Lela Jeova In Esam Kut Nu Ke Ma Mwo
“Esam nu sik . . . ma se inge pa, O God luk . . . Esam yu, O God luk, nu ke ma mwo.”—NIEMAIA 13:22, 31.
OASR yurin met kulansap nu kemwa lun Jeova me kasru su eneneyuk tu elos in ku in fwakak ye mutun nununku lun God ke inkanek sumwos. Efu? Meyen elos futoto nu sin God oanu ipen u lal fwin fwalu. El akkalemye ma lungse lal nu selos, a el kasrelos a sang nu selos lalmetmet ke inkanek lun ngun mutal. (Sam 51:11; 119:105; 1 Korint 2:10-13) Ke sripen ma mwo inge nu kemwa, Jeova el siyuk nu sin met kulansap lal fwin fwalu in oru kunokon lalos ye mutun nununku lal ke moul lalos nu kemwa a ke ma elos oru ke ku lalos a ke kasru lun ngun mutal.
2 Sie mokul su fwakak mwo ye mutun nununku lun God pa Niemaia, el sie met liaung lun cup lal Togusra Artaxerxes (Longimanus) lun an Persia. (Niemaia 2:1) Niemaia el ekla gufernor lun met Ju a sifwil musaiyuk pot lun Jerusalem ye me sensen a me lokwalok. Moniyuk lal ke alu paye, moklel in sapkinyuk nu sin met nu kemwa in akos Ma Sap lun God a el akkalemye nunuk yok nu sin met srisrik su sun ma upa. Niemaia el kaifwe nu sin met Levai in aknasnasyelos pal nu kemwa, in kurunganang mutonoaoa, a akfulatye len Sabbath. Ke ma inge el ku in pre: “Esam nu sik ma se inge pe, O God luk, a moliyula fwal nu ke yok in lungkulang lom.” Arulanu fwal pa Niemaia el aksafyela buk nutul su etuku ke ngun lun God ke kas in siyuk inge: “Esam yu, O God luk, nu ke ma mwo.—Niemaia 13:22, 31.
3 Sie met su oru ma sumwos arulanu mwo a el oru ma sumwosmwos in akinsemwomwoye kutu met. Niemaia pa mokul se inge. Oasr sangeng yok lal nu sin God a moniyuk yok ke alu paye. Sayen ma inge, el arulanu sang kulo ke orekma lun God su etukyung nu sel a el oru orekma mwo ye mutun Jeova. Kut fwin tuni ma el oru ma inge ku in mokle kut in siyuk sesr sifwanu, ‘Mea nunuk luk ke kunokon a me sang su God el ase nu sik? Kain in orekma fuka Nga akkalemye ye mutun nununku lun Jeova God a Jisus Kraist.’
Etauk Lasr Ke Ma lun Ngun Oru Kut in Oasr Kunokon
4 Jisus el sang nu sin met tumal lutlut lal konokon inge: “Komwos som . . . a oru met in mutanfwal nu kemwa tu elos in met tumuk lulut, baptaiselosla . . . , luti nu selos in liaung ma nu kemwa Nga sapkin nu sumwos.” (Mattu 28:19, 20) Ku in orek met tumal lutlut ke inkanek in luti nu selos. Ke ma inge elos nu kemwa su lutiyuk a “pakiyuki nu ke moul ma patpat” elos fwa eis baptais, oanu Jisus el oru. (Orekma 13:48; Mark 1:9-11) Kena lalos in oru ma nu kemwa su el sapkin nu selos enenu in tuku ke insielos. Elos ku in sun pal in mwolela lalos ke sripen elos orekmakin etauk sumwos su tuku ke Kas lun God.—Jon 17:3.
5 Fwin loal etauk lasr ke Ma Simusla, na arulanu mwo foundeson lun lalalfongi lasr. In pal se na, kunokon lasr nu sin God yokyokelik. Jemes 4:17 el fwak: “Ke ma inge nu sel su etu in oru mwo a tia oru, ma inge koluk nu sel.” Kas se inge arulanu kalem la sie kas in aksafyela ke sie me sramsram lal met tumal lutlut Jemes tukun el sramsram ke insefulat a tia filiye fwinsrak nu fon nu sin God. Fwin sie met el etu la el tia ku in oru kutena ma su ku in oan na ma patpat fwin wangin kasru sin Jeova, tusruktu el tafwela na in oru ma lungse lal sifwanu, ma inge koluk nu sel. Aok, kas lal Jemes ku in ouyepa orekmakin ke ma koluk ke sripen tia oru ma se su sapkinyuk nu sel in oru. Ke sie me pupulyuk, ke pupulyuk lal Jisus ke sip a goat, el selngawi goat tia ke sripen orekma koluk, a ke sripen elos tia sang kasru ke ma wiel Kraist.—Mattu 25:41-46.
6 Sie mokul su lutlut nu sin Met Lo lun Jeova ke Baibel arulanu srik kapek lal, meyen el tia tui ke sismok, fwinne el etu la el enenu in oru ou inge. Sie met elder el siyuk nu sel in ridi Jemes 4:17. Tukun el sramsram ke ma saok su tuku ke Ma Simusla inge, met elder se inge el siyuk: “Fwinne kom sonna baptais, kom tu tari ye mutun nununku lun God a kom fwa fwakak nu sin God ke kutena ma kom oru ku sulela.” Sie me insemwomwo, meyen mokul se inge el insese, el tui in orekmakin paip, a tukun pal futoto el sun ma enenu tu lan ku in baptaisla oanu akul lun mwolela lal nu sin Jeova God.
Kunokon ke Orekma lun Forfor Lasr
7 Kena lasr in akinsemwomwoye met su orekutla. Sie inkanek in akkalemye kulo lasr ke “etauk lun God” pa in oru kunokon lasr in oru met tumal lutlut lun Mwen nutul, Jisus Kraist. Ma inge ouyepa sie inkanek in akkalemye lungse lasr nu sin God a nu sin met talan lasr. (Soakas 2:1-5; Mattu 22:35-40) Aok, etauk lasr ke God oru kut in oasr kunokon nu sel, a kut enenu in nunku met saye oanu met su oasr fwinsrak in ekla met tumal lutlut.
8 Met sap Poul el etu la insese a akos nu ke peng mwo ku in kol nu ke molela, tusruktu tia insese nu ka ku in kol nu ke mise. (2 Tessalonika 1:6-8) Ke ma inge el pulakin kunokon lal nu sin Jeova ke orekma lun forfor lal. Ke ma paye, Poul a met ma wilul elos engunkin na paye orekma lun forfor lalos paenang elos arulanu taran tu elos in tia me tukulkul ye mutun met oanu oasr mani su elos ku in eis paenang elos oru ou nge. Sayen ma inge, insiel Poul moklel in fwak: “Tu Nga fwin fwakak mwosasu, wangin kunkon yurok ka, tu Nga tia ku in tia fwakak. Tu we nu sik Nga fwin tia fwakak mwosasu!”—1 Korint 9:11-16.
9 Ke sripen kut met kulansap lun Jeova su mwolela tari moul lasr paenang ‘kut tiu ku in tia fwakak peng mwo.’ Kunokon lasr in luti ke peng mwo lun Togusrai. Kut eis kunokon inge ke pal se ma kut mwolela moul lasr nu sin God. (Srike liye Luk 9:23, 24.) Sayen ma inge, oasr sowemol lasr su kut enenu in moli. Poul el fwak: “Nu sin met Grik a nu sin met Pegan, nu sin met lalmetmet a nu sin met lalfon Nga met sowemol: Ke ma inge oanu ku luk Nga akola in fwakak mwosasu nu sumwos pa, su muta Rom. “ (Rom 1:14, 15) Poul el sie met su sowemol meyen el etu la oasr kunokon lal in luti a oru met nu kemwa in long peng mwo a moul. (1 Timote 1:12-16; 2:3, 4) Ke ma inge el arulanu kaifweung ke orekma in akfwalye sowemol lal nu sin met tulan lal. Oanu met Kristian, oasr pa sowemol lasr su kut enenu in akfwalye. Orekma in luti ke Togusrai pa sie inkanek yok emeet in akkalemye lungse lasr nu sin God, nu sin Mwen nutul, a nu sin met tulan lasr.—Luk 10:25-28.
10 Sie inkanek in fwakak mwo nu sin God pa ke kut orekmakin ku lasr nu kemwa in akyokye orekma lun forfor. Ke sie me pupulyuk: Kain in met puspis elos som nu ke an Britain ke lusen yiu puspis. In osun nu sin met inge ke peng mwo, pus liki pioneer 800 (met orekma lun forfor pal nu kemwa) a foko foko lun Met Lo lun Jeova elos lutlut kas saye. Ma inge kol nu ke orekma lun forfor mwo. Sie pioneer su luti ke sie un met ke kas Chinese el fwak: “Nga tia nunku la Nga ku in luti kas luk nu sin kutu Met Lo, tu elos in ku in kitelik ma paye nu sin kutu met ke inkanek inge. Sie me insemwomwo na paye!” Ya kom ku in akyokye orekma lun forfor lom, ke inkanek se inge?
11 Arulanu kalem la, kais sie sesr fwa oru ma nu kemwa in molela sie met su apkurun in walomla. Met kulansap lun Jeova elos ouyepa arulanu insemwomwo in orekmakin ku lalos in orek lo ke pal nu kemwa. Sie Met Lo el muta sisken mutan se ke sie bus el sramsram nu sel ke Ma Simusla. Ke sripen el insemwomwo ke ma el long, mutan se inge el siyuk kusensiyuk puspis. Ke pal se ma Met Lo inge el apkurun in srola liki bus, mutan se inge el kaifwe nu sel in muteta nu ke loom sel meyen srakna oasr kusensiyuk puspis lal. Met Lo inge el insese. Mea fwokin ma inge? Sie Baibel study oakiyuki, a tukun malem onkosr mutan se inge el ekla met orekma lun Togusrai su sonna baptais. Tukun kitin pal el lutlut nu sin Baibel study onkosr lal. Fuka sie me insemwomwo lulap su tuku ke ku in oru orekma lun forfor ke Togusrai!
12 Ku lasr oanu met kulansap ku in orekmakin mwo ke orekma lun forfor ke kut orekmakin me rid inge Etauk Su Kol Nu Ke Moul Ma Patpat su oasr sra 192. Ke malem lun April 1996, Writing Committee lun Governing Body lun Met Lo lun Jeova el insese in kitelik buk inge Etauk ke kas 140, a meet liki pal inge oasr 30,500,000 ke buk inge orekla tari ke kas 111. Buk se inge orekla in kasru tulik lutlut in eis etauk ke Kas lun God a akmwuk lal tu elos in ku in mwolela moul lalos nu sin Jeova a baptaisla. Ke sripen met orekma nu kemwa elos fwa tia luti tulik lutlut se ke lusen yiu puspis paenang elos ku in orek Baibel study nu sin met puspis ku elos ku in akyokye orekma lun forfor lalos loom nu ke loom ku kutu ipen orekma lun forfor. (Orekma 5:42; 20:20, 21) Meyen elos etu kunokon lalos nu sin God paenang elos akkalemye nu sin met kas in sensen mutal. (Ezekiel 33:7-9) Tusruktu nien sun yok lalos na paye pa in akfulatye Jeova a kasru met puspis ke ku lalos nu kemwa in lutlut ke peng mwo ke pal futoto lula lun akmwuk koluk se inge.
Fwakak Orekma Mwo Oanu Sie Sou
13 Kais sie met a kais sie sou su srukye moul Kristian paye oasr kunokon nu sin God a ke ma inge oasr enenu in “akwot nu ke sumwosmwoslanu” a in “tu ku ke lalalfongi.” (Hibru 6:1-3; 1 Piter 5:8, 9) Ke sie me pupulyuk, elos nu kemwa su lutlut ke buk inge Etauk a baptais tari elos enenu in akyokye etauk lalos ke Ma Simusla ke elos wi ke meeting pal nu kemwa a ke elos lutlut Baibel a me rid lun met Kristian pal nu kemwa. Sou nu kemwa su sangeng sin God elos enenu in oasr sie lutlut ke Baibel pal nu kemwa, meyen pa inge sie inkanek tu elos in “sano, tu ku in lalalfongi, mwatmwen oanu met mokul, ku.” (1 Korint 16:13) Kom fwin sifwen sou, oasr kunokon yok lom nu sin God in orala sou lom in tia musrensral ke ma lun ngun. Oanu me mongo mwomwo su ku in sang ku ke mano, na me mongo yok a fwal ke ma lun ngun eneneyuk kom fwin lungse sou lom a kom in “sumwos in lalalfongi.”—Taitus 1:13.
14 Fwin oasr tulik srisrik ke sou lom, God el akola in esam mwo nu sum kom fwin sang nu selos kas in kai mwomwo in ngun. Kain in me luti inge ku in kasrelos, oanu ma sikyuk nu sin sie tulik mutan Israel su ekla met kos lun met Syria in len lal met palu Elaisa. El ekla met kulansap lun mutan kiel Neman, sie leum lun solse lun met Syria su oasr leper. Fwinne el srakna tulik mutan, el fwak nu sin mutan kato lal: “Ke leum luk lan muta yurin met palu se su muta Samaria! Na el fwa akkeyella ke musen leper lal.” Ke sripen orek lo lal inge, Neman el som nu Israel, a ke saflaiye el akos ma Elaisa el sapkin nu sel in oru pa inge in yuyu pal itkosr ke infwal Jordan, a nasnasla liki leper. Sayen ma inge, Neman el ekla met lalalfongi lun Jeova. Fuka ma inge sang me insemwomwo lulap nu sin tulik mutan inge!—2 Togusra 5:1-3, 13-19.
15 Tia fwusesr in akkapye tulik srisrik su sangeng sin God ke fwal se inge su arulanu koluk a muta ye koko lal Setan. (1 Jon 5:19) Tusruktu, fwinne el srakna awowo nine matu a nine kiel Timote, elos kutangla in lotel ke Ma Simusla. (2 Timote 1:5; 3:14, 15) In lutlut Baibel nu sin tulik nutum, in wiseltal nu ke meeting lun met Kristian pal nu kemwa, a ke saflaiye kom oru elos in wi kom ke orekma lun forfor ma inge nu kemwa ipen akpa su kom e fwakak nu sin God. Sie met Kristian fwin an Wales, su ingenu oasr ke yiu 80 kutu el esam la ke 1920, papa tumal el wisella nu ke sie eol a fwasr ke lusen mail 6 (mail 12 nu fon wekunang foloko) in kitelik Baibel tract nu sin met ke sie mura ke sie infwalfwal. “Ke pal in fwasr lasr inge papa tumuk el filiye ma paye ke insiuk,” el fwak ke kulo.
Met Elder Elos Fwakak—Fuka?
16 “Sifwe fiyaea sie tefuro lun mwolanu fwin konoiyukyuk ke inkanek lun sumwosmwos,” met lalmetmet solomon el fwak. (Soakas 16:31) Tusruktu tia ke sripen matwe ke mano pa orala sie met in akola nu ke kunokon ke congregation lun met lun God. Met matu ke ma lun ngun fwin an Israel in pal meeta elos kulansap oanu met nununku a met kol in akpayeye nununku sumwos a misla, orekma sumwos, a ku lun kais sie met ke ma lun ngun. (Duteronomi 16:18-20) Fwinne ma inge paye pa ke congregation lun met Kristian, tusruktu oasr ma enenu nu sin met elder yok liki ke saflaiyen akmwuk koluk se inge su futotoeni. Efu?
17 Met Israel elos ‘met sulela” su God el aksuksokye liki an Ijipt meet. Ke sripen elos eis Ma Sap ke inkanek lun sie met eumwe lalos, Moses, paenang tulik nutulos nu fon elos isusla ke sie mutanfwal su mwoleyukla tari a arulanu etu ma sap lun Jeova. (Duteronom1 7:6, 11) Tusruktu, wangin kutena met su isusla ke kain in mutanfwal inge su mwolela tari ke len lasr, a arulanu supus met su kapek ke sie sou su sangeng sin God a pala na paye ke ma paye su oasr ke Ma Simusla. Yokna, nu selos nu kemwa su tufwanu mutamwauk in “fwafwasyesr in ma paye” elos enenu me kasru fuka elos ku in moul fwal nu ke Ma Simusla. (3 Jon 4) Fuka yokiyen kunokon na paye su oasr fwin pisen met elder oaru ke elos “srukye ku me srikasrak lun kas sumwos’ a kasru met kulansap lun Jeova!—2 Timote 1:13, 14.
18 Sie tulik srisrik su lutlut in fwasr el ku in tukulkul a ikori. El ku in pulakin sensen a enenu kasru lun papa a nine a kas in akkeye. Sie met su mwolela tari moul lal nu sin Jeova ku in ouyepa tukulkul a putatla ke ma lun ngun. Fwinne met sap Poul el konaok la el enenu in kaifweung tu lan ku in oru ma mwo ye mutun God. (Rom 7:21-25) Met seperd ke u lun God elos enenu in sang kasru kulang nu selos nu kemwa su orala ma koluk tusruktu akkalemye auliyuk lalos na paye. Ke pal se ma met elder elos muteta nu sin sie mutan Kristian su oru ma koluk upa, el fwak kas inge ye mutun mokul tumal su Kristian pa: “Nga etu la komwos fwa sisyula!” Tusruktu el tung na upa ke pal se ma met elder elos fwak nu sel me kasru fuka eneneyuk tu in sifwil musaiyuk sou lal ke ma lun ngun. Meyen elos etu la elos e fwa fwakak pa nu sin God, paenang met elder elos insemwomwo in sang kasru nu sin met lili wielos su oru ma koluk tusruktu akkalemye auliyuk na paye.—Hebru 13:17.
Kaifweung In Oru Orekma Mwo
19 Met elder nu kemwa lun Congregation a kutupa met kulansap lun God elos enenu in tafwela in oru orekma mwo ye mutun Jeova. Kut ku in oru ou inge kut fwin akos Kas lun God a oru ma lungse lal. (Soakas 3:5, 6; Rom 12:1, 2, 9) Kut lungse in oru mwo yok liki nu selos su wi kut in lalalfongi. (Galetia 6:10) Tusruktu, kosrani arulanu yok, a supus met orekma. (Mattu 9:37, 38) Ke ma inge lela kut in moniyuk in oru mwo nu sin kutu met ke kut fwakak nu selos peng mwo lun Togusrai. Jeova el fwa esam ma mwo nu sesr kut fwin oru orekma fwal nu ke mwolela lasr, oru ma lungse lal, a oaru in sulkakin mwosasu.
20 Ke ma inge lela kut in akkeye kut sifwanu in orekma nu sin Leum. (1 Korint 15:58) A arulanu mwo kut fwin tuni orekma lal Niemaia, su sifwil musaiyuk pot lun Jerusalem, sapkinyuk nu sin met in akos Ma Sap lun God, a moniyuk in akkeye alu paye. El pre nu sin God in esamel ke ma mwo su el oru. Lela kom in arulanu oaru nu sin Jeova, a lan esam kom ke ma mwo.
Mea Topuk Lom?
◻ Kain in me srikasrak fuka Niemaia el oru?
◻ Efu ku etauk ku in oru kut in oasr kunokon nu sin God?
◻ Fuka kut ku in fwakak mwo nu sin Jeova ke orekma lun forfor lasr?
◻ Mea sou nu kemwa elos enenu in oru tu elos in ku in fwakak mwo nu sin God?
◻ Fuka met Kristian Elder elos fwakak nu sin God?
[Study Questions]
1. Me kasru fuka etukyung nu selos su mwolela tari moul lalos nu sin God tu elos in ku in fwakak mwo nu sin Jeova?
2. (a) Ke inkanek fuka Niemaia el fwakak kel sifwanu nu sin God? (b) Kas safla fuka Niemaia el oru in aksafyela buk in Baibel su simusyukla ke el?
3. (a) Fuka kom ku in akkalemye sie met su oru orekma mwo? (b) Kut fwin esam orekma lal Niemaia ma inge mokle kut in siyuk kain in kusensiyuk fuka nu sesr sifwanu?
4. Kain in orekma fuka Jisus el sang nu sin met tumal lutlut lal, a mea met puspis su “pakiyuki tari nu ke moul ma patpat” elos enenu in oru?
5, 6. Fuka kalem lasr lasr ke ma simusla in Jemes 4:17? Sang me pupulyuk fuka in orekmakin ma inge.
7. Mea sie inkanek in akkalemye kolu lasr ke “etauk lun God”?
8. Efu kut ku n fwak la Poul el pulakin kunokon lal nu sin God ke orekma lun forfor lal?
9. Kain in sowemol fuka met Kristian nu kemwa enenu in molela?
10. Met puspis elos akyokye orekma lun forfor lalos ke elos oru orekma fuka?
11. Mea ku in sikyuk fwin sie met Kristian el sramsram ke Kas lun God nu sin kutu met fwinne tia pal in orekma lun forfor?
12. Fuka lalmetmet lasr oanu met kulansap lun God ku in orekmakin mwo ke orekma lun forfor?
13. Efu sou puspis su sangeng sin God elos enenu in oasr lutlut ke Baibel pal nu kemwa?
14. Mea sikyuk ke sripen orek lo lun sie tulik mutan Israel su eis lutlut ke el srakna srik?
15. Efu arulanu yok sripe nu sin papa a nine in sang akpa nu sin tulik nutulos ke ma lun ngun? Sang me pupulyuk ka.
16, 17. (a) Kain in me sang fuka ke orekma met matu fwin an Israel elos engunkin meet? In srikeyuk nu ke ma sikyuk fwin an Israel meet, efu oasr enenu yok nu sin met Kristian elder ke len lasr
18. Kain in kasru fuka met Kristian elder elos enenu in akola in sang, a efu?
19. Fuka kut ku in tafwela in fwakak mwo kesr sifwanu nu sin God?
20. Mea kut ku in lotela kut fwin lutlut ke inkanek lal Niemaia?
[Pictures on page 15]
Oanu Poul, kut ku in fwakak mwo kesr sifwanu nu sin God oanu met fwakelik ke Togusrai
[Picture on page 16]
Ya tulik nutum fukoko in lalalfongi oanu tulik mutan Israel se in loom sel Neman?