Me Kasru Mwo Nu Sin Met Payuk Nu Kemwa
“Lela mutan elos akpusiselye nu sin mokul tumalos oana nu sin Leum. Mokul tuma, komwos in lungse mutan kiyomwos.”—EFESUS 5:22, 25, NW.
1. Mea nunak sumwos ke akwuk lun payuk?
JISUS el fwak la akwuk in payuk pa orekma lun Jeova in fwalseni mokul a mutan tu elos in “ikwe sefwanna.” (Mattu 19:5, 6) Ke akwuk inge oasr met luo su tia oana sie oiyelos, su lutlut in oakiye sie oiya lun tukeni in insemwomwokin ma nu kemwa a in tukeni akesrui sie sin sie nu ke nien sun nu kemwa lalos. Moul in payuk el sie akwuk su met luo elos enenu in tukeni muta nu ke sie mise, tia sie mwulela su fusrasr in fwasr liki ku in pilesreyuk. In mutanfwal puspus, divorce el tia upa in orek, tusruktu ke liye ku nunak lun sie met Kristian, futoto lun sie siyanyen ku akwuk in payuk el mutal. Ma inge aksafyeyukla ke sie sripe yok mukena.—Mattu 19:9.
2. (a) Me kasru fuka oasr yurin siyanyen payuk nu kemwa? (b) Efu ku arulanu yok sripe in kaifweang in oru moul in payuk in insemwomwo?
2 Sie mutan su sang kas in kasru nu ke akwuk in payuk el fwak: “Sie moul in payuk mwomwo pa in suk in oru naweyuk pal nu kemwa nu ke issue sasu nu kemwa su sikyuk, aksumwosye ma upa nu kemwa su sikyuk, a orekmakin ma nu kemwa su oasr tari ke kais sie pal lun moul.” Nu sin mutan Kristian puspus, me kasru mwo nu selos tuku ke kas in kai mwomwo lun Baibel, me kasru tuku sin met lili Kristian wiyesr, a futoto paye nu sin Jeova ke kasru lun pre. Sie payuk su oasr oiya mwomwo inge ka el ku in onnu fwinne oasr ma upa puspus, a ke lusen yea puspus, ma inge orala me insemwomwo a oiya in fwalkin ma oasr yurolos nu sin mokul tuma a mutan kie. Yok liki ma inge, el sang mwolena nu sin Jeova God, el su orala akwuk lun payuk.—Genesis 2:18, 21-24; 1 Korint 10:31; Efesus 3:15; 1 Tessalonika 5:17.
Etawi Jisus a Congregation Lal
3. (a) Aketeye ke kas futoto kas in kai lal Poul nu sin siyanyen payuk nu kemwa. (b) Me srikasrak mwomwo fuka Jisus el oakiye?
3 Lusen yea tausen luo somla, met sap Poul el sang kas in kai nu sin siyanyen Kristian puspus ke el simusla: “A oana congregation pusisel nu sin Kraist, oinge mutan oayepa nu sin mokul tumalos in ma nu kemwa. Mokul tuma, komwos in lungse mutan kiomwos, oana Kraist el ouyepa lungse congregation a sifwana esalang ka.” (Efesus 5:24, 25) Me pupulyuk na mwomwo se pa akkalemyeyuk ke fus inge! Mutan Kristian puspus su payuk tari elos su pusisel pal nu kemwa nu sin mokul tumalos elos etawi congreagtion in akilen a akos akwuk mwo ke sifwe. Mokul tuma nu kemwa su lalalfongi elos akkalemye pal nu kemwa lungse nu sin mutan kiyelos, fwinne ke pal mwo ku pal upa, elos akkalemye la elos fwasr tokin me srikasrak lun Jisus in lungse congregation a karungin ma inge.
4. Fuka mokul payuk elos ku in fwasr tokin me srikasrak lal Jisus?
4 Mokul tuma nu kemwa su met Kristian elos pa sifwen sou lalos, tusruktu oasr pa sifwelos, el pa Jisus. (1 Korint 11:3) Ke ma inge, in oana Jisus ke el karungin congregation lal, paenang mokul tuma nu kemwa elos enenu in oru karunginyuk lalos in oasr lungse nu sin sou lalos ke inkanek in ngun a ma enenu lun ikwe, fwinne ma inge enenu in oasr pal yok lun mokul tuma na ka. Elos nunku ke me insemwomwo lun sou lalos meet liki in nunku ke kena a lungse lalos sifwana. Jisus e fwak: “Ke ma inge ma nu kemwa komwos lungsumwos met in oru nu sumwos, komwos in ouyepa oru oinge nu selos.” (Mattu 7:12) Akwuk mwo ku principle inge el arulanu mwo in orekmakinyuk nu ke akwuk lun payuk. Poul el akkalemye ma inge ke el fwak: “Mokul tuma elos in lungse pa mutan kielos sifwana oana manolos sifwana. . . . Tu wangin met srunga ikwel sifwana; a el oakoakel a saokel.” (Efesus 5:28, 29) Sie mokul el enenu in oakoakel a aksaokyel ku lungse mutan kiel oana ke inkanek su el oru nu sel a aksaokyel sifwana ka.
5. Fuka mutan payuk elos ku in etawi congregation lun met Kristian?
5 Mutan kie nu kemwa su alu nu sin God elos fwasr tokin akwuk lun congregation lun met Kristian oana sie me srikasrak. Ke pal se Jisus el oasr fwin fwalu, met tuma lutlut nu kemwa lal elos insemwomwokin in filiye orekma lalos a fwasr tukol. Tokin mise lal, elos tafwela in pusisel nu sel, a ke yea 2,000 kutu somla, congregation lun met Kristian paye elos srakna pusisel nu sin Jisus a akos kolyuk lal ke ma nu kemwa. Mutan kie nu kemwa su met Kristian elos tia nunku mu wangin sripe ku in pilesru mokul tumalos ku in suk inkanek in aklusrongtenye akwuk lun ma simusla nu ke sifwen payuk. A, elos sang kasru a elos pusisel nu sin mokul tumalos, akesrui nu selos, a ke ma inge akkeyelos. Fwin mokul a mutan elos tukeni orekma oinge ke sie inkanek su oasr lungse ka, moul in payuk lalos fwa eis me insemwomwo a elos fwa koneak engan ke futoto lalos.
Muta Yurin Mutan Kiomwos
6. Kas in kai fuka Piter el sang nu sin mokul payuk nu kemwa, a efu ma inge yok sripe?
6 Oasr pa kas in kai lun met sap Piter nu sin siyanyen payuk nu kemwa, a kas in kai lal nu sin mokul tuma arulanu fukoko. El fwak: “Tafwela in muta ke oiye sana yurin [mutan kiomwos] fwal nu ke etauk, a akfulatye mutan oana alu munas liki komwos, su oayepa met usru yurumwos in lungkulang lun moul; tu in wangin ma kutongye pre lomwos.” (1 Piter 3:7, NW) Yok sripaeyen kas in kai lal Piter su el aketeyeye ke kas safla ke fus inge. Fwin sie mokul tuma el tia oru in akfulatye mutan kiel, futoto lal nu sin Jeova fwa akkolukyeyuk. Pre lal fwa tia longyuk.
7. Fuka sie mokul payuk el enenu in akfulatye mutan kiyel?
7 Ke ma inge, fuka mokul tuma elos ku in akfulatye mutan kiyelos? In akfulatye mutan kie kalmekin in akkalemye lungse nu sel, wi sunak a akfulat. Kain in oiya kulang inge su akkalemyeyuk nu sin mutan kie oasr luma su orek tia oana sie nu sin met puspus. Sie mokul Grik su yok lutlut lal el simusla: “Ye masap lun an Rom wangin ku lun sie mutan. Ku lal ye masap oana ku lun sie tulik srisrik. . . . El pusisel ke inkanek nu kemwa nu sin mokul tumal, a ke inkanek nu kemwa wangin me karunginyuk lal liki kutena ma met elos oru.” Arulanu yok ma tia oana sie nu ke me luti lun Met Kristian! Mokul tuma su met Kristian el akfulatye mutan kiyel. Oiya se su akkalemyeyuk nu sel oasr ke kolyuk lun akwuk mwo ku masap mwo lun met Kristian, tia ke pulakin lal sifwana. Sayen ma inge, el kulang nu sel “fwal nu ke etauk ku lalmetmet,” el nunku pal nu kemwa la el sie alu munas.
“Sie Alu Munas” ke Inkanek Fuka?
8, 9. Ke inkanek puspus fuka mutan elos oana sie nu sin mokul?
8 In fwak la mutan el “sie alu munas,” Piter el tia kalmekin mu mutan nu kemwa elos munas liki mokul ke lalmetmet ku in ngun. Paye la, oasr kunokon mwomwo lun mokul Kristian nu kemwa ke congregation su mutan elos tia suk in eis, a ke akwuk lun sou mutan elos pusisel nu sin mokul tumalos. (1 Korint 14:35; 1 Timote 2:12) Fwinne oinge, oasr lalalfongi sefwanna, mongfusesr a akwuk lun oiya nasnas sefwanna pa eneneyuk nu sin met nu kemwa, mokul nu kemwa a mutan nu kemwa. A oana ma Piter el fwak, mokul tuma a mutan kie elos “met usru . . . in lungkulang lun moul.” In sramsramkin molela, oasr oiya sefwanna lalos ye mutun Jeova God. (Galetia 3:28) Piter el simusla nu sin met Kristian akmusrala in century se meet. Ke ma inge, kas lal akesmakinye mokul tuma su met Kristian in oana “met usru yurin Kraist,” elos a mutan kiyelos oasr fwinsrak sefwanna lun moul in kosrao. (Rom 8:17) Ke sie pal, mokul nu kemwa a mutan nu kemwa elos fwa oru orekma in kulansap lalos oana met tol a togusra ke Togusrai lun God in kosrao!—Fwakyuk 5:10.
9 Mutan kie nu kemwa su met Kristian akmusrala elos tia srik liki mokul tumalos su met Kristian akmusrala. A in fwal nu ke akwuk mwolana, ma inge paye pa nu selos su oasr fwinsrak lalos in moul fwin fwalu. Oana sie nu sin mokul nu kemwa a mutan nu kemwa ke “u lulap” elos owo nuknuk lalos a akfwosrfwosrye in sran Lam. Mokul nu kemwa a mutan nu kemwa elos wi orekma in kulansap in sang mwolana nu sin God “len a fong” fwin fwalu nu fon. (Fwakyuk 7:9, 10, 14, 15) Mokul nu kemwa a mutan nu kemwa elos ngetla nu ke pal fwasru in engunkin ku pulakin “sukosok lun mwolanu lun tulik nutin God,” ke pal se elos fwa insemwomwokin “moul paye.” (Rom 8:21; 1 Timote 6:19) Fwinne elos wi ke u lun met akmusrala ku lun sip ngie, met Kristian nu kemwa elos tukeni oru orekma in kulansap nu sin Jeova oana “u sefwanna” ye “met sropo sefwanna.” (Jon 10:16) Sie sripe mwomwo nu sin sie met Kristian mokul payuk ku mutan payuk in akkalemye akfulat fwal nu sin sie sin sie!
10. Ke oiya fuka mutan elos ‘alu munas’?
10 Ke ma inge, ke inkanek fuka mutan elos ‘alu munas’? Saap Piter el sramsramkin nu ke ma paye la, mutan nu kemwa elos srik liki a ku lun manolos munas liki mokul nu kemwa. Sayen ma inge, ke oiya sesumwos lun metu ke pal inge, kunokon mwolana lun mutan nu kemwa in isus tulik akkolukye ku akmunasye mano fukoko lun mutan nu kemwa. Mutan nu kemwa su matwelos srakna ku in isus tulik elos pulakin me akngal ke mano pal nu kemwa. Elos enenu karungin yok a in akkalemye kulang yok nu selos ke sripen elos pulakin ma upa puspus ku me keok upa ke sripen putete a isus tulik lalos. Sie mokul payuk su sang me akfulat nu sin mutan kiyel, in etu in sang me kasru nu ke pulakin lal su el enenu, e fwa me kasru yok nu ke akwuk lun moul in payuk lalos.
Ke sie Sou su tia oana sie Alu lun Mokul Tuma a Mutan Kie
11. Ke inkanek fuka sie moul in payuk el ku in kutangla fwinne mokul tuma a mutan kie elos tia oana sie alu lalos?
11 Tusruktu, fuka fwin siyanyen se oasr nunak tia oana sie nu ke alu ke sripen sie selos el eis tari ma paye lun met Kristian tokin kutu pal ke elos payukyak tari a sie el soenna eis ma paye? Ya moul in payuk lalos fwa eis me insemwomwo ka? Moul in payuk nu kemwa su oinge elos ku in pulakin insemwomwo. Sie mokul tuma a mutan kie su oasr lalalfongi tia oana sie ku in insemwomwokin moul in payuk lalos a in engunkin pat moul in payuk lalos su sang me insemwomwo nu selos kemwa. Sayen ma inge, moul in payuk lalos srakna mwo ye mutun Jeova; elos srakna “ikwe sefwanna.” Ke ma inge, siyanyen nu kemwa su met Kristian elos kaiyuk in mutana yurin mokul ku mutan kiyelos su tia lalalfongi fwin mutan kie ku mokul tuma su tia lalalfongi el lungse ku insese in mutana. Fwin oasr tulik puspus natulos, elos ku in eis ma lane ke oaru lun papa ku nine su met Kristian.—1 Korint 7:12-14.
12, 13. In akos kas in kai lal Piter, fuka mutan payuk nu kemwa su met Kristian elos ku in kasru mokul tumalos su tia lalalfongi?
12 Piter el sang kas in kai mwo nu sin mutan Kristian nu kemwa su wi ke sou su srisrielik ke sripen tia oana sie alu lalos. Kas lal ku in orekmakinyuk nu sin mokul payuk nu kemwa su met Kristian ke oiya se pana inge. Piter el simusla: “Oayepa mutan kie, komwos in akos mokul tumomwos, tu kutena fwin tia akos kas lun God, elos fwa kolyuk fwinne wangin kas ke oiyen mutan kielos, ke elos liye oiye mwo lomwos wikin sunak paye.”—1 Piter 3:1, 2, NW.
13 Fwin sie mutan payuk el ku in aketeye ke inkanek mwo lalalfongi lal nu sin mokul tumal, ma inge mwo a fwal in kaksakinyuk. Tusruktu, fuka fwin el srunga in long? Pa inge sulela lal. Fwinne oinge, srakna oasr fwinsrak, ke sripen oiya mwo lun met Kristian ku in sang pa sie ma lo fukoko. Mokul payuk puspus ke mutamwauk elos tia insemwomwo ke ma paye ku elos lain pa lalalfongi lun mutan kiyelos tusruktu tokin kutu pal elos ekla met su “pakiyuki nu ke moul ma patpat” tokin elos liye oiya mwo lun mutan kiyelos. (Orekma 13:48) Fwinne sie mokul payuk el tia eis ma paye lun met Kristian, el ku in kaksakin oiya mwo lun mutan kiyel, paenang oiya inge ku in akkeye me kapur mwomwo nu ke akwuk lun payuk. Sie mokul payuk su mutan kiyel el sie sin Met Lo lun Jeova el fwak mu el tia ku in sun akwuk fulat lun Met Lo lun Jeova. Fwinne oinge, el fwak mu el insemwomwo in payuk nu sin mutan kiyel su kulang a oasr oiya mwo a kaksakinyuk na paye mutan kiyel a met lili wiyen mutan kiyel ke sie newspaper.
14. Fuka mokul payuk elos ku in kasru mutan kiyelos su tia lalalfongi?
14 Mokul payuk puspus su met Kristian elos orekmakin kas mwomwo ke kas lal Piter in sang pa kasru mutan kiyelos ke sripen oiya mwo lalos. Mutan kiyelos nu kemwa su tia lalalfongi elos akilen la mokul tumalos elos akmwoye nunak lalos in aksaokye kunokon lalos, elos tila sis mani lalos nu ke paip ku sismok, me srui, a sritel mani, a tila orekmakin kas in akkolukye. Kutu sin mutan payuk inge su tia lalalfongi elos aetui nu sin kutupa met su wi ke congregation lun met Kristian. Elos akkeyeyuk ke asrouki mwomwo su oasr lungse ka nu sin met Kristian, a ma elos liye tari inmasrlon met lili puspus akfototoyelos nu sin Jeova.—Jon 13:34, 35.
“Oiye Mwo Ke Lukma lun Inse”
15, 16. Kain in oiya fuka lun sie mutan payuk su met Kristian ku in akinsemwomwoye mokul tumal?
15 Kain in oiya fuka ku in ekulla nunak lun sie mokul payuk? Paye la, pa inge kain in oiya su akkeyeyuk ke inkanek lun mutan Kristian puspus. Piter el fwak: “A yun lomwos in tia yun lik ke purakla aunsuf, a me mwalwal orek ke gold ku akpusye nuknuk, a lela oiye mwo ke lukma lun inse yunala insiomwos ke nuknuk su a tia kulamwi ke fulpap a ngun okak, su yoklanu molo ye mutun God. Tu oinge, oiyen pal omeeta mutan mwo oayepa, su fwinsrak lalos on in God, elos sifwana yunalos ke akos mokul tumalos, oana Sera el aksol Ebream, a pangnol ‘leum.’ A komwos inge tulik natul, komwos fwin oru mwo a tia sangeng ke kutena me aksangeng.”—1 Piter 3:3-6, NW.
16 Piter el sang kai nu sin sie mutan payuk su met Kristian in tia engunkin ke me yun lik mukena. A, el enenu in lela mokul tumal in akilen me kasru lun me luti lun Baibel su el orekma ke insiel. El enenu in lela mokul tumal in liye la mutan kiyel el orekmakin oiyen met sasu ke moul lal sifwana. Saap el ku in srike ma inge nu ke oiya matu lal su oasr in pal meeta ke mutan kiyel. (Efesus 4:22-24) Paye el fwa koneak “oiye fulpap a ngun okak” lal in sang me akinsemwomwo su arulanu mwo. Kain in oiya inge tia akinsemwomwoye sie mokul payuk mukena a ma inge el “yok sripaye ye mutun God.”—Kolosse 3:12, NW.
17. Fuka Sera el sie me srikasrak mwo nu sin mutan payuk nu kemwa su met Kristian?
17 Sera el sramsramkinyuk nu ke sie me srikasrak, a el sie me srikasrak mwomwo nu sin mutan Kristian payuk nu kemwa fwinne mokul tumalos elos lalalfongi ku tia. Wangin alolo la Sera el akilenul Ebream la el pa sifwe lal. Fwinne ke insiel, el panglol “leum” luk. (Genesis 18:12) Tusruktu ma inge tia aksrikyela lupan mwolena lal. Kalem la el sie mutan su fukoko in ngun su oasr lalalfongi fukoko lal sifwana nu sin Jeova. Aok, el sie sin “pukunyeng lulap lun met lo” su me srikasrak lal ke lalalfongi enenu in mokle ku kasre kut in “kasrusr lun akutun su filiyuki tari ye mutasr.” (Hibru 11:11; 12:1) Tia sie me akmwekin nu sin sie mutan payuk su met Kristian in oana Sera.
18. Kain in akwuk mwo fuka ku kas mwo fuka ku in orekmakinyuk nu sin sie sou su tia oana sie alu lun mokul tuma a mutan kie?
18 Ke sie sou su mokul tuma a mutan kie elos tia oana sie ke alu lalos, mokul tuma el srakna sifwen sou. Fwin el pa sie su lalalfongi, el fwa akkalemye nunak sumwos ke lalalfongi lun mutan kiyel ke el tia fuleak lalalfongi lal sifwana. Fwin mutan kiyel pa lalalfongi, el enenu pa in tia fuleak lalalfongi lal. (Orekma 5:29) Fwinne oinge, el fwa tia lain mokul tuma oana sifwen sou. El fwa akfulatye kunokon lal a muta ye “masap lun mokul tumal.”—Rom 7:2.
Me Kolyuk Mwomwo lun Baibel
19. Kain in ma upa fuka ku in akkolukye me kapur lun payuk, tusruktu fuka ma upa inge ku in karunginyuk?
19 Ke pal inge, ma puspus ku in orala ma upa nu ke me kapur lun payuk. Kutu mokul elos tia oru a nunku ke ma kunelos. Kutu mutan elos pilesru in eis mokul tumalos oana sifwen sou. Ke kutu siyanyen, mutan kie ku mokul tuma elos akkolukyeyuk ke mano ku ke kaskas koluk nu sin mokul ku mutan payuk. Nu sin met Kristian, ma upa nu ke ma enenu lun moul, oiya sesumwos lun met, a ngun lun fwalu wekunang oiya fokfok lal a oiya puspus lal su akkolukyeyuk ku in akkolukye moul lun sie met. Fwinne oinge, mokul puspus a mutan puspus su oana sie met Kristian enenu in fwasr tokin kas sumwos lun Baibel, fwal nu ke oiyen moul nu kemwa lalos, elos fwa eis me insemwomwo lun Jeova. Fwinne met sefwanna ke moul in payuk el orekmakin kas sumwos lun Baibel, ma inge mwo liki fwin wangin met orekmakin kas sumwos lun Baibel. Sayen ma inge, Jeova el lungse a el sang kasru nu sin met kulansap nu kemwa lal su akkalemye oaru pal nu kemwa nu ke akwuk in payuk lalos fwinne ke pal in ma upa. El fwa tia mulkunla oaru lalos.—Sam 18:25; Hibru 6:10; 1 Piter 3:12.
20. Kas in kai fuka lal Piter oasr yurin met Kristian nu kemwa?
20 Tokin el sang kai nu sin mokul nu kemwa a mutan nu kemwa su payuk tari, met sap Piter el aksafyela kas in akkeye lal. El fwak: “Ma tok, komwos nu kemwa in nunak sefwanna, komwos in pakoten sie sin sie, lungse oana met lili, fusrasr inse, fulpap in nunak, tia atopuki ke ma koluk ku atopuki ke kas kou, a komwos in akinsemwomwoyelos, tu ke ma inge komwos pangonyuk, tu komwos in usrui me insemwomwo.” (1 Piter 3:8, 9) Pa inge sie kas in kai mwomwo nu sin met nu kemwa, yokna nu sin siyanyen payuk!
Ya Kom Esam?
• Fuka mokul payuk su met Kristian elos etawi Jisus?
• Fuka mutan payuk su met Kristian elos etawi congregation?
• Ke inkanek fuka mokul tuma elos ku in akfulatye mutan kiyelos?
• Piye inkanek mwo emeet nu sin sie mutan Kristian su oasr mokul tuma su tia lalalfongi?
[Picture on page 27]
Sie mokul tuma su met Kristian el lungse a karungin mutan kiyel
Sie mutan kie su met Kristian el sunakin a akfulatye mokul tumal
[Picture on page 29]
Tia oana masap lun an Rom, Me luti lun met Kristian el siyuk sie mokul tuma in akfulatye mutan kiyel
[Picture on page 30]
Mokul nu kemwa a mutan nu kemwa lun “u lulap” elos ngetla nu ke moul ma patpat in Paredais
[Picture on page 31]
Sera el liye Ebream oana leum lal