Kas lun Jeova Moul
Kas Fulat ke Buk lun Livitikus
SONNA sun yiu se ke pal se met Israel elos sukosokla liki srou lalos an Ijipt. Inge orekla nu ke sie mutanfwal sasu, elos akola inkanek lalos nu fwin an Kenan. Akmwuk lun Jeova in oasr sie mutanfwal mutal in muta in an we. Tusruktu, oiyen moul a orekma lun alu lun met Kenan arulanu koluk. Paenang God paye el sang kain in akmwuk ke congregation lun met Israel su pakiyelos nu ke orekma lal. Ma inge nu kemwa simusyukla nu ke Baibel ke buk lun Livitikus. Moses el simusla buk inge ke yen mwesis lun an Sainai, kalem la el oru ou inge in yiu 1512 B.C.E., buk inge el sramsram ke lusen malem se mukena lun lunar ke me sramsram lun met Israel. (Exodus 40:17; Oekyuk 1:1-3) Jeova el sapkin nu sin met nu kemwa su alu nu sel in mutal pal e nu kemwa.—Livitikus 11:44; 19:2; 20:7, 26.
Met Lo lun Jeova ke len inge elos tia muta ke Ma Sap lun Moses su God el sang nu sin met Israel ke ikanek lal Moses. Mise lun Jisus Kraist el oru in wanginla Ma Sap inge. (Rom 6:14; Efesus 2:11-16) Tusruktu, ma sap a akmwuk nu kemwa su ku in konoiyukyuk in buk lun Livitikus ku in akinsemwomwoye kut na paye, a ma inge ku in luti kut ke alu paye nu sin God lasr, Jeova.
ME SANG MUTAL NU SIN GOD—MA TUKU KE INSE A SULELA NA LUN KAIS SIE MET A ME SANG SU ELOS ENENU IN ORU NA PAYE
Kutu nu ke me kise a me sang su Ma Sap el sapkin nu selos in oru elos ku in oru ou inge ke sulela lalos sifwanu su tuku ke inse, tusruktu, kutu nu ke me sang inge elos enenu in oru na paye. Ke sie me pupulyuk pa, me kise furur, elos ku in oru ou inge ke sulela lalos sifwanu a ma tuku ke insielos. Elos enenu in sang nu fon ma inge nu sin God ke insielos kemwa, oanu ma Kraist el oru ke pal se el sang moul lal nu fon ke insiel kemwa. Elos epies ke me kise inge. Sie ip ke me kise inge elos sang nu sin God, kutu ipen me kise inge met tol elos kang, a kutu ipen me kise inge elos sang nu sin met su kisekin ma inge oanu me mongo nel. Oanu ma inge, met Kristian akmusrala, elos wi mongo bred a nim wain ke pal in Memorial ke mise lun Kraist.—1 Korint 10:16-22.
Me kise ke ma koluk a me kise pangpang guilt offerings. Me kise se meet pa ke ma koluk lun sie met su el oru ke sripen tafongla ku nukin. Me kise akluo pa in akinsemwomwoye God ke pal se sie met el kunausla sumwos lun kutu met ku ke pal se sumwos lun sie met sifwil etukyung nu sel ke sripen el auliyuk—ku kemwanu. Oasr pa me kise ke fwokinsak su elos oru in akkalemye la elos akilen Jeova ke me sang nu kemwa lal. Ma inge nu kemwa arulanu purakak nunuk lasr meyen me kise nu kemwa su sapkinyuk nu sin met ke inkanek lun Ma Sap lun mwoleaung el srusrngiye nu sin Jisus Kraist a ke me kise lal ku ke me insemwomwo nu kemwa su tuku ke me kise inge lun Kraist.—Hibru 8:3-6; 9:9-14; 10:5-10.
Kusensiyuk Puspis ke Ma Simusla Eis Topuk:
2:11, 12—Efu ku unni “oanu me kise orek ke e” tia akinsemwomwoye Jeova? Unni ke fus se inge el tia sramsram ke unni su tuku ke mwon srisrik inge pangpang bee. Fwinne ma inge tia ku in orekmakin “oanu me kise ke e,” tusruktu ma inge el toeni nu ke “fwako se meet lun . . . ma nu kemwa su kapek in imae.” (2 Kronikel 31:5) Arulanu kalem la unni se inge el sramsram ke srano su tuku ke fwokinsak. Ke ma inge el ku in pulolak, paenang el tia fwal in orekmakin oanu me kise fwin loangu.
2:13—Efu ku sol enenu enenu in akkalemyeyuk wikin “me kise nu kemwa”? Elos tia oru ou inge in orala in eu me kise nu kemwa. Fwin fwalu nu fon, sol el orekmakin tu in tia kolukla me mongo se. Elos toeni ma inge ke me kise meyen el lumeyuk nu ke sukosokla liki kulamwi.
Me Lutlut nu Sesr:
3:17. Ke sripen elos akilen la kiris lun kosro pa mwo emeet, paenang ke pal se God el sapkin nu selos in tia kang ma inge el akismakinye met Israel la ma mwo emeet enenu in ma lun Jeova mukena. (Genesis 45:18) Ma inge akismakinye kut la kut enenu in sang nu sin Jeova ma mwo emeet lasr.—Soakas 3:9, 10; Kolosse 3:23, 24.
3:17; 7:26, 27. Met Israel nu kemwa elos tia enenu in mongo sra. Ke nunuk lun God, sra el lumeyuk nu ke moul. “Tu moul lun ikwe on in sra,” Livitikus 17:11 el fwak. Fwasr liki sra pa eneneyuk nu sin met nu kemwa su wi ke alu paye ke pal inge.—Orekma 15:28, 29.
MET TOL MUTAL OAKIYUKI
Su eis kunokon in kurunganang a liaung akmwuk lun me kise a me sang? Ma inge etukyung nu sin met tol. Oanu God el sapkin nu selos, Moses el oakiye sie kofwo in oakiyel Aaron, oanu sie me tol fulat, a tulik mokul akosr sin tulik nutul elos ekla met tol in kasrel. Kalem la kofwo se inge orekla ke lusen len itkosr, a akmwuk lun met tol el mutamwauk tokin len se.
Kusensiyuk Puspis ke Ma Simusla Eis Topuk:
9:9—Mea ma yok ke orekma in okoila sra sisken loangu a ke orekma in filiye ma inge ke ma puspis? Ma inge akkalemye la Jeova el eis sra oanu me molela. Me molela nu kemwa oakiyuki nu ke sra. “Tu ma nu kemwa elos aknasnasye ke sra,” met sap Poul el simusla, “a fwin wangin aksusorye sra, wangin ela.”—Hibru 9:22.
10:1, 2—Kain in ma koluk fuka mwen nutul Aaron pangpang Nadab a Abihu elos oru? Tokin Nadab a Abihu elos oru ma koluk ke kunokon lalos oanu met tol, Jeova el tia lela met tol nu kemwa in orekmakin wain ku kutena me srui ke pal se elos kulansap nu ke loom alu. (Livitikus 10:9) Ma inge akkalemye la tulik luo nutul elos srui ke pal se elos oru kunokon lalos. Tusruktu, sripen mise na paye lalos pa elos kisekin “e se su Jeova el tia sapkin nu selos in orekmakin.”
Me Lutlut nu Sesr:
10:1, 2. Met kulansap nu kemwa lun Jeova ke len inge su oasr kunokon elos enenu in fwasr fwal nu ke akmwuk mutal su sapkinyuk nu selos in oru. Sayen ma inge, elos tia enenu in inse fulat ke pal se elos kurunganang kunokon lalos.
10:9. Kut tia enenu in oru kunokon lasr su Jeova el ase nu sesr ke pal se kut nimnim.
ENENU IN NASNAS KE ALU MUTAL
Akmwuk in mongo ke kosro nasnas a kosro tia nasnas sang me insemwomwo nu sin met Israel ke inkanek luo. Akmwuk inge kurunginelos in tia mas su tuku ke wit a ma inge akkeyelos tu in siena liki mutanfwal nu kemwa su raunilosla. Kutu nu ke akmwuk el orekma in kurunganang sie met liki ma fokfok su tuku ke me mise nu kemwa, aknasnas lun mutan tokin el isusla, akmwuk ke leper, a ma fokfok su tuku ke osun ke mano lun mokul a mutan. Met tol nu kemwa elos enenu in orekma in kurunganang met su akfokfokyeyuk.
Kusensiyuk Puspis ke Ma Simusla Eis Topuk:
12:2, 5—Efu ku isusla lun sie mutan ku in “akfokfokyel”? Laan mano su metu elos orekmakin in orek fwako orekla in oswela met sumwosmwos. Tusruktu, ke sripen ma koluk su metu elos usrui, moul sesumwos som nu yurin tulik nutin met nu kemwa. “Fokfok” ke lusen kitin pal ke sripen isusla, a kutupa ma sikyuk oanu, mas mutan a ma fwasr liki mokul, ma inge nu kemwa akismakinye met Israel ke ma koluk su elos usrui. (Livitikus 15:16-24; Sam 51:5; Rom 5:12) Akmwuk ke aknasnas ku in kasru met Israel in akilen me enenu nu selos in engunkin me enenu ke me kise in afwunye ma koluk lun met a in sifwil folokonang moul sumwosmwos. Ke ma inge Ma Sap inge el ekla oanu “met liaung in kol metu nu sin Kraist.”—Galetia 3:24.
15:16-18—Mea “ma surorla” su oasr ke fus inge? Ma inge el sramsram ke ma surorla ke sripen nukin su sikyuk ke eku ku ke sripen osun ke mano lun mokul a mutan.
Me Lutlut nu sesr:
11:45. Jeova God el mutal a el siyuk sin met nu kemwa su kulansap nu sel in mutal. Elos enenu in fwasr tokin ma mutal a muta na nasnas in mano a ngun.—2 Korint 7:1; 1 Piter 1:15, 16.
12:8. Jeova el lela met sikasrup in kisekin mwon a tia sip su yok liki ku lal in moli. El nunku met sikasrup.
MOUL MUTAL ENENU IN SRUKYE PAL E NU KEMWA
Me kise saok emeet in molela ma koluk orekla ke Len in orek Iumwe ke yiu nu kemwa. Cow mokul elos kisekin oanu me kasru nu sin met tol nu kemwa a sruf lal Livai. Siepa goat kisekinyuk in kasru sruf nu kemwa su tia wi met tol. Siepa goat elos tulala nu yen mwesis tokin ma koluk nu kemwa lun met elos filiye nu fwel. Elos akilen la goat lukwe inge oanu me kise siefwunnu ke ma koluk. Ma inge nu kemwa el srusrngiye ke ma paye la Jisus Kraist e fwa kisekinyukla a wisla ma koluk.
Akmwuk a ma sap nu kemwa ke inkanek in mongo ikwe a kutupa saye elos akkalemye ke me enenu nu sesr in mutal ke pal se kut alu nu sin Jeova. Ke ma inge, arulanu kalem la met tol nu kemwa elos enenu in mutal pal e nu kemwa. Kofwo tolu inge su elos oru ke yiu nu kemwa sie sropon me insemwomwo lulap a pal in sang kulo nu sin Met Orekutla. Jeova el sang pa ma sap a akmwuk lain orekma koluk in pilesru e mutal lal, met nu kemwa su liaung Sabat a Jubilee, oiye su enenu in akkalemye nu sin met sikasrup, a oiye su enenu in akkalemye nu sin met kos. Me insemwomwo nu kemwa su ku in tuku ke sripen akos God akkalemyeyuk wekunang me selnga nu kemwa su e fwa sikyuk ke sripen seakos. Oasr pa ma sap a akmwuk puspis ke orek kise su kapsreni nu ke mwoleuang a oekyuk, ma isusla se meet lun kosro, a ke akmwuk lun sie tafwu siengoul oanu “ma mutal nu sin Jeova.”
Kusensiyuk Puspis ke Ma Simusla Eis Topuk:
16:29—Ke inkanek fuka met Israel nu kemwa elos ku in ‘akkeokye ngunalos’? Akmwuk se inge elos oru tokin Len in Orek Iumwe, a ma inge kapsreni nu ke orekma in suk nunuk munas nu ke ma koluk lun sie met. Arulanu kalem la lalo ke pal ingo el kapsreni nu ke orekma in akilen ma koluk se. Ke ma inge, arulanu kalem la “ngun inge su akkeokyeyuk,” el sramsram ke lalo.
19:27—Mea kalmen ma sap in tia “mosfutun” ku kunausla sisken alut? Arulanu kalem la ma sap inge etukyung nu sin met Ju in kasrelos in tia kunausla alut lalos ku aunsifwelos ke sie inkanek su oanu etawi orekma lun met Pegan. (Jeremaia 9:25, 26; 25:23; 49:32) Tusruktu, ma sap lun God inge tia kalmekin la met Ju nu kemwa elos tia ku in orekmakin risye in akmwoye sisken alut lalos ku aunsifwelos.—2 Samuel 19:24.
25:35-37—Ya tia sumwos nu sin met Israel pal nu kemwa in sang kapek ke mani lalos su kutu met elos borrow? Fwin sie met el borrow mani se inge meyen el orekmakin ke business, na oasr sumwos lun sie met su sang mani se inge nu sel in siyuk ke kapek. Tusruktu, Ma Sap el tia lela nu sin met in siyuk ke kapek ke mani lal fwin ma inge orekmakinyuk sin sikasrup in moli me enenu lalos. In sang kapek ke sowemol lun kutu met ke sripen el sun ma upa ma inge tia mwo.—Exodus 22:25.
26:19—Fuka ‘kosrao fwa ekla mwusra a fwal oanu brass’? Ke sripen wangin af, kosrao fwin an Kenan el oanu ma keke se a oanu mwusra. Fwin wangin af, tun lun fwalu oanu brass, saromrom oanu brass.
26:26—Mea kalmen ‘siengoul mutan fwa umunla bred in fwunyu siefwunnu’? Pal nu kemwa, kais sie mutan su orek flau el enenu kais sie fwunyu. Tusruktu, kas se inge el akkalemye la wanginla mongo paenang fwunyu siefwunnu el fwal tari ke flau nu kemwa su mutan siengoul elos oru. Kas palu pa inge ke ma e sikyuk nu sin met ke sripen pilesru ke ma mutal.
Me Lutlut Nu Sesr:
20:9. Ngunin srunga a silolel arulanu koluk a ma inge oanu akmas ye mutan Jeova. Ke ma inge nununku lal lain orekma silolel nu sin papa a nine oanu sie ke pal se tulik el uniye na paye papa a nine kiel. Ya ma inge tia mokle kut in akkalemye lungse nu sin met lili wiesr in lalalfongi?—1 Jon 3:14, 15.
22:32; 24:10-16, 23. En Jeova tia enenu in pilesreyuk ke kutena pal. A, kut enenu in kaksakin el a pre in akmutalye ma inge.—Sam 7:17; Mattu 6:9.
Fuka Livitikus El Purakak Inkanek in Alu Lasr
Met Lo lun Jeova ke pal inge elos tia muta ye Ma Sap. (Galetia 3:23-25) Ke ma inge, ma akkalemyeyuk nu kemwa in Livitikus ase nu sesr lalmetmet ke nunuk lun Jeova ke ma puspis, aok el orekma nu ke alu lasr.
Ke kom oru ridi Baibel ke wik nu kemwa in akola nu ke Theocratic Ministry School, wangin alollo la kom e fwa akpayeyuk ke ma paye la God ke ma el siyuk nu sin met kulansap lal in mutal. Buk inge in Baibel ku in mokle kom pa in sang nu Sel Su Ku Liki Ku ma mwo emeet, in srukye na moul mutal su kol nu ke kaksak lal.
[Picture on page 28]
Me kise nu kemwa su kisekinyuk ye Ma Sap el srusngiye nu sin Jisus Kraist a ke me kise lal sifwanu
[Picture on page 29]
Kofwo lun Bred Tia Pulol
[Picture on page 30]
Kofwo ke Yiu nu Kemwa, oanu Kofwo lun Imwen Aktuktuk, sie kain in kofwo pa inge su wise insemwomwo a orekma in sang kulo nu sin Jeova