Kafweang In Orekmakin Wain ke Inkanek Sumwos a Fwal

TONY, su akkalemyeyuk ke mutaweyen me lutlut se meet, el ku in engunkin akwuk mwomwo ke moul, fwin el insese la oasr ma upa puspus ke orekma lal in nimnim wain. Tusruktu, ke sripen el ku in numla wain su arlana yok a el tia srui, ke ma inge el lulalfongi mu mwo ma nukewa ke moul lal. Efu ku nunak lal inge tia sumwos?

Efu ku sulela lal inge el tia mwo. Sulela lal tia mwo ke sripen nimnim lal alukela ma fwal. Saap Tony el etu ku el nukin la, brain lal su karungin manol, nunak, a pulakin lal, tia orekma mwo fwin oasr tari alcohol yok ke manol. Fwin el numla wain yok, brain lal el arlana munas a tia ku in kasrel in oru sulela mwomwo.

Sripe akluo paenang Tony el nunku mu srakna mwo ma nukewa ke moul lal meyen el lungse na paye in tafwela na in oru nimnim lal. Allen, su akkalemyeyuk pa ke me lutlut se meeta, el fwak mu wangin pa ma upa lal ke mutawauk. El fwak: “Nga srike in mwukunla nimnim luk, a nga oru excuse pukanten a nga fwak pa mu tia alukela nimnim luk. Ma nga lungse pa in tia sisla nimnim luk.” Fwinne met puspus saye elos ku in liye la nimnim wain akkolukye tari moul lal Tony a Allen, tusruktu kais sie selos fwak mu srakna mwo ma nukewa. Aok, mokul luo inge enenu in oru me aksumwos in tulokinye ma upa ke nimnim lalos. Tusruktu kain in me aksumwos fuka elos enenu in oru?

Oru Me Aksumwos!

Met puspus su tila nimnim wain alukela ma fwal elos oru me aksumwos in fwal nu ke kas lun Jisus inge: “A mutom leyut fwin akkolukye kom, tipalla, a sisla liki kom. Tu mwo nu sum tu sie sin laan monum in tula, a tia monum nufon sisila nu in Gehenna.”​—Mattu 5:29, New World Translation.

Aok, Jisus el tia fwak mu sie met el enenu in supukla sie laan manol. Mo tia ouinge, a el orekmakin me pupulyuk la kut enenu in sisla kutena oiya koluk ke moul lasr su ku in akkolukye fototo lasr nu sin God. Paye la, ma inge tia fusrasr in oru. Tusruktu ma inge fwa karungin kut liki kain in nunak a oiya puspus su ku in oru kut in orekmakin wain alukela ma fwal. Ke ma inge, fwin oasr met su akkalemye nu sesr la kut orekmakin wain alukela ma fwal, lela kut in tia pulesru kas in esmakin inge, kut enenu in oru me aksumwos in tulokinye oiya koluk lasr inge.a Fwin arlana kalem la kom kofla kutongkomi sifwana ke nimnim lom, mwo kom in sisla ma inge a tia sifwilpa oru ke moul lom. Aok arlana upa ma inge a oru kom in arlana asor, tusruktu ma inge mwo liki na in akkolukye moul lom.

Fwinne kom tia sie met alcoholic, tusruktu ya kom lungse in orekmakin wain yok? Fwin ouinge, step mwomwo fuka kom ku in oru in kasre kom in orekmakin alcohol ke inkanek fwal a sumwos?

Kut Ku In Eis Kasru Oya

1. Akkalemye lulalfongi ke kuiyen pre su tuku ke inse pal nukewa. Baibel el akkalemye kas in kasru inge nu selos nukewa su lungse in akinsemwomwoye Jeova God: “In ma nu kemwa ke pre a kaifwe wi sang kulo, komwos in fwakak me siyuk lomwos nu sin God; a misla lun God, su alukela ma eteyuk nu kemwa, fwa liaung insiomwos a nunkomwos in Kraist Jisus.” (Filippai 4:6, 7) Ma fuka kom ku in pre ka in eis misla lun nunak?

Kom in paye in fwakak la oasr ma upa lom ke alcohol, sie ma upa su kom sifwana oru. Fwakak nu sin Jeova ma kom lungse in oru in aksumwosye ma upa lom ka a el fwa akinsemwomwoye kafweang lom in suk ke me kasru a in kasre kom in tia sun kutupa ma upa. “El su afwunye ma koluk lal fwa tia kapkapek, a el su fwakak a fwasr liki fwa eis kulang.” (Soakas 28:13) Jisus el fwak pa la kut ku in pre ouinge: “A tia kol kut in mel, a eiskutla liki ma koluk.” (Mattu 6:13) Tusruktu, fuka kom ku in akfwalye orekma lom nu ke pre lom, a kom ku in koneak oya me top nu ke me siyuk nukewa lom?

2. Eis ku ke Kas lun God. “Tu kas lun God moul a ku . . . a sa in akilen nunak a papu lun inse.” (Hibru 4:12) Met puspus su nim wain alukela ma fwal in pal meeta elos eis kasru ke inkanek lun rid lalos ke Baibel a in sifwilpa nunku yok ke ma elos rid len nukewa. “Insemwomwo met se su tia fwafwasryesr in papu lun met koluk,” met sim lun sam su sangeng sin God el simusla, “a el engunak in masap lun Jeova, a el nunkauk ke masap lal len a fong. . . . Ma nu kemwa el oru fwa kapkapek.”​—Sam 1:1-3.

Allen, el lutlut Baibel yurin Met Lo lun Jeova a ma inge akkeyel in sisla nimnim lal alukela ma fwal, a el fwak, “Nga lulalfongi yok la fwin tia ke kasru lun Baibel a akwuk mwomwo lun Baibel su oru ngan tui nimnim luk, ke pal inge nga mise tari.”

3. Akkeye oiya lom in sifwana leumi. Baibel el akkalemye la met srui in pal meeta elos aknasnasyeyuk tari moul lalos ke kasru lun “ngun lun God lasr” a elos ekla met Kristian. (1 Korint 6:9-11) Ke inkanek fuka? Elos eis kasru in sisla orekma lalos in nimnim alukela ma fwal a tukeni su arlana wowon ke elos akkeye sifwana leum fwelos, sie oiya mwomwo su eis me akkeye ke kasru lun ngun mutal lun God. “A komwos in tia srui ke wain, ke kain nimnim, me nimnim ku, a komwos in tingtinginu ke ngun.” (Efesus 5:18; Galetia 5:21-23) Jisus Kraist el mwulela la “Papa tumasr in kosrao el [fwa] sang ngun mutal nu selos su siyuk sel.” Ke ma inge, kafweang in “siyuk a a fwa etukot nu sumwos.”​—Luk 11:9, 13.

Nu selos nukewa su lungse in alu a kulansap nu sin Jeova ke inkanek mwo elos ku in akkeye oiyen sifwana leumi ke elos kafweang in rid a lutlutkin Baibel a in pre pal nukewa a tuku ke insie. Kom tia enenu in fuleak, a kom in lulalfongi ke mwulela inge su oasr ke Kas lun God: “El su taknelik nu ke ngun, sin ngun el fwa kosrani moul ma patpat. A lela kut in tia totola in oru mwo, tu in pal fwal kut fwa kosrani, kut fwin tia mulalla.”​—Galetia 6:8, 9.

4. Sulela asrouki mwomwo. “Fwufwasryesr yurin met lalmetmet, a kom fwa lalmetmet; a el su wi met lalfon fwa ngal ka.” (Soakas 13:20) Fwak nu sin met kawuk lom ke sulela mwomwo lom in tia orekmakin wain alukela ma fwal. Kas lun God el akkalemye kas in sensen inge la kom fwin sisla orekma lom in ‘nim wain alukela ma fwal, srui, wowon,’ kutu sin met kawuk lom elos fwa lut ka “a elos kaskas koluk lain komwos.” (1 Piter 4:3, 4) Kom in akpayeye la kom lungse in tila asrouki yurin met nukewa su ku in akmunasye sulela lom in tia nim wain alukela ma fwal.

5. Oakiye akwuk in tia nim wain yok. “A komwos in tia oana luman met fwal se inge; a komwos in ekla ke aksasu lun nunak lomwos, tu komwos in srike mea lungse lun God, su mwo a me akinsemwomwo a sumwoslanu.” (Rom 12:2) Arlana mwo kom fwin orekmakin akwuk mwomwo su oasr ke Kas lun God in kasre kom in oakiye akwuk lom in tia nim wain liki na in lela met kawuk lom ku “akwuk lun fwal se inge” in akkeye kom in nimnim alukela ma fwal, na kom fwa engunkin inkanek in moul su ku in akinsemwomwoye God. Tusruktu, kom ku in etu fuka lupan wain su fwal nu sum?

Kutena lupan wain su ku in akkolukye ku lom in oru sulela mwomwo a ku in akmunasye nunak lom, ma inge el alukela ma fwal nu sum. Ke ma inge kom fwin oru sulela lom in nim wain, tia mwo kom fwin nukin la piya ka limit ke lupan wain su kom lungse in orekmakin. Lela kom in paye nu sum sifwana ke kom tuni oiya lom ke nimnim lom. Mwo kom in oakiye sie limit na mwomwo su tia oru kom in srui, a tia oru kom in sifwilpa nimnim alukela ma fwal.

6. Lutlut in fwak mo. “A lela kas lomwos tu in, Aok, Aok; Mo, Mo.” (Mattu 5:37) Kom in lutlut in kulang in fwak mo a tia eis wain su met kawuk lom el sot nimom. “Lela kas lomwos in kulang pal e nu kemwa, solela ke sol, tu komwos fwa ku in etu fuka fwal in topuk nu sin kais sie met.”​—Kolosse 4:6.

7. Suk me kasru nu sum sifwana. Siyuk kasru sin met kawuk mwomwo su ku in akkeye sulela lom in tulokinye ma upa lom ke nim wain a sin met su ku in kasre kom in akkeye fototo lom nu sin God. “Luo mwo liki sie, tu oasr me mol mwo yurolos ke orekma lalos. Tu elos fwin ikori, sie a fwa srukak met kawuk lal.” (Ekklisiastis 4:9, 10; Jemes 5:14, 16) Ofus se inge su pangpang National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism el akkalemye kas in kasru inge: “Kafweang lom in aksrikyela lupan wain kom numla saap upa in oru. Siyuk sin sou a met kawuk puspus lom elos in kasre kom in akpayeye akwuk mwomwo lom inge.”

8. Kafweang in akpayeye sulela lom inge. “Komwos in met orekma ke kas lun God, a tia long mukena, tu komwos su ouinge sifwana kiapekomwosla. Tu el su suiye ma sap fwal, su sap lun sukosok a muta lu, a el tia met long ou el su mulkunla, tu el met oru su orekma, met ouinge fwa insemwomwo in orekma lal.”​—Jemes 1:22, 25.

Ma Upa Yok Puspus ke Nimnim Wain

Tia met nukewa su numla wain alukela ma fwal elos ekla alcoholic. Tusruktu oasr kutu met su numla wain yok, ku elos nimnim pal nukewa, paenang elos addicted tari nu ke wain yok. Ke sripen addiction nu ke wain ku alcohol el akkolukye mano a nunak, paenang kain in met inge oasr ma enenu yok lalos liki na in akkeye nunak lalos a lulalfongi lalos in eis kutangla in sisla nimnim alukela ma fwal. Allen el fwak: “Nga esam la ke pal sa nga mutawauk in tui nimnim luk ke alcohol, nga pulakin ngal upa ke monuk. Pa inge pal nga akilen la nga enenu in eis kain in akwuk ke ono in toeni nu ke me akkeye su tuku ke kas lun God su nga eis a orekmakin.”

Met nimnim puspus elos enenu me kasru su tuku ke akwuk lun ono in sang me akkeye nu ke orekma lalos in sisla nimnim lalos alukela ma fwal.b Kutu met enenu in kaul ke loom ono in unwela mas inge su pangpang withdrawal symptoms, a elos in eis kain ono in akwanginyela kena lalos in numla wain a in kasrelos in tia sifwil nimnim wain. Mwen nutin God el fwak: “Met ku elos tia enenu met ono, a met mas mukena.”​—Mark 2:17.

Oasr Ma Lane Puspus Fwin Orekmakin Kas in Kasru lun God Ka

Kas in kasru mwomwo su oasr in Baibel el tuku sin God paye, su lungse ma mwo emeet nu sesr. Kas in kasru lal ku in akinsemwomwoye kut ke pal inge oayepa nu tok ma patpat. Yea longoul akosr tokin Allen el sisla oiya koluk lal in nimnim alcohol, el esamak ouinge: “Arlana mwo in etu la nga ku in ekulla moul luk, a in lotela la Jeova el lungse in kasre yu in aksumwosye moul luk, a in etu la el kalem ke ma sikyak nu sik, el arlana mwo a kasre yu na paye.”

Ke ma inge, kom fwin tia ku in sisla nimnim lom a kom srakna lungse in oru, nik kom sa in fuleak a fwak mu wanginla fwinsrak lom in sisla ma inge. Allen a met puspus saye elos oana kom in pal somla, tusruktu elos kutangla in aksrikyela lupan wain su elos numla ku elos sisla na paye oiya koluk inge. Elos tia auli ka; a kom ku in pulakin pa ouinge kom fwin kafweang in oru.

Kom fwin oru sulela lom in nim kutu srisrik wain ku tia nim kutena lupan wain, kom in porongo kas mwomwo inge lun God: “O ke kom in nu porongo masap luk! Na misla lom oana sie infwal, a sumwosmwos lom oana noa in mwea.”​—Isaia 48:18.

[Footnote]

[Siasing el ngar er a page 8]

Ya Wanginla Karungin Luk Sifwana in Orekmakin Me Srui?

Kom ku in siyuk sum sifwana:

• Ya nga akyokye lupan wain su nga numla ke pal inge yok liki ma nga numla in pal somla?

• Ya nga nim wain pal pus ke pal inge yok liki meeta?

• Ya me nimnim nimuk ke pal inge el fokoko liki wain su nga numla in pal somla?

• Ya nga orekmakin me srui a wain in eisla liki yu me fosrnga ku ma upa puspus?

• Ya met in sou luk ku sie kawuk luk el akkalemye nunak lal mu nimnim luk el alukela na paye ma fwal?

• Ya nimnim luk orala ma upa nu sik ke loom, ke niyen orekma, ku ke pal nga som nu ke an saye?

• Ya upa nu sik in tia nim wain ke lusen wik se?

• Ya pulakin luk tia mwo fwin met saye elos fwasr liki orekmakin alcohol?

• Ya nga lungse in mwukunla nu sin met saye ke lupan wain ku me srui su nga numla?

Fwin me top lom pa aok ke sie ku pus liki nu ke kusensiyuk inge, kom enenu in aksumwosye in karungin me nimnim lom.

[Siasing el ngar er a page 9]

Oru Sulela Mwomwo ke Wain ku Alcohol

Meet liki kom nim wain, nunku ke kusensiyuk a kas in kasru nukewa inge:

• Ya fwal nu sik in nim piru ku wain, ku nga enenu in fwasr liki?

Kas in Kasru: Sie met su kofla in tui ke nimnim enenu in fwasr liki.

• Lupaka nga enenu in numla?

Kas in Kasru: Numla lupan wain su fwal nu sum a kom in tui meet liki wain el mutawauk in akmunasye nunak lom in oru sulela mwomwo.

• Ngea pal nga fwa nim wain?

Kas in Kasru: Nik kom nim wain kom fwin e utuk me kasrusr a kom fwin oru orekma su enenu in loang ka pal nukewa; tia meet liki in wi ke orekma nukewa ke alu; tia ke pal se mutan el putete; tia ke pal in nim kutena ono.

• Nga fwa nim wain oya?

Kas in Kasru: Ke an mwo a fwal; tia ke an lukma in okanla nimnim; tia ye mutun met nukewa su aktukulkulye ke me srui a wain.

• Nga ku in nim wain wi su?

Kas in Kasru: Nu sin met kawuk a sou su ku in kasru kom in tia nim wain yok; tia nu sin met nim su lungse in nimnim alukela ma fwal.

[Siasing el ngar er a page 10]

Sie Met Nimnim in Pal Meeta Eis Me Kasru Ke Kas lun God

Oasr sie mokul su pangpang Supot, in an Thailand, el lungse nimnim alukela ma fwal. Ke pal se meet el oru ma inge, el nimnim na ke eku. Kais kutu srisrik el mutamwauk in nimnim ke lututang a ke infwulwen len pa na. El nimnim meyen el lungse na in sruila. Tusruktu tokin kutu pal el mutamwauk in lutlut Baibel yurin Met Lo lun Jeova. Ke el lotela la srui el tia me akinsemwomwo nu sin Jeova God, Supot el tui in nimnim. Tusruktu, tokin kitin pal, el sifwilpa folok ke oiya koluk lal meeta a el sifwil nimnim alukela ma fwal. Sou lal elos arlana asor ka.

Tusruktu, Supot el srakna lungse Jeova a lungse in alu nu sel ke inkanek mwo a fwal. Kawuk lal Supot elos tafwela in sang kasru nu sel a akkeye mutan kiyel a tulik luo natul in orekmakin pal yok nu sel a in tia fuleak in kasrel. In pal se, kas in sensen su koneyukyuk in 1 Korint 6:10 la ‘met srui fwa tia eis usru lalos in togusrai lun God’ kasrel Supot in liye a akilen la orekma lal inge el arlana koluk. El akilen la el enenu in orala kafweang yok in kutangla ma upa lal in tia nimnim alukela ma fwal.

Ke pal inge Supot el lungse na paye in tui ke nimnim lal ke me srui. Ke saflaiye, ke ku lun ngun mutal lun God, ke me kasru lun Kas lun God, a ke kasru lun sou lal a congregation, Supot el akkeye lulalfongi lal a kutangla kena lal ke me nimnim. Sou lal elos arlana insemwomwo ke el mwulela moul lal nu sin God a baptaisla. Ke pal inge Supot el engunkin fototo mwomwo lal nu sin God su el lungse in engunkin pal nukewa, a el orekmakin pal lal in kasru pa met puspus in fototo nu sin God.