Jesusip tupinnartuliai pisimasuiit imaluunniit oqaluttualiaannat?
’Unnuakkulli pigaarfiit sisamaanni Jesusip tikippai tatsip qaagut pisulluni.’ — Matîuse 14:25.
SILARSUAQ tamakkerlugu inuit millionilippassuit Jesusip tupinnartuliaanik upperinninneq Guutimut upperinninnertulli pingaartitsigaat. Iivangkiiliunik allattut — Mattæusip, Markusip, Lukasip Johannesillu — Jesusip tupinnartuliaasa ilaat 35-it missaat eqqartorpaat. Allagaannilli paasineqarsinnaavoq Jesus qularnanngitsumik amerlaneroqisunik tupinnartuliorsimasoq. — Matîuse 9:35; Lúkarse 9:11.
Jesus inuit aliikkusersorniarlugit tupinnartuliortarsimanngilaq. Tupinnartuliai Guutimut ernerunerarneranut Messiasiunerarneranullu qangarsuarli ilimagisaasimasoq attuumassuteqarluinnarput. (Juánase 14:11) Moses Israelikkunnut inussiaasunut sassarami tupinnartulianik nalunaaqqutiliorsimavoq. (2 Moses 4:1-9) Taamaattumillu inuit ilimagisinnaavaat Messias, siulittuutit naapertorlugit Mosesimit annerusussaq, Guutimit tupinnartuliorsinnaatitaassasoq. (5 Moses 18:15) Taamaalilluni Biibilimi allassimavoq Jesus ’Guutimit [juutinut] misinnartitaasoq killinnartuliatigut tupinnartuliatigullu nalunaaqqutitigullu Guutip taassumuuna akornanni suliarisaasigut’. — apustilit suliait 2:22.
Itsaq inuit amerlanertigut Jesusip tupinnartuliortarneranik Biibilip oqaasii qularinagit akuerisarsimavaat. Ukiunili kingullerni iivangkiiliut assortorneqartalersimapput. Atuakkiamini Deceptions and Myths of the Bible-imi (Biibilimi salluliuutit oqaluttualiaannaallu) Lloyd Grahamip Jesusip tatsip qaavani pisunneranik Biibilimi oqaluttuaq issuarpaa allaallu ima allassimalluni: „Tamatuma pisimasuiuneranik upperinnittut pinngitsooratik ilisimaatsuupput. Inuillu millionilikkuutaat taamaapput tamanna upperilluinnaramikku. Tupinnanngilaq silarsuarput taama paatsiveqanngitsigimmat. Inuit taama ilisimaatsutigisut silarsuaq pitsaanerusoq ilimagisinnaanerparput?“
Ajornarpami?
Isornartorsiuinerli taama ittoq silatusaarnerunngilaq. The World Book Encyclopedia-mi tupinnartuliaq ima nassuiarneqarpoq: „Pisoq pinngortitami inatsisit ilisimaneqartut tunngavigalugit nassuiarneqarsinnaanngitsoq.“ Tamanna naapertussagaanni tv qalipaatilik, oqarasuaat qarasaasiarlu angallattakkat ukiut hundrediinnaat matuma siorna tupinnartuliatut isigineqassagaluarput! Silatusaarnerpa ilisimatuut manna tikillugu nassuiarsinnaanngikkallagaat ajornarluinnartutut isumaqarfigissallugit?
Mannattaaq eqqarsaatigeriaruk: ’Testamentitaaq’ allanneqaqqaarmat tupinnartuliat pillugit griikerit oqaasiat dyʹna·mis, isumavia tassa „pissaaneq“, atorneqartarpoq. Oqaaseq tamanna aamma ’pikkunartoq’-mik, ’killinnartuliaq’-mik’ ’piginnaassuseq’-millu nutserneqartarpoq. (Lúkarse 6:19; 1 Korintumiut 12:10; Matîuse 25:15) Biibilimi allassimavoq Jesusip tupinnartuliai ’Guutip angingaassusia’-nut ersiutaasut. (Lúkarse 9:43) Guutimummi Ajugaqanngitsumut — aap, ’pissaaneqangaartuusumut’ suliat tamakku ajornassagaluaramik? — Jesaja 40:26.
Piviusuunerannut uppernarsaatit
Iivangkiiliut sisamat misissoqqissaaraanni paasinarsisarpoq uppernassusiannut takussutissarpassuaqartoq. Oqaluttuat tamakku oqaluttualiaannarnit iluartulersaarutinillu allaanerulluinnarput. Assersuutigalugu, Jesus pillugu oqaluttuat eqqunngitsut taassuma toqunerata kingorna ukiut hundredelialuit ingerlaneranni tusagaasarsimasut eqqarsaatigeriakkit. Allakkanik isertortunik taaneqartartut ilaanni, „Thomasip iivangkiiliua“-ni, ima oqaluttuarineqarpoq: „Nukappiaraq taanna, Jesus, tallimanik ukioqarluni . . . nunaqarfimmi angalaartilluni nukappissamit arpattumit tuimigut patinneqarpoq. Jesusip uumitsaallugu oqarfigaa: ’Ingerlaqqissanngilatit’, nukappiarlu ingerlaannaq uppilluni toquvoq.“ Ersarippoq oqaluttuaq tamanna sunaasoq — oqaluttualiaq eqqunngitsoq. Meerarlu nalunartumik periataartartoq ajoqusiiumatoorlu tassani eqqaaneqartoq Jesusimit Biibilimi oqaluttuarineqartumit allaanerulluinnarpoq. — Akerlianik Lúkarse 2:51, 52 takuuk.
Maanna iivangkiiliut piviusut eqqarsaatigikkit. Tassani ingasaassinerit oqaluppalaallu nassaassaanngillat. Jesus isumakkut allanngujasuunermik pissuteqarnani pisariaqartitalli piviusut matuniarlugit tupinnartuliortarsimavoq. (Mákorse 10:46-52) Jesusip imminut iluaquserniaannarluni piginnaassutsini atunngisaannarpai. (Matîuse 4:2-4) Aamma pingaakujulluni allanit alutorineqarniarluni tupinnartuliortarsimanngilaq. Aap, kunngi Herodes alapernaatsoq imminut tupinnartuliorfigeqqummat, Jesusip ’sunnguamilluunniit akinngilaa’. — Lúkarse 23:8, 9.
Jesusip tupinnartuliai aamma angakkuartartut, angakkut ullutsinnilu tupinnartuliornikkut ajorunnaarsitsiniartartut suliarisartagaannit allaanerulluinnarput. Taanna Guutip ataqqinaatissaanut killinnartuliortarpoq. (Juánase 9:3; 11:1-4) Tupinnartulioraangami eqqumiitsunik serraneq ileqqulersuuteqarnerlu ajorpoq. Aamma nakutitseriarneq imaluunniit kimitsinikkut sinittutut pissuseqalersitsiniarneq ajorpoq. Bartimæus, qinusartoq tappiitsoq ima oqartoq: ’Ajoqersuisoq, tappissiseqquvunga.’ naapikkamiuk, Jesusip ima oqarfigaa: ’„Ingerlagit, uppernerpit annaappaatit.“ Erniinnarlu tappissivoq.’ — Mákorse 10:46-52.
Iivangkiiliuni oqaluttuat takutippaat Jesus immikkut atortoqarani ileqqulersuuteqaraniluunniit tupinnartuliortarsimasoq. Ingerlaannaq inuillu takkuanni taamaaliortarsimavoq, ilaannikkut inuppassuit isigitillugit! (Mákorse 5:24-29; Lúkarse 7:11-15) Ullumikkut upperneq tunngavigalugu katsorsaasuunerartut assiginagit Jesus napparsimasut ilaata ’uppissusikinnera’ pissutigalugu iluatsitsinngitsoorneq ajorluinnarpoq. Matîuse 8:16-imi allassimavoq: ’Ajuutillit tamaasa katsorsarpai.’
Atuakkiamini“Many Infallible Proofs:” The Evidences of Christianity-mi („Uppernarsaaterpassuit qularutissaanngitsut:“ Kristumiussutsimut takussutissat) Arthur Pierson Kristusip tupinnartuliai pillugit ima allassimavoq: „Amerlasuunik, ingerlaannaq naammassineqarluartunillu ajorunnaarsitsisarmat ataatsimilluunniillu eqquutinngitsoortoqarsimanani, allaat toqungasunik makititsinialeraangami, paasinarsivoq tupinnartuliat tamakku ullutsinni piffissanilu allani tamani tupinnartuliaasorisanit allaanerulluinnartut.“
Avataanit uppernarsaanerit
Arthur Piersonip iivangkiiliuni oqaluttuat uppernarsarneqarnissaannut tunngavilersuut alla eqqaavaa: „Tupinnartulianik Allakkani eqqartorneqartunik uppernarsaatit malunnarnerpaartaat tassa akeqqat oqaaseqannginnerat.“ Juutit siuttuisa suut tamaasa atorlugit Jesus iluarisaajunnaarsinniarsarisimavaat, tupinnartuliaali taama nalunnginneqartigimmata tamakkua assortornissaat sapersimavaat. Allamik periarfissaqanngillat taamaallaat sulianut tamakkununnga inngilipiluit pisuutissallugit. (Matîuse 12:22-24) Ukiut hundredellit arlallit Jesusip toqunerata kingorna juutit Talmudimik allattut suli akuerisarpaat Jesus tupinnartuliorsinnaasimasoq. Kisianni atuagaq Jewish Expressions on Jesus (Juutit Jesus pillugu oqaaserisimasaat) naapertorlugu ’angakkuarnittartutut assuaraat’. Jesusip tupinnartuliaasa piviusuunerata assortornissaannut pissutissaqarsimagaluarunik sooq oqaaseqaratik akueriinnartarsimassavaat?
Aammattaaq ilagiit oqaluttuarisaanerannik ilisimatooq Eusebius ukiuni 300-kkunni inuusimasoq uppernarsaatissaqarpoq. Atuakkiamini The History of the Church From Christ to Constantine-mi (Ilagiit oqaluttuarisaanerat Kristusimiit Konstantin tikillugu) issuarpaa angut Quadratusimik atilik kristumiussuseq illersorniarlugu kaasarimut allassimasoq. Quadratus ima allassimavoq: „Annaassisutta suliai tamatigut malugineqarsinnaasarput ilumoormata — inuit ajorunnaarsitaasimasut toqusunillu makissimasut tupinnartuliorfigineqarnerminniinnaanngitsoq aammali kingusinnerusukkut tamatigut takuneqarsinnaasarput, Annaassisorput inuutillugu aammalu toqunerata kingunerujussuatigut; tassami, taakkua ilaat ullut inuuffigisakka tikillugit inuusimapput.“ Ilisimatooq William Barclay ima allassimavoq: „Quadratus oqarpoq nalini tikillugu angutit tupinnartuliorfigineqarsimasut ilumut uppernarsaatitut sassartinneqarsinnaasut. Tamanna ilumuunngippat Romamiut naalakkersuisuisa ajornanngivissumik sallutut naqissusersinnaassagaluarpaat.“
Jesus tupinnartuliorsimasoq upperissallugu silatusaarnerullunilu piviusunik tunngaveqarluarpoq. Jesusilli tupinnartuliai oqaluttualiaannaanngillat. Eprîarinut agdlagkat 13:8-mi ima eqqaasinneqarpugut: ’Jesus Kristus ippassarlu ullumilu naassaanngitsumillu taannaavoq.’ Aap, maannakkut qilammiippoq nunarsuarmilu inuttut tupinnartuliortarsimanerminit annerungaartumik suliaqarsinnaalluni. Aammalu tupinnartuliai iivangkiiliuni oqaluttuarineqartut (1) ullumikkut kristumiunut ilinniutissaalluarput, (2) Jesusip kinaassusianik pissanganartumik takutitsillutik kiisalu (3) siunissami qanittumi pisussanik tupinnarnerusunik neriorsuutaallutik!
Ilanngutassiami tulliuttumi oqaluttuat ilisimaneqarluartut pingasut Biibilimeersut tamakkununnga assersuutaalluartuusut sammineqassapput.