Babilone ya Nene Kele Nki?

Mvutu ya Biblia

Mukanda ya Kusonga (to Apocalypse) ke tubila “nkento mosi” buna, yandi kele “nkento ya nene ya ndumba” mpi yandi kele ti zina mosi; zina yango kele “diswekamu mosi: ‘Babilone ya Nene.’” (Kusonga 17:1, 3, 5) Nkento yai ke monisa mabundu yonso ya luvunu disongidila mabundu yina ‘me ponaka kundima luvunu na kisika ya kundima kieleka ya Nzambi.’a (Baroma 1:25) Ata mabundu yina kele ve kiteso mosi na mambu mingi, yo yonso ke salaka nde bantu kusambila ve Yehowa Nzambi ya kieleka.—Kulonga 4:35.

Mutindu ya kuzaba Babilone ya Nene

1. Babilone ya Nene kele kifwani. Mambu yina Biblia ke tubilaka na mukanda ya Kusonga kele na “bidimbu.” Yo yina, yo me fwana kutuba nde Babilone ya nene kele kifwani, yo kele ve nkento ya kieleka. (Kusonga 1:1) Diaka, yandi “me vanda na zulu ya bamasa mingi;” bamasa yango ke monisa “bantu, bimvuka ya bantu, makanda mpi bandinga.” (Kusonga 17:1, 15) Nkento ya kieleka lenda sala ve mambu ya mutindu yina.

2. Babilone ya nene kele kimvuka mosi ya kele na nsi-ntoto ya mvimba. Biblia ke binga yo “mbanza ya nene yina kele ti kimfumu na zulu ya bantotila ya ntoto.” (Kusonga 17:18) Yo yina, yo kele kimvuka mosi ya kele na ntoto ya mvimba mpi yo kele ti bupusi ya ngolo.

3. Babilone ya Nene kele kimvuka mosi ya mambu ya lusambu, kansi ve ya mambu ya politiki to ya mumbongo. Babilone ya ntama vandaka mbanza mosi ya kufuluka ti mambu ya lusambu. Yo zabanaka sambu na bisalu na yo ya me tala “kuloka” mpi “kindoki.” (Yezaya 47:1, 12, 13; Yeremia 50:1, 2, 38) Nkutu, bantu ya mbanza yina vandaka kusala lusambu ya luvunu yina ke teleminaka Yehowa Nzambi ya kieleka. (Kuyantika 10:8, 9; 11:2-4, 8) Na lulendo yonso, bantotila ya Babilone vandaka kumona nde bo kele ti valere ya mingi kuluta Yehowa mpi lusambu na yandi. (Yezaya 14:4, 13, 14; Daniele 5:2-4, 23) Kiteso mosi, Babilone ya nene me zabanaka sambu na ‘bisalu na yo ya bampeve ya mbi.’ Mambu yai ke monisa nde Babilone ya Nene kele kimvuka ya lusambu.—Kusonga 18:23.

   Babilone ya Nene lenda vanda ve kimvuka mosi ya mambu ya politiki, sambu “bantotila ya ntoto” ke dila lufwa na yandi. (Kusonga 17:1, 2; 18:9) Babilone lenda vanda mpi ve kimvuka mosi ya mumbongo sambu Biblia ke monisa nde yo kele ve kiteso mosi ti “bantu ya mumbongo ya ntoto.”—Kusonga 18:11, 15.

4. 

   Photograph taken by courtesy of the British Museum

   Babilone ya Nene me fwana kibeni na kumonisa mabundu ya luvunu. Na kisika ya kulonga bantu mutindu bo lenda kwenda pene-pene ya Yehowa Nzambi ya kieleka, mabundu ya luvunu ke pusaka bo na kusambila banzambi ya nkaka. Biblia ke bingaka kikalulu ya mutindu yina “kindumba ya kimpeve.” (Levi 20:6; Kubasika 34:15, 16) Mabundu mingi ya luvunu ke landaka kulonga bantu mambu yina bo vandaka kulonga na Babilone ya ntama mu mbandu butatu busantu, moyo ke fwaka ve, mpi kusadila biteki ntangu bo ke samba. Mabundu yai yonso ke vukisaka lusambu ya Nzambi ti zola sambu na nsi-ntoto. Biblia ke monisaka nde kukonda kukangama na Nzambi ya mutindu yina kele bizumba ya kimpeve.—Yakobo 4:4.

   Mutindu mabundu ya luvunu ke songisaka na lulendo yonso kimvwama na yo ke wakana ti mutindu Biblia ke monisaka Babilone ya nene, nkento mosi ya ‘me lwata lele ya mbwaki-ble mpi ya mbwaki ya ngolo’ mpi ‘ya me kudikumisaka kitoko na bima ya wolo, na matadi ya ntalu, ti mayaka.’ (Kusonga 17:4) Babilone ya nene ke basisaka “bima ya nzanzi ya ntoto,” disongidila malongi mpi mambu yina ke fingisaka Nzambi. (Kusonga 17:5) Bandimi ya mabundu ya luvunu kele “bantu, bansi, bimvuka ya bantu, makanda, mpi bandinga” yina ke pesaka maboko na Babilone ya Nene.—Kusonga 17:15.

Babilone ya nene kele na kisina ya lufwa ya “bantu yonso yina bo me fwaka na ntoto.” (Kusonga 18:24) Banda ntama, mabundu ya luvunu ke basisaka bitumba mpi yo ke pusaka bantu na kusala kiterorizme. Babilone ya nene ke kukaka mpi ve kulonga bantu kieleka na yina me tala Yehowa, Nzambi ya zola. (1 Yoane 4:8) Mpila Babilone ya nene ke salaka mutindu yai me salaka nde menga ya bantu mingi kibeni kutiamuka.

Inki mutindu Nzambi ke tadilaka Babilone ya Nene?

Na meso ya Nzambi, ‘masumu ya Babilone ya Nene me kuma mingi kibeni mpi yo me tombuka tii na zulu.’ (Kusonga 18:4, 5) Nzambi ke wila mabundu ya luvunu makasi sambu yo ke pesa yandi nsoni mpi yo ke niokula bandima na bo.

Inki ta kumina Babilone ya Nene?

Biblia ke tuba nde Nzambi me pesa Babilone ya Nene. (Kusonga 18:20) Biblia ke tuba na mutindu ya kifwani nde Nzambi ta fwa mabundu yonso ya luvunu. (Kusonga 18:8) Yandi ta pusa mbisi ya mbwaki ya ngolo—yina ke monisa kimvuka mosi ya ngolo ya politiki—sambu na kunwanisa mabundu ya luvunu mpi kufwa yo dibela. (Kusonga 17:16, 17) “Yai mutindu bo ta losa Babilone mbanza ya nene na mbala mosi, mpi bo ta mona yandi diaka ve.” (Kusonga 18:21) Yo yina bantu yina ke zola kusepedisa Nzambi fwete “basika na kati na bo,” bo fwete kabwana ti mabundu ya luvunu.—2 Bakorinto 6:14-17.