Me Akengan Mwomwo Oasr Me Akkeye Ka
“Ke ma inge, komwos fwin mongo, ku nim, ku oru kutena ma, komwos oru ma nu kemwa nu ke mwolanu lun God.”—1 KORINT 10:31.
1, 2. Efu ku kain in orekma nukemwa su oasr me insemwomwo ka ku in liyeyuk oana “me sang lun God,” tusruktu mea kas in sensen yok Baibel el akkalemye?
KUT lungse pal nukemwa in wi ke orekma puspus su oru kut in insemwomwo. God lasr su insemwomwo, Jeova el lungse kut in engankin moul, a el orala inkanek puspus in akenganye moul. (1 Timote 1:11; 6:17) Togusra Solomon sie met lalmetmet el simusla: “Nga etu tu wangin sie ma mwo . . . liki in engun . . . a ouyepa tu kais sie met fwa mongo a nim, a engun ke ma mwo in orekma lal nu kemwa. Pa inge me sang lun God.”—Ekklisiastis 3:12, 13.
2 Oasr kain in me insemwomwo nu sin sie met ke pal se el muta nunku a liye fwokun orekma mwo nukemwa lal su oana sie ma su ku in sang me insemwomwo yok nu ke asrouki lal nu sin sou ku met kawuk puspus lal. Kain in me insemwomwo inge ku in nunkeyuk nu ke sie “me sang lun God.” Paye la, me sang mwomwo inge ma tuku sin Met Orekutla su el tia lela nu sesr in oru ke inkanek sukosok in wi ke kutena me akengan su orek alukela ma fwal. Baibel el selngawi ku lain kain in orekma koluk nukemwa lun srui, kain mongo, a orekma lun kosro, el sang kas in sensen nu sin met nukemwa su oru kain in orekma koluk inge la elos “fwa tia usrui togusrai lun God.”—1 Korint 6:9, 10; Soakas 23:20, 21; 1 Piter 4:1-4.
3. Mea fwa kasre kut in tia motul in ngun pal nukemwa a in tupan ke len lulap lun Jeova?
3 Ke len safla inge oasr ma upa puspus, su met Kristian elos sun paenang elos enenu in akkalemye inkanek lalmetmet ke moul lalos ke fwal koluk se inge a in tia etawi orekma koluk lun fwal se inge. (Jon 17:15, 16) In oana ma palyeyuk tari, met puspus ke pal safla inge elos “lungse me akengan yok liki lungse God” paenang elos “tia etu” ke me akpayeye puspus la “ongoiye lulap” el arulanu apkurun in sikyak. (2 Timote 3:4, 5; Mattu 24:21, 37-39) Jisus el sang kas in sensen nu sin met tuma lutlut nukemwa lal: “A komwos in sifwana sismouk, saap insiomwos sesesla ke oasras, a srui, a nunkala lun fwal se inge, a len sa sa tuku nu fwomwos oana sie me kaisrip.” (Luk 21:34, 35) In oana met kulansap lun God, kut lungse na paye in porongo kas in sensen lun Jisus. A tia oana nunak lun met puspus lun fwalu su raunikutla, meyen kut “tupanul” Jeova. Kut arlana kaifweang in tia motul in ngun a in nunku pal nukemwa ke len lulap lun Jeova.—Zefenaia 3:8; Luk 21:36.
4. (a) Efu ku upa in koneak me akengan fwal? (b) Kas in kai fuka su oasr in Efesus 5:15, 16 kut lungse in orekmakin?
4 In fwasr liki orekma koluk nukemwa lun fwalu tia ma fusasr se, ke sripen Devil el oru ma nukemwa inge in arulanu mwo a fusrasr in eis. Arulanu upa nu sesr yokna kut fwin suk me akengan. Me akengan puspus su oasr fwin fwalu orekla in sang purakak lungse nu ke “lung lun ikwe.” (1 Piter 2:11) Me akengan koluk puspus oasr in an su met puspus elos muta we, tusruktu ma inge ku pa in sun ku sikyak pa ke loom sin met ke inkanek lun me rid puspus, TV, ke Internet, a video pukanten. Ke ma inge, Kas lun God el sang kas in kai mwomwo nu sin met Kristian: “Ke ma inge, komwos in arulanu liaung oiyen fwafwasryesr lomwos, tia oana met nukin, a oana met lalmetmet, molela pal tu len koluk.” (Efesus 5:15, 16) Kut fwin akos ke inkanek paye kas in kai inge kut fwa ku in karungin kut liki me akengan koluk in tia kiapekutla, ku in tia sang pal yok lasr nu ka, aok, ma inge ku in kunausla futoto lasr nu sin Jeova, a saflaiya kunaus kut la!—Jemes 1:14, 15.
5. Kut ku in eis mongla yok lasr ke orekma fuka?
5 Ke sripen met Kristian elos moulkin moul kafofo, paenang elos etu la oasr me enenu nu selos in engankin kutu orekma su ku in sang me akengan a me akinsemwomwo nu selos. Paye la, Ekklisiastis 3:4 el akkalemye la oasr “pal in israsr” a “pal in onsrosro.” Ke ma inge Baibel el tia akkalemye mu me akengan el sie orekma su enenu in eisla pal yok nu ka. Tusruktu me akengan el enenu in me akkeye kut, a tia in me akkoluk ye oiyen moul in ngun lasr ku in kosrala orekma nukemwa lasr in alu nu sin God. Met Kristian nukemwa su matu in ngun elos etu ke experience lalos la insemwomwo yok el tuku ke orekma in sang me kasru nu sin met puspus. Elos nunku a suk in oru meet ma lungse lun Jeova ke moul lalos a ke sripe inge elos ku in pulakin ‘mongla paye ke ngunelos’ in eis srenenu mwo lun Jisus.—Mattu 11:29, 30; Orekma 20:35.
Sulela Me Akengan Fwal
6, 7. Mea ku in kasre kom in oru sulela ke me akengan fwal a sufwal?
6 Kut ku in etu fuka kain in me akengan fwal nu sin met Kristian? Papa a nine elos sang me kasru nu sin tulik natulos a met elder elos sang kasru pa fwin eneneyuk. Paye la, tia enenu nu sin met lili elos in fwak nu sesr la sie buk, petsa mukuikui, me sritel, dance, ku on el tia mwo. Poul el fwak la “met matu . . . su pala ka [pala in orekmakin ku in nunak lalos, NW] a ku in akilen ma mwo a ma koluk.” (Hibru 5:14; 1 Korint 14:20) Baibel el orala akwuk mwomwo su ku in sang me kasru. Nunak ku pulakin lom, su akpayeyuk ku lutiyuk ke Kas lun God, fwa kasre kom fwin kom loang mwo nu ke ma inge.—1 Timote 1:19.
7 Jisus el fwak la “saku eteyuk ke fwako.” (Mattu 12:33) Fwin sie me akengan el orala fwako koluk lun orekma sulallel, orekma lun kosro, ku orekma lun enutnut, ma inge enenu in sisila ku in tia orek. Ma inge tia pa fwal fwin el aksensenye moul ku mano fukoko lun sie met, a fwin ma inge orala ma upa nu ke akwuk lun mani ku sang me akasor, ku fwin el me aktukulkul nu sin met puspus. Met sap Poul el sang kas in sensen nu sesr la kut fwin akngalye nunak ku pulakin lun met lili wiyesr, kut oru ma koluk. Poul el simusla: “A oinge ke komwos orek ma koluk lain met lili, a kontaye ella munas lalos, komwos orek ma koluk lain Kraist. Ke ma inge mongo fwin aktukulkulye ma lik, nga tia mongo ikwe nu tok ma patpat, tu nga in tia aktukulkulye ma lik.”—1 Korint 8:12, 13.
8. Me sensen puspus fuka oasr ke orekmakinyen me sritel ke video, internet a petsa mukuikui puspus ke video a DVD?
8 Oasr sto puspus su kukakin me sritel su oasr ke video, internet, a petsa mukuikui ke video a DVD. Kutu sin me akengan inge ku in oru me insemwomwo a me akengan mwomwo, tusruktu kain in me akengan inge akkalemyeyuk yok ke Baibel la el selngawi ku lain. Paye la tia me akengan mwomwo se fwin sritel se el oru met sritel in kunausla a uniye kutu met ke me sritel, ku in oru orekma lun kosro su arulanu koluk! Jeova el srunga met su “lungse silolel.” (Sam 11:5; Soakas 3:31; Kolosse 3:5, 6) A fwin sritelkinyuk sie me sritel su akkeye kom in akkalemye nunak in rapku ku in eis kutangla ke inkanek sesumwos ku oru kom in mongsa a akngalye met, ku oru kom in tia insemwomwo, ku eisla pal mwomwo lom, fwin oinge kom enenu in akilen a esam me sensen nu ke moul in ngun su ma inge ku in sikyak a kom suk in aksumwosyela ke pal sa.—Mattu 18:8, 9.
Aksumwosye Me Enenu Nu Ke Me Akengan ke Inkanek Mwo Puspus
9, 10. Mea met lalmetmet puspus elos ku in oru in akpayeye ma enenu lalos ke me akengan?
9 Oasr pal, met Kristian elos siyuk: “Mea me akengan fwal a mwo? Apkuran me akengan nu kemwa su met puspus elos oru el lain masap sumwos lun Baibel.” Met Kristian elos ku in lulalfongi la elos ku in koneak me akengan mwomwo, tusruktu kaifweang yok eneneyuk nu ka. In orala sa akwuk mwo eneneyuk, yokna nu sin papa a nine nukemwa. Met puspus elos koneak me akengan ku me mongla mwomwo yurin sou lalos a yurin met lili puspus ke congregation. Ke pal in engankinyuk sie me mongo a ke pal sepana inge mwo in oasr me sramsram nu ke ma puspus su sikyak ke len sa ku ke sie me sramsram ke Baibel su mwo a fwal in sang akkeye. Picnic, me sritel fwal, in yuyu ke kofu, ku orekma in tukeni fwasr in som nu ke sie an ku in ork. Kain in me akengan mwomwo inge ku in orala me akpwar a me akkeye.
10 Sie met elder a mutan kiel su karunganang tulik tolu elos reporti: “Mutamwauk ke elos tulik srisrik, tulik natusr elos wi in oru sulela nu ke yen su kut fwa som nu we ke pal in vacation. Ke pal puspus, kut lela kais sie selos in solama sie met kawuk mwomwo, su ku in oru vacation inge in oasr me insemwomwo yok ka. Oasr ma yok sripe puspus nu ke moul lun tulik natusr akilenyuk. Ke sie me pupulyuk, ke pal puspus kut suli kutu sou a met kawuk puspus nu in loom sesr. Oasr pal kut orala mongo a us ma inge nu in sie an mwo a tukeni mongo we a kut sritelkin me sritel puspus. Oasr pal kut utuk sitosa a oasr pal kut fwasr nu fwin eol, kut orekmakin kain in oiya inge in sang me lutlut nu ke ma orekla puspus lun Jeova.”
11, 12. (a) Mea kom ku in oru in orani met puspus nu ke akwuk in akengan lom su orek ke kutupal? (b) Kain in toeni fuka tia ku in mwulkinyukla sin met puspus?
11 Ya kom sifwana ku kut oana sie sou ku in oru sie akwuk nu sin met puspus elos in ku in wi oru me akengan ke kutu pal? Kutu met, oana sie mutan katinmas, ku sie met su soenna payuk, ku sie sou su oasr papa ku nine su mukena karungin tulik, elos enenu me akengan a akkeye. (Luk 14:12-14) Ke akwuk su kom orala in oru me akengan kom ku in suli pa met su tafwana weang congregation, tusruktu kom enenu in taran, in tia oru met puspus inge su oasr ka in akkolukyeyuk ke kutena kain in asrouki koluk. (2 Timote 2:20, 21) Fwin met matu su munasla tari elos pula mu upa nu selos in wi som nu ke tukeni oinge, akwuk mwo su ku in orek pa in us kutu mongo nu yurulos nu in loom selos.—Hibru 13:1, 2.
12 Ke tukeni puspus su met muteta elos engankin ke mongo fwal, long ke oiya la fuka met lili puspus elos ekla met Kristian, a in lotela la mea kasrelos in sruokye oaru lalos nu sin God, oiya inge nukemwa tia ku in mulkinyukla sin met muteta puspus inge. Me sramsram puspus lun Baibel ku in sramsramkinyuk, nu sin met nukemwa su oasr ka, wekunang tulik nukemwa, su suliyuk in wi ke orekma in sramsram inge. Kain in me sramsram inge ku in akkeye sie sin sie a wangin sie met enenu in pula mu el mwekin ku tia fwal nu ka.
13. Fuka Jisus a met sap Poul elos akkalemye me srikasrak mwo ke orekma in akkalemye a in eis oiya kulang?
13 Jisus el akkalemye me srikasrak mwo in orek a in eis oiya kulang. Pal nukemwa el orekmakin kain in pal inge in sang me akinsemwomwo puspus in ngun. (Luk 5:27-39; 10:42; 19:1-10; 24:28-32) Met tuma lutlut puspus lal in pal meeta elos etawi me srikasrak lal. (Orekma 2:46, 47) Met sap Poul el simusla: “Tu nga kena liye komwos, tu nga fwa ku in sot nu sumwos kutu me lung lun Ngun, tu komwos fwa oakiyuki ku; pa inge, tu nga fwa ku in wi komwos akparyeyuk in komwos, kut nu kemwa ke lalalfongi lun sie sin sie, lalalfongi lomwos a lalalfongi luk.” (Rom 1:11, 12) Ke luma oinge, nu ke tukeni nu sie lasr enenu in oasr oiya mwo nu ke orekma in akkeye sie sin sie in ngun.—Rom 12:13; 15:1, 2.
Ma puspus su Kut Enenu in Esam a in Taran Ka
14. Efu ku tukeni su oasr met puspus wi ka tia mwo?
14 Fwin oasr met puspus ke sie tukeni saap tia fwal a tia mwo, meyen in liyeang kain in toeni lulap oinge arlana upa in orek ke pal puspus. Mwo in orek ke sie pal fwal su tia kunausla orekma nukemwa ke alu su orek nu sin Jeova, kutu sou elos ku in sulela in oru tukeni lalos nu ke picnic ku tukeni in oru kutena kain in sritel su tia akkalemye oiyen alein nu sin sie sin sie ka. Fwin kutu met elder, ku kutu ministerial servant, ku kutu met lili su matu in ngun elos oasr ke pal in tukeni inge, elos ku in sang me kasru mwomwo in oru tukeni inge in sang me akkeye yok nu sin met lili puspus.
15. Efu ku in orala sie toeni nu ke loom sum a nu ke yen nukemwa enenu in oasr pa me karungin fwal?
15 Fwin toeni nukemwa su orek in me akinsemwomwoye met, enenu met su orala akwuk inge in tia mulkunla la oasr ma eneneyuk nu ke me akengan in karunginyuk fwal. Fwin kom lungse in akkalemye lungse a kulang, ya kom fwa tia asor kom fwin koneak la oasr met muteta su tuku a aktukulkulyeyuk ke oiya su orek ke loom sum, ke sripen kom mulkunla in oru me karungin fwal a sumwos? Nunku ke akwuk mwo su aketeyuki in Duteronomi 22:8. Fwin sie met Israel el musaela sie loom sasu enenu el an musaela pa sie kalkal in raunela an tupasrpasr ke fasu in loom, su orekmakinyuk pal nukemwa nu ke akwuk in paing met muteta puspus lalos. Efu? “Tu kom in tia wis sra nu fwin loom sum, kutena met fwin putatla liki” fasu tupasrpasr inge. Ke oiya sepana inge, akwuk su kom oru—in karungin met muteta lom nukemwa nu ke sie toeni su enenu in akkalemyeyuk la kom karungin insemwomwo lalos nu ke mano a nu ke ma lun ngun lalos.
16. Nunak mwo fuka enenu in akkalemyeyuk fwin fwal wain fwa orekmakinyuk ke sie toeni?
16 Fwin oasr wain su fwa orekmakinyuk nu ke sie toeni, ma inge enenu in orek ke inkanek lalmetmet a sumwos. Met Kristian puspus su suli kutu met in tuku nu in loom selos in oru sie toeni ku in oru sulela in orekmakin wain fwin elos sifwana ku in liyeang lupan wain su met muteta lalos eis ku numla. Met in loomu tia enenu in lela kutena met muteta in aktukulkulye kutena met ku srife met puspus in numla wain alukela ma fwal. (Efesus 5:18, 19) Ke sripe puspus, kutu met muteta elos ku in sulela in tia eis a nim wain. Oasr masap ke an puspus akkalemye la met su sun matwe fwal mukena ku in nim wain, a met Kristian elos enenu in akkalemye akos lalos nu ke masap lun Sisar ku guferment fwinnne masap inge upa.—Rom 13:5.
17. (a) Fwin oasr on su sritelkinyuk ke sie toeni, efu ku arulanu yok sripe met in loomu in sulela on mwomwo? (b) Fwin oasr dance su fwa orek ke sie toeni, fuka oiyen fwokpap ku nunak sumwos enenu in akkalemyeyuk?
17 Met in loomu el enenu in etu na paye la on, dance, ku kutupa me akengan su fwa orek el fwal nu ke akwuk mwomwo lun met Kristian. Lungse lun kais sie met nu ke on tia oana sie, a oasr kain in on puspus su ku in orekmakinyuk. Tusruktu, pus on su oasr ke pal inge orek in akkeye oiyen orekma in lain, orekma lun kosro, a orekma sulallel. Paenang oasr ma eneneyuk nu ke suleyen on su fwa orekmakinyuk. On mwomwo a fwal pa on su tia pangpang classical ku sedate ku on fusrasr mukena, tusruktu on fwal el tia pa on su akkalemye lung in ikwe ku orekma lun kosro ku kaskaskin kas koluk a fokfok, a sritelkin ke pusra su arulanu yok a ke beat su arulanu wowon. Kom ku in taran in tia lela kutena met su soenna etu ku kalem ke akwuk mwo lun met Kristian elan sulela on su fwa sritelkinyuk ku ke me enenu nu ke pusren on fwal pal nukemwa. Kain in dance su akkalemyeyuk ke oiya koluk, ku akkalemyeyuk yok ke mukuikui sufwal ke kapu a inyuwe, kalem la ma inge tia fwal nu sin sie met Kristian.—1 Timote 2:8-10.
18. Fuka papa a nine elos karungin tulik natulos ke inkanek in karungin orekma lalos in wi ke toeni?
18 Papa a nine su met Kristian elos enenu in etu la mea akwuki ke kutena toeni su tulik natulos suliyuk nu ka, a oasr sie pa inkanek lalmetmet a mwo in welulos ke pal puspus. Sie me asor, meyen kutu sin papa a nine elos lela tulik natulos in wi ke toeni su wangin me karunginyuk nu ka paenang tulik puspus su wi ka elos srifeyukla nu ke orekma lun kosro ku kutupa oiya tia fwal. (Efesus 6:1-4) Fwinne met fwusr inge elos matula tari a elos akkalemye la elos ku in lulalfongiyuk, srakna oasr ma enenu in sang kasrelos in “kaengla liki lung koluk lun met fwusr.”—2 Timote 2:22.
19. Ma paye fuka ku in kasre kut in nunku yok ke ma kut enenu in “suk meet”?
19 Me akpwar a me akengan orek kutupal su mwo a oasr me insemwomwo ka su ku in oru moul in oasr me insemwomwo yok ka. Jeova el lela kut in eis me insemwomwo inge, tusruktu ma na paye se la kut etu la orekma puspus inge sifwana tia ku in kasre kut in elosak ma saok puspus in ngun in kosrao. (Mattu 6:19-21) Jisus el kasru met tuma lutlut nukemwa lal in kalem ka la in “suk meet togusrai lal [a sumwosmwos lun God, NW]” pa yok sripe emeet ke moul, a tia ke ma kut ku in mongo ka ku nim ku nukom, in oana ma puspus su “met Pegan elos sukok.”—Mattu 6:31-34.
20. Met kulansap oaru nukemwa lun Jeova elos ku in tupan ke ma mwo puspus fuka su God el fwa oru?
20 Aok, ke kut “mongo, ku nim, ku oru kutena ma,” kut ku in “oru ma nu kemwa nu ke mwolanu lun God,” sang kulo nu sin God su ase ma mwo puspus nu sesr su kut ku in engankin ke inkanek fwal. (1 Korint 10:31) Ke Paredais lal fwin fwalu su apkurun me, e fwa oasr ma su fwa wangin saflaiye in engankin ke inkanek nukemwa ke oiyen kulang lun Jeova, wekunang asrouki mwomwo nu sin met nukemwa su sun a orekmakin masap sumwosmwos lal.—Sam 145:16; Isaia 25:6; 2 Korint 7:1.
Ya Kom Esam?
• Efu ku upa nu sin met Kristian ke pal inge in suk me akengan mwomwo?
• Mea kutu me akengan su sang me insemwomwo nu sin sou puspus lun met Kristian?
• Ke engankin sie me akengan mwomwo, kas in esmakin a orekma in sensen fuka el enenu in esam pal nukemwa?
[Petsa ke sra 14]
Sulela me akengan su orala fwako mwomwo puspus
[Petsa ke sra 15]
Kain in me akengan fuka met Kristian elos srunga ku tia oru?