Moul Sikasrup Suk Me Kasru Su Ku In Oan Nu Tok

FWINNE oasr report koluk puspis ke moul sikasrup fwin fwalu nu fon, tusruktu srakna oasr kutu met su akkalemye fwinsrak a lalalfongi la ma upa se inge ku in aksumwosyeyuk. Ke sie me pupulyuk, fwal nu ke sie headline ke news lun Manila Bulletin, Asian Development Bank el reporti la “An Asia el ku in orekma ke lusen yiu 25 tu in wanginla moul sikasrup.” Bank se inge el kaifwe sie akmwuk in kapkapek ke mani oanu inkanek se in kasru met nu kemwa in kaengla liki moul sikasrup.

U puspis a guferment puspis elos orala a simusla plan a me kasru puspis fuka in aksumwosye ma upa inge. Wikin ma inge pa: program ke insurance lun met, akkeye akmwuk in lutlut, ela lun mise lun mutanfwal srisrik puspis nu ke mutanfwal kasrup, etukla lun me kutong ke akmwuk in kuka in kasru mutanfwal sikasrup puspis in ku in kukakanla me kuka lalos, a in sang nien muta nu sin met sikasrup ke kasru lun gufernment.

In yiu 2000, United Nations General Assembly el oakiye sie nien sun su e fwa akpayeye in yiu 2015. Toeni nu ke ma inge pa in akwanginyela moul sikasrup upa a sral wekunang ma tia oanu sie ke mani su kais sie mutanfwal elos eis. Fwinne arulanu mwo nien sun inge, tusruktu met puspis elos alollo fwin elos ku oru ou inge ke fwal se inge su metu kitakatelik.

Me Kasru Mwomwo in Aksumwosye Moul Sikasrup

Ke sripen fwinsrak ke kapkapek paye fwin fwalu nu fon arulanu srik, paenang oya kut ku in siyuk ke kasru? Oanu ma akkalemyeyuk tari, oasr sropon me kasru mwomwo a ma inge ku in kasru met ke pal inge. Mea se inge? Pa inge Kas Lun God, pa Baibel.

Efu ku Baibel in siena liki kutena ma su sropon me lutlut? Meyen ma inge el tuku ke ku su fulat liki nu kemwa, Met Orekutla. El filiye ke buk inge ma saok puspis ke lalmetmet​—ma sap a akmwuk su fwal nu sin met nu kemwa, su muta in an nu kemwa, a ku in orekmakin ke pal nu kemwa. Fwin orekmakinyuk, ma sap inge nu kemwa ku in kasru met sikasrup in engunkin sie kain in moul insemwomwo fwinne ke pal inge. Lela kut in liye kutu me srikasrak nu ke ma inge.

Srukye sie nunuk sumwos ke mani: Baibel el fwak: “Tu lalmetmet sie me liaung moul, oanu mani sie me liaung moul; a pa inge sripen etauk, tu lalmetmet me liaung moul lun el su ma la.” (Ekklisiastis 7:12) Mea ma yok ke fus se inge? Tia ma nu kemwa tuku ke mani. Paye, el ku in kasru ke kutu oiye. El ku in kasre kut in moli ma puspis su kut enenu, tusruktu oasr na lupan ku lal. Oasr ma puspis su saok liki su mani el tia ku in moli. Akilenyen ma inge ku in kasre kut in srukye nunuk sumwos ke ma kut enenu in oru ke ma lun fwalu, ke ma inge kut ku in fwasr liki me asor yok lun met puspis su orekmakin moul lalos nu fon in suk mani. Mani el tia ku in moli moul lun met, tusruktu sie orekma lalmetmet ku in kurunganang moul ke pal inge a ikasla fwinsrak nu ke moul ma patpat.

Moul fwal nu ke lupan ku lom. Ma kut lungse tia oanu sie pal nu kemwa ke ma kut enenu. Kut enenu in nunku a suk meet ma kut enenu. Arulanu fwusesr nu sesr in lalalfongi la kut enenu ma se, tusruktu ke ma paye, kut lungse na ma se inge a kut tia enenu na paye. Sie met lalmetmet el orekmakin meet mani lal su el sifi nu ke me enenu lal na paye​—mongo, nuknuk, an in muta, a ma puspis saye. Na, meet liki el orekmakin mani lal ke ma saye el tuni meet fwin ma lula ke mani lal fwal nu ke ma saye inge. Ke sie me pupulyuk lal, Jisus el sapkin nu sin sie met in “muta meet a oekla me mol in orek, fwin oasr yurul ma in aksafyela, ku tia.”​—Luk 14:28..

Akkalemye Inse Misla. “A fwin oasr yurosr me mongo a nuknuk, lela kut in inse misla ke ma inge,” pa inge ma Baibel el fwak. (1 Timote 6:8) Mani el tia ku in wise insemwomwo. Aok fwinne met kasrup puspis elos tia insemwomwo, tusruktu met sikasrup puspis elos arulanu insemwomwo. Ma se toko elos lutlut in inse misla ke kutena me enenu lun moul. Jisus el sramsram ke ‘muta sumwos’ su ngetnget pal nu kemwa ke ma yok emeet. (Mattu 6:22) Ma inge ku in kasru sie met in inse misla in ma nu kemwa. Met sikasrup puspis elos inse misla meyen elos akkapye sie kain in moul futoto nu sin God a oasr yurolos sie sou insemwomwo​—mani el tia ku in moli ma inge.

Pa inge kutu me srikasrak ke me kasru lun Baibel su ku in kasru met sikasrup in mongfwusesr ke oiyen moul lalos. Oasr pa ma puspis saye. Ke sie me pupulyuk, fwasr liki ma puspis su akkolukye met oanu orekmakinyen paip a sritel mani, su pal nu kemwa sisi mani; kaifweung in akilen ma yok emeet in moul, yokna ke ma lun ngun; ke kutu an su arulanu supus orekma, kaifweung in sang kain in orekma su kutu met elos enenu.​—Soakas 22:29; 23:21; Filippai 1:9-11.

Fwinne Baibel el sang kasru nu selos nu kemwa su kaifweung ke moul sikasrup, tusruktu oasr kusensiyuk ke pal fwasru su srakna enenu in eis top. Ya met sikasrup elos ku in muta na ma patpat ke moul sikasrup lalos? Ya ma tia oanu sie inmaslon met kasrup na paye a met sikasrup ku in aksumwosyeyuk? Lela kut in tuni me kasru su met puspis elos tia akilen.

Baibel El Use Fwinsrak

Met puspis elos insese la Baibel el sie kain in buk na mwomwo se. Tusruktu, pal nu kemwa elos tia etu la ma inge use me lutlut yok su srusrngiye nu ke ekla lulap su apkurun in tuku.

God el lungse in aksumwosye ma upa lun met, wekunang moul sikasrup. Ke sripen arulanu kalem la wangin ku lun guferment lun met, ku elos srunga na paye in oru ou inge, paenang God el akola in ayaola guferment nu kemwa fwin fwalu. Ke inkanek fuka? Baibel el akkalemye na paye in Daniel 2:44: “A in len lun togusra ingo God in kosrao fwa tulokunak sie togusrai su fwa tianu kunausyukla, ku filiye mwal ka nu sin siepa mutanfwal; a a fwa musalsallu a kunausla togusrai inge nu kemwa, a a fwa tu ma patpat.”

Tokin el kunausla “togusrai,” ku guferment inge nu kemwa, Met Kol su God el sulela el mutamwauk in orekma. Met Kol se inge el tia oanu kut, a el sie met kulanu in kosrao su oanu God, oasr ku lal in ekulla ma puspis su eneneyuk tu in wanginla srisri inmaslon met su ku in liyeyuk ke pal inge. God el sulela Mwen nutul in oru ou inge. (Orekma 17:31) Sam 72:12-14 el aketeye ma Met Kol se inge akola in oru, el fwak: “Tu el fwa molela met enenu ke el wowoyuk, a met sikasrup, su wangin met kasreyel. El e fwa pakomuta met sikasrup a met enenu, el e fwa molela ngunin met enenu. El e fwa molela ngunalos liki kemkatu a silolel, a a fwa saok sralos ye mutal.” Sie fwinsrak na mwomwo pa inge! Aok, oasr mongle ke saflaiye liki ma upa! Met Kol su God el sulela el fwa orekma in akinsemwomwoye met sikasrup a met enenu.

Tokin elos long mwolela se inge lun Baibel ke pal se meet, saap kutu met elos fwak mu, tia paye pa inge. Tusruktu, lutlut yok ke Baibel akkalemye la mwolela nu kemwa lun God in pal meeta akpayeyuk. (Isaia 55:11) Ke ma inge, kut tia orekmakin kas se inge saap oanu ma inge e fwa orek ku tia. A, kusensiyuk yok pa, Mea kom enenu in oru in eis me insemwomwo ke pal se ma inge akpayeye?

Ke sripen ma lun God pa guferment se inge, paenang kut enenu in ekla sie met su God el eis in muta ye koko lal. El akkalemye nu sesr me enenu tu kut in fwal nu ka. Me enenu inge nu kemwa akkalemyeyuk in Baibel.

Ke inkanek in lutlut Baibel a orekmakinyen ma sap lal, kom ku in engunkin me insemwomwo inge nu kemwa ke pal fwasru. (Jon 17:3) Met Lo lun Jeova elos insemwomwo in kasru kom ke lutlut inge. Kut suli kom in eis pal mwo in wi ke un met inge su e fwa tia sifwil sun moul sikasrup a nununku sesumwos.