Mea Kom Enenu In Etu Ke Orekma Lun Inutnut

TIA FWUSESR in aketeye kalmen orekma lun inutnut in pal inge. Meyen elos nu kemwa su wi ke ma inge elos orekmakin ma inge ke kain in inkanek puspis. Elos tia akilen kutena ma sap ku fwasr tokin sie me luti ku buk mutal in orala inse siefwunnu nu ke lalalfongi lalos. Elos tia oanu sie ke fasin, ke u, ke inkanek in alu, a ke nunuk in alu nu ke god lalos. Sie mutan sim el fwak: “Nu in fwal sin met inutnut elos lela nu sin kais sie met in ‘sukosok in nunuk.” Siepa met sim el fwak: “Apkurun Neo-Pagans nu kemwa elos tia insese ke ma nu kemwa.”

Nu sin met puspis, wangin ma upa yok nu ke lalalfongi a akmwuk fwinne tia oanu sie. Sie guidebook ku buk in kol nu selos nu kemwa su lungse in ekla met inutnut, el fwak: “Fwin kom sun me luti su luman akfosye kom, tuni me luti se inge a oru sulela ke ma su kom enenu in fwasr toko. Oru ma oasr ke nunuk lom. In kas saye, akkalemye sukosok lom in eis a oru sulela inmaslon inkanek in alu nu kemwa su pengpeng a simusyukla ke buk su kom pulakin mu sumwos.”

Nu selos nu kemwa su akilen ma paye, kain in me luti a lalalfongi puspis inge sie ma upa. Ma paye el sie me akpayeye, paenang enenu in oasr ma na paye se. Kom tia ku in fwak mu ma se paye. Ke sripen sie met el pulakin ku fwinsrakin ku lalalfongi mu ma na paye se. Ke sie me pupulyuk. Sie pal, taktu puspis elos lalalfongi mu la elos ku in akkeyela musen pneumonia elos fwin supkalik mwon moul se nu ke ip luo a filiye ma inge ke insien met mas se. Wangin alollo la, met mas puspis elos lalalfongi yok la inkanek in ono inge ku in akkeyelosla. Tusruktu, lalalfongi a fwinsrak lalos, tia fwal nu ke ma paye​—kain in inkanek in ono inge tia akkeye musen pneumonia. Metu tia orala ma paye; a elos enenu in orekma in sun ma paye.

Baibel el sifwanu aketeye la oasr yurol ma paye ke ma lun ngun. Jisus Kraist, ke pal se el muta fwin fwalu, el fwak ou inge nu sin Papa tumal ke pre: “Kas lom ma paye.” (Jon 17:17) Met sap Poul el simusla: “Baibel nu kemwa etuku ke ngun lun God.” (2 Timote 3:16) Met puspis su oru orekma lun inutnut elos tia insese ke ma se inge. A, elos suk kasru a me kol su tuku ke kas saye a me sramsram wangin eteya, ke alu puspis in pal meeta, a ke sramsram wangin eteya lun science. Tusruktu, ya tia sie inkanek sumwos, in tuni akmwoye ma Baibel el fwak? Meyen buk inge akilenyuk fwin fwalu nu fon oanu sie buk mutal. Pa inge ma sim ke alu su matu emeet a tia musalla. Baibel simusyukla ke lusen 1,600 yiu, tusruktu wangin kutena me alein nu ke me luti lal. Lela kut in srikeye me luti lun Baibel ke kutu lalalfongi pengpeng in pal inge su akkalemyeyuk sin met puspis su oru orekma lun inutnut.

Su Muta ke Nien Muta lun Ngun?

Kusensiyuk yok a in kalem ke orekma lun ngun pa inge, su muta ke nien muta lun ngun? Meyen kutu sin met inutnut in pal inge elos fwasr tokin kain in god puspis, kutu selos alu nu sin god nine fulatlanu, su nunkeyuk mu oasr kunokon tolu lal in oanu sie mutan lolap, nine, a nine matu, pa akmwuk in sang kurungin sie moul. Mokul tumal pa god su oasr ko tolu lal. Kutu met inutnut elos alu nu sin sie god mokul a sie god mutan oanu sie. Sie met sim el simusla: “God mutan a God mokul elos lumeyuk nu ke munas lun mutan a ku lun mokul in oanu ma akmwuki. Kais sie selos oasr oiye mwo la paenang tukeni lun ma luo inge ku in orala akmwuk lun moul insemwomwo.” Siepa met pengpeng el simusla: “Sie akmwuk yok nu ke orekma lun inutnut pa sulela lom nu ke deities (God mokul pupis/God mutan puspis) su kom lungse in orekma nu se. . . . Orekma lun inutnut el sot nu sum sukosok in oru sulela a in pal sana in akfulatye pa akmwuk lom sifwanu nu ke ma Mutal.”

Baibel el tia insese nu ke kutena me luti inge. Jisus Kraist el orekmakin pal in orekma lun forfor lal nu kemwa in luti kutu met kel Jeova, “God paye mukefwunnu.” (Jon 17:3) Baibel el fwak: “Tu Jeova el yok, a el fwa arulanu kaksakinyuk, met elos fwa sangeng Sel pa liki god nu kemwa. Tu god lun mutanfwal nu kemwa me srulela.”​—1 Kronikel 16:25, 26.

A fuka Devil? Webster’s Ninth New Collegiate Dictionary el sang kalme nu ke orekma lun inutnut oanu “sramsram nu sin devil.” Arulanu upa in konaok met inutnut in pal inge su insese ke kalme se inge, meyen kain in met puspis inge tia lalalfongi mu Setan su Devil el oasr. Oasr sie mutan fwusr payuk, su akkalemyeyuk ke newspaper inge The Irish Times la el sie “met inutnut su oasr mwal fulat lal a el met kol ke sie u su pengpeng emeet ke met inutnut fwin an Ireland,” el fwak kas inge: “In lalalfongi ke Devil e oupanu in insese ke Christianity . . . [Devil] el tia ku in muta in kosrao ke an se su wangin God we.”

Baibel el akkalemye na paye la oasr Devil a el pa sropon ma upa nu kemwa a me keok nu kemwa fwin fwalu. (Fwakyuk 12:12) Jisus el tia luti mukena la oasr Devil, a el ouyepa akkalemye la sie met el ku in oru ma lungse lun Devil ke sripen ninikun lal. Ke sie me pupulyuk, met kol insefulat lun alu in century se meet elos akkalemye la elos mwen nutin God a lalalfongi la elos oru ma lungse lun God. Jisus su oasr ku lal in akilen ma oasr insielos el etu la insielos siena. El fwak kas na sumwos nu selos: “Komwos ma sin Devil papa tumomwos, a lung koluk lun papa tumomwos komwos lungsumwos in oru.” (Jon 8:​44) Sayen ma inge, Baibel in buk lun Fwakyuk akkalemye la Devil “el keapela fwalu nu fon.”​—Fwakyuk 12:9.

Ya Oasr Kutu Inutnut Mwo?

Aok, pal nu kemwa magic, el kapsreni nu ke orekma lun inutnut.a Met puspis in pal meeta a ke pal inge elos lalalfongi la ngun fokfok su met inutnut elos orekmakin elos oru in akkolukye kutu met. Met inutnut elos pengpeng ke ku lalos in oru me akngal upa ke inkanek lun ngun fokfok. Eteyuk tari ke mutamwauk me, la orekma lun inutnut fwa eis meta yok ke ma upa puspis, wekunang mas, mise, a ke musalla lun fwokinsak.

Met inutnut in len inge elos tia insese nu ke kas in lain inge nu kemwa lalos. Fwinne elos akilen la kais kutu pal oasr met inutnut koluk su lungse ma koluk, tusruktu, apkurun elos nu kemwa fwak la elos orekmakin ngun fokfok lalos in orala ma lane puspis, a tia keok. Wiccans elos luti la fwokin orekma lun ngun fokfok su sie met el oru fwa foloko nu sel pal tolu yok liki paenang ma inge orala me kutong yok nu selos in tia selngawi kutu met. Me pupulyuk puspis ke ngun fokfok mwo inge su elos fwak akkalemye ke kasru in kurunganang moul lom sifwanu, in aknasnasye loom sum liki ku koluk su kutu met elos likiye ke pal elos muta in loom sum, in oru sie met in lungse kom, in akkeye mas a in sang ku ke mano, in tia itukla orekma lom, a in eis mani na yok. Ke sripen ku lulap su tuku ke orekma lun inutnut paenang tia me lut fwin orekma se inge arulanu pengpeng.

Tusruktu, Baibel el tia akkalemye mu oasr kutupal inutnut el oru ma mwo a kutupal el oru ma koluk. Ke Ma Sap su etukyung nu sel Moses, God el akkalemye arulanu kalem ke ma el nunku. El fwak: “Komwos fwa tia orek inutnut.” (Livitikus 19:26 New World Translation) Kut ku in ouyepa rid: “A fwa tia konoiyukyuk yurom . . . sie su orek inutnut, ku sie met satal, ku sie su orekmakin ngun fokfok, ku sie met tefwat, ku sie su papu yurin inut.”​—Duteronomi 18:10, 11.

Efu God el fwak ou inge? Ya tia ke sripen el lungse in ase nu sesr ma su ku in akinsemwomwoye kut. Jeova el sang ma sap inge nu sin met lal meyen el lungse elos a el srunga elos in ekla met kos ke sripen me aksangeng a me alialu. Aok, el lela met kulansap lal in tuku nu yurol a siyuk ma elos enenu. El pa Met Sang nu ke “me kite mwo nu kemwa a kite fwal.” (Jemes 1:17) Met sap Jon el akkalemye na paye nu sin met lili wiel in lalalfongi: “A kutena ma kut siyuk ka, kut eis sel [God], meyen kut liaung ma sap lal, a oru ma su me insemwomwo ye mutal.”​—1 Jon 3:22.

A Fuka Ngun Fokfok?

Met inutnut puspis elos insese ke ma Baibel el fwak ke ma se inge: Oasr ngun fokfok. Ke sie essay ku ma simusla sie met su akkeye orekma lun inutnut el sang kas in sensen: “Oasr Ngun puspis: Elos oasr, ke sie fwal su kut tia ku in liyeyuk su oanu fwal sesr a sesesla ke ma orekla moul. . . . Kas se inge ‘Imp’, ‘Ngun fokfok’ a ‘Demon’ arulanu fwal in fwak. Elos arulanu fukoko. . . . Arulanu lalmetmet . . . elos ku in (fwin sie met el kasru in ikasla inkanek nu selos) ilyuk nu in fwal sesr. . . . Elos ku in ilyuk nu in monum . . . , el ku in oru kom in muta ye koko lal. Aok, pa inge me sramsram na paye meet ke Demon su akkosye met.”

In pal meeta, demon el ku in akkeokye met ke inkanek puspis. Kutu selos su ou inge elos tia ku in kaskas, kutu selos ekla met kun, kutu selos ekla met wel, a kutu selos akkalemye ku lulap. (Mattu 9:32; 12:22; 17:15, 18; Mark 5:2-5; Luk 8:29; 9:42; 11:14; Orekma 19:16) Kutupal me keok el arulanu yok in pal se demon puspis ilyuk nu in munon met se. (Luk 8:2, 30) Ke ma inge, arulanu paye, la oasr sripe yok paenang Jeova el sang kas in sensen nu sin met lal in fwasr liki orekma lun inutnut a susfwe.

Alu Su Akmwuk ke Ma Paye

Met puspis elos mokleyuk in oru orekma lun inutnut ke len inge meyen motkoeyuk mu wangin ma koluk tuku ka, wangin me sensen nu ke moul, el siepa kain in alu lun nature. In kutu an orekma ou inge arulanu pengpeng a tia srungeyuk. Tia me aksangeng. A, apkurun met nu kemwa elos in oru ou inge. Nu in an su orekmakin akmwuk lun alu yok elos tianu loang nu ka, tusruk orekma lun inutnut eis me kaksak yok ka.

Paye, alu puspis elos ekla oanu nien kuka meyen metu sukosok in oru sulela lalos fwal nu ke ma enenu lalos sifwanu, oanu elos moli na faluk. Aok tia ou inge, meyen Jisus el sramsram ke kain in sulela na luo. El fwak: “Komwos ilyuk ke mutunpot ousriksrik tu srulap mutunpotu, a srulap pa inkaneku, su kol nu ke kunausten, a met puspis elos ilyuk nu ka; tu ousriksrik mutunpotu, a ousriksrik inkaneku, su kol nu ke moul, a met punu konoiyuk.” (Mattu 7:13, 14) Paye, oasr sukosok lasr in oru sulela ke inkanek su kut lungse in fwasr we. Tusruktu, meyen insemwomwo ma patpat lasr tuku ka, paenang kain in sulela su kut oru arulanu yok sripe. In eis kalem yok ke ma lun ngun, kut enenu in kaifweung ke inkanek lun ma paye​—inkanek su ku in konoiyukyuk ke Kas lun God, in Baibel mukena.

[Footnote]

[Picture on page 5]

Met puspis in len inge elos nunku yok ke orekma lun inutnut oanu sie kain in alu lun nature su wangin me sensen tuku ka

[Picture on page 6]

Pal nu kemwa magic el kapsreni orekma lun inutnut pa

[Picture on page 6]

Ya met nu kemwa su oru orekma lun inutnut elos tia akilen la elos oru ma lungse lun Devil?

[Pictures on page 7]

Baibel el akkalemye inkanek lun ma paye