“Fwasr Tukuk Pinganu Len”
“Pangonyuk kut nu ke ma inge, tu Kraist el ouyepa keok keyumwos, a likiye nu sumwos sie srikasrak, tu komwos in fwasr in fwalkel.”—1 PITER 2:21.
1, 2. Efu ku me srikasrak sumwosmwos lun Jisus oanu sie met luti tia upa nu sesr in etawi?
JISUS KRAIST pa met luti pengpeng se emeet fwin fwalu. Sayen ma inge, el mukefwunnu pa met sumwosmwos se emeet fwin fwalu. (1 Piter 2:22) Ke sripe inge, ya fwal kut in nunku mu kut tia ku in etawi inkanek in luti lal ke sripen kut sesumwos? Mo, lela in tia ou inge.
2 In oanu ke ma kut lotela tari ke me lutlut se meet’a, foundeson ke me luti lun Jisus pa lungse. A lungse pa sie nu ke oiye se ma kut nu kemwa ku in akkapye. Pal nu kemwa Kas lun God kaifwe nu sesr in orekmakin a akyokye lungse lasr nu sin met nu kemwa. (Filippai 1:9; Kolosse 3:14) Jeova el tia siyuk sesr kais sie in oru kutena ma su kut tia ku in oru. Paenang, ke sripen “God el lung” a el orekutla in lumal sifwanu, ou inge el lungse tu kut in orekmakin lungse. (1 Jon 4:8; Genesis 1:27) Paenang kut fwin ridi kas lal Piter su akkalemyeyuk ke sifwen me lutlut lasr u, kut ku in akkalemye la kut lalalfongi. A kut ku in fwasr tokin me srikasrak lal Kraist ke inkanek paye. Kut ku pa in akos kas lun Jisus su fwak: “Fwasr tukuk pinganu len.” (Luk 9:23) Lela kut in tuni la kut e fwa etawi fuka lungse se su ma Jisus el akkalemye, meet nu ke ma paye su el luti, a tok nu sin met nu kemwa su el luti.
Musaiyuk Lungse nu ke Ma Paye Su Kut Lotela
3. Efu ku kutu metu akkalemye mu upa in lutlut, tusruktu, mea Soakas 2:1-5 el kaifwe kut in oru?
3 In akkalemye lungse nu ke ma paye su kut luti nu sin kutu met, kut enenu in orekmakin lungse paye meet in kut. Fwin fwalu misinge, kain in lungse paye inge tia fwusesr in orekmakinye. Kain in oiye inge su srikla lutlut a oakiye pa ella wi fasin koluk nu sin tulik fwusr puspis su paenang elos in srungela lutlut. Tusruktu, arulanu yok sripe, kut in eis lutlut lasr sin Jeova. Soakas 2:1-5 el akkalemye: “Mwen nutik, kom fwin lungsum in eis kas luk, a elosak ma sap luk yurum, a ou inge in kolang srem nu ke lalmetmet, a sang insiom nu ke etauk, aok, kom fwin pang nu ke ku in akilen, a srukak pusrem nu ke etauk, kom fwin sokol oanu silfer, a tuni oanu nu ke ma saok lukma, na kom fwa etu sangeng sin Jeova, a konoiyuk etauk lun God.”
4. Mea kalmen “sang” insiom nu ka, a mea fwa kasre kut in oru ou inge?
4 Srike tuni in mwo fus 1 nu ke 4, oasr kalweniye nu sesr in liksreni loang tusruktu tia in “eis” mukena a in “elosak” a in ouyepa “kolang” a in “suk.” Tusruktu, mea fwa kasre kut tu in ku in oru ma inge nu kemwa? Kut fwin loang akmwoye nu ke sie fus inge el fwak “sang insiom nu ke etauk.” Sie reference el fwak la me kaifwe inge “el tia siyuk in loang mukena; a ma sap se ke sie nunuk lalmetmet: engun in porongo ke me luti.” A mea ku in kasre kut in engun a porongo kutena kain in lutlut su Jeova el luti nu sesr? Pa ke inkanek in kalem lasr ke me lutlut nu kemwa su kut eis. Lela kut in aksaokye “etauk lun God” oanu “silfer” a tuni oanu nu ke “ma saok lukma.”
5, 6. (a) Mea fwa ku in sikyuk toko, a fuka kut ku in loangekutla liki? (b) Efu kut enenu in akyokyelik ma saok lukma lun etauk su kut koneak in Baibel?
5 Tia upa in eis sie me lutlut su eneneyuk inge. Nu ke me pupulyuk, ke “etauk lun God” su kom lotela tari el luti la paye Jeova el ako met sumwosmwos nu kemwa in usrui moul ma patpat in Paredais fwin fwalu. (Sam 37:28, 29) Ke pal se meet kom lotela me luti paye se inge, wangin kutena me allolo nu ka la kom arulanu aksaokye na paye, etauk inge su nekla nunuk lom a insiom ke fwinsrak a insemwomwo. A fuka in pal inge? Ya ke lusen pal loeloes, etauk se su kom insemwomwokin a aksaokye inge mutamwauk in munasla ku wanginla? Fwin ou inge, srike orekmakin ma luo inge. Ma se meet, srike in sifwil aksasuye engun lom, ke kom, akpaye nunuk lom pal nu kemwa efu kom enenu in aksaokye etauk se su ma kom lotela tari ke mutamwauk sin Jeova, a ke kutu ma puspis su kom lotela ke lusen yiu puspis somla.
6 Ma se akluo, srike in akyokyelik etauk paye su wangin kutena ma saok oanu nu sum. In oapanu, ke kom fwin pukanak sie eot saok su yok la molo, ya kom okanla ku paye la kom fwalkin? Ku kom sifwil pukin sukla oanu oasr pa kutu ma saok saye su kom ku in konaok? Kas lun God el tingtingi ke ma paye mukefwunnu su lumeyuk oapanu eot saok. Fwinne kom konaok tari ma saok puspis ke ma paye lun Kas lun God, kom srakna ku in konoiyuk ma puspis ka. (Rom 11:33) Fwin kom pangon mu kom konaok luti lun ma paye, siyuk kom sifwanu: ‘Mea orel in oanu ma saok se? Ya ma inge ase nu sik etauk yok ke oiye lun Jeova ku akmwuk lal? Ya ma paye el kasre yu in etu ke inkanek sumwos in etawi orekma lun Jesus?’ Fwin oasr pal kut sulela in muta nunku ke kain in kusensiyuk inge nu kemwa e ku in kasre kut in akyokyelik lungse lasr nu ke ma paye su Jeova el luti nu sesr.
Akkalemye Lungse nu ke Ma Paye Su Kut Luti
7, 8. Mea kutu inkanek su kut ku in akkalemye nu sin kutu met ke lungse paye lasr nu ke ma paye su kut koneak in Baibel? Sang me srikasrak.
7 Ke kut srike in luti pa kutu met, kut e akkalemye fuka la kut lungse luti paye su kut lotela ke Kas lun God? Fwin kut fwasr fwal nu ke akmwuk lun Jisus, kut enenu in orekmakin Baibel ke orekma lun forfor a luti lasr pal nu kemwa. In pal inge, met kulansap lun God fwin fwalu nu fon sapkinyuk elos in orekmakin Baibel pal nu kemwa elos oru lutlut lalos nu sin met nu kemwa. In pal nu kemwa kom fwin orekmakin akmwuk in lutlut inge, srike in suk kutena kain in inkanek su kom ku in akkalemye nu sin met su kom sramsram nu se an la kom sifwanu arulanu akfulatye me lutlut lun Baibel su kom orekmakin.—Mattu 13:52.
8 In lumala nu ke me pupulyuk, ke pal na futoto tokin terrorist elos kunausla loom lulap luo ke City lun an New York ke yiu tari’a, oasr sie sister el oru orekma in forfor lal a el orekmakin Sam 46:1, 11 nu sin met nu kemwa su el osun nu se ke orekma in forfor lal. In ekesla lutlut lal el siyuk selos ke sie me siyuk la mea elos nunku ke me keok upa su sikyuk. Ke pal se elos akkalemye ma elos pulakin, el srike in loang akmwoye nu ke fwak lalos, a topuk ou inge nu selos: “Nga ku in kasre komwos ke sie fus in Baibel su akengunye yu ke pal in ongoiye lulap inge?” Oasr met puspis su arulanu lungse, a oasr met na ekasr tia lungse. Oasr pa pal sister se inge el sramsram nu sin kutu met fwusr, a fwak pal nu kemwa: “Nga oru luti luk ke Baibel fwasru ne in pal inge su oasr ke lusen yiu 50, a komwos etu la mea? Nga sumwena konaok kutena kain in problem su buk se inge tia ku in sang kasru in aksumwosye.” Fwin kut akkalemye paye, a engun in sramsram, kut ku in akkalemye nu sin metu la kut aksaokye a lungse ma kut lotela ke Kas lun God.—Sam 119:97, 105.
9, 10. Efu ku yok sripe in orekmakin Baibel ke pal se kut srike in aketeye me top nu ke kusensiyuk su siyukyuk ke lalalfongi lasr?
9 Pal nu kemwa metu fwin siyuk sesr ke oiyen lalalfongi lasr, lela kut in eis pal mwo inge in aketeye in kalem selos la kut lungse Kas lun God. In etawi me srikasrak lun Jisus, wangin pal se kut ku in oru luti lasr ke lungse ku nunuk lasr sifwanu. (Soakas 3:5, 6) A, pal nu kemwa kut orekmakin Baibel ke me luti a me top lasr. Ya oasr pal kom sangeng fwin metu siyuk kutu kusensiyuk sum tu kom kofla in sang me top nu ka? Loang akmwoye nu ke me kasru luo inge su kom ku in oru.
10 Kaifweung in akola. In oanu ma met sap Piter el simusla: “Komwos in akmutalye Kraist oanu Leum insiomwos, a komwos in akola pal nu kemwa in topuk nu sin met nu kemwa su siyuk sumwos sripen fwinsrak se su on in komwos, a ke fulpap a sangeng.” (1 Piter 3:15) Ya kom akola mwo in sang me top nu ke lalalfongi lom? Nu ke me pupulyuk, fwin pa met se el lungse in etu la efu ku kom tia wi akfulatye akmwuk lun fasin a kutu pa akmwuk su sapkinyuk in akfulatyeyuk tusruk wangin sapkinye in Baibel, in oru me top lom, srike in tia fwak ou inge, “Meyen el lain alu luk.” Kom fwin topuk ou inge nu sin met ma inge ku in akkalemye la kom lela kutu met in oru sulela lom an a el ku pa in lumeyuk kom nu ke kain in met se ma wi ke alu srisrik su muta ye koko lun met. Pa inge ma mwo kom in fwak, meyen “Kas lun God, in Baibel, tia sapkin” ku, “Ma inge ku in aksupwarye God luk.” Na tok kom fwa ku in aketeye in kalem sel la efu kom tia wi.—Rom 12:1.
11. Kofwen me orekma fuka ku in kasre kut in akoe kut la nu ke kutu kusensiyuk su siyuk ke ma paye ke Kas lun God?
11 Fwin kom pulakin mu kom tia akola, efu in tia sang pal lom in lutlut ke buk inge Reasoning From the Scriptures fwin orekla tari nu ke kas lom sifwanu?a Srike in sulela kutu sifwe su kom nunku mu metu elos lungse na in siyuk, a srike in srukye ip yok ma tuku ke koanon Baibel su kom orekmakin an. Srike kom in us Reasoning buk a Baibel nutum an pal nu kemwa. Nikmet sensenkin in orekmakin kemwa buk inge, in fwak nu sin met se la oasr me kasru su kom lungse in orekmakin in sang topukla kutu kusensiyuk su enenu me top lun Baibel nu ka.
12. Mea kut enenu in oru kut fwin tia etu topuk nu ke sie kusensiyuk in Baibel?
12 Srike in tia fosrngala upala. Meyen wangin sie met ku in etu nu fon me top lun Baibel. Paenang fwin oasr kutena kain in kusensiyuk lun Baibel su kom nukin tia ku in topukla, nikmet fosrnga in fwak ou inge: “Kom kulo ma lulap ke me siyuk na mwomwo se kom siyuk inge. In topuk na paye nu sum, Nga nukin me top nu ka u, tusruktu Nga lalalfongi mu top ka u oasr in Baibel. Nga insemwomwo in lutlut Baibel in koneak me siyuk se lom inge, fwa sifwil foloko nu yurom.” Fwin oasr kain in akmwuk orekla inge, saap e ku in ikasla inkanek mwomwo in sifwil tafwela me sramsram yok ke Baibel.—Soakas 11:2.
Lungse Met Su Kut Lutlut nu Se
13. Efu kut enenu in srukye nunuk sumwos nu sin met su kut lutlut nu se?
13 Jisus el akkalemye lungse nu sin met nu kemwa su el lutlut nu se. Kut ku in etawil fuka ke kain in akmwuk inge? Lela in tia oasr yurosr kutena kain in nunuk in pilesru nu sin met nu kemwa su kut osun nu se. Paye, “meun lun len lulap lun God, Ku Liki Ku” el arulanu apkurun, a billion puspis sin met e fwa anwuki. (Fwakyuk 16:14; Jeremaia 25:33) Tusruktu, wangin eteye sesr la su e fwa moul a su e fwa mise. In oru nununku ke pal fwasru tia ma lun kutena met, a ma lun Jisus Kraist mukefwunnu, su Jeova el srisrngiye in oru orekma inge. Meyen sonna tuku pal in nununku inge, paenang kut nunku la srakna oasr fwinsrak lun kais sie met in ekla met kulansap lun Jeova.—Mattu 19:24-26; 25:31-33; Orekma 17:31.
14. (a) Fuka kut ku in tuni moul lasr sifwanu kut fwin pakomuta na paye nu sin kutu met? (b) Ke inkanek mwomwo fuka kut ku in akkalemye pakomuta a engun lasr nu sin kutu met?
14 Ke ma inge, in oanu Jisus, kut enenu in akkalemye pakoten nu sin met nu kemwa. Kut ku in siyuk sesr sifwanu: ‘Ya Nga lungse sang kasru nu sin met nu kemwa su keapeyukla liki ma paye ke sripen akmwuk a luti kikiap lun alu, akmwuk lun politic, a me kasrup lun fwal se inge? Elos fwin srunga long me luti su kut luti nu selos, ya Nga suk inganek tu Nga in kalem ka la efu ku elos oru ou inge? Ya Nga akilen la, Nga a oupanu kutupa met su kulansap nu sin Jeova misenge ke oaru srunga pa in long in pal meeta? Ya Nga akfwalye inkanek in osun luk nu sin met a me luti luk nu ke ma eneneyuk? Ku Nga nunku ke met ma srunga in long inge mu wanginla fwinsrak in ekulla oiyen moul lalos?’ (Fwakyuk 12:9) Fwin metu akilen lungse paye lasr nu selos, elos ku in ekulla nunuk lalos in porongo me luti lasr nu selos. (1 Piter 3:8) Pakoten lasr ku in mokle kut in akyokye engun paye lasr nu sin met nu kemwa su kut osun nu se ke pal kut oru orekma lun forfor lasr. Kut ku pa in simusla kusensiyuk ku kutena ma elos lungse kut in kasrelos ka. Kut fwin folok nu yurolos, kut ku in akkalemye la kut arulanu nunku yok ke ma elos siyuk ku fwak ke osun se meet lasr. A lela elos in etu la fwin oasr pa me enenu yok saye su elos lungse in eis, saap kut ku in kasrelos nu ka.
15. Efu ku kut enenu in liye ma mwo su metu oru, a kut ku in oru fuka?
15 In oupanu Jisus, kut enenu in tuni pal nu kemwa ke ma mwomwo su metu oru. Saap sie papa ku sie nine su mukena muta el arulanu fwal in eis kas in kaksak ke sripen el kaifweung in kurunganang tulik nutul ke elos kapkapek. Saap sie mokul el kaifweung in suk me kasru nu sin sou lal. Sie met matuo el akkalemye insemwomwo yok ke ma lun ngun. Ya kut akilen oiye inge yurin met su kut osun nu se a srike in kaksakinulos ka? Fwin kut oru ou inge, paye la oasr inkanek mwomwo su kut oakiye in ikasla pal mwo lasr in ku in sang ma lo nu selos ke Togusrai.—Orekma 26:2, 3.
Inse Pusisel Eneneyuk in Sang Akkalemye Lungse
16. Efu arulanu yok sripe in akkalemye kulang a akfulat nu sin met nu kemwa su kut lutlut nu se?
16 Lungse paye lasr nu sin met su kut lutlut nu se ku in mokle kut in porongo kas in sensen lun Baibel inge: “Etauk me akfulatye inse, a lungse me musai.” (1 Korint 8:1) Yoklanu etauk lun Jisus, tusruktu wangin sie pal el inse fulat. Paenang kom fwin lutlut nu sin metu ke lalalfongi lom, srike in wangin nunuk in akukuin lom a in wangin pa nunuk in inse fulat. Nien sun lasr ke pal in lutlut u pa in sun insien met a in purakak met in porongo ke ma paye su kut arulanu lungse. (Kolosse 4:6) Esam la, ke pal se Piter el sang kas in kai nu sin met Kristian elos in akoelosla sifwanu, el akismakinyelos pa in oru ou inge in “fulpap a akfulat yok.” (1 Piter 3:15, NW) Kut fwin fulpap a akfulatye kutu met, kut e kasru met puspis in futoto nu sin God su kut kulansap nu se.
17, 18. (a) Kut e topuk fuka kaskas in akkoluk nu ke sumwos lasr oanu met kulansap? (b) Efu ku etauk nu ke kas matu in Baibel tia eneneyuk yok nu sin tulik lutlut lun Baibel?
17 Kut tia enenu in purakak kutu met in kaksakin kut ke sripen etauk a lutlut yok lasr. Fwin oasr kutu met ke territory lom su srunga in porongo nu sin sie met su tia wi lutlut fulat, wangin degree ke university ku wangin mwal, srike kom in tia lela oiye lalos in aktoasrye kom. Jisus el tia loang nu ke kas in akkoluk nu sel su akkalemye la el tia wi lutlut ke loom lutlut lun met Rabai in len lal; a el tia pa lela nunuk sulosol lun met su arulanu pengpeng in moklel in akkalemye lalmetmet yok lal.—Jon 7:15.
18 Inse pusisel a lungse paye pa eneneyuk nu sin met kulansap Kristian nu kemwa liki na in eis lutlut lulap. Met luti pengpeng a yok liki nu kemwa, Jeova, pa oru kut in fwal nu ke orekma lun forfor. (2 Korint 3:5, 6) A ke kutena ma met kol lun alu lun Kristendom elos fwak, kut tia enenu in lutlutkin kas matu lun Baibel in mu paenang kut in eteyuk oanu sie met luti usrnguk lun Kas lun God. Jeova el simusla Baibel ke inkanek kalem a fwusesr nu sin met nu kemwa tu elos in ku eis etauk nu ke ma paye nu kemwa lal. Ma paye in kas lal inge tia ku in wanginla fwinne langasyukla nu ke kas foko nu ke foko fwin fwalu. Paye la, etauk nu ke kas matu in Baibel mwo, oasr pal eneneyuk, tusruktu wangin eneneyuk nu ka pal e nu kemwa. Sayen ma inge, inse fulat ke sripen etu kas puspis ku in orala sie met in tula oiye mwomwo lun sie met su fwal nu sin met Kristian paye nu kemwa—akola in eis lutlut.—1 Timote 6:4.
19. Ke inkanek fuka orekma lun met Kristian el sie kain in orekma in kulansap se?
19 Wangin alollo ka la orekma lun forfor lasr oanu met Kristian eneneyen inse pusisel nu ka. Pal puspis kut sun me lain upa, kas in akkoluk, wikin pa kain in akmwuk in akngal puspis. (Jon 15:20) Tusruktu, ke sripen paye lasr in kaifweung nu ke kunokon in orekma inge, paenang sie kain in orekma yok pa ma kut oru. Fwin kut kaifweung na in pusisel nu sin met nu kemwa su kut lutlut nu sa, kut etawi kain in lungse se ma Jisus el akkalemye nu sin kain in met nu kemwa. Srike nunku: Fwin pa kut enenu in lutlut nu sin tausen puspis met su akkalemye tari srunga lalos, meyen kut lungse in sun met siefwunnu su lumeyuk oanu sip, ya tia fwal kut in akkalemye mu orekma lasr tia wangin sripe? Aok tia wangin sripe! Paenang kut fwin kaifweung ke orekma inge, tia fuleak, kut ku in akpayeye la kut kisekin moul lasr ke oaru in suk met su lumeyuk oanu sip su kut sonna koneak. Wangin me alollo nu ka Jeova a Jisus fwa sang kasru yok nu ke orekma se inge in ku in koneak met saok nu kemwa meet liki safla lun akmwuk koluk se inge.—Haggeai 2:7.
20. Piye kutu inkanek kut ku in orekmakin me srikasrak lasr oanu me luti?
20 Luti su orek ke akmwuk lun me srikasrak el siepa inkanek su akkalemye engun paye lasr in kulansap nu sin kutupa met. Nu ke me pupulyuk, fwin pa kut lungse in luti nu sin kutu met la in kulansap nu sin Jeova, “God su insemwomwo,” pa inkanek se su mwo liki nu kemwa, a pa inge kain in moul su arulanu yok insemwomwo ka. (1 Timote 1:11) Ke elos liye oiyen orekma lasr a oiyesr nu sin met atalani lasr, oiyesr nu sin tulik lutlut wiesr, oiyesr nu ke nien orekma, ya elos ku in akpayeye mu kut met insemwomwo a inse misla pal nu kemwa? In oupanu, kut luti Baibel study lasr in kalem ka la congregation lun met Kristian pa nien molela ke fwalu se inge su wanginla lungse. Ya Baibel study lom elos ku in akilen la paye kut orekmakin lungse sie sin sie in congregation a kaifweung in orekmakin moul insemowmwo a misla nu sin sie sin sie?—1 Piter 4:8.
21, 22. (a) In tuni kut sifwanu ke kunokon in kulansap lasr ku in kasre kut in akmwesasye moul lasr ke me insemwomwo puspis fuka? (b) Mea e fwa lutlutkinyuk ke me lutlut toku?
21 Kutupal, insemwomwo lasr nu ke orekma lun forfor, mokle kut in sifwil tuni moul lasr sifwanu. Kut fwin oru ou inge ke oaru, pukanten sesr ku in koneak la elos fwal in akyokyelik orekma in kulansap lalos nu ke orekma lun forfor len nu kemwa ku in som sang kasru nu yen nu kemwa su oasr enenu yok we. Kutu selos srike in lotela kutena kain in kaskas saye elos in mu ku in sang kasru nu sin met saye su ilyuk nu ke territory lalos. Fwin oasr pal sikyuk kain in akmwuk inge, srike kom in loang akmwoye nu ka a wikin pre siyuk ke kasru nu ke sulela lom an. In kisekunla sie moul nu ke kunokon inge orala me insemwomwo, engun, a misla paye.—Ekklisiastis 5:12.
22 Ke inkanek nu kemwa, lela kut nu kemwa in kaifweung in etawi Jisus Kraist in akkeye pelung ku lun lungse lasr nu ke ma paye su kut luti a nu sin met su kut lutlut nu sa. Musaiyuk a akkalemye lungse paye nu ke ip yok sripe luo inge fwa ku in kasre kut in akkeye sie pelung ku a mwolanu nu sin sie met luti in oanu Kraist. Fwin ou inge, fuka oreye kut in ku in musa fwin pelung mwolanu inge? Me lutlut se toku fwa luti kutu me luti yok su Jisus el orekmakin.
[Footnote]
a Orekla sin Met Lo lun Jeova.
Kom Fwa Topuk Fuka?
• Kas in akkeye fuka akkalemye la me srikasrak lun Jisus oanu sie met luti tia upa nu sesr in etawi?
• Kut e akkalemye fuka la kut lungse me luti paye su kut lotela ke Baibel?
• Efu ku mwo in pusisel ke pal se kut kapkapek yok in etauk lasr?
• Piye kutu inkanek mwo kut enenu in akkalemye lungse nu sin met su kut kaifweung in lutlut nu se?
[Picture on page 14]
Kut akkalemye lungse nu sin metu ke pal se kut kasrelos ke peng mwo