Malongi Yina Beto Lenda Baka na “Nzambi Yina Ke Lembikaka Bantu na Mitindu Yonso”

1. Sambu na nki beto fwete pesa bantu ya nkaka kikesa?

BETO yonso ke kutanaka ti bampasi ya “mutindu na mutindu” mpi bantangu ya nkaka, beto ke vandaka na mfunu nde bo pesa beto kikesa mpi bo sadisa beto. (1 Pie. 1:6) Beto ke zolaka nde bantu ya nkaka kupesa beto kikesa na ntangu ya mpasi, yo yina beto fwete pesa bo mpi kikesa ntangu bo ke kutana ti bampasi. (Mat. 7:12) Yehowa “Nzambi yina ke lembikaka bantu na mitindu yonso,” ke monisaka beto mutindu ya “kulembika bantu ya nkaka na bampasi ya mutindu na mutindu.” Beto ke landaka mbandu ya Yehowa ntangu beto ke ‘pesanaka kikesa.’ (2 Bak. 1:3, 4; 1 Bate. 4:18) Beto ke pesaka bampangi kikesa sambu beto ke zolaka bo kansi ve sambu bo ke pusaka beto na kusala yo. Na disolo yai beto ta pesa bamvutu na bangiufula yai: (1) Ngogo kulembika na Biblia ke tendula nki? (2) Inki mutindu beto lenda pesa bantu ya nkaka kikesa? (3) Inki beto lenda sala ntangu beto kele na mfunu ya kubaka kikesa?

NGOGO KULEMBIKA NA BIBLIA KE TENDULA NKI?

2. Ngogo “kulembika” na Biblia ke tendula nki?

² Ngogo ya Kigreki ya bo me balula na Biblia nde “kulembika,” lenda vanda ti bantendula mingi. Yo lenda tendula “kupesa kikesa,” “kusiamisa” to “kupusa muntu na kusala kima mosi.” (Bar. 12:8) Ngogo yango lenda tendula mpi “kuvanda na lweka ya muntu sambu na kusadisa yandi.” Yo ke pusa beto na kuyindula muntu mosi ya ke niokwama mpi nduku na yandi me kwisa kusadisa yandi nswalu. Yandi lenda pesa nduku na yandi lusadisu ya mitindu yonso kansi yandi fwete sala yonso sambu na kupesa yandi kikesa.

3. Mbandu ya Barnabasi ke longa beto nki? (Tala mpi kifwanisu.)

³ Beto tubila mbandu mosi na Biblia. Mukristu mosi na zina Yozefi vandaka kupesa ntangu yonso bantu kikesa mpi yandi vandaka kusadisa bo, yo yina bantumwa kumaka kubinga yandi Barnabasi, disongidila Muntu Yina Ke Pesaka Bantu Kikesa. (Bis. 4:36) Zina yina bongaka mpenza sambu na yandi, yo yina bo kumaka kubinga yandi kaka nde Barnabasi. Nkutu Biblia ke monisa nde Barnabasi vandaka kusadisa bampangi mingi na bantangu ya mpasi. Mu mbandu ntangu Saule kumaka Mukristu, yandi kwendaka na Yeruzalemi sambu na kukutana ti bampangi yina vandaka kuna. Kansi, bampangi waka boma sambu bo zabaka nde Saule vandaka kuniokula Bakristu. Kansi Barnabasi waka boma ve, yandi yambaka yandi mbote mpi nataka yandi na bantumwa.​—Bis. 9:26-28.

INKI MUTINDU BETO LENDA PESA BANTU YA NKAKA KIKESA?

4. Inki kima ya kuluta mbote nge lenda sala sambu na kupesa bantu ya nkaka kikesa? (Baroma 1:11, 12)

⁴ Kana mpila kele, kwenda kutala bo. Yehowa ke sadilaka bansadi na yandi sambu na kupesa bantu ya nkaka kikesa. Mu mbandu, ntangu profete Eliya lembaka nitu, Yehowa sadilaka wanzio mosi sambu na kupesa yandi kikesa. (1 Bant. 19:4-7) Ntumwa Polo vandaka kuzola kutala bampangi sambu bo pesana kikesa. (Tanga Baroma 1:11, 12.) Ntangu nge me kwenda kutala mpangi mosi, lutisa ntangu mingi ti yandi sambu yo sadisa nge na kupesa yandi kikesa. (1 Bak. 16:7) Kansi kana nge me zwa ve ntangu to nge ke kuka ve kutala mpangi ya kele na mpasi, nge lenda binga yandi na telefone, kusonikila yandi mukanda to kutindila yandi message sambu na kupesa yandi kikesa. Kana nge sala mpidina, Yehowa ta sadila nge sambu na kupesa bantu ya nkaka kikesa.

5. Sambu nki yo lenda kumina beto mpasi na kupesa bampangi na beto kikesa?

⁵ Mutindu bampasi ke kuma mingi na bilumbu yai ya nsuka, yo lenda kumina beto diaka mpasi na kutala bampangi yina ke mona mpasi sambu na kupesa bo kikesa. Ntangu ntumwa Polo vandaka na boloko na Roma, Onezifore katukaka na Efezo mpi kwendaka kutala yandi, ata bo lendaka kutula yandi mpi na boloko to kufwa yandi. (2 Tim. 1:16-18) Bonso Onezifore, bampangi na beto mpi na Russie ke pesaka bampangi ya nkaka kikesa ntangu bo ke niokulaka bo sambu na lukwikilu na bo. Ntangu bo ke sambisa mpangi mosi, bampangi ya nkaka ke kwendaka na tribinale sambu na kupesa bampangi yango kikesa ata bo lenda kanga bo mpi. Beto lenda kudibongisa sambu na kupesa bampangi kikesa na bantangu ya mutindu yai kana beto ke longuka mutindu bansadi ya Nzambi, banda na ntangu ya ntama tii bubu yai ke pesanaka kikesa mpi ke sadisanaka na kuvanda na kiese ata ntangu bantu ke niokulaka bo.

6. Inki mutindu beto lenda landa mbandu ya Yehowa ntangu beto ke pesa bampangi kikesa? (Tala mpi kifwanisu.)

⁶ Widikila bo ti dikebi yonso. Ntangu profete Eliya zabaka nde luzingu na yandi kumaka na kigonsa, yandi sambaka Yehowa na ntima ya mvimba. Nzambi na beto ya zola widikilaka Eliya ata yandi zabaka dezia mambu yina vandaka kuyangisa profete na yandi. Yehowa landaka kaka kuwidikila Eliya ata Eliya vandaka kuvutukila mambu ya mutindu mosi mbala na mbala. (1 Bant. 19:9, 10, 14) Profete Habakuki songaka Yehowa mutindu yandi vandaka kudiwa sambu na mambu ya mbi yina vandaka kusalama. Yehowa wilaka yandi ve makasi, yandi widikilaka yandi ti dikebi yonso ata Habakuki tubaka yo ve na mutindu ya mbote. (Hab. 1:2, 3) Bubu yai mpi Yehowa ke widikilaka bisambu na beto ti dikebi yonso ata yandi ke zabaka dezia mambu ya ke yangisa beto. Beto lenda landa mbandu ya Yehowa kana beto ke widikila bampangi na beto na dikebi mpi ti luzitu yonso ntangu bo ke tuba. Inki beto lenda sala? Ntangu bo ke tuba, nge “fwete wa nswalu” disongidila kuzenga bo ve ndinga. Kana bo ke vutukila kima mosi mbala na mbala, beto fwete wa ve makasi kansi beto fwete widikila bo kaka ti dikebi.​—Yak. 1:19; Lon. 7:9.

7. Inki mutindu beto lenda zaba mambu ya ke yangisa muntu ya nkaka?

⁷ Sosa kuzaba nki muntu yango kele na yo mfunu. Beto lenda tanga ve na bantima ya bantu bonso Yehowa, yo yina sambu na kupesa bo kikesa beto fwete widikila bo ti dikebi mpenza sambu na kuzaba mambu ya bo kele ti yo mfunu. Kuyindula ve nde nge me zaba mambu yina muntu yango kele na yo mfunu kaka sambu nge ke zaba kima ya nge zolaka kusala kana mambu yango kuminaka nge. Beto yonso kele ve kiteso mosi, yo yina nge fwete baka ntangu ya kuwidikila yandi na dikebi yonso mpi ya kuyula yandi bangiufula na mayele sambu na kuzaba mambu yina ke yangisa yandi.​—Bin. 20:5.

8. Inki dilongi beto me baka mutindu Yezu pesaka Marta mpi Maria kikesa na nima ya lufwa ya Lazare? (Tala mpi bifwanisu.)

⁸ Beto tadila mutindu Yezu pesaka Martha mpi Maria kikesa na nima ya lufwa ya mpangi na bo Lazare. Bankento yai zole vandaka na mawa ya ngolo sambu mpangi na bo ya bakala fwaka; kansi Yezu pesaka bo ve kikesa na mutindu mosi. Ntangu Marta solulaka ti Yezu, Yezu tubilaka yandi kivuvu ya lufutumuku mpi sadisaka yandi na kukumisa diaka ngolo kivuvu yango. Kansi ntangu Maria kwisaka na Yezu, yandi vandaka kudila mpi yo ke monana nde Yezu tubilaka yandi ve mambu ya lufutumuku. Yezu dilaka ti Maria mpi yulaka kisika yina bo tulaka Lazare. (Yoa. 11:20-35) Inki yo ke longa beto? Ntangu beto ke pesa bantu yina kele na mpasi kikesa, beto fwete sosa kuzaba mambu yina bo kele na yo mfunu na kisika ya kusosa kupesa bo yonso kikesa na mutindu mosi.

9. Inki nge lenda sala sambu na kusadila Biblia mbote sambu na kupesa bantu kikesa? (Baroma 15:4, 5)

⁹ Sadila Biblia. Ntangu nge tangila muntu mosi ya kele na mpasi baverse ya Biblia ya ke pesa kikesa, yo ta sadisa yandi na kukumisa diaka ngolo kivuvu na yandi na mambu yina Yehowa me silaka. (Tanga Baroma 15:4, 5.) Kivuvu yango ta pesa yandi kikesa mpi ta sadisa yandi mingi. (Yez. 40:31) Inki mutindu nge lenda zwa verse mosi ya Biblia sambu na kupesa muntu mosi kikesa? Bampangi ya nkaka ke salaka liste ya baverse ya bo lenda sadila ntangu bo kele ti mfunu na yo. Mu mbandu, baverse yina kele na mukanda Malongi ya Biblia Sambu na Bansadi ya Nzambi na nsi ya ntu-diambu “Kupesa Kikesa.” Samba Yehowa sambu yandi sadisa nge na kusadila mbote Ndinga na yandi sambu na kupesa bantu kikesa. Mpeve santu lenda yibusa nge baverse ya ke pesa kikesa ntangu nge kele na mfunu na yo.​—Yoa. 14:26.

10. Sambu na nki beto fwete tuba na mawete ntangu beto ke pesa mpangi mosi kikesa?

¹⁰ Tuba ti mawete yonso. Bantangu ya nkaka beto ke vandaka ti mfunu ya kupesa bampangi na beto kikesa, yo yina beto ke sadisaka bo na kusoba mutindu ya kutadila bampasi na bo. Ntangu yo ke lomba nde nge pesa muntu mosi kikesa, nge fwete yindula mbote-mbote na ntwala mambu yina nge ta tuba sambu yo pesa yandi kikesa mpi yo lwadisa yandi ve. (Bing. 12:18) Beto lenda landa mbandu ya Yehowa na mutindu yandi sadisaka Eliya. Eliya yindulaka nde yandi bikalaka yandi mosi mpamba nsadi ya Yehowa mpi nde kisalu na yandi ya kiprofete vandaka ve kubuta mbuma ya mbote. Yehowa sadisaka Eliya na mawete yonso na kusoba bangindu na yandi mpi yandi songaka yandi ve nde yandi me kudikusa. (1 Bant. 19:15-18) Mutindu mosi, beto lenda pesa mpi bampangi kikesa kana beto kele mawete mpi ke yindula mbote na ntwala mambu yina beto ta songa bo. Ntangu nge ke sala masolo to ke pesa bamvutu na lukutakanu, sala yo ntangu yonso na mawete mpi tuba mambu ya mbote sambu na kupesa bo kikesa.

11. Mbala mingi bampangi yina kele na mpasi ke vandaka na mfunu ya nki? (1 Yoane 3:18)

¹¹ Sadisa bo na bima yina bo kele na yo mfunu. Mbala mingi bampangi yina kele na mpasi ke vandaka kaka ve na mfunu nde beto songa bo kaka mambu ya ke pesa kikesa kansi bo ke vandaka mpi na mfunu nde beto sadisa bo na bima yina bo kele na yo mfunu. (Tanga 1 Yoane 3:18.) Barnabasi kele mbandu ya mbote na diambu yai. Yandi tekaka kitini na yandi ya ntoto mpi pesaka bantumwa mbongo yango sambu bo sadisa bampangi yina katukaka kukuma Bakristu, bayina vandaka na mpasi. (Bis. 4:36, 37) Bubu yai mpi, bampangi mingi ke landaka mbandu na yandi ya mbote. Bo ke pesaka bampangi na bo yina kele na mpasi lusadisu yina bo kele na yo mfunu. Mu mbandu, mpangi-nkento Gabriela na Pologne, vandaka kudiyangisa mingi ntangu masa ya mvula bebisaka nzo na yandi. Yandi ke tuba nde: “Mono ti bibuti na mono yina vandaka kuzinga ti mono, beto vandaka kuwa boma mpi kudiyangisa mingi. Mono vandaka kuzaba ve nki mono lenda sala. Kansi bampangi ya mabundu na beto ya pene-pene kwisaka mpi yidikaka nzo na mono kaka na kilumbu mosi. Mambu yai ndimisaka mosi diaka mingi nde Yehowa ke sadilaka bansadi na yandi sambu na kusadisa bampangi yina ke kutana ti bampasi.”

12. Inki mutindu kukanga ntima na nge na bampasi lenda sadisa bampangi ya nkaka?

¹² Kanga ntima na bampasi. Polo songaka Bakristu ya Tesalonika nde yandi bakaka ngolo mpi kikesa ntangu yandi waka nde bo vandaka kulanda kukanga ntima na bampasi. Yandi bakisaka nde kisalu yina yandi vandaka kusala sambu na bo butaka mbuma ya mbote. (1 Bate. 3:5-8) Polo zabaka nde kana yandi ke landa kukanga ntima na bampasi, mbandu na yandi ya mbote ta sadisa mpi bampangi ya nkaka na kukanga ntima na bampasi yina bo ke kutana ti yo. (Bakol. 2:1, 2) Mutindu mosi, ntangu bampangi na beto ke monaka mutindu Yehowa ke sadisaka beto na kukanga ntima na bampasi, yo ke pesaka bo kikesa mingi mpi ke ndimisaka bo nde Yehowa ta sadisa bo mpi na bantangu ya mpasi.

13. Inki beto fwete landa kusala ntangu beto ke pesa bantu ya nkaka kikesa?

¹³ Vanda ntima-nda. Bantangu ya nkaka, bampangi yina me lemba kibeni nitu lenda baka ve kikesa na mbala mosi ntangu beto me solula ti bo. Kansi Biblia ke songa beto na ‘kulanda kupesana kikesa.’ Bangogo ‘kulanda kupesana kikesa’ ke tendula kusala yo mbala na mbala. (1 Bate. 5:11) Vanda ntima-nda ntangu nge ke landa kulembika mpi kupesa bampangi yina me lemba nitu kikesa. (1 Bate. 5:14) Ya kieleka, bantangu ya nkaka beto yonso ke vandaka na mfunu nde bo pesa beto kikesa. Ebuna nki beto lenda sala ntangu beto kele na mfunu ya kubaka kikesa?

INKI BETO LENDA SALA NTANGU BETO KELE NA MFUNU YA KUBAKA KIKESA?

14-15. Inki nge lenda sala ntangu nge kele na mawa to ke kudiyangisa?

¹⁴ Samba Yehowa. Lomba yandi na kupesa nge kikesa ntangu nge kele na mawa to ke kudiyangisa. (Nk. 94:19) Songa Yehowa mambu yina ke yangisa nge mpi kangudila yandi ntima. (Nk. 62:8) Ya kieleka, Yehowa ke zabaka dezia na ntwala mambu yina nge ke zola kulomba yandi na kisambu. Kansi ntangu nge ke songaka yandi mambu ya kele na ntima na nge, yo ke monisaka nde nge ke tulaka ntima nde yandi ke zolaka nge mpi ke waka bisambu na nge. Nkutu, Yehowa ke pesaka mvutu na bisambu ya bantu yina ke tudilaka yandi ntima. (Mar. 11:24) Bafilipi 4:6, 7 ke tuba nde: “Beno zabisa Nzambi mambu ya beno ke lomba; ebuna ngemba ya Nzambi yina me luta mayele yonso ya kubakisa mambu ta tanina bantima na beno mpi mabanza na beno na nzila ya Kristu Yezu.”

¹⁵ Lomba bantu ya nkaka na kusadisa nge. Songa nduku mosi ya kuyela na kimpeve to nkuluntu mosi ya nge ke tudilaka ntima mambu ya ke yangisa nge. Bampangi lenda zaba ve mambu ya ke yangisa nge to lusadisu yina nge kele na yo mfunu. Yo yina sambu bo sadisa nge, nge muntu fwete songa bo mambu yango. (Bing. 14:10) Nge lenda lomba bo na kuwidikila nge na dikebi to kusonga bo na kutangila nge verse to disolo mosi ya lenda pesa nge kikesa.

16. Inki lenda salama ntangu bampangi ke zola kusadisa nge mpi nki nge fwete vila ve?

¹⁶ Vanda ntima-nda mpi ti kikalulu ya kulolula. Bampangi lenda tuba to kusala kima mosi ya lenda yangisa nge ntangu bo ke sadisa nge. Mu mbandu, bo lenda tuba to kusala kima mosi ya lenda yangisa nge diaka mingi. Kana mambu ya mutindu yai me salama, vanda ntima-nda ti bo. (1 Bak. 13:4, 7) Yo ta vanda mbote nde nge yibuka mambu yai Yakobo 3:2 ke tuba: “Kana muntu ke bulaka ve sakuba na kutuba, yandi kele muntu ya kukuka.” Ya kieleka, kuvila ve nde bampangi na nge ke zola kaka kusadisa nge mpi nde “mpeve kele ngolo, kansi nsuni kele ngolo ve.”​—Mat. 26:41.

17. Inki beto fwete landa kusala?

¹⁷ Beto yonso ke vandaka na mfunu nde bo pesa beto kikesa mpi bo sadisa beto. Kansi mutindu mambu ke landa kubeba mingi na nsi-ntoto mpi bambeni ya Nzambi ke telemina beto diaka ngolo, beto ke kuma diaka kibeni ti mfunu ya kubaka kikesa mpi lusadisu mingi kuluta. Yo yina, beto fwete sala yonso sambu na kulanda kupesana kikesa.