Baibel Aksaokyeyuk a Tolokinye Sin Met

“Nga kena buk mutal nu kemwa in langasyukla nu ke kas nu kemwa,” pa inge ma Desiderius Erasmus el simusla, sie Dutch scholar pengpeng ke century ak16.

FWINSRAK yok lal Erasmus pa met nu kemwa in ku in rid a kalem ke Ma Simusla. Tusruktu, met lokwalok lun Baibel el lain na paye ma el nunku inge. Ke payeiya, an Europe oasr ke me sensen yok emeet nu sin kutena met su pwar in lutlut ke koanon Baibel fwinne ke ma srisrik. Fwin an England sie ma sap su tuku sin met sroasr ma sap orekla, su sapkin la “kutena met su rid Ma Simusla ke kas English, an lal, loom sel, ma nu kemwa lal, a moul lal fwa etukla lukel . . . a el fwin likeke ku sifwil foloko nu ke ma el oru tokin el eis nunuk munas, na enenu in srupsrukyuk inkewel in mise meyen el oru ma koluk lain togusra, na enenu in isisyuk ke e meyen el kaskas kikiap lain God.”

Ke an lulap puspis Europe, Catholic Inquisition arulanu silolel in suk alu nu kemwa su pangpang “heretical” sects ku alu srisrik nu kemwa su tia insese nu ke lalalfongi lalos, oanu alu se inge French Waldenses, a elos kolyai alu se inge, yokna ke sripen elos pala in oru orekma in luti “su tuku ke gospel a epistles a kutupa me luti mutal, . . . a meyen orekma in luti a aketeye ke ma simusla mutal sie orekma su tia etukyung nu sin met srisrik su pangpang laymen elos in oru.” Mokul a mutan puspis elos sun keok upa a mise ke sripen lungse lalos ke Baibel. Elos filiye moul lalos ke me sensen upa fwin elos fwak Pre lun Leum ku Ma Sap siengoul a elos fwin luti ma inge nu sin tulik nutulos.

Kain in kaifweung ou inge nu ke Kas lun God oasr in moul lun met pilgrim puspis ku met luti puspis su fwafwasyesr in mwea nu in an North America. Fwin an Merike in pal meeta, “rid a alu arulanu orani sie sin sie, ma inge oakiye oiye pengpeng na mwomwo nu sin an su orekmakin Baibel,” buk se inge A History of Private Life​—Passions of the Renaissance el fwak. In akpayeye oasr, sie sermon su orekla a kitakutla fwin an Boston in yiu 1767 el kaifwe: “Komwos in moniyuk in ridi ma simusla mutal. Lututeng nu kemwa a eku nu kemwa kom enenu in rid sie sapter lun Baibel.”

Fwal nu ke Barna Research Group in an Ventura, California, pus liki percent 90 sin met Merike oasr Baibel tulo nutulos. Fwinne ou inge, sie lutlut sasu akkalemye la fwinne Baibel arulanu akfulatyeyuk we tusruktu, “orekmakinyen pal in ridi, lutlut a orekmakin ma inge . . . pa sie kain in akmwuk in pal meeta su tia orek in pal inge.” Met puspis tianu loang nu ke koanon Baibel. Sie met sim ke newspaper el fwak: “Nunuk lun Baibel la srakna sie me kasru nu ke ma upa a me fosrnga ke len inge arulanu sriksrikene.”

Nunuk lun Met Su Yokyokelik

Oasr sie kain in lalalfongi pengpeng mu kut ku in kutangla eis insemwomwo ke moul lasr pa ke inkanek lun lalmetmet lasr sifwanu a ke akesrui inmaslon met. Met puspis elos nunku Baibel mu el sie na sin buk puspis su sramsramkin na ma ke alu a ke experience na lun met, a el tia sie buk su aketeye ke ma paye a me akpayeye puspis.

Ke ma inge fuka met puspis elos ku in aksumwosye me sramsram yok a me fos puspis lun moul su yokyokelik inge. Elos mokuikui oanu ke sie an su wangin ma lun ngun we, wangin akmwuk fukoko ke oiyen moul nasnas a ke kolyuk lun alu. Elos oanu oak su wangin me ikwek ka, “ikik ke noa a mokuikui ke eng in lutlut nu kemwa, . . . ke sruf lun met.”​—Efesus 4:14, The Twentieth Century New Testament.

Fwinne kutu met elos fwak mu Baibel el siepanu buk ke alu, tusruktu el Kas lun God, su oasr me lutlut mwo a saok ka. (2 Timote 3:16, 17) Aok, Baibel el arulanu fwal nu ke lutlut lasr.

[Picture on page 19]

Desiderius Erasmus

[Credit Line]

Tuku ke buk inge Deutsche Kulturgeschichte

[Picture on page 20]

Waldenses yokna elos sun kolyai meyen me luti lalos tuku ke Ma Simusla

[Credit Line]

Stichting Atlas van Stolk, Rotterdam