Nunak lun Met Kristian nu ke Fasin Puspus ke Funeral
YEN nukewa kom ku in long ke pusran met puspus su tung a asor yok. Met puspus su nukomang nuknuk sroalsroal elos tung tutaf, mulalla a putatla nu in foku ke sripen asor yok lalos. Mea ma orek ke an inge? Kain in oiya inge el orek ke funeral su oasr foko foko met su tukeni nu sie in akkalemye kas in wilkas lalos nu sin met mise.
Pus sin Met Lo lun Jeova elos muta in an puspus su met in sou lalos a met atulani lalos elos lulalfongi yok ke kain in alialu puspus a elos sangeng ke met mise. Million puspus sin met elos lulalfongi mu ke pal se sie met el mise, el ekla nu ke met in ngun se su eis ku in sang kasru ku in akkolukye met su moul. Kain in lulalfongi inge el orekmakinyuk ke fasin puspus lun funeral. Aok, tia koluk in akkalemye asor fwin sie met el mise. Oasr pal Jisus a met sap puspus lal elos akkalemye asor yok lalos ke mise lun met su elos lungse. (Jon 11:33-35, 38; Orekma 8:2; 9:39) Ne ouinge, elos tia akkalemye asor yok su alukela ma fwal oana ke metu oru in len lalos. (Luk 23:27, 28; 1 Tessalonika 4:13) Efu? Sie sripe u pa elos etu ma paye ke met mise.
Baibel el akkalemye kalem: “Tu met moul etu tu elos fwa mise, a met mise tia etu kutena ma . . . Lungse lalos, oana pa srunga lalos a sok lalos, tula omeet . . . Tu wangin orekma, ku ma kineuk, ku etauk, ku lalmetmet, in Hedis [inkalyuk lun metu], yen kom som nu we.” (Ekklisiastis 9:5, 6, 10) Fus in Baibel inge el akkalemye arlana kalem la fwin sie met el mise, wanginla etauk yurol paenang el tia ku in etu kutena ma. El tia ku in nunak, pula, sramsram, ku kalem ke kutena ma. Fuka kalem yok ke ma paye inge lun Baibel el sang kasru yok nu sin met Kristian ke elos oru funeral lun met mise lalos?
‘Komwos in Tia Kalye Kutena Ma Tia Nasnas’
Met Lo lun Jeova su tuku ke kain in sruf nukewa, a ke kain in oiyen moul nukewa, elos tia oru kutena fasin su kupasr a orekmakinyuk nu ke lulalfongi in nunku mu met mise elos srakna etu kutena ma a ku in kasrelos ku akkolukyelos ke moul lalos. Fasin puspus su oana ngetnget ke fong fon se in muta ke mano se su mise, tukeni nu sie ke pal in funeral in mongo, nim a orek me akengan, akfulatye len lun met su mise. Tusruktu orekma inge nukwa tia nasnas a tia me akinsemwomwoye God meyen ma inge nukewa el kupasr nu ke me luti kikiap lun dimon mu oasr ngun se su tia ku in mise. (Ezikiel 18:4) Met Kristian paye elos “tia ku in mongo ke ‘tebu lun Leum’ a tebu lun dimon,” tu elos in tia wi ke kain in fasin ouinge. (1 Korint 10:21) Elos akos masap inge: “Komwos in srikomwosla . . . a tia kalye kutena ma tia nasnas.” (2 Korint 6:17) Tusruktu, oasr pal tia fusrasr nu sin sie met in srella liki kain in fasin inge.
Metu elos lulalfongi la ngunin met mise fwa tia insemwomwo fwin fasin ka el tia orek. Fwin met in sou elos tia akpayeye kain in fasin puspus inge, met puspus ke mura lalos lulalfongi mu elos nukewa fwa sun kain in me selnga ku oasr ma upa fwa sikyak nu selos. Ke sripen elos srunga in wi ke kain in fasin lun funeral inge, paenang Met Lo lun Jeova puspus elos akkolukyeyuk, akmwekinyeyuk, a met nukewa su muta in an inge a met in sou lalos elos nunku mu arlana fwal in luselosla liki mura san. Oasr pal puspus, met su tia wi ke lulalfongi lasr elos tuyuk a lain akwuk ke funeral lun sie Met Lo lun Jeova su mise. A elos tulokinye met lo in oru akwuk mwomwo lalos ke funeral se inge, a met selulalfongi elos kafweang in orekmakin fasin lalos ke funeral ke met mise. Ke ma inge, fuka kut ku in fwasr liki me akukuin lulap a me fos yok nu selos su lulalfongi yok ke fasin puspus ke met mise mu akwuk lalos enenu in orek su tia akinsemwomwoye Jeova God? Yok sripe liki na ma inge, pa mea kut ku in oru in sang karungin kut sifwana liki kain in fasin a orekma nukewa su tia nasnas a fwa ku in kunausla fototo lasr nu sin Jeova?
Akkalemye in Kalem Sulela Nukewa Lom
Ke kutu an puspus, oasr fasin ma orek pal nukewa sin met matou ke sie sruf, uncle ku cousin puspus elos in ku in wi oru tukeni lalos in oru sulela nu ke akwuk su fwa orek ke funeral lun met su mise. Ke ma inge, sie met Kristian oaru el enenu in akkalemye in kalem la Met Lo lun Jeova elos oru akwuk nu ke funeral in fwal nu ke akwuk mwomwo lun Baibel. (2 Korint 6:14-16) Ma nukewa su fwa orek ke funeral lun sie met Kristian el tia enenu in aktukulkulye conscience lun met lili nukewa ku met saye su etu ke ma kut lulalfongi ka a ma kut luti ke oiyen met mise.
Fwin sou lun met lo elos siyuk sin met ke congregation in oru sramsram ke funeral, met elder nukewa elos ku in sang kas in kasru a in kasru met puspus ke sou su lulalfongi elos in kalem ke akwuk mwomwo lun Baibel su ku in orekmakinyuk nu ke funeral, in akpayeye la akwuk nukewa ke funeral su fwa orek el fwal nu ke masap lun ma Simusla. Fwin oasr kutu met su tia Met Lo elos lungse in orekmakin akwuk su tia mwo a fwal, arlana yok sripe in tu na ku a pulaik in akuteye ke akwuk lasr oana met Kristian ke inkanek kulang a efwal. (1 Piter 3:15) Na fuka fwin met matou, a sou puspus su tia lulalfongi elos srakna lungse in oru fasin puspus su tia mwo a fwal nu ke akwuk nukewa inge? Fwin ouinge met nukewa in sou su lulalfongi elos ku in oru sulela lalos in som liki funeral se inge a liki akwuk nukewa su fwa orek nu ke met mise san. (1 Korint 10:20) Fwin ma inge sikyak, sie me sramsram ke funeral ku in orek ke Kingdom Hall ku ke kutena an su fwal a mwo in sang me kasru mwomwo a “parak lun ma simusla” nu selos su pulakin asor yok ke mise lun met su elos lungse. (Rom 15:4) Fwinne monun met mise el wangin we, kain in akwuk inge el fwal a mwo. (Duteronomi 34:5, 6, 8) Orekma in kunausla akwuk fwal a mwo lun met selulalfongi ku in akyokye asor lasr. Tusruktu kut ku in eis me akkeye ke sripen kut etu la Jeova el etu pa la kut lungse na paye in oru ma sumwos, a el ku in ase nu sesr “yoklanu lun ku.”—2 Korint 4:7.
Simusla Akwuk Mwo Kom Lungse in Akpayeye
Fwin sie met el simusla akwuk su el lungse in akpayeyuk nu ke akwuk nukewa ke funeral lal, ma inge ku in sang me kasru yok in akuteye nu sin met in sou su tia Met Lo, meyen elos ku in akfulatye ma lungse lun met se inge su mise. El enenu in simusla akwuk nu ke me sramsram ke funeral su fwa orek, ngea a piya an ma inge fwa orek we, a la su oasr sumwos a ku nu ka in akpayeye akwuk a in liuang orekma nukewa ka. (Genesis 50:5) Arlana mwo fwin el signiye ma simusla inge a in oasr kutu met in signiye pa ka in oana met lo nu ka. Elos nukewa su orala plan ku akwuk nu ke pal fwasru ke inkanek kalem, wi etauk a lalmetmet fwal nu ke akwuk mwomwo lun Baibel elos etu la elos tia enenu in sano nu ke pal se elos matou tari ku sun mas upa meet liki akpayeyuk akwuk yok sripe se inge.—Soakas 22:3; Ekklisiastis 9:12.
Kutu met lili elos tia arlana insemwomwo in simusla ma lungse lalos ka. Tusruktu, fwin sie met Kristian el orala ma inge, el ku in akkalemye la oasr lulalfongi fukoko lal a el nunku yok ke ma lun met ngie. (Filippai 2:4) Arlana mwo fwin el sifwana pa orala ma simusla ke ma lungse lal ke el srakna moul liki na fwin el tia oru. A fwin el tia oru, a el mise, upa nu sin met nukewa in sou lal su asor yok in akpayeye ma lungse lal fwin wangin ma simusla. Met in sou lal elos ku in sun me kaifwe upa sin sou lalos su tia lulalfongi in wi oru akwuk ku fasin su tia fwal a tia mwo su met mise el tia insese ka a tia lulalfongi ka.
Liuang in Oasr Akwuk Mwo a Fwal Ke Funeral
Met puspus yen nukewa elos lulalfongi la enenu in oasr met puspus su wi ke funeral a enenu in oasr kain in ma saok puspus orekmakinyuk nu ka in tia purakak mulat lun met su mise, ku ngunin sou puspus lalos su mise tari. Kutu met elos orekmakin ke funeral ma “mwolanu lusrongten lun moul” lalos in akkalemye nu sin met puspus la elos lungse sou lalos su mise, ku in akkalemye la oasr ma puspus lalos. (1 Jon 2:16) Elos orekmakin pal a kafweang yok lalos, a oayepa ma saok puspus lalos in oru nu sin met mise sie funeral “fwal a mwo.” Oasr pa akwuk orek in tia sa pakpuki monin met mise a oan u ke lusen len puspus ku wik puspus. Elos oru ma inge in eis mani in sang moli ma eneneyuk nu ke funeral wekunang molin oaksok in us monin met mise a sou lal nu ke tuka lal in orek funeral we. Ke pal puspus metu elos nawela sie loom tu met puspus in orek tukeni lalos we, ku tata mas a monin met mise fwa akkalemyeyuk nu sin met nukewa. Met kawuk puspus a met in sou puspus su tuku in akkalemye pa asor lalos elos wi pa mongo a elos muta ke loom se inge. Fwin monin met mise tia sa in pakpuki, ku fwinne tokin monin met mise pakpuki tari, metu elos srakna oru tata mas lalos ke len puspus, paenang ma inge sang kutupa ma upa nu sin sou lun met mise. Nu sin met Kristian nukewa su sou lalos mise, elos enenu in orekmakin ma saok lalos ke inkanek mwo a fwal elos in tia sun ma upa ke akwuk lalos in alu a orekma nu sin God.—Filippai 1:10.
Met Kristian nukewa su mwo oiyelos ye mutun God a fukoko lulalfongi lalos ku in akilen la arlana mwo elos in tia wi ke kain in fasin inge su alukela ma fwal fwin orek sin met nukewa su tia etu a tia nunku ke akwuk mwomwo nukewa lun God. Kut etu la fasin su tia mwo a tia fwal nu ke ma simusla a ke kain in orekma nukewa su ‘tia ma sin God me, a ma sin fwalu me, a fwa wanginla.’ (1 Jon 2:15-17) Kut enenu in arlana taran in tia akkalemye pa oiyen met lun fwal se inge su lungse in alein a lungse in akkalemye la elos mwo liki met ngie. (Galetia 5:26) Oasr experience puspus su akkalemye la fwin sangeng ke met mise pa yok sripe nu ke fasin lun anu a ke moul lalos, fwa ku in paenang in oasr u lulap lun met puspus su wi ke funeral fwin anu in tia ku in karunginyuk mwo. A ke sripe inge arlana upa in liyeyukyang akwuk nukewa ka meyen met nukewa oru ma lungse lalos sifwana alukela ma fwal. Orekma in akfulatye a in sramsram a in kisekin kutena me kise nu sin met mise ku in fusrasr in oru met selulalfongi in wi ke kain in orekma fokfok nukewa. Ke kain in funeral inge, metu elos ku in tung tutaf, elos kal ku ek monin met mise, elos sramsram nu sin met mise oana ke elos sramsram nu sin met moul, a sang mani a kutu pa ma nu ke monin met mise. Fwin ma inge fwa orek ke sie funeral ke sou lun sie Met Lo Kristian, ma inge ku in sang me akkoluk upa nu ke inen Jeova a ke u lun met nukewa lal.—1 Piter 1:14-16.
Etauk paye lasr ke oiyen met mise ase pulaik nu sesr in oru funeral lasr la wangin kutena fasin lun fwalu ka. (Efesus 4:17-19) Fwinne Jisus pa met yok se emeet su moul fwin fwalu, met tuma lutlut lal elos puknilye ke inkanek mwo a fwal. (Jon 19:40-42) Nu selos nukewa su “nunak lun Kraist” oasr yurolos, elos liye la sie funeral fusrasr el arlana mwo a fwal a tia me mwekin. (1 Korint 2:16) Paye la, in akpayeye funeral lun sie met Kristian el fusrasr, mwo a fwal a pa inge inkanek mwo emeet in tia oru fasin su tia fwal nu ke ma Simusla. A in oasr akwuk a oiya mwo, su fwal nu sin met nukewa su lungse God.
Tokin Met Mise Pakpuki Tari
Ke pal puspus fasin ke funeral srakna orek fwinne tokin monin met mise pakpuki tari. Ke kutu an, ma upa nukewa inmasrlon sou puspus aksumwosyeyuk a elos nunak munas nu sin sie sin sie meyen elos lulalfongi la ngunin met mise el insemwomwo ka. Ke sie me pupulyuk, ke kutu tuka metu elos orekmakin eot coral sang takla raunella inkalyuku, a elos fwak mu ma inge el akul nu ke nunak munas. Met puspus elos lulalfongi mu fwin fasin se inge tia orek, ngunin met mise fwa kasrkusrak nu selos.
Met Kristian paye elos etu ke oiyen met mise, a elos tia sangeng selos. (Ekklisiastis 9:5, 10) Ke ma inge, met Kristian nukewa elos etu la akwuk puspus ke funeral el kupasr nu ke me luti kikiap la oasr ngunin met su tia ku in mise, paenang tia fwal nu selos in orek akwuk inge. Fwin elos wi oru kutena fasin su kunausla akwuk mwomwo lun Baibel el akkalemye la wangin sunak lalos nu sin God a elos tia nunku ke conscience lun met lili wiyelos su alu pa nu sin Jeova.
Lela Met Nukewa in Liye Ke Ma su Tia Oana Sie
Kut arlana insemwomwo meyen kut sukosokla tari liki kain in nunak in aksangeng nu ke met mise su met puspus elos srakna oasr ka meyen elos tia etu ke ma paye. (Jon 8:32) In “oana tulik nutin kalem,” kut akkalemye asor lasr ke inkanek su akkalemye la kut etu ma paye, ke sie inkanek su fwal, mwo oiya, a kut tia arlana asor ke kasru lun fwinsrak lasr ke sifwil moulyuk. (Efesus 5:8; Jon 5:28, 29) Fwinsrak mwomwo inge el ku in kasre kut in tia akkalemye kain in asor yok su liyeyuk pal nukewa yurin met nukewa “su wangin fwinsrak lalos.” (1 Tessalonika 4:13) Ma inge fwa akkeye kut in pulaik in tu ku ke alu paye, a in tia fuleak ke sripen nunak in sangeng sin met.—1 Piter 3:13, 14.
Orekma lasr in akos akwuk mwomwo lun Baibel ku in sang pal mwomwo nu sin met puspus in ‘akilen ma tia oana sie inmasrlon met su orekma nu sin God a met su tia orekma nu sel.’ (Malakai 3:18) Ke pal na fototo fwasru, ke sie len, mise fwa wanginla. (Fwakyuk 21:4) Ke kut sano nu ke pal se su God el fwa akpayeye mwulela nukewa lal inge, lela kut in akpayeye nu sin Jeova la wangin metasr, wangin tunasr, a kut srikutla tari liki fwal koluk se inge ke inkanek nukewa a ke fasin nukewa lun fwal se inge su tia akfulatye God.—2 Piter 3:14.
[Picture on page 30]
Sie inkanek mwo a lalmetmet pa kut fwin simusla ma lungse lasr nukewa ke akwuk lun funeral