Kas lun Jeova el Moul

Kas Fulat su Tuku ke Leta nu sel Taitus, Failimon, a nu sin Met Hibru

TOKIN met sap Poul el aksukosokyeyukla liki niyen prison ke pal se meet in an Rom in yea 61 C.E., el som nu ke tuka lun an Krit. Ke pal se Poul el liye la met lili nukewa ke congregation in an Krit elos enenu in akkeye fototo lalos nu sin Jeova paenang el sapkin Taitus elan muta yurolos. Tok, saap ke pal se el oasr in an Masedonia, Poul el simusla leta nu sel Taitus in sang kas in kasru nu sel ke inkanek mwo in akpayeye kunokon lal a in akkalemye ke leta lal la Taitus el srusrngiyuki sel Poul in oru orekma in kulansap we.

Meet liki pal inge, tia pat meet liki el aksukosokyeyukla liki an prison in yea 61 C.E., Poul el simusla leta nu sel Failimon, sie met Kristian su muta in an Kolosse. Leta se lal inge el oana sie leta nu sin sie met kawuk.

In yea 61 C.E., Poul el simusla pa leta nu sin Met Hibru nukewa su met Kristian fwin an Judia, a el akkalemye ke leta se inge la akwuk ke alu lun met Kristian el mwo liki akwuk ke alu lun met Ju. Oasr kas in kasru mwomwo nu sesr ke leta tolu inge.​—Hibru 4:12.

KAFWEANG IN SUMWOS KE LULALFONGI PAL NUKEWA

(Taitus 1:1–3:15)

Tokin el sang kas in kasru ke inkanek fwal in “sulela a srusrngiye met elder in siti nukewa,” Poul el sang kas in kai nu sel Taitus elan kafweang in “kaifwelos ku, tu elos fwa sumwos in lulalfongi.” El kaifwe met lili nukewa ke congregation in an Krit elos in “lafwekin ma koluk . . . a . . . in moul sumwos, a sumwosmwos.”​—Taitus 1:5, 10-13; 2:12.

Poul el sang kutupa kas in kai in kasru brother puspus in an Krit tu elos in sumwos ke lulalfongi. El sapkin Taitus el an “karungunul liki me siyuk lalfon . . . a anwuk ke Masap.”​—Taitus 3:9.

Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:

1:15​—Ke inkanek fuka “ma nukewa su nasnas nu selos su nasnas,” tusruktu wangin ma nasnas “nu selos su fokfok a selulalfongi”? In kalem ke me top nu ka kut enenu in kalem la mea Poul el lungse in akkalemye ke kas se inge “ma nukewa.” El sramsramkin, tia ke ma puspus su Kas lun God el akkalemye oana ma koluk, tusruktu el sramsramkin ke ma puspus su met nukewa su longol elos ku in orekmakin ke nunak a pulakin lalos ku conscience in oru sulela lalos. Nu sin sie met su nunak lal el fwal nu ke akwuk sumwosmwos lun God, ma puspus inge el nasnas. El tia oana sie nu sin met su nunak lal el koluk a ella ku conscience lal el fokfok.a

3:5​—Fuka met Kristian akmusrala elos ‘langoyukla ke owo’ a ‘aksasuyeyuk ke ngun mutal’? Elos ‘langoyukla ke owo’ ke sripen God el owo, ku aknasnasyelosla ke sran Jisus ke inkanek lun me kise lun lango. Elos ‘aksasuyeyuk ke ngun mutal’ meyen elos ma “orekla sasu” oana tulik nutin God ke ngun.​—2 Korint 5:17.

Me Lutlut Nu Sesr:

1:10-13; 2:15. Met Kristian su oasr kunokon in liaung el enenu in akkalemye pulaik ke elos aksumwosye ma koluk ke congregation.

2:3-5. In oana ke century se meet, met lili mutan wiyesr ke pal inge elos enenu in “fwal in orekma lalos, tia met utuk in masrol ku met srui ke wain, a elos in met luti ke ma mwo.” Ke inkanek inge elos ku in luti kais sie “mutan fwusr” ke congregation.

3:8, 14. Kut fwin liaung nunak lasr in “oru orekma mwo” el “yok sripe” meyen ma inge kasre kut in oasr fwako mwo puspus ke orekma in kulansap nu sin God a kasre kut in srela liki akwuk koluk lun fwalu.

SANG ME KAIFWE “FWAL NU KE LUNGSE”

(Failimon 1-25)

Failimon el kaksakinyeyuk ke sripen el sie me srikasrak mwo ke “lungse a lulalfongi.” Ke sripen el me akkeye yok nu sin met Kristian nukewa paenang ma inge sang “engan a parak lulap” nu sel Poul.​—Failimon 4, 5, 7.

In akkalemye me srikasrak nu sin met liaung nukewa, Poul el akkalemye sie akwuk mwomwo kel Onesimus ke el sang kas in akkeye a kas in kai mwomwo fwal nu “ke lungse.” El fwak nu sel Failimon: “Ke nga lulalfongi akos lom, nga sim nu sum, a etu tu kom fwa oru yok liki ma nga fwak.”​—Failimon 8, 9, 21.

Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:

10, 11, 18​—Ke oiya fuka Onesimus el “wangin sripe” in pal meeta a tok “oasr sripel”? Onesimus el sie met kos su srunga in kulansap a el kaengla liki loom sel Failimon in an Kolosse a el som nu Rom. Saap, Onesimus el pusrala ma saok lun leum lal elan ku in orekmakin ke fwufwasryesr lal su oasr ke lusen mail 900. Aok, el sie met su wangin sripe nu sel Failimon. Tusruktu, in an Rom, Poul el kasrel Onesimus in ekla oana sie met Kristian. Met kos inge su in pal meeta el “wangin sripe” a tok “oasr sripel” meyen el ekla met Kristian.

15, 16​—Efu ku Poul el tia sapkin Failimon elan aksukosokyel Onesimus? Poul el lungse in akpayeye kunokon lal in ‘sulkakin togusrai lun God a in luti ma puspus ke Leum Jisus Kraist.’ Ke ma inge, el oru sulela lal in tia wi ke orekma in aksumwosye kutena akwuk ke moul lun met saye, oana ke akwuk lun met kulansap ku met kos.​—Orekma 28:31.

Me Lutlut Nu Sesr:

2. Failimon el inse mulala in lela congregation in orekmakin loom sel ke meeting nukewa. Sie kunokon na mwomwo fwin toeni nu ke orekma lun forfor el orek ke loom sesr.​—Rom 16:5; Kolosse 4:15.

4-7. Kut enenu in sang kas in kaksak nu sin met lili wiyesr su akkalemye me srikasrak mwo ke lulalfongi a in akkalemye lungse.

15, 16. Ma upa puspus su sikyak ke moul lasr tia enenu in oru kut in arulanu fosngala ka. Saap ma upa su sikyak inge ku in orala fwako mwomwo, oana ke ma sikyak nu sel Onesimus.

21. Poul el etu la Failimon el fwa sang nunak munas nu sel Onesimus. Kut enenu pa in sang nunak munas nu sin sie met lili wiyesr su aktoasrye kut.​—Mattu 6:14.

“AKWOT NU KE SUMWOSMWOSLANU”

(Hibru 1:1–13:25)

In sang me akpayeye la lulalfongi nu ke me kise lun Jisus el mwo liki orekma lun Masap, Poul el akkalemye yok ke mwoiyen Met su Oakiye alu paye, ke orekma lal oana met tol, ke me kise lal, a ke mwuleang sasu. (Hibru 3:1-3; 7:1-3, 22; 8:6; 9:11-14, 25, 26) Kain in etauk inge el kasru met Kristian Hibru nukewa in muteng ke me kalyai su elos sun ke poun met Ju puspus. Poul el kaifwe met Hibru su welul ke lulalfongi in “akwot nu ke sumwosmwoslanu.”​—Hibru 6:1.

Efu ku lulalfongi el yok sripe nu sin met Kristian? “A fwin wangin lulalfongi met elos koflanu akinsemwomwoye God,” Poul el simusla. El akkeye met Kristian Hibru nukewa: “Lela kut in moniyuk in kasrusr lun akutun, su filiyuki tari ye mutasr.”​—Hibru 11:6; 12:1.

Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:

2:14, 15​—Ke sripen “ku lun mise” oasr yurol Setan, ya ma inge kalmekin la el ku in uniye kutena met su el lungse in anwuki? Mo, el tia. Tusruktu, mutamwauk ke pal se su Setan el orala ma koluk in Eden, kas kikiap lal el oru met puspus in mise ka meyen Adam el orala ma koluk a el passela ku sang ma koluk a mise nu sin met nukewa. (Rom 5:12) Sayen ma inge, met nukewa su oru ma lungse lun Setan elos oru me kalyai nu sin met kulansap lun God a anwuki elos, oana ma elos oru nu sin Jisus. Tusruktu ma inge tia kalmekin la oasr ku lulap lal Setan in uniye kutena met su el lunge in anwuki. Fwin paye ma inge, wangin alolo ka la el kunausla tari met kulansap lun Jeova in pal somla. Jeova el karungin met kulansap lal oana sie u a el tia lela Setan in kunauselosla. Fwinne oasr pal God el fulela la kutu sesr in mise ke sripen me kalyai upa lal Setan, kut ku in lulalfongi la God el fwa akwanginyela kutena me akkoluk su orek nu sesr.

4:9-11​—Fuka kut ku in “ilyuk nu in mongla lun [God]”? Ke saflaiyen len akonkosr in orala ma nukewa, God el mongla in orala mao a el etu la akwuk lal ke fwalu a nu sin metu fwa akpayeyuk. (Genesis 1:28; 2:2, 3) Kut “ilyuk nu in mongla” se inge kut fwin tui in oru kutena orekma in akinsemwomwoye kut sifwana a kut fwin eis a lulalfongi ke akwuk lun God ke kise lun me lango nu ke molela lasr. Ke sripen kut akkalemye lulalfongi nu sin Jeova a kut inse mulala in akos Mwen natul a tia oru orekma lasr sifwana, paenang kut engankin me insemwomwo puspus su ase me akkeye a me mongla yok len nukewa.​—Mattu 11:28-30.

11:10, 13-16​—Mea se inge “siti” su Ebream el sano? Siti se inge el tia siti paye, a el me pupulyuk. Ebream el sano ke “Jerusalem lung,” su Jisus Kraist a met 144,000 su fwa welul in kol wi ka. Met nukewa inge su welul in kol fwin tron lalos in kosrao el sramsramkinyuk pa oana “siti mutal, Jerusalem sasu.” (Hibru 12:22; Fwakyuk 14:1; 21:2) Ebream el ngetla nu ke pal fwasru nu ke moul ye kolyuk lun Togusrai lun God.

12:2​—Mea se inge “engan su filiyuki ye mutal [Jisus]” a ke sripe se inge el “keok fwin sak soko”? Me engan se inge pa insemwomwo lal in liye la mea orekma in luti lal el akpayeye. Wekunang orekma in akmutalye inen Jeova, a in akfulatye sumwos lun God in kol, a in molela met liki mise ke el kisekin moul lal oana me lango. Jisus el ngetla nu ke me insemwomwo in oru kolyuk lal oana Togusra a in orekma oana sie met Tol Fulat in akinsemwomwoye metu.

13:20​—Efu ku mwuleang sasu el sramsramkinyuk oana ma se su ku in oan “ma patpat”? Ke sripe tolu: (1) Ma inge fwa tia aolyukla, (2) ma nukewa su ma inge akpayeyuk nu ka el oasr pal nukewa, a (3) “sip ngie” elos fwa tafwela in eis ma lane a me insemwomwo ke akwuk lun mwuleang sasu tokin Armagedun.​—Jon 10:16.

Me Lutlut Nu Sesr:

5:14. Kut enenu ni moniyuk in lutlutkin Kas lun God, Baibel, a orekmakin ma kut lotela ka. Wangin inkanek saye in akpaye “ku lun nunak lasr in akilen ma mwo a ma koluk.”​—1 Korint 2:10.

6:17-19. Fwin me fwinsrak lasr el arulanu fwal nu ke mwulela lun God, ma inge fwa kasre kut in fwasr pal nukewa ke inkanek lun ma paye.

12:3, 4. Kut enenu in kapkapek oana sie met Kristian in fukoko ke lulalfongi a akkeye oiya lasr tu kut in muteng ke ma upa nukewa. A kut tia enenu in ‘totola a mulala ke moul lasr’ ke sripen kutu me srufwe ku me lain su kut fwa ku in sun. Kut enenu in tu na ku nu ke pal se su “sra” suror liki kut, su kalme pa nu ke kut mise.​—Hibru 10:36-39.

12:13-15. Kut fwa tia lela “kutena oka men,” ku kutena met ke congregation su lungse in suk ke ma tafongla ke akwuk nukewa su orek, in tulokinkuti in tia ‘orala inkanek sumwos nu ke niyesr.’

12:26-28. “Ma su orekla” ke poun kutena met a tia ke poun God, oana akwuk puspus ke pal inge, oayepa “kosrao” su koluk e fwa mokleyukla a wanginla. Fwin ma inge sikyuk, “ma su tia mokleyuk,” su kalmekin nu ke Togusrai a met nukewa su oaru ke kolyuk lun ma inge, elos fwa moliyukla. Arulanu yok sripe kut in sulkakin Togusrai ke inkanek moniyuk a moulkin akwuk mwomwo lun ma inge!

13:7, 17. Kut fwin loang akmwoye nu ke kas in kasru inge in akos a akpusiselye kut nu sin met nukewa ke congregation fwa kasre kut in akkalemye sie oiya mwomwo su lungse in akesrui.

[Footnote]