Jeova El Akkalemye Mwolanu Lal Nu Sin Met Fwokpap
“Molin fwokpap a sangeng sin Jeova me kasrup a sunak a moul.”—SOAKAS 22:4.
1, 2. (a) Fuka buk lun Orekma akkalemye la Stefen el “sie met su sesesla ke lalalfongi a ngun mutal”? (b) Me akpayeye fuka akkalemye la Stefen el fwokpap?
STEFEN el “sie met su sesesla ke lalalfongi a ngun mutal.” El ouyepa “tingtingi nu ke kulang a ku.” In oana sie sin met tuma lutlut lun Jisus in pal meeta, el orala ma sakuruk puspus a akul inmasrlon metu. Ke sie pal, sie met el suk in akukuin nu sel, “elos tia ku in ikolye lalmetmet a ngun su el kaskas ka.” (Orekma 6:5, 8-10) Kalem la Stefen el sie tulik lutlut mwo ke Kas lun God, a el sumat in aketeye ma inge ye mutun met kol lun alu lun met Ju ke len lal. Me sramsram ke me akpayeye lal, simusyukla in Orekma sapta 7, akpayeye ke engun yok lal in fwakak ke akwuk mwolana lun God.
2 Tia oana sie nu sin met kol lun alu puspus, su mwal a lalmetmet oralos in nunku mu elos fulat liki met srisrik, Stefen el inse pusisel. (Mattu 23:2-7; Jon 7:49) Fwinne el etu na paye ke Ma Simusla, el insemwomwo na paye in eis konkin in “orekma nu ke tebue” tu met sap elos ku in orekmakin moul lalos “in pre pal e nu kemwa a in fwakak kas.” Stefen el akkalemye oiya mwomwo inmasrlon met lili a ke ma inge solla el an sie sin met itkosr su oasr peng mwo kelos in liaung kitakat mongo pinanu len. El pusisel in eis kunokon inge.—Orekma 6:1-6.
3. Me akpayeye fuka ke lungkulang lun God Stefen el insemwomwokin?
3 Oiyen pusisel lal Stefen, weang ku lal in ngun a oaru arulanu kalem sin Jeova. Ke Stefen el sang ma lo nu sin un met kol koluk lun met Ju in Sanedrin, met lain lal “liye mutal oana mutun sie lipufon.” (Orekma 6:15) Mutal akkalemye la el met fwakak kas lun God, wikin misla ma tuku sin God lun mwolanu, Jeova. Tokin el orek ma lo ke pulaik nu sin met lun Sanhedrin, Stefen el liye akpayeyen orekma usrnguk ke lungkulang lun God. “A el, tintininu ke ngun mutal, suiye nu in kosrao a liye mwolanu lun God a Jisus su tu lepo leyut sin God.” (Orekma 7:55) Nu sel Stefen, arurumu sakuruk inge akkalemye mwal lal Jisus oana Tulik Nutin God a Messaia. Ma inge akkeye inse pusisel lal Stefen a lalalfongi na paye lal la oasr yurol me insemwomwo lun Jeova.
4. Nu sin su Jeova el akkalemye mwolanu lal?
4 Ke pal se arurumu inge etukyang nu sel Stefen in akkalemye la, Jeova el akkalemye mwolanu lal a akwuk lal nu sin met su sangeng sin God ke inse pusisel a aksaokye futoto lalos nu sel. “Molin fwokpap a sanen sin Jeova me kasrup a sunak a moul,” Baibel el fwak. (Soakas 22:4) Ke ma inge, arulanu yok sripe in eis kalem mwo ka la mea fwokpap na paye el kalmekin, la fuka kut ku in akyokye oiya saok inge, a fuka kut ku in eis me insemwomwo kut fwin akkalemye ma inge ke oiyen moul lasr kemwa.
Inse Pusisel—Sie Oiya Mwo Lun God
5, 6. (a) Mea se inge inse pusisel? (b) Fuka Jeova el akkalemye inse pusisel? (c) Fuka kut ku in mokleyuk ke oiyen inse pusisel lun Jeova?
5 Saap ma inge me lut nu sin kutu met la Jeova God, el su fulat liki nu kemwa a el su yoklana mwolanu lal in kosrao a fwalu, el pa me srikasrak yok emeet ke inse pusisel. Nu sin Jeova, Togusra Devid el fwak: “Kom ouyepa ase nu sik me loeyuk lun lano Lom, a lepoum leyut srukyuyuk, a kulan Lom akfulatyeyu.” (Sam 18:35) In akkalemye inse pusisel lun Jeova, Devid el orekmakin kas Hibru su kalmekin “in epasrla nu ten.” Sayen kas se inge “inse pusisel,” kutu pa kas su kupasr nu ke kas Hibru inge pa “fulpap,” “fwokpap,” a “akpusiselyel sifwanu.” Jeova el akkalemye inse pusisel ke el akpusiselyel sifwanu in aenguni nu sin met sesumwos David a orekmakunal oana togusra su aolul. Oana ma simusla lun Sam 18 akkalemye, Jeova el karungin a kasrel Devid, molela “liki poun met lokwalok lal nu kemwa a liki paul Soul.” In oapana, David, el etu la kutena kain in mwolanu su el ku in sun ku eis oana togusra ma tuku sin Jeova ke nunak in lungse a pusisel nu kemwa lal. Kalem mwomwo lun ma inge kasrel David in orekmakin moul pusisel.
6 A fuka nu sesr? Jeova el sulela in luti kut ke ma paye, a saap el ku in ase nu sesr kunokon saok puspus ke inkanek lun u lal, ku el ku in orekmakin kut ke kutu inkanek in akpayeye ma lungse lal. Mea kut enenu in pula ke ma inge nu kemwa? Ya kut tia enenu in pusisel? Ya tia fwal kut in sang kulo nu sin Jeova ke inkanek in pusisel lal a ke kasreyuk mwo lal tu kut fwa tia nunke kut alukela ma fwal, su ku in kol nu ke ongoiye lulap?—Soakas 16:18; 29:23.
7, 8. (a) Fuka oiyen inse pusisel lun Jeova akkalemyeyuk ke el oru ma nu sel Manassa? (b) Ke inkanek fuka Jeova, a Manassa, elos oakiye sie me srikasrak nu sesr in ukwe ke oiyen inse pusisel?
7 Jeova el tia akkalemye mukena pusisel yok lal ke el sang me kasru nu sin met koluk tusruktu el ouyepa akkalemye engun in akkalemye pakoten nu sin met su inse pusisel, in akkeyelos, ku akfulatyelos, su akpusiselyel sifwanu. (Sam 113:4-7) Nu ke me pupulyuk, srike in esamak, ke ma sikyuk nu sel Togusra Manassa lun an Juda. El orekmakin ke inkanek sesumwos kunokon ku mwal lal oana togusra in akkeye alu kikiap a “oru ma koluk puspus ye mutun Jeova, in akkoskusrokyel.” (2 Kronikel 33:6) Ke saflaiye, Jeova el sang kai nu sel Manassa ke el lela togusra lun an Assyria in eisla lukel kolyuk lal oanu sie togusra. Ke nien kolpous, Manassa el “akmwoye mutun Jeova God lal a suk in akpusiselyella sifwana ke oiya puspus,” tu Jeova el fwa fulokunulang nu ke tron lun an Jerusalem, a Manassa “el etu tu Jeova El God.” (2 Kronikel 33:11-13) Aok, ke saflaiye, pusisel lal Manassa akinsemwomwoye Jeova, su ke nunak pusisel lal el sang nunak munas nu sel a sifwil fulokunulang oana sie togusra.
8 Lungse yok lun Jeova in sang nunak munas a ke auliyuk lal Manassa liki oiyel orala me lutlut yok sripe in akkalemye pusisel nu sesr. Kut enenu in esam pal nu kemwa la ke inkanek su kut oru kutena ma nu selos su oru ma koluk nu sesr a ke oiya lasr su kut oru ma koluk ku in paenang inkanek su Jeova el oru nu sesr. Kut fwin lungse in sang nunak munas ke ma koluk lun kutu met a pusisel in akilen ma koluk lasr, kut ku in filiye fwinsrak lasr nu sin Jeova ke pakoten lal.—Mattu 5:23, 24; 6:12.
Mwolanu Mutal Akkalemyeyuk Nu Sin Met Fwokpap
9. Ya inse pusisel el sie me akul lun ma munas? Aketeye.
9 Ke ma inge, inse pusisel a kutu pa oiya, tia enenu in nunkeyuk mu akul lun sangengtot a munas pa inge ku nunak su munas in lain ma koluk. Oana Ma Simusla Mutal el akpayeye, Jeova el pusisel, tusruktu el akkalemye ku in nunak sumwos a ku sakuruk ke pal eneneyuk. Ke sripen pusisel lal, Jeova el lungse in loang mwo pal nu kemwa, sang kasru yok, nu selos su inse pusisel, a el sifwanu akloesyella liki met fulang. (Sam 138:6) Ke inkanek fuka Jeova el akkalemye me kasru yok lal nu sin met kulansap pusisel lal?
10. Mea Jeova el akkalemye nu sin met fwokpap, oana akkalemyeyuk in 1 Korint 2:6-10?
10 Ke pal pakiyuki lal a ke inkanek su el sulela in orekmakin ke me sramsram lal nu sin metu, Jeova el akkalemye nu sin met pusisel ke oiya nu kemwa su el ku in akpayeye ke akwuk lal. Ke ma mwolanu puspus inge tia kalem nu selos su inse fulat, ku likkeke a lungse in orekmakin lalmetmet lun met ku nunak lalos. (1 Korint 2:6-10) Ke ma inge met pusisel, ke sripen elos eis etauk sumwos ke akwuk lun Jeova, elos akkeyeyuk in akfulatye Jeova meyen ke lungse yok lalos ke inkanek mwolanu lun Jeova.
11. Ke century se meet, fuka kutu met elos akkalemye la srikla orekmakinyen fwokpap, a fuka ma inge orala me sensen nu selos?
11 Ke century se meet, met puspus wekunang kutu sin met su ekin met Kristian, elos akkalemye tia inse pusisel lalos a elos tukulkul ke ma met sap Poul el akkalemye nu selos ke akwuk lun God. Poul el ekla “met sap nu sin met Pegan,” tusruktu ma inge tia ma ke sripen mutanfwal sel, ke lutlut lal, matwel, ku ke record lal ke orekma mwo. (Rom 11:13) Pal nu kemwa, met su nunku ke ma lun ikwe elos nunku mu ma inge pa me enenu yok su Jeova enenu in orekmakin oana kofwen me orekma lal. (1 Korint 1:26-29; 3:1; Kolosse 2:18) Tusruktu, Poul pa Jeova el sulela, in fwal nu ke lungkulang lal a akwuk sumwos lal. (1 Korint 15:8-10) Met su Poul el pangon mu “met sap fulatlanu,” wi kutu pa met su lain, elos srunga in longul Poul a me aketeye lal su tuku ke Ma Simusla. Wangin inse pusisel lalos paenang elos tia eis etauk a lalmetmet ke inkanek mwolanu lun Jeova su akpayeyuk ke akwuk lal. Lela kut in tia pilesru ku aksrikyeten ku oru nununku nu sin met su Jeova el sulela in orekmakin in akpayeye ma lungse lal.—2 Korint 11:4-6.
12. Fuka me srikasrak lal Moses akkalemye la Jeova el lungse met su fwokpap?
12 Ke kutu pa oiya saye, oasr me srikasrak puspus su tuku ke Baibel su aketeye la fuka met pusisel elos akinsemwomwoyeyuk ke mwolanu lun God. Moses, “el arulanu fwokpap” yok liki met e nu kemwa, el liye mwolanu lun God a engunkin futoto lal nu sel. (Oekyuk 12:3) Met fwokpap inge, su orekma ke yea 40 oana sie met seperd, saap yokiyen moul lal el muta ke an Arabian Peninsula, el akinsemwomwoyeyuk sin met Orekutla ke inkanek puspus. (Exodus 6:12, 30) Ke kasru lun Jeova, Moses el ekla met kaskas a sifwen met kol ke mutanfwal Israel. El insemwomwokin inkanek luo in sramsram nu sin God. Ke inkanek lun sie arurumu, el liye “luman Jeova.” (Oekyuk 12:7, 8; Exodus 24:10, 11) Met su akilen met kulansap fwokpap a met tutafpo lun God elos ouyepa akinsemwomwoyeyuk. In oapanu, kut efwa akinsemwomwoyeyuk kut fwin akilen a akos met palu su fulat lukel Moses, Jisus, a ke “met kulansap oaru a lalmetmet” su srusrngiyuki sel.—Mattu 24:45, 46; Orekma 3:22.
13. Fuka mwolanu lun Jeova akkalemyeyuk nu sin met seperd pusisel ke century se meet?
13 Nu sin su ‘mwolanu lun Jeova saromrom’ ke me fwakak su tuku sin lipufon ke peng mwo lun “sie Met Lano, su Leum Kraist”? Ma inge tia nu sin met insefulat su met kol lun alu ku met fulat ke mwal fulat tusruktu nu sin met seperd fwokpap “su muta in imae, a liaung un sip lalos ke fon.” (Luk 2:8-11) Met inge elos tia eteyuk ke mwal fulat lalos ke sripen lutlut lulap a orekma. Tusruktu, elos pa Jeova el akilen a sulela in fwakak emeet ke isusla lun Messaia. Aok, Jeova el akkalemye mwolanu lal nu sin met fwokpap a met su sangeng sin God.
14. Me insemwomwo fuka tuku sin God me nu sin met fwokpap?
14 Mea me srikasrak inge luti nu sesr? Ma inge nu kemwa akkalemye nu sesr la Jeova el akinsemwomwoye a sang etauk a lalmetmet ke akwuk lal nu sin met fwokpap. El sulela kain in met su saap tia sun lungse lun metu a el orekmakinelos oana inkanek in akkalemye akwuk mwolanu lal nu sin metu. Ma kut lotela inge enenu in mokle kut in tafwela in sukok kasru sin Jeova, Kas palu lal, a u lal ke inkanek in kolyuk. Kut lalalfongi na paye la Jeova el fwa tafwela in fwakak nu sin met kulansap oaru a fwokpap lal ke ma nu kemwa su soenna akkalemyeyuk ke akwuk mwolanu lal. Met palu Emos el fwak: “Paye Leum Jeova fwa tia oru kutena ma, sayen El fwakak ma lukma Lal nu sin met kulansap Lal met palu.”—Emos 3:7.
Akyokye Inse Pusisel a Engunkin Me Insemwomwo Lun God
15. Efu ku kut enenu in orekma in srukye fwokpap, a fuka ma inge akkalemyeyuk ke ma sikyuk nu sel Togusra Soul lun an Israel?
15 In engunkin me insemwomwo mutal, kut enenu in orekmakin fwokpap pal nu kemwa. Ke sripen sie met el ku in orekmakin fwokpap ke kutu oiya lun moul tia kalme pa el ku in fwokpap pal nu kemwa. Ma na kalem se la sie met el ku in munas kutu pal ke moul in fwokpap a orekmakin ke kutu pal oiya su wangin fwokpap ka a kas kupatol, su kol nu ke oiya lun fulang a ongoiye. Soul, pa met se meet su akmusrala oana togusra lun an Israel, el oru ma inge. Ke el tufwanu solla, el pula la ‘el pusisel ye mutal sifwanu.’ (1 Samuel 15:17) Tusruktu, tokin el kol ke lusen yea luo na, el akkalemye fulang. El pilesru akwuk lun Jeova in oru me kise ke inkanek lun met palu Samuel, a el orala sripe puspus in oru me kise lal sifwanu. (1 Samuel 13:1, 8-14) Pa inge mutamweyen ma puspus su sikyuk ke inkanek puspus su akkalemye la wangin inse pusisel lal. Fwokin ma inge pa tula ngun lun God a me insemwomwo lal, su saflaiye kol nu ke inkanek in mise koluk. (1 Samuel 15:3-19, 26; 28:6; 31:4) Me lutlut inge arulanu kalem: Kut enenu in akyokye orekmakinyen inse pusisel a sifwana akpusiselye kut a eisla kutena kain in oiya su oru kut in sifwana akfulatye kut, a fwasr liki kutena orekma lun fulang su ku in kol in tia akinsemwomwoye Jeova.
16. Fuka futoto lasr nu sin Jeova a nu sin met saye kasre kut in orekmakin inse pusisel?
16 Fwinne inse pusisel el tia simusyukla oana sie ipen fwako lun ngun mutal lun God, tusruktu pa inge sie oiya mwo lun God su enenu in orekmakinyuk. (Galetia 5:22, 23; Kolosse 3:10, 12) Ke sripen ma inge tuku ke oiya lun nunak—fuka kut orekmakin nunak lasr sifwana a nu sin kutu met—in orekmakin inse pusisel enenu in oasr kaifweaung lasr. In nunku yok a sifwilpa nunku ke moul futoto lasr nu sin Jeova a nu sin met saye ku in kasre kut in orekmakin moul fwokpap. Ye mutun God, met moul in ikwe nu kemwa sesumwos elos oana sra folfol su kap ke kitin pal, na paola a uli ku mise. Metu oana kwot srisrik in imae. (Isaia 40:6, 7, 22) Ya sie sra ke maa fwin loes kutu srisrik liki sra ke maa saye fwal el an konkun? Ya sie kwot oasr sripe lal in konkun ku lal ke sripen el ku in srosro ke kutu pal liki kwot ngia? Arulanu koluk in nunku oinge. Ke ma inge, met sap Poul el akesmakinye met Kristian wiyel: “Tu su orekomla in sie liki siepa? Ku mea oasr yurum su kom tia eis? A, kom fwin eis, efu kom ku konkun, oanu kom tia eis?” (1 Korint 4:7) In sifwilpa nunku ke ma simusla puspus in Baibel inge ku in kasre kut in orekmakin a in akkalemye inse pusisel.
17. Mea kasru met palu Daniel in orekmakin inse pusisel, a mea ku in kasre kut in oru pa?
17 Daniel el sie met palu Hibru su fwakak ke “sie met su arulanu kulo” ye mutun God ke sripen el sifwanu “akfulpapyel”, ke sripen inse pusisel lal. (Daniel 10:11, 12) Mea kasrel Daniel in orekmakin inse pusisel? Ma se meet, el akkalemye lalalfongi na paye lal nu sin Jeova, sokol ke pre pal nu kemwa. (Daniel 6:10, 11) In wekunang ma inge, Daniel el sie met moniyuk a oasr nunak sumwos lal oana sie tulik lutlut ke Kas lun God, su kasrel in sruokye nunak sumwos in liaung akwuk mwolanu lun God. El ouyepa lungse in akilen ma tafongla lal sifwanu, tia ke met lal sifwanu. A el lungse na paye in akyokye ma sumwosmwos lun God, tia ke ma lal sifwanu. (Daniel 9:2, 5, 7) Ya kut ku in lutlutkin me srikasrak mwomwo lal Daniel a kaifweang lal in orekmakin a akkalemye inse pusisel ke kain in oiya lun moul lasr?
18.Mwolanu fuka akoeyukla nu selos su akkalemye inse pusisel misenge?
18 “Molin fwokpap a sanen sin Jeova, me kasrup, a sunak, a moul,” Soakas 22:4 el fwak. Aok, Jeova el lungse elos su fwokpap a molin ma inge fwa eis sunak a moul. Tokin el apkuran in fuleak kunokon lal nu sin God tusruktu ke Jeova el aksumwosye nunak lal, met sim lun sam Asap el pusisel in akos: “Kom fwa kol yu ke papu Lom, a tok eis yu nu in mwolanu.” (Sam 73:24) Fuka ma inge nu sesr misenge? Mwolanu fuka akoeyuk nu sin met su akkalemye inse pusisel? Sayen insemwomwokin sie me insemwomwo a engunkin futoto nu sin Jeova, elos ku in tupan ke pal fwasru in liye ke akpayeyuk kas lal Togusra Devid: “A met fwokpap elos fwa usru fwalu, a fwa sifwanu akenunyelos in misla puspus.” Sie pal mwolanu na paye!—Sam 37:11.
Ya Kom Esam?
• Fuka Stefen el sie me srikasrak ke sie met fwokpap su Jeova el akkalemye mwolanu Lal nu sel?
• Ke inkanek fuka Jeova el akkalemye inse pusisel?
• Me srikasrak fuka akkalemye la Jeova el akkalemye mwolanu lal nu sin met fwokpap?
• Fuka me srikasrak lal Daniel kasre kut in akyokye oiyen inse pusisel?
[Box on page 21]
Ku tusruktu Fwokpap
In yea 1919 Cedar Point, Ohio, U.S.A., toeni lun Baibel Students (eteyuk oana Met Lo lun Jeova misenge), J. F. Rutherford, el yea-50-matwe su meet el karunganang orekma se inge, el engun in oru orekma se inge oana sie bellhop, kasru met in usla bag lalos a panulos la nu ke nien mongla lalos. Ke len safla lun toeni, el purakak insien met su wi ke toeni inge su oasr ke 7,000 ke kas inge: “Komwos met ambassador lun Togusra fwin togusra a Leum fwin leum, fwakak nu sin metu . . . togusrai mwolanu lun Leum lasr.” Fwinne Brother Rutherford el sie met su oasr lalalfongi fukoko, arulanu pengpeng ke sramsram pulaik lal la el tia fuleak ma el lalalfongi na paye, el ouyepa fwokpap na paye ye mutun God, pal nu kemwa el akkalemye ma inge ke pre lal ke alu in lututeng ke Bethel.
[Picture on page 18]
Stefen, su etu na paye Ma Simusla, el kitakut me mongo ke inse pusisel
[Picture on page 19]
Inse fwokpap lal Manassa akinsemwomwoye Jeova
[Picture on page 21]
Mea orel Daniel “sie met su arulanu kulo”?