap, a on puspus su akkeye sie met in oru orekma lun inutnut a oru sie met in nunku mu ma inge ma mwomwo a oasr me engan ka. Sayen ma inge, oasr pa amulets ku ma puspus saye su metu elos lulalfongi la fwin elos orekmakin ma inge ku in sang me loeyuk nu selos liki kutena ma koluk.​—1 Korint 10:21.

15. In lain lipufan koluk nukewa, mea kut enenu in oru?

¹⁵ Kutu yea somla tokin met Kristian in an Efesus elos kunausla buk puspus natulos ke orekma lun inutnut, met sap Poul el simusla nu selos: “Tu asrouki lasr tia lain ikwe a sra . . . a lain un ngun koluk.” (Efesus 6:12) Lipufan koluk elos soenna fuleak. Elos srakna kafweang in oru orekma koluk lalos in kutangla. Ke ma inge, mea pa met Kristian ingo elos enenu in oru? “Yok liki ma nukewa,” Poul el fwak, “komwos eis me loeyuk lulap lun lulalfongi, su komwos orekmakin in kosrala me pus furur nukewa lun el [Setan] su koluklanu.” (Efesus 6:16, NW) Fwin me loeyuk lun lulalfongi lasr el fukoko, arlana fukoko me lain lasr nu sin lipufan koluk nukewa.​—Mattu 17:20.

16. Fuka kut ku in akkeye lulalfongi lasr?

¹⁶ Ke ma inge, fuka kut ku in akkeye lulalfongi lasr? Ke inkanek in lutlut ke Baibel. Fukokoiyen sie sinke el fwal nu ke fukokoiyen pelung lun ma inge. Ke inkanek ouinge, kuiyen lulalfongi lasr el fwal nu ke fukokoiyen pelung lasr, su tuku ke etauk sumwos nu ke Kas lun God, Baibel. Kut fwin rid a lutlutkin Baibel len nukewa, lulalfongi lasr fwa ekla fukoko. Oana ke sie sinke fukoko, kain in lulalfongi ouinge fwa ku in loangekutla liki me akkoluk lun lipufan koluk nukewa.​—1 Jon 5:5.

17. Inkanek puspus fuka eneneyuk in sang lain lipufan koluk nukewa?

¹⁷ Mea kutu pa inkanek su met Kristian in an Efesus elos enenu in oru? Elos enenu kutu pa me karunginyuk ku me loeyuk meyen elos muta ke sie siti su nenela ke orekma koluk lun dimon puspus. Pasis Poul el fwak nu selos: “Ke pre nukewa a kaifwe siyuk pal e nukewa in ngun.” (Efesus 6:18) Ke sripen kut muta pa ke sie fwal su nenela ke orekma koluk lun lipufan koluk puspus ku orekma lun inutnut, kafweang in pre nu sin Jeova in siyuk ke me karungin lal su yok sripe in sang lain lipufan koluk puspus. Aok, kut enenu in orekmakin inen Jeova God ke pre lasr. (Soakas 18:10) Ke ma inge, kut enenu in pre pal nukewa nu sin God in molikutla ku “eiskutla liki met koluk sa,” Setan su Devil. (Mattu 6:13) Jeova el fwa topuk pre nukewa su tuku ke inse.​—Sam 145:19.

18, 19. (a) Efu kut ku in lulalfongi la kut ku in kutangla ke orekma lasr in lain ma orekla in lipufan koluk nukewa? (b) Kusensiyuk fuka fwa topukyak ke sapta toku?

¹⁸ Ngun koluk nukewa elos me sensen yok, tusruktu kut tia enenu in sangeng selos kut fwin lain Devil a kalukyung in fototo nu sin God ke inkanek in oru ma lungse Lal. (Jemes 4:7, 8) Ku lun lipufan koluk el ku in kutongyuki. Elos kaiyuk in len lal Noa, a elos apkuran in sun nununku safla lalos ke pal fwasru. (Jud 6) Esam pa, la oasr yurosr me karunginyuk lun lipufan ku puspus lun Jeova. (2 Togusra 6:15-17) Lipufan nukewa ingo elos insemwomwokin in liye la kut kutangla in lain ngun koluk nukewa. In oana ke kas in pupulyuk, lipufan sumwosmwos elos akkeye kut. Ke ma inge, lela kut in fototo pal nukewa nu sin Jeova a yurin sou lun lipufan oaru nukewa lal. Lela kut in fwasr liki kain in orekma lun inutnut nukewa a orekmakin kas in kasru ke Kas lun God pal nukewa. (1 Piter 5:6, 7; 2 Piter 2:9) Ke ma inge kut ku in lulalfongi na paye la kut ku in kutangla ke orekma lasr in lain ma orekla in lipufan koluk nukewa.

¹⁹ Tusruktu efu ku God el lela ngun koluk nukewa a ma koluk puspus su oru metu in pulakin me keok puspus? Kusensiyuk se inge fwa akuteyuki ke sapta toku.