Akkeye Oiyen Inse Pusisel Paye
“Kom fwa langola met pusisel.”—2 SAMUEL 22:28.
1, 2. Met kol puspus lun fwalu elos akkalemye oiya fuka su oana sie?
LOOM lulap puspus su pangpang pyramids in an Ijipt el sang me akpayeye la oasr mokul puspus in pal meeta su oru kolyuk lalos in an se inge. Oasr kutupa met kol su eteyuk sin met puspus oana Sennacherib met kol lun an Assiria, Alexander the Great met kol lun an Greece, a Julius Caesar met kol lun an Rom. Met kol nukemwa inge elos akkalemye ke oiya sefwanna. Elos tia oru oiya mwomwo fwal nu ke inse pusisel paye.—Mattu 20:25, 26.
2 Ya kom ku in nunku ke kutena met kol su akkalemyeyak inge fwin elos orekmakin yok pal lalos in suk met pusisel puspus su oasr ye koko lun togusrai lalos la elos enenu me kasru a me akkeye? Mo, elos tia oru! Ya kom ku in nunku mu elos som nu in loom srisrik sin met enenu nu kemwa inge in akpwaryelos a akkeyelos. Ke oiya su elos akkalemye nu sin met enenu nukemwa inge tia oana sie nu ke oiya su akkalemyeyuk ke Met Kol Fulatlanu in kosrao a fwalu, Jeova God!
Me Srikasrak Mwo Emeet nu ke Inse Pusisel
3. Oiya fuka Met Kol Fulatlanu el akkalemye nu sin met nukemwa su alu nu sel?
3 Jeova el arulanu yok a fulat, ne oinge “mutun Jeova el kasrot, kasrmu alukela fwalu nu fon, in fwakulak sifwana ku kalos su insielos sumwosna nu sel.” (2 Kronikel 16:9) A mea Jeova el oru ke pal se el koneak la oasr met pusisel puspus su alu nu sel elos sun me keok a munasla ke sripen me srife puspus? In fwal nu ke sie oiya, el “muta” yurin met puspus inge ke inkanek lun ngun mutal lal “in akmoulye insien met fwokpap, a in akmoulye insien met forla [met su munasla, NW].” (Isaia 57:15) Ke ma inge, met kulansap nukemwa lal su akkeyeyuk elos kui yok liki meeta in tafwela kulansap lalos nu sel a elos pulakin me insemwomwo. God el akkalemye na paye inse pusisel!
4, 5. (a) Mea pulakin lun met sim lun sam ke inkanek lun God in oru kolyuk lal? (b) Mea kalmeyen orekma lun God in “akpusiselyel” sifwana in kasru “met pusisel”?
4 Wangin kutena met in kosrao a fwin fwalu akpusiselyel sifwana oana ke ma Leum Fulatlanu el oru in sang kasru met sesumwos nukemwa. Met sim lun sam el simusla: “Jeova el fulat liki mutanfwal nu kemwa; a mwolana Lal yetun kosrao. Su oana Jeova God lasr, su me muta lal on lung? Su sifwana akpusiselyel in liye ma in kosrao a fwin fwalu, el tulokunak met sekasrup liki kutkut, a srukak met enenu liki in foko.”—Sam 113:4-7.
5 Loang akwoye nu ke kas se inge “akpusiselye.” In akkalemye ke oiyen pusisel oasr ma eneneyuk nu sin met nukemwa in akpusiselyel sifwana tu el fwa ku in asrouki ku muta yurin met enenu ku met sekasrup, ku in tia nunku yok ke ku a mwal lal tu el fwa ku in sramsram ku orekma yurin met su pusisel lukelos. Ke ma inge, kas lun Baibel su akkalemyeyuk in Sam 113:6 el kalmekinyuk arlana kalem la God el akpusiselyel sifwana in orala akwuk in akkalemye oiya mwomwo lal nu sin metu. Ma inge akkalemye na paye ke oiya mwomwo lun God lasr su pusisel a arulanu kulang in loang mwo nu ke ma enenu lun met sesumwos nukemwa su alu nu sel!—2 Samuel 22:36.
Efu Ku Jisus El Pusisel
6. Orekma yok emeet fuka ke oiyen pusisel Jeova el akkalemyeyuk?
6 Orekma yok emeet lun God in akkalemye inse pusisel a lungse lal pa ke pal se el supwema Mwen kulo sefwanna emeet natul in isusla nu fwalu a in esalang oana sie met in molela nu sin met puspus. (Jon 3:16) Jisus el luti kut ke ma paye ke Papa tumal in kosrao a el sang moul sumwosmwos lal in oana sie met su fwa wisla “ma koluk lun fwalu.” (Jon 1:29; 18:37) Ke sripen el etawi na paye Papa tumal, wekunang oiyen pusisel lun Jeova, paenang Jisus el lungse na paye in oru ma nukemwa su God el siyuk sel in oru. Pa inge me srikasrak mwo emeet nu ke inse pusisel a lungse su akkalemyeyuk sin sie ma su orekla sin God. Tia met nukemwa aksaokye inse pusisel lun Jisus, met lokwalok puspus lal elos nunku kel oana sie “met arulana pusisel” ku pulesreyuk in masrlon met nukemwa fwin fwalu. (Daniel 4:17) Ne oinge, met sap Poul el akilen la met lili nukemwa wiyel elos enenu in etawi Jisus a ke ma inge elos enenu in akkalemye oiyen pusisel nu sin sie sin sie.—1 Korint 11:1; Filippai 2:3, 4.
7, 8. (a) Fuka Jisus el lotela in akkalemye oiyen pusisel? (b) Kain kas in akkeye fuka Jisus el akkalemye nu sin met puspus su ku in ekla oana met tuma lutlut lal?
7 Poul el akkalemye yok ke me srikasrak mwomwo lun Jisus, el simusla: “Nunak se inge in on in komwos, su ouyepa on in Kraist Jisus su, ke El muta in luman God, tia nunku tu ma lal oana God sie ma in sukok. A El sifwana akpusiselyel, a nukomang luman sie met kulansap, tu El orekla in luman met. A ke konoiyukyak El oana sie met, El sifwana akpusiselyel, a El akos nu ke mise, aok, mise lun sak soko.”—Filippai 2:5-8, NW.
8 Kutu sin met saap elos nunku, ‘Fuka Jisus el lotela in akkalemye oiyen pusisel?’ Ma inge tuku ke asrouki futoto lal nu sin Papa tumal in kosrao ke lusen pal loeloes, ke lusen pal inge el orekma oana “met orekma usrnguk” lun God in orala ma nukemwa. (Soakas 8:30) Tokin orekma in lain in Eden, Mwuonsien God el liye oiyen pusisel lun Papa tumal su God el akkalemye nu sin met koluk nukemwa. Ke sripe inge, ke pal se el oasr fwin fwalu, Jisus el etawi oiyen pusisel lun papa tumal a el akkalemye kas in akkeye inge: “Eis srenenu Luk nu fwomwos, a lutlut Sik; tu Nga fwokpap a inse pusisel; a komwos fwa konoiyuk mongla in ngunumwos.”—Mattu 11:29; Jon 14:9.
9. (a) Oiya mwo fuka Jisus el koneak ke tulik srisrik? (b) Ke el orekmakin sie tulik srisrik, me lutlut fuka Jisus el luti?
9 Meyen Jisus el pusisel na paye, paenang tulik srisrik elos tia sangeng sel. A elos lungse in futoto nu sel a in welul. El sifwana akkalemye la el lungse tulik srisrik a el lungse in loang mwo nu selos. (Mark 10:13-16) Oiya fuka Jisus el koneak mu arulanu mwo ke tulik srisrik? Paye la, oasr oiya mwo puspus lalos su kutu sin met tuma lutlut matu lal elos tia akkalemye pal nukemwa. Oasr ma su arulanu eteyuk la tulik srisrik elos liye ke met matu oana elos fulat lukelos. Kom ku in liye ma inge ke kusensiyuk puspus su elos siyuk. Aok, fwin srikeyuk nu sin met matu puspus, tulik srisrik elos lungse in eis me lutlut a elos tia akkalemye oiyen inse fulat oana ke met matu puspus elos oru. Oasr sie pa oiya, su Jisus ke el eis sie tulik srisrik a el fwak nu sin met tuma lutlut puspus Lal: “Komwos fwin tia forla, a ekla oana tulik fwusr, komwos koflana ilyuk nu in togusrai in kosrao.” El tafwela in fwak: “Ke ma inge el su fwa sifwana akpusiselyel oana tulik fwusr se inge, elnu yok liki nu kemwa in togusrai in kosrao.” (Mattu 18:3, 4) Jisus el akkalemye akwuk mwommwo: “Tu el su sifwana akfulatyel fwa akpusiselyeyuk; a el su sifwana akpusiselyel fwa akfulatyeyuk.”—Luk 14:11; 18:14; Mattu 23:12.
10. Kusensiyuk puspus fuka fwa akuteyuki?
10 Ma paye inge orala kusensiyuk yok sripe puspus. Fwinsrak lasr in eis moul ma patpat ke kutu oiya el fwal nu ke orekma lasr in akkeye oiyen pusisel paye, tusruktu efu ku kutupal met Kristian elos koneak la upa in akkalemye oiyen pusisel? Efu ku sie ma upa nu sesr in kutongye oiyen insefulat lasr, a upa in akkalemye oiyen pusisel nu ke me srife puspus? A mea fwa kasre kut in kutangla in akkeye sie oiya paye lun inse pusisel?—Jemes 4:6, 10.
Efu ku Upa in Akkalemye Oiyen Pusisel
11. Efu ku tia sie me lut fwin upa nu sesr in akkalemye oiyen inse pusisel?
11 Fwin arulanu upa nu sum in akkalemye oiyen pusisel, esam la tia kom mukena pulakin ma inge. In yea 1920, magasin se inge Tauer in San el akuteye tari ke kas in kai lun Baibel ke ma eneneyuk in akkalemye ke inse pusisel, el akkalemye ke kas inge: “Oana ke ma kut liye la Leum el aksaokye na paye oiyen inse pusisel paenang ma inge enenu in akkeye met tuma lutlut paye nukemwa in akkeye oiya mwomwo inge len nukemwa.” A magasin se inge el akkalemye pa ke kas inge: “Fwinne oasr kas in kaifwe lun ma Simusla tusruktu oiyen sesumwos lun metu arulanu yok paenang met puspus su ekla met kulansap lun Leum a oru sulela in fwasr tokin inkanek lun Leum elos koneak la upa, elos enenu in kafweang yok, in akkalemye inse pusisel liki oiya mwomwo puspus saye.” Kas se inge el akkalemye yok ke sie sripe la efu ku met Kristian paye elos enenu in kafweang in akkalemye inse pusisel—sripe se inge ma tuku ke oiyen sesumwos lasr oana met su lungse in eis mwolena su tia fwal. Kut ku in pulakin ma inge ke sripen kut nukemwa tulik nutin sie siyanyen su oasr kena lalos in oru ma koluk, Adam a If, su fuleak a suk in oru kena koluk lalos sifwana.—Rom 5:12.
12, 13. (a) Efu ku fwalu el sie me lain nu sin met Kristian in akkalemye inse pusisel? (b) Su oru tu kafweang lasr in akkeye inse pusisel el arulanu upa?
12 Sie pa sripe la efu ku upa nu sesr in akkalemye inse pusisel pa ke sripen oasr akwuk puspus lun fwalu su oasr yen nukemwa su akkeye metu in kafweang in fulat liki met puspus. Wekunang nu ke niyen sun puspus lun fwalu pa kena in akinsemwomwoye “lung lun ikwe, a lung lun muta a mwolanu lusrongten lun moul.” (1 Jon 2:16) Met tuma lutlut nukemwa lun Jisus elos enenu in karungin mutalos in mwo pal nukemwa a in loang mwo nu ke orekma in oru ma lungse lun God, a tia in akkolukyeyuk ke kena puspus lun fwalu.—Mattu 6:22-24, 31-33; 1 Jon 2:17.
13 Sripe aktolu la efu ku orekma in akkeye a in akkalemye inse pusisel el upa pa ke sripen el su sropon oiyen fulang, Setan su Devil, el kol fwalu. (2 Korint 4:4; 1 Timote 3:6) Setan el akkeye oiya koluk nukemwa lal. Ke sie me pupulyuk, el suk inkanek tu Jisus el an alu nu sel paenang el fwak la el fwa sang nu sel “togusrai nu kemwa fwalu, a mwolanu lalos.” Jisus su pusisel pal nukemwa, el tia akos ma Devil el akkalemye nu sel inge. (Mattu 4:8, 10) Ke inkanek oinge, Setan el srife pa met Kristian nukemwa in suk mwolena nu selos sifwana. Met Kristian nukewa elos kafweang in fwasr tokin me srikasrak lun Jisus, su sang kaksak a me akfulat nu sin God.—Mark 10:17, 18.
Orekma in akkeye a Akkalemye Inse Pusisel Paye
14. Mea se inge orekma in “sifwana akpusiselye” su tia paye?
14 Ke leta lal nu sin met Kristian in an Kolosse, met sap Poul el sang kas in sensen nu ke oiyen inse pusisel su tia paye in sang aklukukye metu. Poul el akuteye ma inge oana “sifwana akpusiselye” su wangin sripe ku tia paye. Elos nukemwa su orek luma nu selos sifwana in akpusiselyelos elos tia oana met su oasr moul in ngun paye yuru. A, elos akkalemye la elos lungse in “konkun” a inse fulat. (Kolosse 2:18, 23) Jisus el akkalemye me srikasrak puspus nu ke oiyen inse pusisel su tia paye. El selngawi met Farisi ke pre lalos su akkalemyeyuk nu sin met puspus a ke inkanek lalos su akkalemyeyuk ke aten mutalos lumeyukla in arulanu asor meyen elos lungse met puspus in liye ma inge. Ke inkanek su tia oana sie, pre lasr sifwana oana kais sie met yok sripe ye mutun God, meyen ma inge enenu in akkalemyeyuk ke inse pusisel.—Mattu 6:5, 6, 16.
15. (a) Mea kut ku in oru in sruokye nunak pusisel pal nukemwa? (b) Mea kutu me srikasrak mwo lun inse pusisel?
15 Met Kristian nukemwa elos eis me kasru mwo in sruokye nunak pusisel paye pal nukemwa ke elos loang mwo nu ke me srikasrak mwo emeet lun inse pusisel, Jeova God a Jisus Kraist. In oru ma inge oasr ma eneneyuk yok in orek nu ke sie lutlut lun Baibel a ke me rid nukemwa su sang me kasru nu ke orekma in lutlut Baibel su orekla sin “met kulansap oaru a lalmetmet.” (Mattu 24:45) Kain in lutlut inge arulanu yok sripe nu sin met Kristian elder nukemwa, “tu insielos in tia fulatak nu fwin met lelos.” (Duteronomi 17:19, 20; 1 Piter 5:1-3) Nunku ke me srikasrak lun met puspus su akinsemwomwoyeyuk ke sripen oasr oiyen inse pusisel lalos, oana Rut, Hanna, Elizabet, a nu sin met pusisel puspus saye. (Rut 1:16, 17; 1 Samuel 1:11, 20; Luk 1:41-43) Nunku pa, ke me srikasrak lun mokul puspus su sruokye inse pusisel lalos pal nukemwa ke orekma in kulansap nu sin Jeova, oana Devid, Josaia, Jon Baptais, a met sap Poul. (2 Kronikel 34:1, 2, 19, 26-28; Sam 131:1; Jon 1:26, 27; 3:26-30; Orekma 21:20-26; 1 Korint 15:9) A fuka ke me srikasrak lun inse pusisel su kut ku in liye ke congregation lun met Kristian? Fwin met Kristian paye elos nunku ke me srikasrak nukemwa inge, elos fwa ku in eis me kasru mwomwo in oasr yurolos oana ke “loseni kapinsiomwos ke fulpap, in kulansupu sie sin sie.”—1 Piter 5:5.
16. Fuka orekma in luti lun met Kristian kasre kut in pusisel?
16 Orekma in wi pal nukemwa ke orekma in luti lun met Kristian ku in kasre kut pa in pusisel. Nunak pusisel el ku in oru kut in orekmakin inkanek mwomwo ke kut sun metsa puspus ke orekma lasr sie loom nu ke sie loom ke kutu pa an. Ma inge arulanu paye yokna fwin met in loomu elos tia insemwomwo in long ke peng mwo lun Togusrai ku elos akkalemye oiya koluk. Oasr pal puspus metu elos siyuk kusensiyuk ke lulalfongi lasr, a oiyen inse pusisel lasr ku in kasru met Kristian in sang me top mwomwo pal nukemwa nu ke kusensiyuk puspus ke “fulpap a sangeng [sunak yok, NW].” (1 Piter 3:15) Met kulansap puspus lun God su inse pusisel elos som nu ke territory sasu puspus a sang me kasru nu sin met puspus su tuku ke mutanfwal puspus ke sripen inkanek lun moul lalos tia oanu sie. Met luti nukemwa lun peng mwo saap elos enenu in pusisel in muteng ke elos kafweang in oru kunokon upa in lutlutkin sie kas sasu tu elos in ku in sang me kasru yok nu sin met puspus su lungse in luti ke peng mwo. Aok orekma nukemwa inge fwal in kaksakinyuk!—Mattu 28:19, 20.
17. Kunokon puspus fuka lun met Kristian nu ke oiyen inse pusisel el eneneyuk?
17 Met Kristian puspus su akkalemye inse pusisel elos akpayeye kunokon lalos, elos oru meet in akinsemwomwoye met puspus yok liki in akinsemwomwoyelos sifwana. In oana ke sie me pupulyuk, oiyen inse pusisel eneneyuk nu sin sie papa Kristian in orekmakin pal lal in akoela in oru sie lutlut mwo ke Baibel nu sin tulik natul. Oiyen inse pusisel el ku in kasru pa tulik nukemwa in akfulatye a akos papa a nine kiyelos, su oasr pa oiyen sesumwos lalos. (Efesus 6:1-4) Mutan payuk puspus su oasr mokul tuma tia lulalfongi elos sun kain in ma upa puspus su elos enenu in akkalemye inse pusisel ke elos kafweang in kasru mokul tumalos in eis lulalfongi nu ke ma paye ke “oiye mwo lalos wikin sangeng [sunak yok, NW].” (1 Piter 3:1, 2) Oiyen inse pusisel a lungse wi oiyen sifwanu lafwekin el yok sripe pa ke kut akkalemye oiyen kulang lasr in karungin ma enenu lun papa a nine kiyesr su mas a matou tari.—1 Timote 5:4.
Oiyen Inse Pusisel Ku In Sang Kasru in Aksumwosye Ma Upa
18. Fuka oiyen inse pusisel el ku in kasre kut in aksumwosye ma upa puspus?
18 Met kulansap nukemwa lun God elos sesumwos. (Jemes 3:2) Oasr pal, ma upa ku in sikyak in masrlon met Kristian luo. Saap sie selos oasr sripe mwo lal in torkaskas lain sie. Ke pal puspus, kain in ma inge fwin sikyak ku in aksumwosyeyuk ke inkanek in orekmakin kas in kai inge: “Muteng nu sin sie sin sie, a nunak munas nu sin sie sin sie, fwin oasr yurin kutena met kas in lain siepa. Oana Leum [Jeova, NW] el nunak munas nu sumwos, komwos in ouyepa oru oinge.” (Kolosse 3:13) Aok, in akos a orekmakin kas in kai inge tia ma fusrasr se, tusruktu oiyen inse pusisel fwa ku in kasru sie met in orekmakin ma inge pal nukemwa.
19. Mea kut enenu in esam ke kut kaskas nu sin sie met su aktoasrye kut?
19 Kutu pal sie met Kristian el ku in lulalfongi mu oasr sie sripe paenang torkaskas lal arulanu upa in mulkinyukla. Ke ma inge, oiyen inse pusisel el ku in kasrel in som nu yurin met se su el nunku mu el orek ma koluk nu sel in suk inkanek in sifwilpa oasr misla in masrlolos. (Mattu 18:15) Sie sripe paenang ma upa puspus su sikyak in masrlon met Kristian luo tia ku in aksumwosyeyuk pa ma ke sripen sie selos ku elos nukemwa arulanu inse fulat ku tia lungse in akkalemye la oasr ma koluk lalos. Ku, ke inkanek lun met Kristian su som nu yurin met lel saap el lungse in oru ma inge ke sie inkanek su el lungse in akkalemye mu el sumwos wangin ma koluk lal, a el lungse in akkalemye ma koluk lun met lel mukena. Ke inkanek saye, sie oiya lun inse pusisel paye el arulanu yok sripe a el ku in aksumwosye ma upa puspus.
20, 21. Mea sie ke me kasru yok emeet in akkalemye oiyen inse pusisel?
20 Sie inkanek su yok sripe emeet in akkeye ke oiyen inse pusisel pa in pre nu sin God in siyuk ke me kasru a ke ngun mutal lal. Tusruktu kut enenu in esam la, “God . . . el esang lung [lungse su alukela ma fwal, NW] [wekunang ngun mutal lal] nu selos su fulpap.” (Jemes 4:6) Ke ma inge fwin oasr ma upa lom nu sin sie met lili, pre nu sin Jeova in kasre kom in akkalemye inse pusisel tu kom in akilen pa kutena ma tafongla su kom oru paenang oasr ma upa sikyak, fwinne ma inge ma srisrik ku ma upa. Fwin sie met el aktoasrye kom tusruktu el akkalemye nu sum kas paye lal inge, “Nunak munas, Nga tafongla,” ke ma inge kom akkalemye inse pusisel in sang nunak munas. Fwin kom koneak la in oru ma inge el arulanu upa, pre a suk me kasru lun Jeova in akwanginyela ma inge liki insiom in wangin kutena kain in oiya lun inse fulat in kom.
21 In eis kalem ke ma inge oasr ma lane puspus su ku in tuku ke oiyen inse pusisel su enenu in mokle kut in akkeye a sruokye oiya mwomwo inge su arulanu saok. In akkeye a in sruokye inse pusisel, paye la oasr me srikasrak mwomwo puspus lasr su Jeova God a Jisus Kraist elos akkalemye! Lela kut in tia na mulkunla mwulela lun God inge: “Molin fwokpap a sangeng sin Jeova, me kasrup, a sunak, a moul.”—Soakas 22:4.
Me Lutlut Yok Puspus su Mwo in Sifwilpa Nunku Ka
• Su akkalemye me srikasrak mwo emeet ke inse pusisel?
• Efu ku arulanu upa in akkeye oiyen inse pusisel?
• Mea ku in kasre kut in akkalemye fwokpap?
• Efu ku arulanu yok sripe kut in akkalemye fwokpap pal nukemwa?
[Picture on page 20]
Jisus el inse pusisel na paye
[Picture on page 21]
Fwalu el akkeye metu in kafweang in akkalemye la elos fulat liki met puspus
[Credit Line]
WHO petsa orekla sel L. Almasi/K. Hemzǒ
[Picture on page 22]
Oiyen inse pusisel kasre kut in sun metsa puspus ke orekma in luti lasr
[Pictures on page 23]
Oasr inkanek puspus su met Kristian elos akkalemye ke inse pusisel
[Pictures on page 24]
Ma upa puspus ku in aksumwosyeyuk ke pal puspus fwin kut akkalemye lungse a kut pusisel in sang nunak munas