6-12 AVRIL 2026
NKUNGA 82 “Bika nde Nsemo na Beno Kusema”
Inki Mutindu Beto Lenda Sadisa Bantu ya Mabuta na Beto Yina Kele Ve Bambangi ya Yehowa?
“Beto yambula ve kusala mambu ya mbote.”—BAG. 6:9.
NA BUNKUFI
Beto ta mona mambu yina beto lenda sala sambu na kuzinga mbote ti bantu ya mabuta na beto yina kele ve Bambangi ya Yehowa mpi mutindu beto lenda sadisa bo na kuzaba Yehowa.
1-2. Mbala ya nkaka, nki salaka nde nge zinga diaka ve mbote ti bantu ya dibuta na beno ntangu nge yantikaka kulonguka Biblia?
KILUMBU mosi, Yezu songaka muntu mosi yina zolaka kulanda yandi nde: “Vutuka na bantu ya dibuta na nge, mpi tubila bo mambu yonso yina Yehowa me sala sambu na nge.” (Mar. 5:19) Yezu tubaka mpidina sambu yandi zabaka nde bantu mingi ke sepelaka kusonga bampangi na bo mambu ya mbote ya bo me wa to ya bo me mona.
2 Keti nge ke yibuka mutindu nge kudiwaka ntangu nge yantikaka kulonguka Biblia? Mbala ya nkaka, nge waka nzala ya ngolo ya kusonga bantu ya dibuta na beno mambu yina nge vandaka kulonguka. Kansi yo lenda vanda nde, bo sepelaka ve ti mambu yango. Yo lenda vanda mpi nde nge longaka bo yo ve na mutindu ya mbote mpi yo salaka nde bo wa makasi mpi bo buya mambu ya nge longaka bo. Kana mpidina, disolo yai ta sadisa nge na kuzaba mambu ya nge lenda sala sambu na kulanda kuzinga mbote ti bo kukonda kufwa bansiku ya Yehowa.
3. Inki beto ta longuka na disolo yai?
3 Na disolo yai, beto ta longuka: (1) Mutindu mawa lenda sadisa beto na kumonisila bantu ya mabuta na beto zola mpi na kuvanda ntima-nda ti bo ata bo ke sepela ve kulonguka Biblia; (2) Mambu yina beto lenda sala kana bo me tubila beto to me sadila beto mambu ya mbi; (3) Mutindu beto lenda sadisa bo na kuzaba Yehowa kana beto kele ntima-nda mpi ke tula ntima nde kilumbu kele bo ta kuma Bambangi ya Yehowa mpi (4) Mutindu beto lenda monisa bo nde beto ke zolaka bo.
WILA BO MAWA MPI SADISA BO
4. Inki Yezu salaka sambu na bantu yina vandaka kubuya malongi na yandi?
4 Yezu vandaka kusala yonso sambu na kusadisa bantu yina vandaka kubuya malongi na yandi. Yezu kudifwanisaka ti muntu ya ke salaka na bilanga ya vinu yina vandaka kusala yonso sambu na kusadisa nti ya bafige yina vandaka kubuta ve na kuyela mbote mpi na kubuta bambuma. (Luka 13:6-9) Ntangu Yezu tubaka mambu yai, yandi salaka dezia bamvula kuluta tatu sambu na kusadisa Bayuda na kukwikila na yandi mpi na kukuma balongoki na yandi. Sambu na nki yandi landaka kusala yonso sambu na kusadisa bo? Yezu vandaka kuwila bo mawa mpi yo salaka nde yandi vanda ntima-nda ti bo.
5. Inki pusaka Yezu na kuwila Bayuda mawa?
5 Yezu vandaka kuwila Bayuda mawa sambu yandi zabaka nde bamfumu ya mabundu vandaka ve kusadisa bo na kuzaba mambu ya kieleka sambu na Nzambi. Yezu bakisaka nde bantu yango vandaka bonso “mameme yina me konda ngungudi.” (Mar. 6:34) Bilumbu fioti na ntwala ya lufwa na yandi, yandi dilaka mingi sambu na Yeruzalemi sambu yandi zabaka nde bo ta fwa bantu mingi ya mbanza yai sambu bo kwikilaka ve na yandi mpi na Yehowa. (Luka 19:41-44) Mutindu mosi mpi, kana beto ke yindula sambu na nki yo kele mfunu mingi mpenza nde bantu ya mabuta na beto kuzaba kieleka, yo ta sadisa beto na kuvanda ti nzala ya ngolo ya kulonga bo yo.
6. Sambu na nki beto fwete vanda ntima-nda ti bantu ya mabuta na beto yina kele ve Bambangi ya Yehowa? (Bagalatia 6:9)
6 Tanga Bagalatia 6:9. Ata bantu ya mabuta na beto ke zola ve kulonguka mambu ya Yehowa, beto fwete vanda ntima-nda mpi kulanda ‘kusadila bo mambu ya mbote.’ Beto ke zabaka nde yo ke lombaka ntangu sambu muntu kuyambula mambu yina yandi ke kwikilaka sambu na kubanda kukwikila na Yehowa. Mbala ya nkaka na bilumbu me luta, nge vandaka mpi bonso bantu ya nsi-ntoto, disongidila nge “vandaka ve ti kivuvu” mpi nge zabaka ve Nzambi. (Baef. 2:12) Kansi muntu mosi vandaka ntima-nda ti nge mpi yandi sadisaka nge na kusoba mpi na kulonguka kieleka. Keti nge lenda sala mpi mutindu mosi sambu na bantu ya dibuta na beno?
SOSA KUZABA SAMBU NA NKI BO KE TUBILA NGE TO KE SADILA NGE MAMBU YA MBI
7. Mbala ya nkaka nki kangaka bampangi ya Yezu nzila ya kukuma mbala mosi balongoki na yandi?
7 Yo ke monana nde bampangi ya Yezu waka mambu ya kuyituka yina yandi salaka na Galilea. (Luka 4:14, 22-24) Ata mpidina, bo kumaka ve mbala mosi balongoki na yandi. (Yoa. 7:5) Sambu na nki? Biblia ke tubila yo ve. Kansi yo ke tubila mambu zole yina kangaka Bayuda ya nkaka nzila ya kukuma balongoki ya Yezu. Bankaka vandaka kuwa boma nde bantu ta niokula bo. (Yoa. 9:18-22) Bankaka diaka monaka Yezu ntangu yandi vandaka kuyela, yo yina bo vandaka kundima ve nde yandi kele Mwana ya Nzambi. (Mar. 6:1-4) Mbala ya nkaka bampangi ya Yezu mpi vandaka ti bangindu yai. Bampangi na beto mpi lenda kuma ti bangindu ya mutindu yai.
8. Inki lenda sala nde bantu ya dibuta na beto kutubila beto to kusadila beto mambu ya mbi?
8 Sosa kuzaba sambu na nki bo ke tubila nge mpi ke sadila nge mambu ya mbi. Mbala ya nkaka bampangi ya Yezu vandaka na kati ya bantu ya nkaka ya dibuta na bo yina songaka yandi kilumbu mosi nde yandi me ‘bela maladi ya kilawu.’ (Mar. 3:21) Sambu na nki bampangi ya Yezu tubaka mambu yai ya mbi sambu na yandi? Biblia ke monisa nde Yezu vandaka kudipesa mingi kibeni na kisalu ya kulonga mpi na kubelula bambefo. Yo vandaka kusala nde yandi vanda nkutu ve ti ntangu ya kudia. (Mar. 3:20) Mbala ya nkaka bampangi na yandi vandaka kuyindula nde yandi me lutisa. Bampangi na beto mpi lenda yindula nde beto me lutisa sambu beto ke kudipesa mingi na mambu ya kimpeve. Kana mpidina, beto fwete sala yonso sambu bo mona na mambu ya beto ke tuba mpi ke sala nde ata beto ke kudipesaka mingi na mambu ya kimpeve, beto ke bakaka mpi ntangu ya kusala mambu ya nkaka.
9. Inki lenda sadisa bantu ya dibuta na beto na kukatula bangindu ya mbi sambu na Bambangi ya Yehowa? (1 Piere 3:1, 2) (Tala mpi bifwanisu.)
9 Landa kuvanda mawete kansi ve makambu ngolo. Kana beto ke sadila bantu ya dibuta na beto mambu ya mbote mpi ke tubila bo na mawete, yo lenda sala nde bo katula bangindu ya mbi sambu na Bambangi ya Yehowa. (Tanga 1 Piere 3:1, 2.) Mu mbandu, mpangi-nkento mosi lenda vanda ti bakala yina kele ve Mbangi ya Yehowa. Bakala yango lenda kudiwa yandi mosi to kuwa makasi kana nkento na yandi me kwenda na balukutakanu to na kisalu ya kulonga nsangu ya mbote. Sambu na kubuya makambu, yandi lenda soba fioti mingi ya ntangu yina yandi ke lutisaka na kisalu ya Yehowa sambu na kulutisa ntangu mingi ti bakala na yandi. Mu mbandu, yandi lenda kwenda kulonga nsangu ya mbote ntangu bakala na yandi ke sala mambu ya nkaka to ntangu bakala yango kele ve na nzo. Kana mpangi-nkento kele ve makambu ngolo mpi ke soba mutindu na yandi ya kusadila ntangu, yandi lenda sadisa bakala na yandi na kukuma ti bangindu ya mbote sambu na Bambangi ya Yehowa.
Mambu ya beto ke tuba mpi yina beto ke sala lenda sadisa bampangi na beto ya dibuta na kukatula bangindu ya mbi sambu na Bambangi ya Yehowa (Tala paragrafe 9)f
10. Inki mutindu beto lenda landa mbandu ya Yezu ntangu bantu ke tuba mambu ya mbi sambu na beto?
10 Yo ke lomba kaka ve nde nge pesa mvutu kana bantu ke tuba mambu ya mbi sambu na nge. Ntangu bantu tubaka nde Yezu vandaka kudia mingi mpi kunwa malafu mingi, yandi waka ve makasi mpi yandi sosaka ve kaka kumonisa nde bo vandaka kukusila yandi makambu. Kansi yandi zolaka nde bantu kumona bo mosi mambu yina yandi vandaka kusala sambu na kuzaba kana mambu ya mbi yina bantu vandaka kutuba sambu na yandi kele masonga to luvunu. (Mat. 11:19) Mambu yina yandi vandaka kusala monisaka nde yandi vandaka ve makambu ngolo mpi nde yandi vandaka kusepela ti luzingu. (Fwanisa ti Yoane 2:2, 6-10.) Bonso Yezu, kana bantu ke tuba mambu ya mbi sambu na beto, yo kele ve mfunu na kusosa kaka kumonisa konso ntangu nde yo kele ve mpidina. Kansi beto fwete sala mambu yina ke monisa nde beto kele ve makambu ngolo mpi nde beto ke sepelaka ti luzingu. Yo ta sadisa bo na kubakisa nde mambu ya mbi yina bo waka sambu na beto kele ve ya masonga.
VANDA NTIMA NDA MPI NDIMA NDE BAMPANGI NA NGE LENDA KUMA BAMBANGI YA YEHOWA
11. Inki mutindu Yezu vandaka kusadila bampangi na yandi mambu?
11 Biblia ke monisa nde Yezu landaka kumonisila bampangi na yandi ntima-nda. Mu mbandu, yo ke monana nde bo vandaka mpi na Kana ntangu Yezu kumisaka masa malafu. (Yoa. 2:11, 12) Kansi mutindu beto me mona yo na luyantiku, bampangi na yandi kumaka ve mbala mosi balongoki na yandi. Ata mpidina, Yezu yambulaka bo ve. Biblia ke monisa nde bamvula kiteso ya tatu na nima ya mambu ya kuyituka yina yandi salaka na Kana, yandi solulaka na mawete ti bampangi na yandi.—Yoa. 7:5-8.
12. Inki lenda sadisa beto na kulanda kutula ntima nde bampangi na beto lenda kuma Bambangi ya Yehowa?
12 Beto me zaba mbote nde Yehowa kele kibeni Nzambi ya mawa. Yo ke sadisa beto na kutula ntima nde kilumbu kele bampangi na beto lenda ndima kusadila yandi. Na mpasi ya nene, bantu lenda vanda kaka ti dibaku ya kukuma Bambangi ya Yehowa. Yo yina ntangu bo ta fwa mabundu ya luvunu, bantu ya mabuta na beto lenda yibuka nde beto songaka bo dezia mambu yai mpi yo lenda sala nde bo kuma Bambangi ya Yehowa.a (Kus. 17:16) Kansi, kana bampangi na beto ke kutana ti mambu ya mpasi bubu yai, beto fwete sala yonso sambu na kusadisa bo. Yo lenda sala nde bo ndima kulonguka Biblia sambu bo ke mona nde beto ke zolaka bo na masonga mpenza.
MONISA NDE NGE KE ZOLAKA BO
13. Ata beto ke kudipesa mingi na kisalu ya Yehowa, beto fwete sala yonso sambu bampangi na beto kuyindula ve nki?
13 Beto ke vandaka ti mambu mingi ya kusala na kisalu ya Yehowa. Ata mpidina, beto fwete sala yonso sambu bampangi na beto kuyindula ve nde beto ke zolaka diaka ve kulutisa ntangu ti bo to nde beto ke zolaka bo diaka ve. (Mat. 7:12) Inki beto lenda sala sambu na kumonisa bo nde beto ke zolaka bo kaka? Kele ti mwa mambu ya beto lenda sala.
14-15. Inki mutindu beto lenda monisa bantu ya dibuta na beto yina kele ve Bambangi ya Yehowa nde beto ke zolaka bo? Pesa mbandu.
14 Landa kusolula ti bo mpi kumonisa nde nge ke zolaka bo. Beto ta monisa bantu ya dibuta na beto nde beto ke zolaka bo, kana beto ke solula ti bo mbala na mbala. Mu mbandu, beto lenda binga bo na telefone, kutindila bo ba message to bafoto ya bantangu ya mbote yina beto me katuka kulutisa ti banduku na beto. Beto lenda pesa bo mwa kado to kusonikila bo mukanda. Kusala mambu yai lenda sadisa bo na kumona nde beto ke tudilaka bo dikebi mpi yo ta sala nde bo zinga diaka mbote ti beto. Kana beto ke sala mpidina, bo ta mona nde beto be ke zolaka bo mpenza.
15 Beto baka mbandu ya mpangi Anna na Arménie. Bo vandaka kulutisa ntangu mingi na dibuta, mbala mingi na bafeti ya aniversere ya lubutuku, bafeti ya mabundu mpi bafeti ya insi. Ntangu mpangi Anna kumaka Mbangi ya Yehowa, bantu ya dibuta na bo vandaka kuwa boma nde yandi ta lutisaka diaka ve ntangu ti bo. Bo vandaka kudiyangisa mpi nde kana yandi me kuma Mbangi ya Yehowa, luzingu na yandi ta beba. Inki mpangi Anna salaka sambu na kubwisa bo ntima? Yandi ke tuba nde: “Ntangu mono ke kwendaka kutala bantu ya dibuta na beto, mono ke songaka bo mambu ya luzingu na mono mpi mambu yina mono ke salaka. Diaka, mono ke bingisaka bo na nzo mpi mono ke sadisaka bo na kuzabana ti banduku na mono. Yo me salaka nde bo zabana mbote mpenza ti banduku na mono mpi bo ke kudiwaka mbote na lweka na bo.” Yandi ke tuba diaka nde: “Bampangi na mono mingi ke tubaka nde mono ke zingaka na kiese mpi bo ke kudiyangisaka diaka ve sambu na mono.”
16. Inki mutindu Yezu monisaka Yakobo nde yandi vandaka kutudila yandi dikebi? (Tala mpi noti na nsi ya lutiti.)
16 Monisa nde nge ke tudilaka bo dikebi. Ntangu Yezu futumukaka, yandi monanaka na Yakobo sambu na kumonisa yandi nde yandi vandaka kutudila yandi dikebi. (1 Bak. 15:7) Ntembe kele ve nde Yakobo waka kiese mingi ntangu yandi monaka nde Yezu vandaka kuzola yandi kaka. Yo ke monana nde Yakobo ndimaka nde Yezu kele Mesia na ntangu yango. Mbala ya nkaka na nima na yo, Yakobo sadisaka bantu ya nkaka ya dibuta na bo na kubakisa nde Yezu vandaka mpenza Mesia.b—Bis. 1:14.
17. Inki mutindu beto lenda sadila mambu yina Baroma 12:15 ke tuba? (Tala mpi kifwanisu.)
17 Tanga Baroma 12:15. Beto lenda sadisa bampangi na beto na kukuma kutadila beto na mutindu ya mbote kana beto ke tudila bo dikebi, mingi-mingi ntangu bo kele ti mfunu ya kumona nde beto ke zolaka bo, yo vanda na ntangu ya kiese to ya mpasi.c Mu mbandu, kana mpangi na beto mosi me buta, beto lenda sikisa yandi mpi kupesa yandi kado sambu na kumonisa nde beto ke kabisa kiese ti yandi. Kana mafwa me bwila muntu mosi ya dibuta na beto, beto lenda lembika yandi, kusadisa yandi na mambu ya nkaka to kutindila yandi message sambu na kupesa yandi kikesa. Ya kieleka, beto fwete binga bampangi na beto mbala na mbala, kutindila bo ba message to kukwenda kutala bo mingi-mingi ntangu bo ke kutana ti bampasi.
Kana nge ke monisa bampangi na nge nde nge ke zolaka bo, mingi-mingi ntangu bo kele ti mfunu ya lusadisu, yo ta sadisa bo na kukatula bangindu ya mbi sambu na nge mpi Bambangi ya Yehowa (Tala paragrafe 17)g
18. Inki mutindu beto lenda landa mbandu ya Andre?
18 Sala nde bo zabana ti Bambangi ya Yehowa ya nkaka. Ntangu Andre bakisaka nde Yezu kele Mesia, yandi vandaka na kiese ya kunata mpangi na yandi Piere na Yezu. (Yoa. 1:40-42) Beto lenda sala mpi mpila mosi. Mu mbandu bantangu ya nkaka, beto lenda bingisa mpangi na beto mosi na lukutakanu to na kulutisa ntangu ti bampangi ya nkaka ya dibundu sambu na kudia mwa kima. Kana beto ke sala mpidina, yo ta sadisa yandi na kubakisa nde Bambangi ya Yehowa kele kaka bonso bantu yonso, bo ke vandaka mawete mpi bantu ya mbote.
19. Ata bampangi na beto ya dibuta ke bakisa ve mbote-mbote mambu na beto ya nkaka, nki beto fwete sala sambu na bo? (1 Piere 3:15)
19 Tanga 1 Piere 3:15. Bampangi na beto ya dibuta lenda bakisa ve mbote-mbote sambu na nki beto ke salaka ve mambu ya nkaka. Ata mpidina, beto fwete zola bo mpi kuzitisa bo. Bo ta vila yo ve ata fioti. Ata beto ke salaka diaka ve bafeti ya nkaka ti bo to ke vukanaka diaka ve ti bo na mambu ya nkaka yina ke wakana ve ti Biblia, bo ta sepela kana beto ke sala yonso sambu na kulutisa ntangu ti bo na bantangu ya nkaka. Mu mbandu beto lenda kwenda kutala bo, kudia mwa kima ti bo mpi kupesa bo bakado.
KUYAMBULA VE BAMPANGI NA NGE
20. Sambu na nki mbandu ya Yakobo ke pesa beto kikesa?
20 Yakobo kumaka ve longoki ya Yezu ntangu Yezu vandaka kulonga, kansi yandi kumaka longoki na yandi na nima. (Gal. 1:18, 19; 2:9) Ata mpidina, yo ke monana nde yandi longukaka mambu mingi yina Yezu longaka. Mu mbandu na mukanda yina yandi sonikilaka Bakristu ti lusadisu ya mpeve santu, yandi tubilaka mambu mingi yina ke wakana ti yina Yezu tubaka na Disolo na Zulu ya Ngumba.d
21. Sambu na nki beto fwete yambula ve bampangi na beto yina kele ve Bambangi ya Yehowa?
21 Beto fwete sala yonso sambu na kuvanda mawete ti bampangi na beto ya dibuta yina ke sambilaka ve Yehowa mpi kumonisa bo nde beto ke zolaka bo. Ata mpidina, bo lenda landa kaka kusadila beto mambu ya mbi mpi kubuya kulonguka Biblia. Kansi sambu na nki beto fwete yambula bo ve? Sambu konso ntangu yina beto ke monisila bo ntima-mbote, yo ta monisa nde beto ke landa mbandu ya Nzambi na beto ya mawa Yehowa mpi Mwana na yandi Yezu. (Luka 6:33, 36) Na nima ya bantangu, bikalulu na beto ya mbote lenda sala nde bo kuma kutadila beto na mutindu ya mbote. Diaka, bo lenda yibuka nkutu mambu mingi yina beto me songaka bo dezia sambu na Yehowa mpi balusilu na yandi. Kana beto ke yambula ve bampangi na beto, beto ta sepela ntangu beto ta mona bankaka na kati na bo ke kuma Bambangi ya Yehowa.
NKUNGA 60 Bo Ta Baka Moyo
a Tanga disolo “Inki Beto Me Zaba Sambu na Balusambisu ya Yehowa na Bilumbu Ke Kwisa?” na Nzozulu ya Nkengi ya mai 2024, lutiti 11, baparagrafe 11-13.
b Biblia ke monisa nde bampangi yai zole ya Yezu: Yakobo ti Yude, kumaka balongoki na yandi na nima ya lufutumuku na yandi.
e Sambu na kuzaba mambu mingi, tanga “Bangiufula ya Batangi” na Nzozulu ya Nkengi ya 15 mai 2002 mpi na Nzozulu ya Nkengi ya Kifalansa ya 15 novembre 2007.
f NTENDULA YA BIFWANISU: Mpangi-nkento mosi ke lambila bakala na yandi madia na ntwala ya kukwenda kulonga nsangu ya mbote.
g NTENDULA YA KIFWANISU: Mpangi-nkento yango me kwenda kutala mama ya bakala na yandi yina kele mpi ve Mbangi ya Yehowa.