“Kom in Kutangla Ma Koluk” ke Inkanek in Kutongye Mulat Lom
“Komwos in tia sifwana foloksak, . . . a kom in kutangla ma koluk ke ma mwo.”—ROM 12:19, 21.
1, 2. Me srikasrak mwomwo fuka akkalemyeyuk sin Met Lo su wi ke oaksoku?
SIE u lun Met Lo lun Jeova su piselos oasr ke met 34 elos travel in tu wi ke kise lun sie branch ofus lalos, tusruktu oasr ma musalla ke oaksoku paenang flight lalos arlana patla. Pal nukewa oaksoku tui in eis fuel ke lusen ao se na, tusruktu elos muta ke airport srisrik se inge ke lusen ao 44, a arlana supus mongo we, srikla kof, ku tia nasnas loom fwasr. Oasr passenger puspus elos kasrkusrak a kaskas koluk nu sin met orekma ke airport. Tusruktu brother a sister nukewa su wi ke u se inge elos tia mulat, elos misla na.
2 Tok, Met Lo nukewa inge elos sun an se, ke pal se meet liki akwuk safla ke program ke kise mutawauk. Aok elos ulla, tusruktu tokin program elos mutangla in mutana we in wi engunkin asrouki lalos yurin met lili su muta in an se inge. Tok, elos lotela la me srikasrak lalos ke mongfusrasr a sifwana leum fwelos liyeyuk aksaokyeyuk pa sin met puspus. Sie sin passenger saye el fwak nu sin met ke oaksoku, “Fwin tia ke me srikasrak mwomwo lun met Kristian 34 su wi ke flight sa, e fwa oasr lokwalok a anwuk a sikyak ke airport a.”
Kut Moul ke Fwalu su Nenela sin Met su Lungse in Mulat
3, 4. (a) Fuka a putaka mulat upa el akkolukyela tari metu? (b) Ya Kein el ku in kutongye mulat lal? Akuteye.
3 Ma upa puspus ke moul su oasr ke akwuk koluk puspus ke pal inge ku in oru metu in mulat pal puspus. (Ekklisiastis 7:7) Ke pal puspus, mulat lun metu oralos in akkalemye srunga upa a oru orekma koluk oana akmas. Oasr meun sikyak inmasrlon mutunfwal puspus, ku inmasrlon met puspus ke sie mutunfwal. A me fosrnga yok orala akukuin a ma upa inmasrlon met in sou puspus. Mulat lun metu a orekma sulallel sikyak tari in pal meeta. Ke sie me pupulyuk, Kein, tulik mokul se meet natul Adam a If, el akmasiye tulik mokul se wiyel su pangpang Ebel ke sripen el sok upa nu sel. Kein el orala ma koluk upa inge tokin Jeova God el kaifwel in tulokinye mulat a sok lal a God el mwulela nu sel la el fwa akinsemwomwoyel fwin el oru.—Ridi Genesis 4:6-8.
4 Aok, fwinne el usrui oiyen sesumwos, tusruktu Kein el ku in oru sulela lal ke oiya se inge. El ku in sifwana kutongye mulat lal. Pa inge sripe pasis oasr meta lal ke orekma in akmas su el oru. Ke inkanek oapana inge, oiyen sesumwos lasr oru in upa kut in fwasr liki mulat a orekma koluk puspus ke sripen mulat lasr. A oasr pa kain in ma upa puspus su oru metu in fosrngala yok ke “len safla” inge su nenela ke ongoiye puspus. (2 Timote 3:1) Ke sie me pupulyuk, ma upa ke akwuk lun mani ku in akfosye insiesr a nunak lasr. Police a u puspus su sang kasru nu sin sou puspus elos fwak mu ma upa ke akwuk lun mani ku in oru metu elos in sa in mulat a oru orekma sulallel in sou lalos.
5, 6. Kain in oiya fuka lun met puspus lun fwalu ke mulat a kasrkusrak ku in akkolukye kut pa?
5 Sayen ma inge, met puspus su oasr ke an sesr elos “lungselos sifwana,” “konkun,” a “met lemnak.” Arlana fusrasr kut in etawi pa kain in oiya koluk inge a ku in oru kut in mulat pa pal nukewa. (2 Timote 3:2-5) Aok, petsa mukuikui a program puspus ke TV akkalemye orekma in foloksak oana ma mwo, a akmas akkalemyeyuk pal nukewa oana in ma sumwos se pa in orek fwin sie met ku metu oru ma koluk nu selos. Ke pal se metu elos liye kain in petsa puspus, me sramsram ku story ka oralos in sano nu ke pal se sie met orekma koluk ka el musalla na paye ke poun met mwo a hero ke story su akkalemyeyuk ka.
6 Kain in oiya inge el akkeye, tia inkanek lun God, tusruktu el akkeye “ngunin fwalu” a oiya koluk lun met kol lun fwalu, Setan. (1 Korint 2:12; Efesus 2:2; Fwakyuk 12:12) Oiya inge akkeye kena lun ikwe a el lain na paye ku lun God a fwako nukewa ka. Aok, me luti yok sripe nu sin met Kristian pa in tia foloksak fwin oasr met oru ma koluk. (Ridi Mattu 5:39, 44, 45.) Ke ma inge, kut ku in orekmakin fuka me luti lun Jisus ke oiya nukewa?
Me Srikasrak Mwo a Koluk
7. Mea ma sikyak ke pal se Simeon a Livai elos tia kutongye mulat lalos?
7 Oasr kas in kasru puspus in Baibel ke inkanek mwo in kutongye mulat a oasr pa me srikasrak puspus la mea fwa sikyak kut fwin kafweang in kutongye mulat lasr a kut fwin tia. Nunku akmwoye ke ma sikyak ke pal se Simeon a Livai, tulik mokul luo natul Jekob elos foloksak nu sel Sekem ke sripen el akkolukyel Daina, tulik mutan wiyelos. Elos “toasr, a elos arulana mulat.” (Genesis 34:7) Tokin ma inge, elos akmasiye mokul nukewa ke siti lal Sekem a eis ma wap nukewa a elos sruokye mutan nukewa a tulik srisrik puspus. Elos oru ma inge ke sripen Daina el akkolukyeyukla a ke sripen insefulat lalos, akkolukye e mwomwo lun sou lalos. Elos pulakin mu Sekem el aktoasryelos, wekunang Jekob, papa tumalos. Tusruktu mea Jekob el nunku ke oiya lalos?
8. Mea ma simusla kel Simeon a Livai akkalemye ke elos foloksak?
8 Ma upa su sikyak nu sel Daina ku in akasoryel Jekob ke inkanek yok; ne ouinge, el tia insese ke orekma lun tulik luo natul ke elos foloksak. Simeon a Livai elos srike in fwak mu sumwos ma elos oru, a elos fwak: “Ya fwal tu el oru nu sin ma lous oana nu sin mutan koluk?” (Genesis 34:31) Tusruktu tia pa inge saflaiyen ma sikyak inge, meyen Jeova el tia pa insemwomwo ka. Tokin yea puspus, Jekob el palye la ke sripen orekma koluk, a kasrkusrak upa lal Simeon a Livai, paenang tulik nutin tulik nutulos elos fwa kutakatelik nu ke sruf puspus lun Israel. (Ridi Genesis 49:5-7.) Aok, kasrkusrak upa lalos oru God a papa tumalos in tia insemwomwo nu selos.
9. Ke ma sikyak fuka Devid el lukunna foloksak ke sripen mulat lal?
9 Ma Togusra Devid el oru siena liki ma elos oru. Oasr pal puspus el ku in oru foloksak, tusruktu el tia na oru. (1 Samuel 24:3-7) Tusruktu, oasr sie pal el lukunna foloksak ke sripen el kasrkusrak. Oasr sie mokul kasrup su pangpang Nebal el kaskaskou nu sin met roso lal Devid. Nebal el oru ma inge tokin Devid a met meun lal elos sang me karungin nu ke un kosro natul a met seperd puspus lal, a wangin kutena ma tula ka ke elos muta we. Ke sripe se inge Devid el mulat a toasr ke ma mokul se inge el oru nu sin met roso lal, paenang Devid el akola in oru foloksak upa lal nu sel. Ke pal se Devid a met meun lal elos fwasr nu yurol Nebal in kunausella a met nukewa in sou lal, oasr sie mokul fwusr su fwak ke ma sikyak nu sel Abigail, mutan lalmetmet kiyel Nebal, a kaifwel in silaklak in tulokinye ma koluk su fwa sikyak. Ke pal sa, el oreni kain in me sang puspus a el som in sonol Devid. El inse pusisel in taltal koluk ke oiya koluk lal Nebal a el kaifwel Devid in tia oru kutena ma koluk ke sripen el lulalfongi la Devid el sangeng nu sin Jeova. Devid el longol a aksumwosye nunak tia mwo lal a el fwak: “Insemwomwo kom, su srukyuwi misenge liki metik ke sra.”—1 Samuel 25:2-35.
Oiyen Met Kristian
10. Met Kristian elos enenu in akkalemye oiya fuka ke orekma in foloksak?
10 Ma sikyak nu sel Simeon a Livai a inmasrlon Devid a Abigail, akkalemye la Jeova el lain kasrkusrak a orekma sulallel, a el akinsemwomwoye kafweang in orek misla. Met sap Poul el simusla: “Komwos fwin ku, oana on yurumwos, komwos misla yurin met nu kemwa. Met kulo, komwos in tia sifwana foloksak, a sang an sin mulat lun God; tu simla tari: ‘Ma luk in foloksak; Leum el fwak, Nga fwa moli.’ Ke ma inge, ‘met lokwalok lom el fwin musrinsral, kom kitel; el fwin malu, kom kitel kof; tu ke kom oru ou inge kom fwa elosak mulut in e fwin sifwel.’ Ma koluk in tia kutangkomla, a kom in kutangla ma koluk ke ma mwo.”—Rom 12:18-21.a
11. Fuka sie sister el lotela in kutongye mulat lal?
11 Kut ku in orekmakin kas in kasru inge. Ke sie me pupulyuk, oasr sie sister su torkaskas nu sin sie met elder ke manager sasu lal ke niyen orekma. El fwak mu manager se lal inge el tia mwo a sekulang nu sel. Ke sripe se inge sister se inge el mulat nu sin mutan se inge a el lungse in tari ke orekma lal. Met elder el kaifwel in tia silaklak in sisla orekma lal. El akilen la ke sripen sister se inge el mulat ke oiya koluk lun manager lal, paenang ma inge purakak nunak lal in oru sulela lal inge. (Taitus 3:1-3) Met elder se inge el fwak nu sel la fwinne el koneak orekma sasu lal, el srakna enenu in ekulla inkanek lal in aksumwosye ma upa fwin oasr met tia mwo nu sel. El sang kas in kasru nu sel la el enenu in akkalemye oiya mwo nu sin manager lal ke inkanek su el lungse metu in oru nu sel, oana ke ma Jisus el luti kut in oru. (Ridi Luk 6:31.) Sister se inge el insese in oru oiya mwo inge. Mea fwokin kafweang lal? Tokin kutupal, oiya lun manager lal el ekulla a el mwo nu sel ke pal inge, a manager se inge el sang kulo nu sin sister se inge ke orekma mwomwo lal.
12. Efu ku ma upa su sikyak inmasrlon met Kristian puspus el me akasorye kut na paye?
12 Kut tia lut fwin oasr ma upa su sie met tia wi ke congregation el oru nu sesr. Kut etu la moul ke akwuk lal Setan el tia mwo pal nukewa, a kut enenu in karungin kut pal nukewa in tia lela met orekma koluk in akmulatye kut. (Sam 37:1-11; Ekklisiastis 8:12, 13; 12:13, 14) Tusruktu, fwin oasr sie met lili ke congregation el oru ma koluk nu sesr, ma inge ku in oru kut in asor yok a toasr na paye. Sie sister el esam, “Sie me kutong upa nu sik ke pal se nga mutawauk in eis ma paye pa met kulansap lun Jeova elos met sesumwos.” Tokin kut illa liki fwal se inge su tia nunku ke sie sin sie, kut fwinsrakkin la met nukewa ke congregation elos fwa akkalemye kulang a oiya mwomwo nu sin sie sin sie oana met Kristian. Ke ma inge, fwin oasr sie met lili, yokna nu selos su oasr kunokon mwomwo lal ke congregation, el akkalemye oiya su tia fwal nu sin sie met Kristian in oru, ma inge ku in aktoasrye kut, a ku pa in akmulatye kut. ‘Efu ku oiya tia mwo se inge sikyak inmasrlon met kulansap lun Jeova?’ saap kut siyuk kusensiyuk se inge. Paye la, kain in oiya inge sikyak tari inmasrlon met Kristian akmusrala in len lun met sap in pal meeta. (Galetia 2:11-14; 5:15; Jemes 3:14, 15) Oiya fuka kut fwa akkalemye fwin oasr kain in oiya koluk orek nu sesr?
13. Efu a fuka kut ku in aksumwosye ma upa su sikyak inmasrlos?
13 “Nga lotela in pre ke kutena met su aktoasrye yu,” sister se su tufwana akkalemyeyuk lung el fwak. “Pre luk ka kasre yu pal nukewa.” In oana ke ma kut rid tari, Jisus el luti kut in pre kelos su kalyai kut. (Mattu 5:44) Ke ma inge, kut enenu in oru yokna ke met lili wiyesr ke congregation! In oana ke sie papa su lungse tulik natul nukewa in lungse sie sin sie, Jeova el lungse met kulansap nukewa lal fwin fwalu in oasr fototo mwomwo lalos nu sin sie sin sie. Kut ngetak nu ke pal fwasru in tukeni engunkin misla a moul insemwomwo ma patpat, a Jeova el luti kut ingena in oru ouinge. El lungse kut in akesrui in oru orekma saoklana lal. Ke ma inge, lela kut in kafweang in aksumwosye ma upa nukewa, ku lela kut in “pulesru ma sito” a kafweang in oasr inse sefwanna. (Ridi Soakas 19:11.) Kut fwa tia som liki met lili wiyesr fwin oasr ma upa sikyak, a kut enenu in kasru sie sin sie in mutana ke u lun God, su oasr me karungin mwomwo ke “po su on nu tok” lun Jeova.—Duteronomi 33:27.
Oiyen Kulang Nu Sin Met Nukewa Orala Fwako Mwomwo
14. Kut ku in lain fuka orekma lal Setan in kunausla inse sefwanna lasr?
14 Setan a lipufan koluk nukewa lal elos lungse na paye in akkolukye sou a congregation nukewa. Eltal srike in kunausla inse sefwanna lalos, meyen eltal etu la fwin met lili elos toasr nu sin sie sin sie, ma inge ku in kunauselosla. (Mattu 12:25) Kut enenu in orekmakin kas in kasru lal Poul in lain orekma koluk lalos, el fwak ouinge: “Tia fwal nu sin sie met kulansap lun Leum tu lan akukuin, a tu lan kulang nu sin met e nu kemwa.” (2 Timote 2:24) Esam la meun lasr el “tia lain ikwe a sra, a . . . lain un ngun koluk.” Kut enenu in orekmakin me meun su tuku sin God, wekunang “me ako lun mwosasu lun misla.”—Efesus 6:12-18.
15. Oiya fuka kut fwa akkalemye ke orekma in lain lun met puspus su tia wi ke congregation?
15 Met puspus su tia wi ke congregation, elos orekma oana met lokwalok lun Jeova, a elos oru kain in oiya koluk puspus nu sin met kulansap lun God su moulkin moul misla. Kutu sin met lokwalok inge elos oru me kalyai upa nu sin Met Lo lun Jeova. Met puspus saye elos kaskaskou kesr ke inkanek lun press ku ke court puspus. Jisus el fwak nu sin met tuma lutlut nukewa la oiya koluk inge ku in sikyak nu selos. (Mattu 5:11, 12) Oiya fuka kut fwa akkalemye ka? Kut enenu in tia folokin “ma koluk nu ke ma koluk,” ke kas a orekma lasr.—Rom 12:17; ridi 1 Piter 3:16.
16, 17. Ma upa fuka sikyak nu sin sie congregation?
16 Ke kutena ma upa su Devil el oru nu sesr, kut ku in sang ma lo mwomwo nu sin met puspus kut fwin “kutangla ma koluk ke ma mwo.” Ke sie me pupulyuk, sie congregation ke sie tuka lun Pacific elos rent sie loom lulap in orekmakin ke Memorial. Ke pal se met kol puspus lun alu saye in an se inge elos lotela ka, elos sapkin met lalos in som nu we a toeni nu sie in loom se inge in oru akwuk ke church lalos ke pal se su congregation se inge elos fwa orekmakin nu ke memorial. Tusruktu, chief lun police el sapkin met kol lun alu se inge in som liki loom se inge ke pal su Met Lo elos fwa orekmakin ma inge. Ne ouinge, ke pal se tuku, met lun alu se inge elos srakna tukeni we a mutawauk in orek akwuk ke alu lalos.
17 Ke pal se policemen elos akola in orekmakin ku lalos akwanginyela met inge liki loomu, president lun alu se inge el tuku nu yurin sie met elder a siyuk ouinge: “Ya oasr akwuk saoklana komwos akola in oru ofong?” Brother se inge el fwak nu sel ke Memorial, a mokul se inge el fwak: “O, Nga nukin la komwos e orekmakin loom se inge!” Ke sripe se inge, policeman el fwak nu sel: “Nga fwak tari nu sum ka lutu we!” Met kol lun alu se el forla nu sin met elder a israsr a fwak: “Mea kom fwa oru ingena? Loom se inge nenela sin met lasr. Ya kom fwa sapkin nu sin policemen elos in liskutla liki an se inge?” El oru inkanek kutasrik inge in oru metu in nunku mu Met Lo pa koluk a luselosla liki loom se inge! Oiya fuka met lili wiyesr elos akkalemye nu ka?
18. Oiya fuka brother puspus wiyesr akkalemye nu ke sie ma upa, a mea fwokin ma inge?
18 Met Lo elos fwak mu elos fwa lela alu se inge in oru akwuk lalos ke lusen minit tolngoul, tokin ma inge met lili elos fwa mutawauk ke me akfulat ke Memorial. Akwuk lun church se inge alukela ke pal fwal, tusruktu tokin met lun alu se inge elos som liki loomu, met lili wiyesr elos mutawauk in oru me akfulat ke Memorial. Ke len toko, met kol puspus lun guferment elos toeni in sramsramkin ma sikyak inge. Tokin elos long a sramsramkin me akpayeye puspus, un met kol puspus inge elos sapkin nu sin alu se inge in akkalemye la sripen ma upa su sikyak pa president lun alu se inge, a tia Met Lo. Un met kol puspus inge lun guferment elos sang kulo nu sin Met Lo ke elos mongfusrasr a muteng ke elos aksumwosye ma upa su sikyak. Kafweang lun Met Lo nukewa inge in “orek misla nu sin met nukewa” orala fwako mwomwo puspus.
19. Mea pa inkanek mwo saye in akkeye misla nu sin met puspus?
19 Sie pa key in orek misla pal nukewa nu sin met puspus pa in orekmakin kas mwomwo. Me lutlut toko fwa akkalemye la mea kalmen kas mwomwo a fuka kut ku in akkeye a orekmakin ma inge.
[Footnote]
a “Mulut in e” el kalmekin nu ke orekma lun met in pal meeta in sang nu fwin eot keke inge su pangpang ore in akyokyelik fol in akfusrasye a oru eot keke inge in mulesrelik, a eisla kutkut nukewa su oasr ke ore inge. Ke inkanek oapana inge, orekma lasr in akkalemye kulang nu selos nukewa su tia mwo nu sesr ku in ekulla oiya a nunak koluk lalos, a elos in ku in akkalemye oiya mwomwo nu sesr.
Ya Kom Ku In Akuteye?
• Efu ku met puspus fwin fwalu ke pal inge elos arlana mulat?
• Me srikasrak fuka in Baibel akkalemye ke ma sikyak mwomwo fwin kut kutongye mulat lasr, a fwako koluk fwin tia kutongyuki?
• Oiya fuka kut fwa akkalemye fwin sie met lili el aktoasrye kut?
• Oiya fuka kut fwa akkalemye nu ke me akkoluk puspus sin met su tia wi ke congregation?
[Petsac ke sra 13]
Simeon a Livai elos folokla nu in loom selos—tusruktu tokin elos lela mulat lalos in oru foloksak