Kas Lun Jeova Moul

Kas Fulat Su Tuku Ke Buk lun Kronikel Se Meet

YEA 77 kutu somla ke pal se Met Ju elos mutamwauk in folokla nu ke an selos liki sruo lalos in an Babulon. Temple se su Governor Sirubabel el sifwil musai ke pal inge oasr ke lusen yea 55. Sripe yok emeet nu ke sifwil foloko lun met Ju pa in folokunak alu paye nu in an Jerusalem. Tusruktu, srikla oiyen kaifweang su metu akkalemye nu ke alu lalos nu sin Jeova. Oasr ma enenu ke me akkeye su enenu in orek ke pal na sa, a pa inge ma mwo su oasr ke Buk lun Kronikel Se Meet.

Sayen record puspus ku ma simusla ke sruf puspus, Kronikel Se Meet el akkalemye sie me sramsram su sikyuk ke lusen yea 40, mutamwauk ke pal se Togusra Soul el mise nu ke pal se Devid el mise. Met tol su pangpang Ezra el lalalfongiyuk mu el pa simusla buk inge in yea 460 B.C.E. Kronikel Se Meet el purakak nunak lasr meyen ma inge orala kalem yok ke orekma in alu su orek in temple a akkalemye ma puspus ke sruf lun Messaia. In oana kutu Kas lun God, kas inge akkeye lalalfongi lasr a akyokye kalem lasr ke Baibel.​—Hibru 4:12.

SIE RECORD YOK SRIPE KE E PUSPUS

(1 Kronikel 1:1–9:44)

Ma simusla ke sruf puspus su Ezra el orala eneneyuk ke sripe tolu: in etu la mokul su fwal mukena pa oru orekma in kulansap oana met tol, in sang kasru in etu me usru lun sruf, a in karungin record ke sruf su kol nu sin Messaia. Record ke sruf el akkalemye me sramsram lun met Ju su folokla nu ke met se meet. Oasr fwil sengoul mutamwauk in pal lal Edam nu ke pal lal Noa, a oasr fwil sengoul mutamwauk kel Noa nu ke pal lal Ebream. Tokin inen mwen puspus natul Ismael simusyukla, oasr mwen puspus nutin mutan saye nu sel Ebream su pangpang Kitura, a mwen puspus natul Iso, su me sramsram inge el sramsram yok ka ke fwil puspus lun sruf 12 lun Israel.​—1 Kronikel 2:1.

Ezra el sramsram yok ke tulik puspus natul Juda ke sripen sruf inge pa orala sruf lal Togusra Devid. Oasr fwil 14 mutamwauk kel Ebream nu ke fwil lal Devid, a fwil 14 mutamwauk ke pal lal Devid nu ke sruo lalos nu in an Babulon. (1 Kronikel 1:27, 34; 2:1-15; 3:1-17; Mattu 1:17) Ezra el simusla tulik puspus ke sruf puspus su muta leyen kutulap ke an Jordan, tokin ma inge el simusla pa fwil puspus ke mwen nutin Livai nukemwa. (1 Kronikel 5:1-24; 6:1) Tokin ma inge Ezra el akkalemye ke ma simusla futoto ke kutu sruf saye su muta leyen roto ke infwal Jordan a akkalemye luma puspus ke sruf lun Benjamin. (1 Kronikel 8:1) E puspus sin met nukemwa su folokla nu in an Jerusalem liki sruo lalos fwin an Babulon simusyukla pa.​—1 Kronikel 9:1-16.

Kusensiyuk Puspus Ke Ma simusla su Eis Top Ka:

1:18​—Su papa tumal Shela—​Kenan ku Arfaksad? (Luk 3:35, 36) Papa tumal Shila pa Arfaksad. (Genesis 10:24; 11:12) Saap kas inge “Kenan” in Luk 3:36 el tafongla ke lungasyukla lun kas inge “Chaldeans.” Fwin oinge, ma simusla se meet el ku in rid oinge, “mwen nutin Arfaksad met Kaldea se.” Ku saap e luo inge Kenan a Arfaksad el sramsram ke met sefwanna. Ma inge yok sripe nu ke kas inge “mwen nutal Kenan” el tia koneakyak ke kutu manuscript ku ma simusla.​—Luk 3:36.

2:15​—Ya Devid el mwen akitkosr natul Jesse? Mo. Oasr mwen oalkosr nutal Jesse, a Devid pa mwen se safla ku srik emeet. (1 Samuel 16:10, 11; 17:12) Kalem la sie sin mwen natul Jesse el mise wangin kutena tulik natul. Ke sripen en tulik inge tia akkalemyeyuk ke kutena ma simusla ke fwil lun sruf inge, paenang Ezra el tia simusla inelos

3:17​—Efu ku Luk 3:27 el sramsram ke mwen natul Jekonaia su pangpang Sialtiel oana mwen natul Niaraia? Jekonaia el pa papa tumal Sialtiel. Tusruktu, kalem la Niaraia el sang an natul nu sel Sialtiel oana mutan kiel. Luk el sramsram ke son-in-law natul Niaraia in oana mwen natul Niaraia oana ma el oru ke me sramsram kel Josef, ke el panglol oana mwen nutin papa tumal Meri, su pangpang Hilai.​—Luk 3:23.

3:17-19​—Sirubabel, Pedaia, a Sialtiel elos sou fuka? Sirubabel el sie sin mwen natul Pedaia, su mokul wiyel Sialtiel. Tusruktu, oasr pal Baibel el panglol Sirubabel oana mwen natul Sialtiel. (Mattu 1:12; Luk 3:27) Ma inge ku meyen Pedaia el mise a Sialtiel el karungunul Sirubabel. Ku saap ke sripen Sialtiel el mise a wangin tulik natul, Pedaia el payukyak nu sin mutan kiyel Sialtiel, a Sirubabel pa mwuonsien siyanyen se inge.​—Duteronomi 25:5-10.

5:1, 2​—Mea kalmen in eis sumwos ke me usru lun mwuonsie nu sel Josef? Kalmen ma inge pa Josef el eis ip luo ku pal luo ke me usru. (Duteronomi 21:17) El ekla papa tuman sruf luo​—Ifraim a Manasse. Mwen puspus saye lun Israel elos eis ip sefwanna ke me usru

Me Luti nu Sesr:

1:1–9:44. Ma simusla ke fwil in sruf nukemwa lun met el sang me akpayeye la akwuk nukemwa ke alu paye el akwuki sumwos, tia ke me sramsram lun pihlenfong, a el akwuki ke ma paye.

4:9, 10. Jeova el topuk pre lal Jabes ke sie oiya in akyokye an ku territory lal tu met puspus su sangeng sin God elos in ku in muta we. Kut enenu pa in siyuk ke pre ke inse kemwa in puseni pisen met su alu nu sin God ke kut moniyuk ke orekma in oru met tuma lutlut.

5:10, 18-22. In pal lun Togusra Soul, sruf puspus su muta leyen kutulap lun an Jordan elos kutangla Met Hegar fwinne pisen met Hegar el pus pal luo ke piselos. Ma inge sikyuk meyen met pulaik inge nukemwa elos lalalfongi Jeova a elos ngetak nu sel ke kasru. Lela kut in lalalfongi ke inkanek nukemwa ke kut oru meun in ngun lasr lain met lokwalok puspus su pus liki kut.​—Efesus 6:10-17.

9:26, 27. Met Livai su met liaung mutanoa etukyung nu selos kunokon su arulana yok sripe. Key nu ke an in utyuk nu ke an mutal puspus ke temple itukyang nu selos. Elos oaru in ikasla mutanoa ke kais sie len. Utuku pa nu sesr kunokon in koneak met ke territory lasr a in kasrelos in alu nu sin Jeova. Ya kut tia akpayeye la kut oana met Livai su liaung mutanoa su ku in lalalfongiyuk a in oana met oaru paye.

DEVID EL KOL OANA TOGUSRA

(1 Kronikel 10:1–29:30)

Me sramsram inge el mutamwauk ke ma simusla kel Togusra Soul a ke mwen tolu natul su mise ke meun lain met Filistia in Eol Gilboa. Devid, mwen natul Jesse, el ekla togusra fwin sruf lun an Juda. Tia pat tokin ma inge, el sruokye an Jerusalem. Mokul nukemwa ke sruf lalos elos tuku nu in an Hebron a orala el togusra fwin an Israel nufon. (1 Kronikel 12:38) Tok, met Israel elos usla tuptup in mwuleang nu Jerusalem “wi sasa a kusen kornet, a wi ukuk, a wi simbal, sritel akkasye ke salteri a harp.”​—1 Kronikel 15:28.

Devid el akkalemye lungse lal in musai sie loom nu sin God paye. Jeova el sang kunokon mwo inge nu sel Solomon, tusruktu el oru sie mwuleang yurul Devid ke sie Togusra. Ke Devid el akpaye orekma lal in lain met lokwalok puspus lun met Israel, Jeova el sang nu sel kutangla puspus. Oasr sie oaoa su tia sapkinyuk in orek paenang mise lun met 70,000. Tokin el eis kas in kasru sin sie lipufon in musai sie loang nu sin Jeova, Devid el moli sie an sel Ornan sie met Jebus. Devid el mutamwauk in “akola ke ma puspus” in musai sie loom su “arulanu oasku” nu sin Jeova in an inge. (1 Kronikel 22:5) Devid el orala akwuk lun orekma nu ke oreyen kulansap su orek sin met Livai puspus, su akkalemyeyuk in Kronikel Se Meet ke inkanek yok liki kutena Ma Simusla. Togusra a metu nukemwa elos sang me kasru yok nu ke temple. Tokin yea 40 ke kolyuk lal, Devid el mise “sesesla ke len, me kasrup, a sunak; a Solomon el mwen natul a el leum in aolal.”​—1 Kronikel 29:28.

Kusensiyuk Puspus Eis me Top Ka:

11:11​—Efu ku pisen met su anwuki 300 na a tia 800 oana ma akkalemyeyuk ke me sramsram su oasr ke Samuel Akluo 23:8? Met kol sin met pulaik tolu lal Devid pa Jasobiam, ku Josheb-basshebeth. Met pulaik luo saye pa Ilaiesar a Shamma. (2 Samuel 23:8-11) Sripe se paenang tia oana sie me sramsram ke ma simusla luo inge saap ma ke elos sramsramkin ma sikyuk luo inge su orek sin met sefwanna.

11:20, 21​—Mea mwal lal Ebishai in kupasr nu ke met pulaik tolu meet lal Devid? Ebishai el tia sie sin met pulaik tolu su kulansapul Devid. Tusruktu, oana ma akkalemyeyuk in 2 Samuel 23:18, 19, el pa sifwen met meun 30 a akilenyuk yok liki kutena selos. Oiya mwo lal Ebishai el oana oiya mwo lun met pulaik tolu meet meyen el oru orekma pulaik su oana sie nu ke orekma lal Jasobiam.

12:8​—Ke inkanek fuka mutun met Gad puspus su met meun elos oana “mutun laion puspus”? Met pulaik puspus inge oasr siskel Devid in an Mesis. Aunsifwelos kapek loes. Aunsifwelos loes oana sie ate sulallel, in oana aten laion.

13:5​—Mea kalmen “infwal lun Ijipt”? Kutu met elos nunku mu kas inge el sramsramkin ke sie sreng nu ke Infwal Nile. Tusruktu, kas inge kalmekinyuk nu ke “infwalfwal in Ijipt”​—su sie infwalfwal ousriksrik orekmakinyuk ke masrol nu leyen roto lun Fwal Mwolela.​—Oekyuk 34:2, 5; Genesis 15:18.

16:30​—Mea kalmen rarrar ye mutun Jeova? Kas inge rarrar ke fus inge orekmakinyuk nu ke me pupulyuk in akkalemye sangeng paye a sunak paye nu sin Jeova.

16:1, 37-40; 21:29, 30; 22:19​—Akwuk fuka ke alu orek pal nukemwa in an Israel mutamwauk ke pal se Tuptup in Mwuleang utukla nu Jerusalem nu ke temple su musaiyukla? Ke pal se Devid el folokonla Tuptup in mwuleang nu in an Jerusalem a filiye ma inge in loom nuknuk su el orala, tuptup in mwuleang inge soenna oasr in tabernacle ke lusen yea puspus. Tokin ma inge toula nu in an Jerusalem, tuptup in mwuleang inge oasr pal nu kemwa ke loom nuknuk in an Jerusalem. Tabernacle el oasr in an Gibeon, ke an se su Met Tol Fulat Zadok a mokul puspus su welul elos oru orekma in kisekin me kise su sapkinyuk ke Masap. Akwuk inge orekmakinyuk nu ke pal se temple in Jerusalem musaiyukla. Ke pal se temple musaiyukla tari, tabernacle el utukla liki an Gibeon nu Jerusalem, a Tuptup in mwuleang el filiyuki in an Mutal na mutal ke temple.​—1 Togusra 8:4, 6.

Me Lutlut nu Sesr:

13:11. Fwin kaifweang lasr tia isus fwako mwo kut tia enenu in foloyuk a tia nunku mu Jeova el oru ma koluk, a kut enenu in tuni ke ma sikyuk a srike in liye la mea paenang in oasr oiya koluk. Wangin alolo ka la Devid el oru oinge. El lotela ke ma tafongla lal a tok el kutangla in usla Tuptup in mwuleang nu Jerusalem ke el orekmakin inkanek fwal.a

14:10, 13-16; 22:17-19. Kut enenu in sramsram nu sin Jeova ke pre a suk kolyuk lal meet liki orek kutena orekma su fwa akmunasye ku kunausla oiya lun ngun lasr.

16:23-29. Ma se meet kut enenu in nunku a oru ke moul lasr pa in alu nu sin Jeova.

18:3. Jeova el akpayeye mwolela lal. Ke inkanek lal Devid, el akpaye mwolela lal in sang an Kenan nu fon nu sin fute lal Ebream, mutamwauk “liki infwal Ijipt me nu ke infwal lulap, infwal lun Iufretis.”​—Genesis 15:18; 1 Kronikel 13:5.

21:13-15. Jeova el sapkin nu sin lipufon in aksafyela me keok meyen El pulakin keok lun met Lal. Aok, “yoklanu pakoten a kulang lal.”b

22:5, 9; 29:3-5, 14-16. Fwinne el tia sapkinyuk in musai temple lun Jeova, Devid el akkalemye sie oiya lun lungse in sang. Efu? Meyen el akilen la ma nukemwa su oasr yurol el eis ke sripen kulang lun Jeova. Kain in pulakin mwo oinge enenu in oasr yurosr in engunkin nunak su lungse in sang.

24:7-18. Akwuk ke orekma lun met tol su kitakitelik nu ke ip 24 su Devid el oakiye el mutamwauk in orek ke pal se lipufon lun Jeova el sikyuk nu sel Zekaraia, papa tumal Jon Baptais, a akkalemye ke tuku lun len in isusla lal Jon. Oana met su wi ke “u lal Abaija,” Zekaraia el oru orekma in kulansap in temple ke pal in oru orekma lal. (Luk 1:5, 8, 9) Alu paye el kupasr nu sin met paye su oasr ke me sramsram paye​—tia ke met kikiap ke me sramsram pihlenfong. Oasr me insemwomwo puspus fwin kut oaru in akesrui nu sin “met kulansap oaru a lalmetmet” in welulos nu ke alu paye su oasr akwuk mwomwo ka nu sin Jeova ke pal inge.​—Mattu 24:45.

Kulansapu Jeova “Ke Sie Moul Insemwomwo”

Kronikel Se Meet el tia sramsram mukena ke fwil puspus lun sruf. El sramsram pa ke orekma lal Devid in folokonla tuptup in mwuleang nu Jerusalem, ke kutangla lulap lal, ke orekma in akola nu ke orekma in musai temple, a ke akwuk puspus nu ke orekma in kulansap lun Met Livai oana met tol. Ma nukemwa su Ezra el simusla ke Kronikel Se Meet el me akinsemwomwoye na paye Met Israel puspus, kasrelos in aksasuye orekma in kaifweang lalos nu sin Jeova ke alu lalos in temple.

Devid el oakiye sie me srikasrak mwomwo ke alu lal nu sin Jeova la pa se ma yok emeet ke moul lal pal nukemwa! Devid el suk in oru ma lungse lun God, a tia in suk in eis kunokon yok nu sel sifwana. Kut enenu in orekmakin kas in kai lal in kulansapu Jeova “ke inse kemwa a ke sie ngun insemwomwo.”​—1 Kronikel 28:9.

[Footnotes]

[Chart/Pictures on page 28-31]

(For fully formatted text, see publication)

4026 B.C.E. Edam Mutamwauk ke pal lal Edam nu ke pal lal Noa: oasr fwil yuh (yea 1,956)

ye 130 ⇩

Set

105 ⇩

Inus

90 ⇩

Kenan

70 ⇩

Mahalalel

65 ⇩

Jared

162 ⇩

Enoch

65 ⇩

Methuselah

187 ⇩

Lamech

182 ⇩

2970 B.C.E. Noa 2970 B.C.E. NOA el isusla

Mutamwauk ke pal lal Noa nu ke pal lal Ebream: fwil sengoul (yea 952)

yea 502 ⇩

Sem

SRONOT SE 2370 B.C.E.

100 ⇩

Arpaksad

35 ⇩

Sela

30 ⇩

Eber

34 ⇩

Peleg

30 ⇩

Reu

32 ⇩

Serig

30 ⇩

Nahor

29 ⇩

Tera

130 ⇩

2018 B.C.E. Ebream 2018 B.C.E. EBREAM el isusla

Mutamwauk ke pal lal Ebream nu ke pal lal Devid: fwil 14 (yea 911)

100 yrs. ⇩

Isaak

60 ⇩

Jekob

c.88 ⇩

Juda

⇩

Perez

⇩

Hezron

⇩

Ram

⇩

Amminadab

⇩

Nason

⇩

Salmon

⇩

Boas

⇩

Obed

⇩

Jesse

⇩

1107 B.C.E. DEVID el isusla