Ya Met Mise Ku In Kasru Met Moul?

TAMBA, sie mokul fwusr in an West Africa el apkuran in eis examination lal ke sie loom lutlut.a Nine kiyel el fwak nu sel la el enenu kasru lun sou puspus lalos su mise tari elan eis teng mwomwo ke test se lal. In an Palermo, Sicily, metsa puspus su muteta we elos lungse in liye inkulyuk puspus su oasr ke luf ku pokongo lulap su oasr monin met mise puspus akkalemyeyuk we. Kutu met elos lulalfongi mu monin met mise inge su kekela ke sripen metu sang ono ka el ku in sang me kasru yok nu sin met moul. Ke yea nukewa, metu elos muteta nu in an Lily Dale, su oasr in western New York State, U.S.A., meyen in an se inge arlana eteyuk la oasr met inutnut elos muta we. Met muteta puspus inge elos fwinsrakkin mu elos ku in sramsram nu sin sou ku met kawuk puspus lalos su mise tari, a elos nunku mu ma inge ku in kasrelos.

Fwin fwalu nufon, met puspus elos lulalfongi na paye la met mise ku in kasru met moul. Mea kom nunku? Saap kain in me luti se inge lutiyuk nu sum, ku kom fototo nu sin kutu met su aksaokye kain in nunak inge. Aok oasr kena lasr in sifwil liye sou lasr a kawuk lasr su mise tari. A met inutnut elos fwak mu elos ku in akpayeye kena lasr inge. Sie met inutnut su akkalemyeyuk ke me rid se inge su pangpang Time magasin el fwak mu an sin ngun “el oasr yen nukewa a akola pal nukewa in sang kasru fwin metu siyuk ka.” Ya kain in nunak inge paye? Ya met mise ku in kasru na paye met moul? Me top lun Baibel su arlana kalem a mwo ku in aklutye kom.

Ya Met Mise Elos Srakna Moul in Kutu An?

Baibel el akkalemye kalem ke kas su arlana fusrasr in kalem ke ma sikyak nu sin met mise. Liye la mea Ekklisiastis 9:5 el akkalemye: “Tu met moul etu tu elos fwa mise; a met mise tia etu kutena ma.” Ya met mise pula kutena ma? Fus 6 el akkalemye topuk: “Lungse lalos, oana pa srunga lalos a sok lalos, tula omeet, a wangin pa ma kunalos ma patpat in kutena ma su orek ye fwatu.” Loang pa ka la fus 10 ke sapta sepana inge el akkalemye la “wangin orekma, ku ma kineuk, ku etauk, ku lalmetmet, in Hedis, yen kom som nu we.” Kas Grik se inge “Hedis,” a “Sheol” ke kas Hibru el kalmekin nu ke “inkulyuk lun metu.”

Jisus el kasru met puspus ke pal se el srakna moul, tusruktu el etu la el e fwa mise. Ya el nunku mu el srakna ku in kasru metu ke pal se el oasr tari ke inkulyuk u? Mo. El lumala mise lal nu ke fong su wangin met ku in orekma. (Jon 9:4) Jisus el etu na paye la fwin metu mise tari, wanginla ku lalos a ‘tia ku in oru kutena ma.’​—Isaia 26:14.

Jisus el orekmakin pa sie me pupulyuk ke mise. Ke pal se Lazarus, met kawuk se lal el mise, Jisus el pupulyukkin mise nu ke sie met motul. (Jon 11:11-13) Kut tia nunku mu sie met motul el ku in kasre kut, ya tia ouinge? Sie met motul el tia etu kutena ma, tia ku in oru kutena ma in kasru kutena met.

Ya Oasr Kutena Ma Ke Met su Srakna Moul Tokin el Mise?

Oasr met puspus su lutiyuk mu oasr ma se kelos su tia ku in liyeyuk, a srakna moul tokin mise. Baibel el luti siena. In Genesis, buk se meet lun Baibel, el akkalemye la mea kalmen ngun nu sesr. Genesis 2:7 el akkalemye la ke pal se met se meet orekla, el ekla ‘ngun moul.’ Met, wekunang la nukewa ke manol, pa soul ku ngun; a ma orakrak nukewa elos ngun pa. (Genesis 1:20-25, NW) Ke ma inge, fwin met se ku ma orakrak se el mise, ngun el mise. Baibel el akkalemye kalem ma inge.​—Ezikiel 18:4.

Tusruktu, saap kutu met elos siyuk, ‘Na fuka ke me sramsram puspus lun metu su elos osun nu sin met mise, long pusralos, ku elos liye met mise inge?’ Kain in me sramsram inge el oasr yen nukewa fwin fwalu. Me sramsram inge sang fwinsrak nu sin met puspus mu elos ku in liye a srasmram nu sin sou lalos ku met kawuk lalos su mise tari. Oiya inge moklelos in suk kasru lun met inutnut su fwak mu ku in sramsram nu sin met mise.

Ya me sramsram inge paye? Fwin aok, ya ma inge tia lain ma Baibel el akkalemye ke oiyen met mise su akkalemyeyuk tari ke me lutlut se inge? Kraist Jisus el akkalemye la Kas lun God ma paye. (Jon 17:17) Ma paye el tia lain sie sin sie. Payaiye pa oasr masap kalem lun Baibel la oiya fuka kut enenu in akkalemye nu ke sramsram lun met puspus mu met mise ku in kasru met moul. Baibel el akkalemye nu sesr ke sie met su srike in suk kasru sin met mise. Kut fwin rid akmwoye ke ma simusla inge, ma inge fwa akkalemye ma paye ka.

Sie Togusra el Siyuk Ke Kasru Sin Met Mise

In pal san oasr meun su orek leyen eir in an Israel. Un met meun lun an Filistia su arlana pus elos tuku in lain Togusra Soul a un met meun lal. Ke pal se Soul el liye un met meun lun met Filistia, “insiel arlana rarrar.” In pal se inge ke kolyuk lal, Soul el pulesru tari alu paye. Ke ma inge, Jeova el tia topuk me siyuk lal ke kasru. Soul el siyuk ke kasru oya? In pal san, Samuel, met palu lun God, el mise tari.​—1 Samuel 28:3, 5, 6.

Soul el suk kasru sin sie met inutnut in an En-dor. El siyuk sin met inutnut se inge in “wisella Samuel” nu sel. Met inutnut se inge el kafweang in kaskas ma puspus in oru tu inut sa in sikyak. Mutan inutnut se inge el fwak mu “Samuel” se inge el fwak nu sel Soul la met Filistia e fwa kutangla ke meun a Soul a mwen natul fwa mise ke meun se inge. (1 Samuel 28:7-19) Ku paye la met se inge pa Samuel su ngunal folokla liki mise?

Nunku akmwoye ka. Baibel el akkalemye la fwin sie met el mise el ‘folokla nu in foku’ a “nunkal wanginla.” (Sam 146:4) Soul a Samuel elos etu la God el srunga met Israel elos in sramsram nu sin sie met inutnut. Paye la, meet liki pal san, Soul el moniyuk in kol met Israel in akwanginyela orekma lun inutnut yen nukewa!​—Livitikus 19:31.

Nunku akmwoye ke oiya se inge. Fwin Samuel su oaru nu sin God el srakna moul, ya el fwa kunausla masap lun God a kasru sie met inutnut elan osun nu sel Soul? Jeova el srunga in sramsram nu sel Soul. Ya sie met inutnut ku in sapkin nu sin God Fulatlana in sramsram nu sel Soul ke inkanek lal Samuel su mise tari? Mo. Kalem la, “Samuel” se inge su met inutnut se inge el fwak mu el liyel sikyak el siena lukel Samuel na paye su met palu oaru lun God. El sie ngun, tusruktu tia ngunal Samuel, sie dimon koluk su orek luma mu el pa Samuel su mise tari, su tia orala kas in palye sumwos.

Dimon puspus pa lipufan su seakos a lain ku lun God ke mutaweyen me sramsram lun metu. (Genesis 6:1-4; Jud 6) Dimon puspus inge ku in liye orekma a oiya lun metu ke pal se elos moul; elos etu ke oiya su met nukewa kaskas, ke atelos, a mukuikui lalos. Dimon elos lungse na paye in akkeye kain in nunak kikiap inge mu ma Baibel el akkalemye el tia paye. Ke sripe se inge Baibel el sang kas in sensen in fwasr liki kutena inutnut ku ngun koluk! (Duteronomi 18:10-12) Ngun koluk nukewa inge elos srakna kafofo in kiapela met ne ke pal inge.

Ke ma inge, kut ku in kalem ka la efu ku oasr met puspus elos fwak mu elos “long” ku “liye” sou ku met kawuk lalos su mise tari. Kain in me sramsram ku lumala inge luman mwo a sang kasru, tusruktu un ngun koluk elos lungse na paye in kiapela metu.b (Efesus 6:12) Oayepa, nunku ke ma inge: Jeova el sie God kulang su nunku kesr a karungin kut. Fwin met mise elos srakna moul ke kutu an a elos ku in kasru met kawuk a sou lalos, ya God lasr su kulang el fwa sapkin kut in tia sramsram nu selos, a el pangon mu kain in orekma inge el “me srungeyuk”? Mo el fwa tia oru ma inge! (1 Piter 5:7) Ke ma inge, ya oasr me kasru mwomwo ka su kut ku in orekmakin?

Me Kasru Paye nu sin Met Moul a Met Mise

Kut kalem ke ma akuteyuki inge la wangin kuiyen met mise in kasru met moul. Sayen ma inge, orekma nukewa in suk kasru lun met mise el arlana sensen; meyen ma inge kunausla masap lun God a ku in oru kut in akkolukyeyuk sin dimon puspus.

Baibel el akkalemye nu sesr sropon me kasru su mwo emeet, pa Jeova God. El ku in molikutla liki mise. (Sam 33:19, 20) Ke pal inge, el ku in kasre kut. El akkalemye nu sesr fwinsrak mwomwo, a tia oana ke fwinsrak kikiap su tuku sin met inutnut nukewa.

Tamba, met fwusr su akkalemyeyuk ke mutaweyen me lutlut se inge, el lotela ke ma tia oana sie inmasrlon fwinsrak kikiap su tuku sin met inutnut a ke ma paye su Jeova el ase nu sesr. Met inutnut elos fwak nu sel mu fwin el tia orek alu nu sin sou lal su mise tari, el fwa tia eis kutangla ke exam ke loom lutlut lal. Tamba el mutawauk tari in lutlut Baibel yurin Met Lo lun Jeova. El lotela ke ma paye ke oiyen met mise a ke ngun fokfok su orek luma mu elos pa sou lal su mise tari. Fwinne nine kiyel el sapkin el a patkol in eis kasru sin met inutnut, Tamba el srunga in oru ma el fwak, a el fwak nu sin nine kiyel, “Fwin nga tia eis teng mwo, nga fwa sifwil srike in oru exam luk ke yea toko.”

Mea sikyak? El eis teng su mwo emeet ke exam lal! Nine kiyel el lut na paye ka, tula lulalfongi lal nu sin met inutnut nukewa, a el tia sifwil sramsramkin kain in orekma inge nu sin met su mise tari. Tamba el lotela la Jeova el sapkin kut in tia “suk kasru sin met mise.” (Isaia 8:19) Lutlut ke Baibel akkeye lulalfongi lal Tamba la fwin el engunkin masap lun God, el fwa eis kutangla.​—Sam 1:1-3.

Na fuka sou lasr a met kawuk lasr su mise tari? Ya wanginla kutena fwinsrak nu selos? Jeova el mwulela la el fwa kasre kut su srakna moul, sayen ma inge el mwulela pa la el fwa kasru pa met puspus su oasr ke inkulyuku. Tokin met palu Isaia el akkalemye la wangin kutena ku lun met mise, loang akmwoye ke ma el simusla in sapta 26, fus 19: “Met mise lom fwa moul. . . . Ngetalik a on, komwos su muta in kutkutu!” Aok, kas palu el akkalemye pa la “met mise” elos fwa sifwil moulyuk.

Nunku akmwoye ka! Billion puspus sin met su motul ke inkulyuku fwa sifwil moulyuk! Paye la, Baibel el akkalemye la Jeova el “lungse” in sifwil akmoulyeyak met mise. (Job 14:14, 15) Ya mwulela nukewa inge tia ku in akpayeyuk? Jisus Kraist el lulalfongi na paye ke fwinsrak mwomwo inge, a el akuteye la met mise elos moul ye mutun Jeova.​—Luk 20:37, 38.

Ya kom lungse fwinsrak inge in oasr na paye ke insiom?c Kafweang in eis etauk sumwos ke Baibel. Kom fwin kafweang in lutlut, kom fwa akkeye na paye lulalfongi lom la Jeova el ku in kasru met moul a met mise, a mwulela nukewa lal “oaru a paye.”​—Fwakyuk 21:4, 5.

[Footnote]

[Siasing el ngar er a page 25]

Aok oasr kena lasr in sifwil liye sou lasr a kawuk lasr su mise tari

[Siasing el ngar er a page 26]

Ya met palu Samuel el tuku liki inkulyuk lun met mise a sramsram nu sin Togusra Soul?