Jeova El Ahkinsewowoyeyuc ke Orekma in Kuhlwacnsap Luhk nuh Sel

NGA isuslac ke yac 1926 fin acn Crooksville, Ohio, United States. Pahpah ac ninac eltahl tiac wi kuhtwena alu, tuhsruhktuh eltahl fahk nuh sesr, tuhlihk oalkosr nahtuhltahl uh in som wi alu. Nga wi ke alu luhn Methodist. Ke nga yac 14, mwet luti lasr ah use opi se luhk ke srihpen nga wi alu ke Sunday nuhkewa ke yac na fohn sac.

Ke puhlan pacl sac, Margaret Walker suc sie mwet tuhlan lasr ac sie Mwet Loh luhn Jeova el muhtwacwacack in fahsr muhtwacta yohrohl ninac ac sramsram nuh sel ke Bible uh. Sie lwen ah, nga sulaclah in weluhltahl. Ninac el nuhnkuh muh nga ac ahkkulukye lutlut lal uh pwacnacng el sap nga in tufoki liki lohm ah. Tuhsruhktuh, nga srihke na nga in lohng sramsram laltahl uh. Tukun muhtwacta ekahsr lal Margaret, el siyuck sihk, “Kom etuh lah suc inen God?” Nga fahk, “Mwet nuhkewa etuh, inel pa God.” Na el fahk, “Eis Bible nuhtum an ac liye ke Psalm 83:18.” Nga oruh ma el fahk uh ac nga konwacack lah inen God pa Jeova. Nga kahsruhsr tufoki nuh yurin kawuck luhk ah ac fahk, “Kom fin sun lohm sum ac ofong, liye Psalm 83:18 ke Bible nuhtum an ac liye lah suc inen God.” In pacl sacn nga muhtwacwacack na sang ma loh.

Nga lutlut Bible ac bacptaislac ke yac 1941. Tiac paht tohkoh, utuckuh kunohkohn luhk in kol book study luhn congregation. Nga ahkkweye ninac kiyuck ac tuhlihk wiyuck ah in tuhkuh ac eltahl nohfohn muhtwacwacack in wi book study ma nga kol inge. Tuhsruhktuh, pahpah el tiac engan kac.

MWE KALYEI KE LOHM SIHK AC

Utuckuh kunohkohn pucspucs nuh sihk ke congregation ma nga kuhlwacnsap we inge, ac nga oracni puk pucspucs ma oreklac sin Mwet Loh luhn Jeova. Sie lwen ah, pahpah el srihsrngiyac puk nuhtihk ah ac fahk: “Kom liye ma ingacn nohfohn? Nga ke in som liki lohm sihk uh ac kom kuh in wi pacna som.” Nga som liki lohm ah ac nga muhta ke sie acn pahngpahng Zanesville, Ohio, tuhsruhktuh nga kwacna fohlohk ke pacl puhs in ahkkweye sucu luhk ah.

Pahpah el srihke in tulokihnilyac ninac elan tiac wi miting uh. Oasr pacl, ke el ac fahsr in som nuh ke toeni uh, pahpah el ac ukwacl ac oluhl elan fohlohk nuh lohm ah. Tuhsruhktuh, el ac ut ke sruhnguhl se sahyac ah ac sifwil pacna tufoki ac som nuh ke miting uh. Nga fahk nuh sel ninac: “Nik kom elyah. El ac ullac ke ukwe kom uh.” Tiac paht, pahpah el fuhleack ke tulohkohnuhl uh, ac ninac el sukohsohk in wi ke miting uh.

Ke pacl se ma Lutlut in Oruh Ma Luhngse luhn Jeova uh (Theocratic Ministry School) muhtwacwacack in orek ke yac 1943, nga muhtwacwacack in oruh mwe sramsram luhk ke congregation uh. Kahs in kahsruh nuhkewa ma nga eis tukun nga oraclah kunohkohn luhk inge kahsreyuc in eklac sie mwet wo ke sramsram uh.

TIAC WI KE KUHTWENA U KE PACL IN MWEUN

Ke Mweun Luhlahp ahkluo ke yac 1944, sapkihnyuck nga in wi ke un mwet solse. Nga som nuh Fort Hayes fin acn Columbus, Ohio in oruh physical examination luhk ac nwacklah kuhtuh pwepuh we. Nga oacyacpac fahk nuh sin mwet kol luhn un mwet solse we ah lah nga ac tiac eklac sie solse. Eltahl lwelah nga in fohlohk nuh lohm sihk ac. Tukun lwen ekahsr, sie mwet kol luhn un mwet solse inge el tuhkuh nuh lohm sihk ah ac fahk nuh sihk, “Corwin Robison, oasr pwepuh ma ahkkahlwemye masap in sruokkowi.”

Wik luo tohkoh, nga oasr ke court ac mwet nuhnuhnkuh el fahk: “Fin ma luhk pa sulaclah uh, nga ac oruh kom in muhta in presin ke lusen moul lom nohfohn. Oasr ma kom luhngse in fahk?” Na nga topuk: “Kuloh Judge, etweyuck nga oacna sie mwet luti ke Bible. Nga som nuh ke lohm nuhkewa ac sramsram nuh sin mwet nuhkewa in fahkwack pweng wo ke Tohkohsrahi uh.” Mwet nuhnuhnkuh sac el fahk nuh sin jury: “Kom tiac tuhkuh in sulaclah fin mukul fuhsr se inge el sie mwet luti ke Bible kuh tiac. Kom tuhkuh in sulaclah fin el reporti muh el ac wi ke mweun kuh tiac.” Tiac paht liki tahfuhn ao, na jury ac sulaclah muh nga sie mwet suc kuhnahoslah masap. Mwet nuhnuhnkuh sac el pakiyac nga in muhta yac lihmekohsr in presin fin acn Ashland, Kentucky.

JEOVA EL KARIHNGIHNYUC KE PRESIN

Nga muhta ke sie presin ke wik luo meet fin acn Columbus, Ohio. Nga muhta ke infuckihl se luhk ke presin ke lwen se meet. Nga puhruhe nuh sin Jeova ac fahk: “Nga tiac kuh in muhta ke infuckihl se luhk inge ke yac lihmekohsr. Nga nihkihn lah meac nga ac oruh.”

Ke lwen tohkoh ah, mwet topang ke presin uh lwelah ngan tufoki liki infuckihl luhk. Nga fahsryang nuh yurin sie mukul na fuhlwact ac yohk pihsac suc muhta pac ke presin, ac kuht tuhkweni tu ac ngetlah ke window uh. El siyuck sihk, “Mukul fototo, efuh kuh kom kaclpous?” Nga fahk nuh sel, “Nga sie sin Mwet Loh luhn Jeova.” El fahk, “Pwacye? Na efuh kuh kom oasr inge?” Nga fahk, “Mweyen Mwet Loh luhn Jeova tiac wi mweun ac uniyac mwet uh.” El fahk, “Eltahl fihlikowi in presin ke srihpen kom tiacna kuh in uniyac mwet. Eltahl fihliyac mwet sahyac in presin mweyen eltahl uniyac mwet. Yac suwohs ma eltahl oruh ingacn?” Nga fahk, “Moh, tiac suwohs.”

Na el fahk, “Ke lusen yac 15 nga muhta ke sie pacna presin, ac nga riti kuhtuh mwe rit nuhtumtacl ingacn we.” Ke nga lohng ma el sruhmuhn inge, nga puhruhe ac fahk, “Jeova, kahsreyuc tuh mukul se inge in wiyuc lac.” Ke pacl sac na, mwet presin se inge suc inel pa Paul el fahk: “Fin kuhtwena sin mukul inge ahkkulukye kom, pahngonyuc. Nga ac fah kahsre kom.” Pwacnacng ke pacl se ma nga oasr we ah, wacngihn ma upac sikyak inmahsrlok ac mwet 50 suc oasr ke pohloh acn se ma nga muhta kac in presin.

Ke pacl se ma mwet kol ke presin inge usyulac nuh ke presin fin acn Ashland, nga sun kuhtuh mwet lili suc pa tari ma oasr we. Eltahl kahsreyuc ac kuhtuh pac mwet sahyac in sruokyacna fototo lasr nuh sin Jeova. Eltahl acse kunohkohn ke rit Bible ke wik nuhkewa, ac kuht ahkolah kihsen siyuck ac top ke toeni ma mwet lili inge oakiyac. Kuht muhta ke sie infuckihl luhlahp ma oasr bed sisken sinkac uh. Oasr sie mwet lili suc oakiyac acn in forfor lasr. El ac fahk nuh sik: “Robison, ma kunom pa pohloh acn se inge. Mwet ma oan ke acn in mutul ingacn pa mwet suc kom enenuh in sramsram nuh se. Ahkpwacyeye lah kom sang ma loh nuh sel meet liki el tufoki liki presin.” Pa inge inkacnek se ma kuht orekmakihn in luti.

MA NGA KONWACACK LIHKIHN PRESIN

Mweun Luhlahp ahkluo sahflah ke yac 1945, tuhsruhktuh ke kuhtuh pacl tukun mweun ac, nga srackna muhta ke presin. Nga elyac ke sucu luhk uh mweyen pahpah tuhmuhk ah tuh fahk nuh sihk, “Nga fin kuh in lihskomlac, nga kuh oruh pac nuh sin sucu lom.” Tukun nga tufoklac liki presin, nga arlacna lut. Pahpah tuhmuhk ah finne lain, mwet itkohsr ke sucu luhk uh wi ke toeni ac sie sin tamtael wiyuck ah bacptaislac.

Ke pacl se mweun fin acn Korea muhtwacwacack ke yac 1950, sifwil pacna sapkihnyuck nga in som wi mweun. Ac sifwil pacna sapkihnyuck nuh sihk in som nuh ke Fort Hayes. Tukun sie test ma orek, sie mwet kol ke mweun el fahk nuh sihk, “Kom sie sin mwet suc eis teng ma yohk emeet ke u lom an.” Nga fahk, “Wo na, tuhsruhktuh nga ac tiac wi ke un mwet mweun.” Nga orekmakihn Luo Timothy 2:3 ac fahk, “Nga mwet solse se luhn Christ tari.” Tukun el mislac ke pacl na loeloes se, na el fahk, “Koacl, kom kuh in som.”

Tiac paht tukun ma inge, nga wi ke toeni nuh sin mwet suc luhngse in kuhlwacnsap ke Bethel ke sie toeni luhlahp fin acn Cincinnati, Ohio. Brother Milton Henschel el fahk nuh sesr lah oasr ma enenweyuck yohk ke mukul lili suc luhngse in kahsruh ke orekma ke Tohkohsrahi. Nga nwacna pwepuh nuh ke orekma ke Bethel ac lweyucklac ngan orekma we. Nga muhtwacwacack in kuhlwacnsap fin acn Brooklyn ke August 1954 ac orekma we nuh ke pacl sac me.

Oasr orekma pucspucs luhk ke Bethel pacl nuhkewa. Ke lusen yac pucspucs, nga orekma ke engine luhlahp (boilers) ke acn in print ac ofus, nga orekma oacna sie mechanic ac ahkwoye lock uh. Nga oacyacpac orekma ke acn in Toeni Luhlahp fin acn New York City.

Nga luhngse oakwuck nuhkewa ke Bethel, oacna alu ke lututacng ac lutlut luhn sucu ke Tower in San, oacyacpac orekma in luti wi mwet lili ke congregation. Ke kom nuhnkuh ke ma inge, pa inge ma sucu nuhkewa luhn Mwet Loh luhn Jeova uh enenuh in oruh pacl nuhkewa. Ke pacl ma pahpah, ninac ac tuhlihk eltahl tuhkweni oruh daily text, oruh Lutlut luhn Sucu pacl nuhkewa, wi miting ac wi top, ac moniyuck ke orekma in luti pweng wo, mwet nuhkewa ke sucu sacn ac kuh in sruokyacna fototo laltahl nuh sin Jeova.

Oasr kawuck pucspucs luhk ke Bethel ac ke congregation. Kuhtuh seltahl mwet akmuhsralah ac som tari nuh in kuhsrao. Ac kuhtuh tiac mwet akmuhsralah. Tuhsruhktuh, mwet kuhlwacnsap nuhkewa luhn Jeova uh tiac suwohswohs, wekuhnacng mwet ke Bethel. Fin oasr ma upac luhk nuh sin sie mwet lili, nga srihke in orek mislac pacl nuhkewa. Nga nuhnkuh ke Matthew 5:23, 24 ac lah fuhkah kuht kuh in ahkwoye ma upac inmahsrlosr. Tiac fihsracsr in fahk, “Sislah kuluk luhk,” tuhsruhktuh inkaiyen ma upac uh kuh in ahksuwohsyeyuck ke inkacnek se inge.

MA WO MA TUHKUH KE OREKMA IN KUHLWACNSAP LUHK

Ke srihpen matwuck, upac nuh sihk ingena in som nuh ke sie lohm nuh ke sie lohm, tuhsruhktuh nga tiac fuhlweack. Nga lotwelah kuhtuh kahs Mandarin Chinese ac engankihn in sramsram nuh sin mwet China ke inkacnek uh. Ke kuhtuh lututacng uh, nga kihtaclah mackuhsin 30 kuh 40 nuh sin mwet suc luhngse in lohng.

Nga oruh pac return visit nuh sin sie mwet suc muhta in acn China! Ke sie lwen ah, sie tuhlihk muhtwacn fuhsr el isracsr nuh sihk ke el kihtaclah pwepuh ma ahkkahlwemye ke market srihsrihk se ma kuhkwackihn fukunsahk uh. Nga isracsr pac ac sang nuh sel Tower in San ac Awake! ke kahs Chinese. El eis ma inge ac fahk nuh sihk lah inel pa Katie. Tukun ma inge, pacl nuhkewa el liyeyuc, Katie el ac tuhkuh nuh yuruk ac sramsram nuh sihk. Nga lotwel ke inen fukunsahk ke kahs English, ac el kalweni ma inge tukun nga fahk. Nga ahkuhtweyac pac nuh sel ke ma suhmuhslah ke Bible, ac el eis puk inge Baibel el Luti. Tuhsruhktuh wik ekahsr tohkoh, nga tiacna sifwil liyacl.

Ke mahlwem ekahsr tohkoh, nga sang mackuhsin nuh sin sie pac muhtwacn suc kihtaclah pwepuh, ac el eis ma inge. Ke wik tohkoh ah, el use cell phone nahtuhl ah ac fahk, “Kom sramsram nuh sin mwet China.” Nga fahk, “Nga nihkihn kuhtwena mwet fin acn China.” Tuhsruhktuh el kwacfe, pwacnacng nga eis phone sac ac fahk, “Hello, Robison pa inge.” Na mwet se ma sramsram nuh sel ah fahk, “Robby, Katie pa ngwe. Nga fohlohk oasr China.” Nga fahk, “China?” Katie el topuk, “Ahok. Robby, kom etuh muhtwacn se ma usot phone se nuh sum ingacn? Tahmtahel se wiyuck. Kom lutiyuc ke ma wo pucspucs. Nuhnak muhnahs lotwel ke inkacnek ma kom lutiyuc kac ah.” Nga fahk, “Katie, nga ac sang nohfohn kuhiyuck. Kuloh ke kom fahk nuh sihk lah kom oasr oyac.” Tiac paht tohkoh, nga sramsram nuh sin tahmtahel se wiyacl Katie inge ke pacl sahflah se. Nga finsrak tuh eltahl in eis etwacack yohk kacl Jeova ke acn na ma eltahl oasr we uh.

Nga kuhlwacnsuhpuh Jeova ke lusen yac 73, ac nga kuloh nuh sin Jeova ke el kahsreyuc in sruokyacna oaru luhk nuh sel ke pacl ma nga muhta in presin. Oacyacpac, tuhlihk wiyuck uh fahk nuh sihk lah eltahl ahkkweyeyuck ke nga tu na kuh ac tiac fuhlweack ke mwe lain lal pahpah. Ninac kiyuck ac tuhlihk ohnkohsr wiyuck inge bacptaislac. Oasr ma eklac ke ohiyen pahpah tuhmwacsr, ac el wi pac ke kuhtuh miting meet liki el misac.

Fin ma luhngse luhn God, sucu luhk ac kawuck luhk suc misac tari ac fah sifwil moulyak ke facluh sasuc. Petsacelah engan yohk lasr ke kuht alu nuh sin Jeova wi mwet nuhkewa suc kuht luhngse nwe tok ma pahtpaht!a​—Liye footnote.