Orekma In Suk Ma Sumwosmwos Fwa Karungin Kut
“A komwos suk meet . . . ma sumwosmwos [lun God].”—MATTU 6:33, NW.
1, 2. Sulela fuka sie mutan Kristian fwusr el orala, a efu ku el orala sulela inge?
SIE mutan Kristian fwusr in an Asia el oru orekma lun sie met sim ke sie ofus lun gufernment. El sa tuku nu ke niyen orekma lal a el alken pal nukemwa ke orekma lal. Tusruktu, orekma lal tia permanent, paenang met kol ke niyen orekma inge el sifwilpa kalweni ku liye fwin el fwal ku tia ke orekma lal inge. Met kol se ke department se inge el fwak nu sin mutan fwusr se inge la el fwa kasrel in sruokye an inge pal nukemwa a el fwa sang pa sie an in orekma su fulat liki an lal meet, fwin el insese in orek kosro nu sin met kol se inge. El akkalemye srunga lal in oru ma inge, fwinne kalmen ma inge pa orekma lal fwa tula ku wanginla.
2 Ya sulela lun mutan fwusr se inge tia mwo a tia ku in kasrel? Mo, el akos mwo kas lun Jisus inge: “A komwos suk meet . . . ma sumwosmwos [lun God].” (Mattu 6:33, NW) Nu sin mutan fwusr se inge, in akos akwuk sumwosmwos el yok sripe liki in eis me insemwomwo puspus ke inkanek lun orekma lun kosro.—1 Korint 6:18.
Yok Sripaiyen Ma Sumwosmwos
3. Mea kalmen kas se inge ma sumwosmwos?
3 Kas se inge “ma sumwosmwos” el akkalemye ke sumwos a oaru ke oiya. In Baibel, kas Grik a Hibru nu ke ma sumwosmwos oasr kalme ka in oana “ella mwomwo” ku “sumwos na paye.” Ma inge tia sie oiya lun sie met fwin el sang nunak lal sifwana fwal nu ke akwuk lal sifwana. (Luk 16:15) Sie akwuk sumwosmwos in akos masap ku akwuk lun Jeova. Sumwosmwos lun God pa inge.—Rom 1:17; 3:21.
4. Efu ku ma sumwosmwos el yok sripe nu sin met Kristian?
4 Efu ku orekma sumwosmwos el yok sripe? Meyen Jeova, “God sumwosmwos,” el insemwomwokin ke met kulansap lal elos orekmakin ke moul lalos orekma sumwosmwos. (Sam 4:1; Soakas 2:20-22; Hebakkuk 1:13) Kutena met su oru ma sesumwos el tia ku in futoto nu sel. (Soakas 15:8) Pa inge sripe su paenang met sap Poul el kaifwel Timote: “A kaengla liki lung koluk lun met fwusr a fwasr tokin sumwosmwos,” wekunang kutupa oiya mwo a yok sripe. (2 Timote 2:22) Pa inge sripe paenang Poul el simusla pa ke “me loeyuk in ium lun sumwosmwos” ke el simusla ma enenu nukemwa lun me meun in ngun.—Efesus 6:14.
5. Fuka met sesumwos elos ku in suk ma sumwosmwos?
5 Aok, wangin sie met sumwos ke inkanek nukemwa. Met nukemwa usrui ma koluk kel Adam, a met nukemwa oru ma koluk, ke ma inge elos sesumwos, mutamwauk ke pal in isusla lalos. Ne oinge, Jisus el fwak la kut enenu in suk sumwosmwos. Fuka in oru ma inge? Ma inge ku meyen Jisus el sang moul sumwosmwos lal oana me lango nu sesr, a kut fwin akkalemye lulalfongi lasr nu ke me kise inge, Jeova el insemwomwo in sang nunak munas nu ke ma koluk lasr. (Mattu 20:28; Jon 3:16; Rom 5:8, 9, 12, 18) Ke sripe se inge, ke kut lotela akwuk sumwosmwos lun Jeova a orekmakin ma inge ke ku lasr kemwa—pre ke kasru in kutangla me munas lasr—Jeova el fwa insemwomwokin orekma in alu lasr nu sel. Sie me akkeye mwomwo pa inge!
Sumwosmwos ke sie Fwal Sesumwos
6. Efu ku fwalu el sie an su arulanu sensen nu sin met Kristian in pal meeta?
6 Ke pal se met tuma lutlut lal Jisus elos eis kunokon lalos in sang ma lo “nu ke yen loesilanu fwalu,” elos sun ma upa puspus. (Orekma 1:8) Territory lalos nukemwa oasr ke “ku lun met koluk inge,” Setan. (1 Jon 5:19) Fwalu el akkolukyeyuk ke oiya koluk su orekla sin Setan, a met Kristian elos fwa pulakin me keok a akkoluk lun ma inge. (Efesus 2:2) Nu selos, fwalu el sie an su arulanu sensen. Ke inkanek in suk sumwosmwos lun God mukena elos ku in muteng a in sruokye oiya paye a oaru lalos. Met Kristian puspus in pal meeta elos muteng, tusruktu oasr kutu selos fwasr liki “inkanek lun sumwosmwos.”—Soakas 12:28; 2 Timote 4:10.
7. Sie met Kristian el enenu in lain me akkoluk puspus ke sripen oasr enenu in oru orekma ku kunokon fuka?
7 Ya fwalu mwo nu sin met Kristian ke pal inge liki in pal meeta? Mo! Fwalu ke pal inge el koluk liki century se meet. In wekunang ma inge, Setan el sisila nu fwalu a el orek meun nu sin met Kristian akmusrala nukemwa, “nu sin fute lal [mutan] lula, “su liaung masap lun God, a srukye lo lun Jisus.” (Fwakyuk 12:12, 17) Setan el akkolukye pa kutena met su sang kasru nu sin “fute” se inge. Tusruktu, met Kristian elos tia ku in kaengla liki fwalu. Elos fwinne tia ma lun fwalu, elos enenu in muta na ka. (Jon 17:15, 16) A elos enenu in sang ma lo nu sin met nukemwa su muta ka in suk met puspus su lungse in eis moul ma patpat a lotelos in oru orekma lun met tuma lutlut lun Kraist. (Mattu 24:14; 28:19, 20) Ke ma inge, ke sripen met Kristian elos tia ku in fwasr liki me akkoluk lun fwalu ke inkanek nukemwa, elos enenu in lain ma inge. Lela kut in aketeye ma akosr ke me akkoluk nukemwa lun fwalu.
Me Sruf ke Orekma lun Kosro
8. Efu ku met Israel elos forla in alu nu sin god puspus lun met Moab?
8 Ke saflaiyen fwufwasryesr yen mesis ke lusen yea 40, met Israel puspus elos forla liki inkanek sumwosmwos. Elos liye tari orekma puspus lun Jeova in molelosla, a tia pat elos fwa ikyuk nu ke Fwal Mwolela. Tusruktu, ke pal se inge, elos forla in kulansap nu sin god puspus lun met Moab. Efu? Elos forla ku srifeyukla nu ke “lung lun ikwe.” (1 Jon 2:16) Ma simusla el fwak: “A met inge mutamwauk in kosro yurin an nutin Moab.”—Oekyuk 25:1.
9, 10. Ma sikyak fuka ke pal inge oru kut in nunku pal nukemwa ke me akkoluk nu ke lung koluk lun ikwe?
9 Ma sikyak inge akkalemye ke oiyen lung koluk lun ikwe su ku in akkolukye met puspus fwin elos tia taran. Kut enenu in esam mwo ke nunak lasr a lotela la, ke sripen met puspus elos nunku mu orekma lun kosro el sie inkanek mwo nu ke moul a fwal in eis ku orek. (1 Korint 10:6, 8) Oasr sie report fwin an Merika el akkalemye: “Meet liki yea 1970, oiyen tukeni muta lun met luo su soenna payuk el tia fwal nu ke masap in an nukemwa fwin an Merika. Ingena, met puspus elos eis a oru oiya inge. Pus liki percent 50 ke pisen met su payukyuk ke pal se meet elos tukeni oan meet liki payuk lalos.” Tukeni oan lun met luo su soenna payuk a wekunang kain in oiya koluk puspus tia sikyak ke an sefwanna. Oiya inge oasr fwin fwalu na fon, a sie me asor, meyen kutu sin met Kristian elos etawi ku ukwe pa kain in oiya koluk inge—a pa inge sripe su paenang oiya mwomwo lalos ke congregation lun met Kristian tula ku wanginla.—1 Korint 5:11.
10 Sayen ma inge, oasr me akpwar puspus yen nukemwa in akkeye orekma lun kosro. Petsa mukuikui a program puspus ke television akkalemye la fwal nu sin met fwusr in oru orekma lun kosro meet liki payuk. Orekma koluk lun mokul nu sin mokul akkalemyeyuk oana ma mwomwo. A program puspus akkalemye orekma lun kosro ke inkanek kalem. Petsa ke orekma lun kosro ku in liyeyuk pa ke Internet. Ke sie me pupulyuk, sie met su sim news el reporti mu mwen natul su yea itkosr matwel muta ke loom lutlut tuku nu ke loom sel a fwak nu sel la sie sin met kawuk lal ke loom lutlut el koneak ke Internet site petsa su akkalemye mutan koflufol puspus su oru orekma lun kosro. Papa se inge el arulanu lut, tusruktu anu tulik ekasr su koneak an inge ke internet tusruktu tia akkalemye nu sin papa a nine kielos? In wekunang ma inge, anu papa a nine ekasr etu koanon video games su sritelkinyuk sin tulik natulos? Sritel puspus su arulanu pengpeng akkalemye orekma lun kosro su me srungeyuk na paye, a akkalemye pa orekma lun ngun fokfok a orekma sulallel.
11. Fuka sie sou el ku in karunginyuk liki orekma lun kosro lun fwalu?
11 Fuka sie sou el ku in lain “me akengan” koluk inge? Ke inkanek in suk meet sumwosmwos lun Togusrai, a akkalemye srunga nu ke kutena kain in orekma koluk. (2 Korint 6:14; Efesus 5:3) Papa a nine puspus su liaung mwo inkanek in mukuikui nukemwa lun tulik natulos a in filiye ke nunak a insien tulik natulos in lungse Jeova a ke masap sumwos lal ku in akkeyelos in lain orekma lun kosro su akkalemyeyuk ke me rid fokfok, ke me sritel lun video, ke petsa mukuikui, a ke kutupa me srife koluk.—Duteronomi 6:4-9.a
Me Akkoluk lun Met Puspus lun An u in Oru Fasin Lalos
12. Ma upa fuka sikyak in century se meet?
12 Ke pal se Poul el muta in an Lystra in an Asia Minor, el akkeyela mas lun mokul se ke inkanek lun mwenmwen. Ma simusla el akkalemye: “A ke met puspus elos liye ma Poul el orala, elos srukak pusralos, a fwak in kas Laikeonia: ‘Enut elos oatui nu yurosr oana luman met!’ A elos pangnol Barbanas, Jupiter [Zeus, NW]; a Poul, Merkurius [Hermes, NW], meyen el met se su kaskas puspus.” (Orekma 14:11, 12) Tok kutu u lun met sepana inge elos lungse in unilye Poul a Barnabas. (Orekma 14:19) Kalem la, met puspus inge elos fusrasr in akkolukyeyuk ke me akkoluk lun met lun an u. Arlana kalem la ke pal se kutu sin met su tuku nu ke an inge ekla met Kristian, elos srakna sruokye fasin lalos in lulalfongi ke me alialu puspus. Ke leta lal nu sin met Kristian in an Kolosse, Paul el sang kas in sensen nu ke “orekma in alu nu sin lipufon puspus.”—Kolosse 2:18.
13. Mea kutu fasin su met Kristian elos enenu in fwasr liki, a fuka kut ku in eis ku in oru ma inge?
13 Ke pal inge, met Kristian paye elos enenu in fwasr liki fasin puspus su arulanu pengpeng fwal nu ke me luti lun alu kikiap su lain akwuk sumwos lun met Kristian. Ke sie me pupulyuk, in kutu an, fasin puspus su orek ke pal in isusla a ke mise el tuku ke nunak kikiap la oasr ngun lun kais sie met su tafwela na in moul tokin mise. (Ekklisiastis 9:5, 10) Oasr fasin in an puspus su pangpang female genital mutilation ku orekma in kosroila tulik mutan fwusr.b Orekma inge el sie orekma koluk a sulallel, sie orekma su tia fwal in orek a tia fwal nu ke lungse a karungin lun papa a nine nu kemwa nu sin tulik natulos. (Duteronomi 6:6, 7; Efesus 6:4) Fuka met Kristian elos ku in lain me akkoluk lun met puspus lun an u a in sisla kain in orekma inge? Ke inkanek in lulalfongi Jeova ke inkanek nukemwa. (Sam 31:6) God sumwosmwos inge el fwa akkeye a karungin elos nukemwa su fwak ke insielos: “Jeova El me loeyuk luk a seng luk; God luk, su nga lalalfongi.”—Sam 91:2; Soakas 29:25.
Nik Met Mulkunla Jeova
14. Kas in sensen fuka Jeova el sang nu sin met Israel tia pat meet liki elos ilyuk nu in Fwal Mwolela?
14 Tia pat meet liki met Israel elos ilyuk nu in Fwal Mwolela, Jeova el sang kas in sensen nu selos in tia mulkunulla. El fwak: “Sismouk saap kom mulkunla Jeova God lom, in tia liaung masap Lal, a ma nununku Lal, a ma lo Lal, su nga sapkin nu sum misenge; saap, ke kom mongo tari a kup, a musaela loom mwo, a muta we, a ke un kao nutum a un sip nutum puselik, a silfer lom a gold lom puselik, a ma nu kemwa su oasr yurum puselik; na insiom fulat, a kom mulkunla Jeova God lom.”—Duteronomi 8:11-14.
15. Kut ku in etu fuka la kut tia mulkunla Jeova?
15 Ya oasr oiya oinge ku in sikyak ke pal inge? Aok, fwin kut oru orekma puspus su tia yok sripe emeet. Tusruktu, kut fwin suk meet sumwosmwos lun God, orekma nukemwa ke alu nasnas fwa yok sripe emeet ke moul lasr. Kut fwa ku in oru oana ma Poul el kaifwe kut in oru, in ‘molela pal’ a in akkalemye oiya ku nunak in kafofo nu ke orekma lasr in luti peng mwo. (Kolosse 4:5; 2 Timote 4:2) Tusruktu, fwin orekma in suk me akengan a in suk inkanek puspus in akenganye kut sifwana el yok sripe nu sesr liki orekma in wi meeting nukemwa a orekma in luti peng mwo, ma inge ku in oru kut in mulkunulla Jeova ke sripen kut nunku kel oana ma se akluo nu ke moul lasr. Poul el fwak la ke len safla, metu elos fwa “lungse me akengun yok liki lungse God.” (2 Timote 3:4) Met Kristian paye elos enenu in tuni kelos sifwana pal nukemwa in liye la elos tia akkolukyeyuk ke kain in nunak inge.—2 Korint 13:5.
Taran ke Oiya su Lungse In Suk Moul Sukosok
16. Oiya koluk fuka akkalemyeyuk sel If a sin kutu met in pal lal Poul?
16 In imae Eden, Setan el kutangla in kufwusla kena koluk lal If nu ke moul sukosok. If el lungse in oru sulela lal sifwana nu ke ma mwo a ma koluk. (Genesis 3:1-6) In century se meet, kutu sin met Kristian ke congregation in an Korint elos akkalemye pa ke oiyen moul sukosok inge. Elos nunku mu oasr etauk lalos yok lukel Poul, a el panglolos oana met sap fulatlanu.—2 Korint 11:3-5; 1 Timote 6:3-5.
17. Fuka kut ku in fwasr liki oiya lun moul sukosok?
17 Fwin fwalu misenge, met puspus elos “likkeke, arulanu insefulat,” a kutu sin met Kristian elos akkolukyeyuk ke nunak koluk inge. Kutu selos ekla met lain ma paye. (2 Timote 3:4; Filippai 3:18) Ke ma puspus lun alu paye, arulanu yok sripe kut in ngetak nu sin Jeova ke me kasru a kolyuk a in akesrui nu sin “met kulansap oaru a lalmetmet” a nu sin met elder nukemwa ke congregation. Pa inge inkanek in suk ma sumwosmwos, a ma inge karungin kut in tia akkeye sie oiya lun moul sukosok. (Mattu 24:45-47; Sam 25:9, 10; Isaia 30:21) Congregation lun met akmusrala el “sie sru a pelung nu ke ma paye.” Jeova el oakiye congregation in karungin a kol kut. (1 Timote 3:15) In akilen orekma yok sripe lun ma inge fwa kasre kut in ‘akkalemye inse pusisel’ ke kut akpusiselye kut sifwana nu ke lungse sumwosmwos lun Jeova.—Filippai 2:2-4; Soakas 3:4-6.
Lela Kut in Etawi Kraist
18. Kut akkeyeyuk in etawi Jisus ke inkanek puspus fuka?
18 Kel Jisus, Baibel el akkalemye ke kas palu inge: “Kom lungse sumwosmwos, a srunga ma koluk.” (Sam 45:7; Hibru 1:9) Sie oiya mwomwo pa inge in etawi! (1 Korint 11:1) Jisus el etu masap sumwosmwos lun Jeova, a el lungse ma inge. Ke ma inge, ke pal se Setan el srifel yen mesis, Jisus el tia alolo in lain me srife inge a el tu na ku ke sulela lal in tia fwasr liki “inkanek lun sumwosmwos.”—Soakas 8:20; Mattu 4:3-11.
19, 20. Mea fwako mwo puspus lun orekma in suk sumwosmwos?
19 Paye la, kena koluk lun ikwe el arulanu ku. (Rom 7:19, 20) Tusruktu, kut fwin aksaokye ma sumwosmwos, ma inge fwa akkeye kut in lain ma koluk. (Sam 119:165) Lungse paye nu ke ma sumwosmwos fwa karungin kut ke kut sun ma koluk. (Soakas 4:4-6) Esam la, pal nukemwa kut fwin fuleak ke me srife, kut lela Setan el an kutangla. Arulanu yok sripe kut in lainul a lela Jeova in kutangla!—Soakas 27:11; Jemes 4:7, 8.
20 Meyen elos suk sumwosmwos, met Kristian elos “tingtingi nu ke fwokin sumwosmwos ma sin Jisus Kraist, nu ke ma mwolana a kaksak lun God.” (Filippai 1:10, 11) Elos nukomang “oiyen met sasu, su fwal nu ke ma lungse lun God ke sumwosmwos a oiyen oaru paye.” (Efesus 4:24, NW) Elos ma lun Jeova a elos moul in kulansap nu sel, a tia in akinsemwomwoyelos sifwana. (Rom 14:8; 1 Piter 4:2) Pa inge me sang su kasru nunak a orekma lalos. Elos akinsemwomwoye na paye insien Papa tumalos in kosrao!—Soakas 23:24.
[Footnotes]
a Kas in kasru mwomwo puspus nu sin papa a nine nukemwa in karungin sou lalos liki me akkoluk nu ke orekma lun kosro oasr ke buk inge The Secret of Family Happiness, orekla sin Met Lo lun Jeova.
b Orekma inge female genital mutilation pangonyuk in pal meeta oana female circumcision ku kosroila lun mutan.
Ya Kom ku in Aketeye?
• Efu ku arulanu yok sripe in suk ma sumwosmwos?
• Fuka sie met Kristian sesumwos el ku in suk ma sumwosmwos?
• Mea kutu ma fwin fwalu su sie met Kristian el enenu in tia oru?
• Fuka orekma in suk ma sumwosmwos karungin kut?
[Petsa ke sra 24]
Nu sin met tuma lutlut nukemwa lun Jisus, fwalu el sie an su arulanu sensen
[Petsa ke sra 25]
Tulik nukemwa su lutiyuk in lungse Jeova fwa akkeyeyuk in lain orekma lun kosro
[Petsa ke sra 26]
Kutu sin met Israel elos mulkunla Jeova tokin elos kapkapek ke ma puspus in Fwal Mwolela
[Petsa ke sra 27]
In oana Jisus, met Kristian elos srunga orekma sesumwos