Inuunerit qatsunnarpa? Tamanna iliuuseqarfigisinnaavat!
ITERITSI!-P SPANIAMI ILANNGUTASSIORTUANIT
MARGARET Brianilu 50-ikkut qeqqanni ukioqarlutik nalissaqanngitsumik periarfissarsipput: pensionigissaarlutik suliunnaarsinnaalerput. Taamaattumik aalajangerput Immap Akullersuup seqernani sissaanilu nunasiniarlutik. Aliasuutit isumakuluutillu nungupput — immamullu qanittumi illunnguaminni nuannersumik inuusinnaanngorput.
Ukiulli marluk qaangiummata pissanganartueruppoq. Brian nassuiaavoq: „Suna tamarmi siunertaqanngitsutut ippoq — ullut tamaasa suliassaqanngittuarluni. Soorunami nalunnguarsinnaavunga, golfersinnaavunga tennisersinnaallungaluunniit piumasinnaasullu tamaasa oqaloqatigisinnaallugit. Sunali pillugu? Suunngitsuinnaat.“
Gisela 20-t sinnilaarlugit ukioqarpoq niviarsiarannguamullu inequnartumut anaanaavoq. Ualikkut pisarnermissut arnariit illoqannginnersamukartarput, tassanilu pania sioqqanik pinnguartarfimmi allamik isumaarulluni sioqqanik illorsualioqattaartarpoq. Arnaata eqqaani ingilluni nakkutigisarpaa. Aat? Naagga, radioni angallattagaq tusarnaartarpaa. Pujortarsuataarluni meeqqap sulerinera maluginngingajattarpaa. Suna tamaat qatsuteqaa.
Peter, 17-inik ukiulik gymnasiami atuartoq, inimini elektroniskiusut nutaaliaanerpaat akornanni issiavoq. Videospilimi ilaat pinnguarileraluarpaa, paasilluguli soqutigiunnaarsimallugu. Arlalippassuariarluni pinnguarereersimavaa nalunngilaalu maskiina qanoq ililluni ajugaaffigisinnaallugu. Immaqa nipilersukkamik tusarnaaruni? Nuutaatinili ’hundrederileriarluni’ tusarnaareersimavai. Suna tamaat qatsuteqaa, nimaarpaluttumillu oqarpoq:“Sulerissaanga?“
Piffissaq asuliinnartittarpiuk?
Soorunami inuit tamakkeratik ulluinnarni avaanngusuttarput. Inuppassuaqarpoq nuannaartunik siunertaqartumik imaqarluartumillu inuusunik, nutaanik ilinniartaramik, pilersitsisinnaanermut piginnaanitik atortaramikkik, ikinngutissarsiorluartaramik — pingaarnerusumillu Guutimut attaveqarnermik ineriartortitsigamik.
Sunilli tamanik qatsussinerup inuit tamaasa eqqorsinnaavai. Qanittukkut misissuineq naapertorlugu tyskit pingajussaat tamarmik sunik tamanik qatsussisimapput. Inuusuttut anguniagaqarusuttut Yuppienik taaneqartartut eqqissiveqaratik aliikkusiarfinnut nuannarineqarnerusunut orniguttarput, inuusuttut suliffissaqanngitsut nipituumik nipilersuutigalutik akikitsunik immiaarartortut, sulisartut utoqqalilersut tv-p saavani weekendertut, direktørilu allaffini qimakkaangamiuk tammartutut misigisartoq — tamarmik sunik tamanik qatsussisimapput.
Itsaq itisuumik eqqarsaatersortartut tamanna taedium vitae-mik („inuunermik qatsussineq“ latinerisoorlugu) taasimavaat. Tyskisut taaneqartarpoq Langeweile (piffissaq sivisooq). Piffissaq ingerlaqqartoq, suliaq siunertaqanngitsutut ittoq, „suut tamaasa qimallugit“ aallarusunneq, tamakku tamarmik sunik tamanik qatsussinermut ilisarnaataapput kikkut tamarmik nalunngisaat.
Allaat pisuut qatsussinngitsoorneq ajorput. Pisoorsuit aningaasaatiminnik eqqumiikajaanut qanoq atuisarnerat allaatigereerlugu Roger Rosenblatt atuagassiamit Time-imeersoq ima allappoq: „Silarsuarmi aningaasanik atuinerpaat amerlanersaat illorsuarmik naatsiivissualimmik, aamma uumasunik, katerisimaarnernik ilagisartakkanillu ’eqqortunik’ pissarsereerlutik qanoq oqartarpat? Sunik tamanik qatsussillutik — aap qatsussillutik.
Siornatigut isumaqartoqarsimagaluarpoq sivisunerusumik sulinngiffeqarnerup qatsussineq qaangiutitissagaa. Isumaqartoqarsimavoq pitsaasumik suliffeqarneq taamaalillunilu suleruluttarunnaarneq, sivisunerusumillu sulinngiffeqartarneq inuit amerlanersaasa inuunerannik imaqarnerulersitsisinnaasoq. Ajoraluartumilli taama ajornaatsiginngilaq. Sulinngiffeqarneq taama sivisutigisoq sumut atussallugu nalornineq ilimagisamik annerusimavoq. Amerlasuut nuannisaarluni weekendernissaq qilanaarisarpaat, qaangiukkaagalli paasiinnartarlugu asuliinnaq isumalluarsimallutik.
Sunik tamanik qatsussinerup kingunipilui
Ilaat sunik tamanik qatsussineq qaangerniarlugu ingasaassisumik sammisaqalersarput. Inuit sulinermik pinngitsuuisinnaanngitsut ilaat taamaattunngorsimapput suliffitsik qimakkaangamikku sulerissanerlutik nalusaramikku. Ilaasa qatsussinertik aalakoornartutornikkut qaangerniartarpaat, ikiaroornartunilluunniit misileraanikkut pissanganartorsiorniartarlutik. Aliikkusersuinerup silarsuaani tusaamasaasut pattaanneqareernermik kingorna imaqanngitsutut misiginertik ikiaroornartunik soorlu kokainimik akiorniartarpaat. Inuusuttuaqqat katissimanngitsut anaananngortartut amerliartornerannut sunik tamanik qatsussineq pissutaasut ilaattut taaneqarsimavoq, taakkua ilaat amerlasuut isumaqarsimapput naalungiarsuup inuunertik siunertaqalersissagaa.
Allaat sunik tamanik qatsussineq pinerluuteqartartut amerliartornerannut pissutaasut ilaattut taaneqarsimavoq. Atuagassiap Time-p allaatigaa inuusuttuararpassuit 16-inik ukioqarlutik allamik susassaqaratik atuarunnaartartut, eqqaaneqarpoq nunani killerni suliffeqanngitsut sulisunut sanilliullugit „imminornerusartut, ikiaroornartunik atuinerusartut, uersaagajunnerusartut inatsisinillu unioqqutitsinerusartut.“ Tamatuma oqariaaseq manna uppernarsarunarpaa: „Tarfiinnarneq ajortumik kinguneqanngitsoortussaanngilaq.“ — Naleqqiuguk Evfisumiut 4:28.