Watchtower ONLINE LIBRARY
Watchtower
ONLINE LIBRARY
Kosraean
  • BIBLE
  • MWE RIT NUHKEWA
  • TOENI NUHKEWA
  • w00 3/1 sra 16-21
  • Met Fwusr—Tu Ku Lain Ngun Lun Fwalu

Wacngihn video ma oasr ke selection se inge.

Sislah kuluk, oasr error in loading video se.

  • Met Fwusr—Tu Ku Lain Ngun Lun Fwalu
  • Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2000
  • Sifac Srihsrihk
  • Mwe Lutlut Ma Oacna Sie
  • Akilenyen Ngun lun Fwalu
  • Orekma lun Ngun lun Fwalu
  • Fwasr Liki Ngun lun Fwalu
  • Akkalemye “Siena Ngun”
  • Eis Ku lun God, A Tia Oiya lun Fwalu
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2011
  • Lain “Ngun Lun Fwalu”
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2008
Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2000
w00 3/1 sra 16-21

Met Fwusr​—Tu Ku Lain Ngun Lun Fwalu

“A kut eis, tia ma lun fwalu, a ngun nu sin God.”​—1 KORINT 2:12.

1, 2. (a) Mea ma tia oanu sie su ku in liyeyuk inmaslon met fwusr lun fwal se inge a met fwusr ke congregation lun Met Lo lun Jeova? (b) Kain in kas in kaksak mwo fuka ku in akkalemyeyuk nu sin met fwusr lun Met Lo puspis?

“FWIL lun met fwusr lasr elos supwar, srungeyuk a lain.” Pa inge newspaper inge The Sun Herald lun an Australia el fwak: “Record ke court akkalemye kapek lun percent 22 ke yiu tari’a ke pisen met fwusr su oru orekma silolel upa . . . Met fwusr puspis su uniye sifwanu el kapek pal tulo mutamwauk ke infwulwen 1960 . . . generation gap arulanu paye a yokelik su oru met fwusr su piselos yokyokelik in putatla nu ke orekmakinyen ono koluk, alcohol a sifwanu uniye a mulkunyukla.” Aok, luma a ma sikyuk inge tia orek ke an siefwunnu. Fwin fwalu nu fon, papa a nine, met luti, a met su kurunganang ku lun nunuk elos arulanu asor ke ma sikyuk nu sin met fwusr.

2 Oasr ma tia oanu sie na paye su kut ku in liye inmaslon met fwusr ke len inge a ke met fwusr mwomwo su ku in konoiyukyak ke congregation puspis lun Met Lo lun Jeova! Aok, elos tia met sumwosmwos. Oasr pa kaifweung su elos enenu in oru in lain “lung koluk lun met fwusr.” (2 Timote 2:22) Tusruktu, oanu sie u met fwusr inge elos akkalemye pulaik in tu ku ke ma sumwos a elos srunga in putatla ke me purakak koluk lun fwal se inge. Kut kaksakin komwos ke insiesr kemwa met fwusr nu kemwa su kutangla ke meun lomwos lain “orekma kutasrik” lal Setan! (Efesus 6:11, footnote) Oanu met sap Jon, kut nu kemwa mokleyuk in fwak: “Nga sim tari nu sumwos met fwusr, meyen komwos ku a kas lun God on in komwos, a komwos kutangla met koluk se.”​—1 Jon 2:14.

3. Mea kalmen kas se inge “ngun”?

3 Tusruktu, in tafwela ke kutangla lom ke met koluk sa, kom enenu in tafwela in lain ma Baibel el pangon “ngun lun fwalu.” (1 Korint 2:12) Fwal nu ke buk inge The New Thayer’s Greek Lexicon of the New Testament ke kas Greek, “ngun” inge ku in kalmekin nu ke “nunuk ku me purakak su nekla a kol ngunin kutena met.” Ke sie me pupulyuk, kom fwin liye la sie met el mongsa, na kom ku in fwak la oasr sie “ngun” koluk lal. “Ngunin” sulela lom, kena lun nunuk lom, mokleyuk sulela su kom enenu in oru; mokleyuk orekma a kas lom. Sie me purakak nunuk meyen kais sie met a kais sie u ku in akkalemye sie “ngun.” Met sap Poul el simusla nu sin sie un met Kristian: “Kulang lun Leum lasr Jisus Kraist in on in ngun su komwos akkalemye.” (Failimon 25 NW) Na kain in ngun fuka fwalu se inge el akkalemye? Ke sripen “fwalu nu fon on in ma koluk,” Setan su Devil, paenang ngun lun fwal se inge tia ku in mwo, paye?​—1 Jon 5:19.

Akilenyen Ngun lun Fwalu

4, 5. (a) Kain in ngun fuka mokleyuk congregation lun met Efesus meet liki elos ekla met Kristian? (b) Su “leum lun ku lun engyengu,” a “eng” el lumeyuk nu ke mea?

4 Poul el simusla: “A el akmoulyekomwosyuk, ke komwos mise in ma sito a ma koluk lomwos, in su komwos fwafwasyesr meet ke fwasr tokin inkanek lun fwal se inge, fwal nu ke leum in ku lun engyengu, ngun se su orekma inge in mwen nutin seakos. Yurolos kut nu kemwa ouyepa muta a moul in lung lun ikwe meeta, oru lun ikwe a nunuk, a kut luman met nutin mulat, oanu met ngie.”​—Efesus 2:1-3.

5 Meet liki elos lutlut ke inkanek lun met Kristian, met Kristian fwin an Efesus elos tia etu la elos fwasr tokin “leum in ku lun engyengu,” Setan su Devil, “Eng” se inge tia lumeyuk nu ke sie an su Setan a dimon lal elos muta we. Ke pal se Poul el simusla kas inge, Setan su Devil a dimon lal elos srakna ku in som nu in kosrao. (Srike liye Job 1:6; Fwakyuk 12:7-12.) Kas se inge “eng” ku in kalmekinyuk nu ke ngun ku oiyen nunuk, su purakak fwal lun Setan. (Srike liye Fwakyuk 16:17-21.) Oanu eng na paye su raunikutla, ngun se inge oasr yen nu kemwa.

6. Mea se inge “ku lun engyengu,” a fuka ma inge orekma nu sin met fwusr puspis?

6 Tusruktu mea se inge “ku lun engyengu’? Kalem la, ma se inge el sramsramkin ke me purakak ku lun “eng” nu sin met. Poul el fwak la ngun se inge “orekma in mwen nutin seakos.” Ke ma inge, ngun lun fwalu el oswela ngunin seakos a lain, a me purakak koluk su tuku sin kutena met pa inge sie inkanek in akkalemye ku lun eng se inge. “Kom fwin muta in loom lutlut,” sie mutan fwusr Met Lo el fwak, “met nu kemwa kaksakin ke kom welulos in akkalemye orekma in lain lalos. Tulik puspis akfulatye kom fwin kom oru kutena orekma in akkalemye inkanek in lain.”

Orekma lun Ngun lun Fwalu

7-9. (a) Akkalemye kutu inkanek lun ngun lun fwal se inge su ku in liyeyuk yurin met fwusr in pal inge. (b) Ya kom liye kutu ma inge ke an sum?

7 Mea kutu orekma lun ngun lun fwalu nu sin met fwusr ke len inge? Kikiap a lain. Sie magasin el reporti la pus liki percent 70 ke Junior a senior ke college elos fwak la elos orek kikiap in lutlut ke lusen pal in high school. Kas kupatol a kas fokfok arulanu pengpeng yok orekmakinye. Paye, oasr kutupal, Job a met sap Poul elos orekmakin kutu kas su kutu met elos nunku mu kas kupatol in sang aksumwosye inkanek in kai. (Job 12:2; 2 Korint 12:13) Tusruktu, kas kupatol su illa liki oalin met fwusr puspis misinge pal nu kemwa orek in sang akkolukye kutu met.

8 Siepa orekma lun ngun ke fwalu pa me akengun alukela ma fwal. Nightclub lun met fwusr, pwapu koluk,a a kutupa me akengun upa su arulanu pengpeng nu sin met fwusr. Me yun lun nuknuk, a naweyuk alukela ma fwal arulanu pengpeng. Mutamwauk ke style lun hip-hop nu ke oiye lun fasin koluk, oanu akmwuk in putela mano lun intoe insroa, met fwusr puspis in pal inge akilenyelos sifwanu nu ke ngun in lain lun fwal se inge, (Srike liye Rom 6:16.) Siepa orekma lun ngun lun fwal se inge pa me fornga yok ke ma lun fwalu. Fwal nu ke sie journal, “met kuka elos arulanu purakak tulik nu ke inkanek in kuka nu kemwa, a ke me kuka puspis.” Ke pal se met fwusr fwin an United States el srola ke high school, elos liye tari me akuteya 360,000 ke TV nu sin met in ku in moli ma inge. Kutu met su oapanu matwom elos kaifwe kom in moli. Pa inge ma mutan fwusr se su yiu 14 matwe el fwak: “Met nu kemwa elos siyuk, ‘mea brand lun sweater, jacket, ku trouses lom?’ ”

9 Ke mutamwauk me, on koluk sie kofwen orekma lal Setan in purakak kena koluk. (Srike liye Exodus 32:17-19; Sam 69:12; Isaia 23:16.) Ke ma inge, tia me lut, on su purakak tukeni on lun mokul a mutan​—kalem na paye—​ke kas su orekmakinyuk, fokfok, a sufwal, ma inge nu kemwa arulanu pengpeng. Aok, siepa orekma lun ngun lun fwal se inge pa orekma lun kosro. (1 Korint 6:9-11) The New York Times reporti: “Tukeni on inmaslon met fwusr puspis oanu ma enenu nu selos tu elos in tia oanu sie liki kutupa met fwusr su oanu elos . . . Pus liki luo tafwu tolu ke high school senior elos srike tari ma inge.” Sie me lutlut ke The Wall Street Journal akkalemye me akpayeye la tulik srisrik su matwe lalos oasr ke yiu 8 nu ke 12 elos “mutamwauk pa in akkalemye kena se inge.” Pa inge sie councelor ke loom lutlut meet el fwak: “Kut mutamwauk in liye kutu tulik putete su oasr ke class onkosr.”b

Fwasr Liki Ngun lun Fwalu

10. Fuka kutu sin met fwusr ke sou lun met Kristian elos sremla ke ngun lun fwal se inge?

10 Oasr sie me asor yok, meyen kutu sin met Kristian fwusr elos sremla ke ngun lun fwalu se inge. “Nga akkalemye oiye mwo ye mutun papa a nine kiuk a nu sin met lili Kristian wiuk,” pa inge ma tulik mutan Japan se el fwak. “Tusruktu, Nga moulkin pa moul saye.” Pa inge ma tulik mutan se fwin an Kenya el fwak: “Kutupal Nga moulkin moul luo, wekunang kain in party puspis, kain in on su pangpang rock, a kamwuk koluk. Nga etu la ma inge tia mwo, tusruktu Nga pilesru na oru ma inge, meyen Nga lalalfongi la sie pal ma inge ku in sifwanu wanginla. Tusruktu ma inge tia sikyuk. Ma inge paenang ma koluk upa.” Siepa met fwusr su tuku Germany, el fwak: “Ma inge nu kemwa mutamwauk in pal se Nga sulela in asrouki nu sin kamwuk koluk. Na Nga mutamwauk in orekmakin paip. Nga lungse in akngalyel papa a nine, tusruktu Nga sifwanu akngalye moul luk.”

11. Fuka Keleb el kutangla in tia wi ke lungse lun u ke pal se met kalngeyuk siengoul elos eis peng koluk?

11 Fwinne ou inge, srakna ku in lain, ku in fwasr liki ngun lun fwal se inge. Tuni akmwoye me srikasrak lal Keleb in pal meeta. Ke pal se met kalngeyuk siengoul elos fwakak peng koluk ke Fwal Mwolela, el, a Josua, elos tia sangeng a tia wi ke u sa. Elos pulaik in fwak: “Fwal se, su kut alukela in kalngeyuk nu we, sie fwal arulanu mwo. Jeova el fwin lungse kut, na el fwa wis kut nu in fwal se inge, a ase nu sesr; sie fwal su suror ke milk a unni.” (Oekyuk 14:7, 8) Mea oru Keleb el an tu ku ye ma upa inge su sikyuk? Jeova el fwak kel Keleb: “Meyen siena ngun on yurol.”​—Oekyuk 14:24.

Akkalemye “Siena Ngun”

12. Efu arulanu yok sripe in akkalemye “siena ngun” ke inkanek in sramsram?

12 Ke len inge, enenu pulaik a ku in akkalemye “siena ngun,” ku oiyen siena nunuk​—sie su tia oanu sie nu ke fwal se inge. Sie inkanek in oru ou inge pa in fwasr liki kas upa a kas su wangin sunak ka. Sie me purakak oiyen nunuk pa inge meyen kas English inge “kas upa” tuku ke kas greek se su ku in kalmekinyuk nu ke “ngalisye ikwe oanu kosro ngalngul.” (Srike liye Galetia 5:15.) Oanu wisen soko kosro ngalngul su ku in ngalisye ikwe in srela liki sri, kas “upa” ku in eisla sunak nu sin kutu met. Tusruktu, Kolosse 3:8 kaifwe kom in “sisla ma inge nu kemwa, mulat, koskosrok, nunuk koluk lain met, kaskas ko, a kas fokfok liki oalumwos.” A Soakas 10:19 el fwak: “In kas puspis a tia wanginla ma sito, a el su liaung ngoasrol el oru ma lalmetmet.” fwin sie met el aktoasrye kom, srike in sifwanu kurunginkomyung in ‘forla nu sel ke likintapom lese,’ saap ke inkanek fwusesr a misla srike in sramsram nu sel mukena.​—Mattu 5:39; Soakas 15:1.

13. Fuka met fwusr elos ku in akkalemye sie nunuk sumwos ke ma puspis lun fwal se inge?

13 Siepa inkanek in akkalemye “siena ngun” pa ke kom orekmakin siena nunuk sumwos nu ke ma puspis lun fwalu. Paye fwal nu sin sie met in lungse ma mwomwo. Kalem pa la fwinne Jisus Kraist oasr yurol sie nuknuk mwo. (Jon 19:23, 24) Tusruktu, fwin kena in eis ma puspis mutamwauk in pa ma se emeet ke moul lom a kom siyuk pal nu kemwa nu sin papa a nine kiom in moli ma puspis su elos tia ku in oru, ku meyen kom lungse in etawi kutu met fwusr, na ngun lun fwalu se inge el arulanu fukoko in kom yok liki ma kom akilen. Baibel el fwak: “Tu ma nu kemwa su on in fwalu​—lung lun ikwe, a lung lun muta, a mwolanu losrongten lun moul—​tia ma sin Papa, a ma sin fwalu me.” Aok, lela kom in tia sremla ke ku lun fwal se inge ke ma puspis! Lutlut in inse misla ke ma nu kemwa su oasr yurom.​—1 Jon 2:16; 1 Timote 6:8-10.

14. (a) Fuka met lun God in len lal Isaia elos akkalemye nunuk sesumwos ke me akengun? (b) Kain in me sensen fuka kutu sin met fwusr Kristian elos sun ke nightclub a ke party alukela ma fwal?

14 In filiye me akengun fwal nu ke an lal arulanu yok sripe. Met palu Isaia el fwak: “We nu selos su toang tukakek ke lututeng, tu elos fwa ku in fwasr tokin me nim ku, su muta pat in fong, nu ke pal wainu fulokolos! A harp a lut, tabret a paip, a wain, on in kofwo lalos; a elos tia liaung orekma lun Jeova, ku nunku ke orekma lun paol.” (Isaia 5:11, 12) Sie me asor, kutu sin met fwusr Kristian elos sremla ke kain in party upa inge. Ke pal se un met Kristian fwusr siyukyuk selos in aketeye ma sikyuk ke nightclub lun met fwusr, sie sister fwusr el fwak: “Anwuk pal nu kemwa sikyuk, a Nga muta inmaslolos.” Sie brother fwusr el ouyepa fwak: “Nimnim, sismok, pa inge kutu oiye.” Siepa brother fwusr el fwak: “Metu elos srui. Elos mokuikui oanu met lalfon! A oasr pa ono koluk. Ma koluk puspis sikyuk. Kom fwin som nu we a nunku mu ma inge nu kemwa tia ku in akkolukye kom, na kom tafongla ke nunuk lom.” Ke ma inge fwinne orek ke sie sripe mwo, Baibel el simusla ke mwowon, ku “party alukela ma fwal,” ma inge oasr ke “orekma lun ikwe.”​—Galetia 5:19-21; Byington; Rom 13:13.

15. Kain in nunuk sumwos fuka ke me akengun Baibel el wise?

15 Fwasr liki me akengun koluk fwa tia selngawi kom nu ke sie moul su arulanu asor. Kut alu nu sin “God su insemwomwo,” su lungse kom in engunkin pal in fwusr lom! (1 Timote 1:11; Ekklisiastis 11:9) Tusruktu Baibel el sang kas in sensen: “El su lungse me akengunye [me akengun,” Lamsa] fwa sie met sikasrup.” (Soakas 21:17) Aok, kom fwin orala me akengun in pa yok emeet ke moul lom, na kom fwa sikasrup ke ma lun ngun. Ke ma inge fwasr tokin ma sap lun Baibel ke me akengun su kom sulela. Oasr inkanek puspis su ku in akinsemwomwoye moul lom a ku in musaikomyuk a tia kunauskomla.c​—Ekklisiastis 11:10.

16. Fuka met Kristian fwusr elos ku in akkalemye la elos siena?

16 Akkalemye inse pusisel nu ke nuknuk lom a ke me yun lom, in tia oanu fasin lun fwal se inge, na kom fwa ku in siena. (Rom 12:2; 1 Timote 2:9) Ke ma inge sulela on su kom lungse. (Filippai 4:8, 9) “Oasr on luk su Nga etu la Nga enenu in sisla,” pa inge ma sie mutan fwusr Kristian el fwak, “tusruktu arulanu mwo pusra!” Siepa mokul fwusr el fwak: “Nu sik sifwanu, on el oanu me sruf meyen Nga lungse ma inge. Fwin Nga konaok la oasr ma tafongla ka, ku fwin papa a nine elos akkalemye ma inge nu sik, na Nga enenu in liksreni nunku in eisla liki insiuk, meyen ke insiuk, Nga lungse na paye on inge.” Met fwusr, lela komwos in tia “met ninukin in nunuk lun [Setan]”! (2 Korint 2:11) El orekmakin on in kufasla nunuk lun met fwusr Kristian liki Jeova! Me lutlut puspis sikyuk ke me rid lun Watch Tower su sramsrakin rap, heavy metal, a on inge alternative rock.d Tusruktu, me rid lun Watch Tower el tia ku in sramsramkin pal nu kemwa ke kutena luma a style lun on sasu. Ke ma inge, kom enenu in orekmakin “lalmetmet” a “liyaten” ke pal se kom oru sulela ke on.​—Soakas 2:11.

17. (a) Mea se inge por·neiʹa, a kain in orekma fuka ku in weang nu ka? (b) Mea ma lungse lun God ke oiyen moul nasnas?

17 Saflaiye, kom enenu in nasnas in moul lom. Baibel el sapkin: “Komwos in kaengla liki kosro.” (1 Korint 6:18) Kas Greek na paye ke kosro pa, por·neiʹa, el sramsram ke tukeni on nu kemwa su tia fwal, wikin ma inge pa orekmakinyen ku lun mokul a mutan in orala fwako elos fwinne tia payuk. A ouyepa oral sex a purakak kena koluk ke orekmakinyen ku lun mano in orek fwako ke inkanek sesumwos. Oasr pisen met fwusr Kristian elos sremla ke kain in oiye se inge, a elos nunku mu elos tia oru orekma lun kosro. Tusruktu, Kas lun God arulanu kalem ke el fwak: “Tu pa inge ma lungse lun God keyumwos, tu komwos in mutal, a tu komwos in liyekomwosyung liki kosro; tu kais sie sumwos fwa ku in etu fuka in liaung manol in mutal a sunak.”​—1 Tessalonika 4:3, 4.

18. (a) Fuka sie met fwusr el ku in fwasr liki me akfokfok lun ngun lun fwal se inge? (b) Mea kut fwa sramsramkin ke me lutlut toko?

18 Aok, ke kasru lun Jeova, kom ku in fwasr liki in tia fokfokla ke ngun lun fwal se inge! (1 Piter 5:10) Fwinne ou inge, Setan el srakna oru ke inkanek lukma me sruf fukoko lal kom in tia liye, paenang enenu na paye liyaten kom in ku in etu la oasr me sensen. Me lutlut lasr toko orekla in kasru met fwusr in akkapye etauk lalos.

[Footnotes]

a Party ke dance pa inge su pal nu kemwa orek fong fon se. Fwin ke me lutlut yok ke ma se inge srike liye “Young People Ask . .  Are Raves Harmless Fun?” ke December 22, 1997, me lutlut lun Awake!

b Tulik srisrik su apkurun nu ke yiu 11 matwe.

c Fwin nu ke me kasru, srike liye sra 296-303 lun buk inge Questions Young People Ask​—Answers That Work.

d Srike liye April 15, 1993, issue lun The Watchtower.

Kusensiyuk ke Kalweni

◻ Mea se inge “ngun lun fwalu,” a fuka tu in oasr “ku” lal nu sin metu?

◻ Mea kutu orekma lun ngun lun fwal se inge nu sin met fwusr ke len lasr?

◻ Fuka met fwusr Kristian elos akkalemye “siena ngun” nu ke inkanek in sramsram a me akengun?

◻ Fuka met Kristian fwusr elos akkalemye “siena ngun” nu ke oiyen moul nasnas a ke on?

[Picture on page 17]

Met fwusr puspis elos akkalemye ke oiye lalos la elos muta ye koko lun “ku” lun ngun lun fwal se inge

[Picture on page 18]

Sulela mwo on su kom lungse

[Picture on page 19]

Enenu pulaik in lain ngun lun fwal se inge

    Kosraean Publications (2008-2026)
    Log Out
    Log In
    • Kosraean
    • Share
    • Preferences
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pensylvania
    • Masap nuhke Orekmakihnyac
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Log In
    Share