Bibeli qanoq oqarpa?

Pujortartarnerup navianaatai

Cigaretinik pilerisaarutip 1950-ikkunneersup cigaretit aalajangersimasut taavai „nakorsap pisariaqartitaviuneragai“. Taamanikkut cigaretinik pilerisaarutini tutsuviginarpasissuni taama ittuni cigaretit peqqinnissamut inuunermilu nukissanut iluaqutaanerarlugit pilerisaarutigineqartarput — pissutsilli allanngorsimapput! Maanna nunani amerlasuuni oqartussaasunit peqqussutigineqartalerpoq cigaretit puuini allanneqartalissasoq peqqinnissamut navianaateqartorujussuusut.

Pujortartartulli ilaat isumaqarniartarput pujortareeraangamik eqqarsarluarsinnaanerulerlutillu sulilluarsinnaanerulertarlutik. Immaqa oqartarput pujortarneq nukissanik sukkasuumik piumalluni mamakujuttutornermit imaluunniit ullaakkut eqeerluarumalluni kaffisornermit navianarnerunngitsoq. Immaqa isumaqarput taamaallaat timimut ajoqutaasinnaasoq. Ilumoorpat? Cigaretip — naak navianaaterpassuaqaraluarluni — pujortartartup sulisinnaassusianik annerulersitsisinnaanerarneqarnera ilumoorpa?

Akiliut annertooq!

Eqqarsarsinnaassutsimik sulisinnaassutsimillu cigaretip annertusisitsisinnaanerarneqarnera ilumooraluarpat ilumuunngikkaluarpalluunniit qularutissaanngilluinnarpoq akiliut annertoqimmat. Kingusinnerusukkut kræfteqalernissamik uummatikkullu nappaateqalernissamik navianaataasa saniatigut allatut pilertortumik sunniuttarpoq: sekundit arfineq-marlunniit qulit tungaannut millussinerup kingorna nakuernartup nikotinip sunniunnera pujortartup malugisarpaa. Isumakkut nakorsaatinik ilisimatooq Nina Schneider Californiap universitetianeersoq ima paasissutissiivoq: „Nammineerluni pisaagami aammalu isumamik sulisinnaassutsimillu aqutsisarami uerinartuuvoq.“

Heroinitut kokainitullu uerinartigaa? Aap, mianersoqqussummi majip 16-iani 1988-imi saqqummiunneqartumi USA-p nakorsaateqarnikkut direktøria taama akivoq. Taassuma nassuiaanera naapertussagaanni timikkut pinngitsoorsinnaajunnaarneq tamanna pujortartartut ilaasa „naak timimut, isumamut imaluunniit inuiaqatigiiussutsimut ajortumik sunniuttaraluartoq pujortartuaannarnerannut“ pissutaavoq.

Ilalu sunniutai ingasammata! 1985-imi naatsorsuinerup ersersippaa ukiumi tamatumani pujortarneq Tuluit Nunaanni inuit 100.000-it USA-milu 350.000-it toqunerannut, aammalu Grækenlandimi toqusut pingasorarterutaannut, pujortartarneq pissutaasimasoq. Pinerluttulersaarutip ingasassusia! Inupiluk, tassa tupap pujua, tassaannanngilaq timimut inuussutissatut iluaqutaanngitsoq, aammali ajoqutaalluinnartuuvoq.

Nikotinimi tupap pujuaniittoq koffeinimit kaffimiittumit tiimiittumilluunniit ajornerua? Nakorsat tungaannit isigalugu naleqqiunneqarsinnaanngillat. Soorlu koffeinimik paasiniaasartoq dr. Peter Dews Harvard-universitetimeersoq oqartoq: „Inuit peqqissusiannut pujortartarnerup ajoqutaaneratut koffein nalinginnaasumik ajoqutaatiginngilaq.“ Pujortartarnermilli nakorsat tungaannit ajorneraaneq tamanna aallaqqaataannaavoq.

Allisitsiutip ataani utoqqatsissutipalaaq

Timip sananeqaataatigut takuneqarsinnaavoq sooq pujortarneq imernermit nerinermillu taama allaanerutigisoq. Nalunaajaasup oqaasii 7:29-mi oqaatigineqarpoq ’Guutip inuit pissusissaattut pinngortissimagai, kisiannili taakku periusissaminnik eqqumiitsunik nassaarniallaqqippallaartut’. Nerineq timikkut periusiuvoq pissusissamisoortoq Guutimit tunissutaasoq, nakuernartunilli atuinerlunneq inuit nassaarsiaraat. Uerinartunik tamakkuninnga pissusissamisoortumik killilimmillu atuinermik nassaassaqanngilaq. Pujortarnikkut, iisartakkakkut kapuutikkullu pineqaraluarunilluunniit timip ingerlaasiinik pissusissamisuunngitsumik sunniisarput.

Nerisavulli imikkavullu tamangajammik timip ineriartorneranut nutarsarneranullu iluaqutaasunut matussutissaasarput. Ilumoorpoq aalajangersimasumik anniaateqartut aanaveersaatitalinnik, orsortalinnik koffeinertalinnillu pinaveersaartinneqartarmata. Sukkortunullu sukkut navianartuupput. Inuit amerlanersaannut allaat inuussutissat tamakku inuussutissaalluarput killilimmillu navianaateqanngitsumik pineqarsinnaallutik. Pujortarnerli eqqarsaatigalugu allaalluinnarpoq.

Soorlu ’nuannariinnarlugu ataasiaannarluni kokainimik ikiaroorneq’ navianartuusoq taamatuttaaq ataatsimik marlunnilluunniit cigaretitorneq navianartuuvoq. Tuluit Nunaanni naalagaaffikkoortumik misissuinermi ersersinneqarpoq inuusuttut marluinnarnik cigaretitorsimasut pujortartalivinngitsoornissaat 15 procentiinnarmik ilimanaateqartoq.

Anersaakkut pisinnaassuseq sanngiillisinneqarsimanngitsoq

Soorunami inuk timikkut nakuernartumik — USA-p nakorsaateqarnikkut direktøriata taasineratut nikotinip ’nusutsineranik akiugassaanngitsumik’ — pinngitsoorsinnaajunnaarsimasoq pisinnaasani tamakkerlugu iliorsinnaanngilaq. Bibeli naapertussagaanni timitsinnit inussiaatigitinnginnissarput peqqussutigineqarpoq, peqqussutigineqarporlu imminut naalakkersorsinnaanissarput, ’timitsinnik kiffaasutut ilillugu artorsartitsinissarput’. — 1 Korintumiut 9:24-27.

Pujortartartup timaa kisiat pinnagu tupap saassuttarpaa — kræfteqalernissamik, anersaartuutilulernissamik uummallulernissamillu navianaatitalimmik — aammattaarli piumassusia saassuttarpaa. Malunnanngitsumik mingutsitsineq tamanna uerinerup pujortartartup pissusianik piumassusianillu inussiaatinngortitsineranik nassataqartarpoq. Atuagassiami Time-mi ima nassuertoqarpoq: „Ukiuni 26-ni cigaretinut inussiaataasimavunga. Minnerpaamik ukiuni qulini soraarunniarsarisimagaluarpara. Nikotinimut naakkaalluinnarsimasup pujortartarunnaarniarsariuarsimasup kisimi paasilluarsinnaavaa soraarussiniarneq qanoq artornartigisoq.“

Guutip asannissusianik eqqaasilluta Bibelip peqquaatigut ’immitsinnik eqqiarnissatsinnik uinngullu anersaallu mingui tamaasa piiarlugit’. — 2 Korintumiut 7:1.

Sooq timitsinnik anersaakkullu pisinnaasatsinnik atornerluinnginnissarput Guutip sianigaa? Pinngortitsisutut asagamisigut namminerlu pinngortitamisut periarfissatsinnik tamakkiisumik atorluaanissarput pingaartikkamiuk. Silaqarsutsitsigut eqqaasippaatigut: „Uanga tassa [Jehova], Guutit, iluaqutaasunik [ajoqutaanngitsunik] ilinnik ajoqersuisoq.“ — Jesaja 48:17.

Taamaattumik imaannaanngitsortaa tassaavoq immitsinnut iluaqutaasussamik imminut ilumoorfiginiarnissarput. Patsisissarsiorluni oqartoqarsinnaannglaq pujortartarneq ’toqqissinartuusoq’ imaluunniit uerisooqqinnginnissamut pisariaqartitat matuneqarnissaannut allatigut „iluaqutaasoq“. Nakorsat tungaannit isigalugu pujortartarneq — puaat aqqutigalugit aap kaavinneranut nikotinip ilanngutitinneqarneranik inuit nassaarsiaat tamanna — nalinginnaasumik peqqinnissamut ajoqutaasimaqaaq. Bibelip tungaanit isigalugu Pinngortitsisup najoqqutassiai minguitsut tunullinngortinneqarsimapput inuullu timaa nikanarsaataasumik mingutsinneqarsimalluni. Soorli imminut ajortumik iliortoqassava? Ussatip matuma malinnissaa pitsaanerungaannginnerpa: „Silatuup perluk qanilliartortoq malugisarpaa qimarnguffissarsiortarlunilu, isumaatsorli soqutigittaalliuinnartarpoq tamannalu ajunaarutigisarlugu.“ — Ussatit 22:3. (gD 8/11 89)