Mbotika Kele Nki mpi Sambu na Nki Yo Kele Mfunu?

1. Inki ke monisa nde dilongi ya mbotika kele na kati ya malongi ya mfunu mingi ya Biblia?

BETO ke vandaka na kiese mingi ntangu beto ke monaka bantu ke baka mbotika. Bakristu ya ntete waka mpi kiese mingi ntangu bo monaka bantu mingi ke baka mbotika na Pantekoti ya mvula 33 ya ntangu na beto. Na lukutakanu yango, ntumwa Piere salaka diskure mosi. Yandi tendulaka sambu na nki yo vandaka mfunu nde bantu kubaka mbotika. (Bis. 2:38, 40, 41) Bamvula na nima, ntumwa Polo sonikaka nde “malongi ya bambotika” kele mpi na kati ya “malongi ya ntete-ntete ya me tala Kristu.” (Baeb. 6:1, 2) Ata mbotika kele na kati ya malongi ya beto ke longukaka ntete mpi ya beto ke zabaka kukonda mpasi, yo kele mfunu na kubakisa yo mbote-mbote. Sambu na nki?

2. Sambu na nki yo kele mfunu na kubakisa mbote-mbote dilongi ya mbotika?

² Kana muntu ke zola kutunga nzo ya ngolo yina ta bwa ve na mupepe ya ngolo, yandi fwete sala fondasio ya ngolo. Mutindu mosi mpi, kana muntu ke zola kuvanda ti lukwikilu ya ngolo, yandi fwete bakisa mbote-mbote malongi ya Biblia, mu mbandu dilongi ya mbotika. Yo yina, yo vanda nge me bakaka ntete ve mbotika to nge me bakaka yo banda ntama, yo kele kaka mfunu mingi na kubakisa mfunu ya mbotika mpi ntendula na yo. Na disolo yai, beto ta baka bamvutu na bangiufula yai: Mbotika ke tendula nki? Inki mutindu yo ke salamaka? Mpi sambu na nki yo kele mfunu na kubaka yo na zina ya Tata, ya Mwana ti ya mpeve santu?

MBOTIKA KE TENDULA NKI?

3. Kana muntu me baka mbotika, yandi ke monisa nki na meso ya bantu yonso?

³ Ntangu nge ke baka mbotika, nge ke monisa na meso ya bantu yonso nde nge me ndima malongi yonso ya Biblia ya me tala Yehowa mpi Yezu, nge me balula ntima na masumu na nge mpi nge me soba luzingu na nge sambu na kusadila Yehowa. Nge ke monisa mpi nde nge me ndima nde Yehowa ke sadilaka Yezu sambu na kugulusa nge na disumu ti na lufwa mpi nde nge songaka Yehowa na kisambu nde nge ta sala luzolo na yandi luzingu na nge ya mvimba ti bampangi na dibundu na yandi. Kana nge me sala lusilu ya kusala luzolo ya Yehowa luzingu na nge ya mvimba mpi nge me baka mbotika, yo ke tendula nde nge me yantika luzingu ya mpa yina ta sadisa nge na kubaka luzingu ya mvula na mvula.

4. Kudindisa mpi kubasisa muntu na masa ke tendula nki? (Tala mpi kifwanisu.)

⁴ Ntangu nge ke baka mbotika, bo fwete dindisa nge na masa mpi na nima kubasisa nge.a Yo kele bonso nde nge me fwa mpi bo me zika nge mpi na nima nge me futumuka. (Fwanisa ti Bakolosai 2:12.) Sambu na nki mbandu yai me simba mpenza? Sambu mbotika ke monisa na mutindu ya kifwani bansoba ya nene yina nge me sala na luzingu na nge. Ntangu bo ke dindisa nge na masa, yo ke monisa nde nge me yambula luzingu na nge ya ntama. Ebuna ntangu bo ke basisa nge na masa, yo ke monisa nde nge me yantika luzingu ya mpa mpi nge ta salaka kaka luzolo ya Nzambi.

5. Inki mutindu mambu yina nge ke sala sambu na kubaka mbotika me fwanana ti yina Noa salaka sambu na kutunga maswa? (1 Piere 3:18-21)

⁵ Tanga 1 Piere 3:18-21. Bikesa ya nge ke sala sambu na kubaka mbotika kele bonso mambu yina Noa salaka sambu na kutunga maswa. Kana nge me yantika kulonguka Biblia ntama ve, nge lenda yindula nde mambu yina nge fwete sala sambu na kubaka mbotika kele mpasi mpenza, mbala ya nkaka bonso mambu yina Noa salaka sambu na kutunga maswa. Kana mpidina, keti yo kele mfunu na kusala bikesa yina yonso? Ee, kaka bonso mambu yina Noa salaka sambu na kutunga maswa. Nzambi songaka Noa mutindu ya kutunga maswa mpi yo lombaka nde Noa kusala kaka mutindu yina sambu na kuguluka na mvula ya ngolo. Noa kukaka kutunga maswa sambu yandi vandaka kukwikila na Yehowa, kulemfukila yandi mpi sambu Yehowa sadisaka yandi. Bonso Noa, nge lenda kuka kusala mpi ‘mambu yonso kaka mutindu Nzambi ke songa nge.’​—Kuy. 6:22.

6. Na nki mutindu mbotika lenda gulusa nge?

⁶ Na 1 Piere 3:21, ntumwa Piere sonikaka nde mbotika “ke gulusa beno.” Yo ke tendula ve nde kana muntu me baka mbotika pana imene yandi me guluka to nde mbotika me katula masumu na yandi. Kima mosi kaka ya ke salaka nde Yehowa kulolula masumu na beto kele kimenga ya Yezu. (1 Yoa. 1:7) Ata mpidina, mbotika kele mfunu mingi sambu Yehowa ke lombaka beto na kubaka yo. Diaka kana beto me baka mbotika, beto ke lombaka Yehowa “kansansa ya mbote.” Yehowa ta pesa nge yo na kiese, disongidila yandi ta lolula masumu na nge na nsadisa ya kimenga ya Yezu. Mpidina, beto lenda tuba nde mbotika “ke gulusa nge,” disongidila yo ke sadisa nge na kuguluka.

INKI MUTINDU MBOTIKA KE SALAMAKA

7. Mbotika fwete salama nki mpila mpi nki lenda sadisa beto na kuzaba mambu yina beto fwete sala to ve na ntangu ya mbotika?

⁷ Katula kudindisa mpi kubasisa muntu na masa, Biblia ke tubila diaka ve mambu mingi ya nkaka sambu na mutindu mbotika fwete salama. Kansi yo ke songa beto mambu ya mfunu yina beto fwete sala. Mu mbandu, yo ke sadisa bantu yina ke baka mbotika na kuzaba mutindu bo fwete lwata. Yo ke sadisa mpi bantu yina ke tala mbotika na kuzaba mambu yina bo fwete sala mpi yina bo fwete sala ve. (1 Bak. 14:40; 1 Tim. 2:9) Mbala mingi, nkuluntu muntu ke pesaka mbotika. Kansi yo ke tendula ve nde beto fwete pesa yandi lukumu sambu na yo. (1 Bak. 1:14, 15) Mbotika kele kaka mfunu ata muntu me baka yo na meso ya bantu mingi to ve.​—Bis. 8:36.

8. Inki bangiufula bo ke yulaka bantu yina ke zola kubaka mbotika mpi sambu na nki? (Bisalu 2:38-42) (Tala mpi kifwanisu.)

⁸ Biblia ke tuba nde beto ‘fwete zabisa nsangu na meso ya bantu sambu na kuguluka.’ (Bar. 10:9, 10) Beto ke salaka yo kaka ve ntangu beto ke longaka nsangu ya mbote, kansi mingi-mingi na kilumbu ya mbotika na beto. Yo yina, bo ke yulaka bantu yina ke baka mbotika bangiufula zole. Ya ntete: “Keti nge me balula ntima na masumu na nge, nge me kudipesa na Yehowa mpi nge ke ndima nde yandi ta gulusa beto na nzila ya Yezu Kristu?” Ngiufula yai ke tadila mambu yina muntu me sala dezia sambu na kuyilama na kubaka mbotika. Yo kele bonso mambu yina Piere songaka bantu na Pantekoti ya mvula 33. Yandi songaka bo na kubalula ntima mpi na kubaka mbotika. Ya zole: “Keti nge ke bakisa nde mbotika yai ya nge ke baka ke kumisa nge Mbangi ya Yehowa mpi nde nge ke vukana ti organizasio yina Yehowa ke twadisaka?” Ngiufula yai ke tadila mambu yina muntu fwete sala na nima ya mbotika: Yandi ke sila Yehowa nde yandi ta landa lutwadisu ya organizasio na yandi mpi nde yandi ta sadila Yehowa ti bampangi na dibundu. Yo kele mpi mambu yina Bakristu yina bakaka mbotika na Pantekoti ya mvula 33 salaka na nima ya mbotika na bo. (Tanga Bisalu 2:38-42.) Kana bantu me ndima na ntima ya mvimba na bangiufula yai, yo ke monisa nde bo me fwana na kubaka mbotika.

9. Inki beto yonso fwete sala sambu Yehowa kusepela ti beto?

⁹ Mbala ya nkaka nge salaka ve mambu ya mbi mpi nge salaka ve ata disumu ya nene na ntwala nkutu nde nge yantika kulonguka Biblia. Mbala ya nkaka mpi bibuti na nge kele Bambangi ya Yehowa mpi bo me sadisaka nge na kuzola Yehowa banda na kileke. Keti yo kele kaka mfunu nde nge balula ntima mpi nge baka mbotika sambu Nzambi kusepela ti nge? Ee. Ata beto me yelaka nki mutindu, beto fwete vila ve nde beto yonso me butukaka bantu ya masumu mpi masumu yango ke kangaka beto nzila ya kuvanda banduku ya Nzambi. (Nk. 51:5) Yo yina, kana beto me longuka mambu mingi ya Yehowa, yo ta pusa beto na kusosa kuvanda ti kinduku ya mbote ti yandi mpi na kubaka lukanu ya kusala luzolo na yandi, kansi ya beto ve. Na nima, yo ta sala nde beto balula ntima na masumu na beto, beto yambula kusala mambu yina ke sepedisaka ve Yehowa mpi beto yantika luzingu ya mpa yina ke wakana ti bansiku na yandi. Ebuna pana, beto lenda baka mbotika.​—Bis. 3:19.

10. Inki nge fwete sala kana nge me bakaka dezia mbotika na dibundu ya nkaka?

¹⁰ Kana nge me bakaka dezia mbotika na dibundu ya nkaka, keti yo kele kaka mfunu nde nge baka diaka mbotika sambu na kukuma Mbangi ya Yehowa? Ee. Sambu na nki? Sambu ntangu nge bakaka mbotika na dibundu yina, nge vandaka kubakisa ve mbote-mbote kieleka sambu na Yehowa mpi Yezu. Nkutu ata nge salaka kisambu ya kudipesa na Nzambi, yo kele ve mfunu sambu nge vandaka kubakisa ve mbote-mbote luzolo ya Nzambi. Ntangu ntumwa Polo kutanaka ti bantu ya Efezo yina bakaka mbotika kukonda kuzaba kieleka sambu na Yezu, yandi sadisaka bo na kubaka diaka mbotika.b (Bis. 19:1-5) Bubu yai mpi, Yehowa ke ndimaka mbotika ya muntu kaka kana muntu yango ke bakisa mbote-mbote malongi na yandi mpi mambu yina Yehowa ke zola nde yandi sala.

“NA ZINA YA TATA MPI YA MWANA MPI YA MPEVE SANTU”

11. Kubaka mbotika “na zina ya Tata mpi ya Mwana mpi ya mpeve santu” ke tendula nki? (Matayo 28:18-20)

¹¹ Yezu tubaka nde balongoki na yandi fwete baka mbotika “na zina ya Tata mpi ya Mwana mpi ya mpeve santu.” (Tanga Matayo 28:18-20.) Yo ke tendula nki? Mbala mingi na Biblia, ngogo “zina” ke tendulaka repitasio ya muntu to mutindu muntu yango me zabanaka. Yo lenda tendula mpi mukumba to kiyeka yina muntu kele ti yo. Yo yina kana beto me baka mbotika na zina ya Yehowa mpi ya Yezu, yo ke tendula nde beto ke zaba nde bo kele ti nswa mpi kiyeka ya kusonga beto mambu yina beto fwete sala. Diaka, kana beto me baka mbotika na zina ya mpeve santu, yo ke tendula nde beto ke landa lutwadisu ya mpeve yango mpi beto ke bakisa mutindu Yehowa ke sadilaka yo. Beto tala ntangu yai mutindu beto lenda sala yo.

12. Na nki mutindu beto ke bakaka mbotika na zina ya Tata? (Kusonga 4:11) (Tala mpi kifwanisu.)

¹² Na zina ya Tata. Yo ke tendula nde beto ke ndima kibeni nde Yehowa kele Tata na beto ya zulu yina me pesaka beto luzingu, Nkwa-Ngolo Yonso mpi Muntu Yina Salaka bima yonso. (Tanga Kusonga 4:11.) Yo ke tendula mpi nde beto ke ndima nde Yehowa ke waka bisambu na beto mpi nde beto fwete sadila zina na yandi na luzitu yonso ntangu beto ke samba yandi mpi ke songa bantu ya nkaka mambu ya me tala yandi. (Nk. 65:2) Kansi yo me suka ve pana, kele ti kima ya nkaka ya mfunu yina beto fwete sala. Bantu yina vandaka kuwidikila Piere na Pantekoti ya mvula 33 zabaka dezia Yehowa, kansi yo lombaka nde bo ndima nde Yehowa mpamba lenda gulusa bo mpi kupesa bo luzingu ya mvula na mvula na nzila ya Yezu Kristu.​—Bar. 5:8.

13. Na nki mutindu beto ke bakaka mbotika na zina ya Mwana? (Tala mpi kifwanisu.)

¹³ Na zina ya Mwana. Yo ke tendula nde beto ke ndima nde Yezu kele Mwana ya Nzambi. Yezu kele “nzila,” disongidila muntu mosi mpamba yina lenda sadisa beto na kuta kinduku ya mbote ti Yehowa. (Yoa. 14:6) Beto ke ndimaka mpi nde Yezu me fwaka sambu na kusadisa beto na kubaka luzingu ya mvula na mvula. Yo yina, beto ke zolaka kulanda mbandu na yandi bilumbu yonso, kaka ve na kilumbu ya mbotika mpamba. (1 Yoa. 2:6) Bonso Yezu, beto ke bikaka ve nde ata kima mosi kukanga beto nzila ya kulonga nsangu ya mbote ti kikesa. (Luka 4:43) Beto ke ndimaka nkutu nde bantu kuniokula beto sambu beto kele balongoki ya Yezu mpi sambu beto ke sadilaka Yehowa na ntima ya mvimba. (2 Tim. 3:12) Beto ke zitisaka Yezu sambu yandi kele “mfumu ya dibundu,” yo yina beto ke lemfukaka na kiese mpenza na bantu yina yandi me pesaka mukumba ya kutwadisa balongoki na yandi mpi ya kukeba bo.​—Baef. 4:8, 11, 12; 5:23.

14. (a) Na nki mutindu beto ke bakaka mbotika na zina ya mpeve santu? (Tala mpi kifwanisu.) (b) Inki bambotika ya nkaka yina Bakristu ya bo me tulaka mafuta ke bakaka? (Tanga lupangu “Bambotika Yina Bakristu ya Bo Me Tulaka Mafuta Ke Bakaka.”)

¹⁴ Na zina ya mpeve santu. Yo ke tendula nde beto ke ndimaka kieleka ya me tala mpeve santu. Yo kele ve muntu to Nzambi mutindu dilongi ya butatu-busantu ke monisaka yo, kansi yo kele ngolo ya Nzambi. Beto ke ndimaka nde mpeve santu twadisaka baprofete mpi bantu yina sonikaka Biblia, yo yina beto ke tangaka Biblia mbala na mbala mpi ke sadilaka malongi na yo. (2 Pie. 1:20, 21) Diaka, beto ke salaka yonso sambu na kusala ve masumu ya nene, sambu yo lenda kanga beto to mpi dibundu ya mvimba nzila ya kubaka mpeve santu.​—Baef. 4:30.

15. Inki konso muntu fwete sala?

¹⁵ Kana nge me bakaka dezia mbotika, sala yonso sambu na kubakisa mambu yonso ya ke tadila “malongi ya bambotika”c mpi zitisa lusilu yina nge salaka sambu na kudipesa na Yehowa mpi na kubaka mbotika. Ebuna nki nge lenda sala kana nge me bakaka ntete ve mbotika? Keti kele ti kima ya ke kanga nge nzila? Disolo ya ke landa ta tubila mambu yina nge lenda landa kusala sambu na kubaka mbotika.