Inki Ta Kumina Mabundu?—Mambu Yina Biblia Ke Tuba

Keti mambu yina mabundu ke salaka ke sepedisaka nge ve? Ata mabundu me salaka mambu ya mbote sambu na bimvuka ya bantu mpi na bantu ya nkaka, kansi yo me nataka mpi bampasi mingi. Mukanda mosi (Encyclopedia of Religion and War) ke tuba nde: “Na kati ya bitumba yina me fwaka bantu mingi, beto lenda tanga mpi bitumba yina bantu nwanaka sambu na mambu ya mabundu.” Bamfumu ya mabundu ke sadilaka ve mabundu sambu na kusambila Nzambi, kansi sambu na kupesa maboko na mambu ya politiki. Bamfumu ya nkaka ya mabundu ke bumbaka mambi yina bo ke salaka, mu mbandu kuvukisa nitu na kingolo-ngolo ti bana mpi kuyiba mbongo.

Kana nge ke sepelaka ve na mambu yina mabundu ke salaka, nge lenda kudiyula inki mutindu Nzambi ke tadilaka yo. Biblia ke tuba nde Nzambi ke sepelaka ve na mabundu mingi sambu na mambu yina bo ke salaka. Yo ke tubila mpi mambu yina Nzambi ta sala mabundu. Biblia ke tubila mpi na mutindu ya kifwani mambu yina Nzambi ta sala mabundu yonso na ntoto ya mvimba, mambu yina me salamaka ntete ve.

Inki Mambu Ta Kumina Mabundu na Bilumbu ke kwisa?

Profesi: Mukanda ya Kusonga ke tubila nkento ya ndumba yina bo ke bingaka Babilone ya Nene. Nkento yango me vanda na zulu ya mbisi mosi ya mfinda ya mbwaki ya ngolo. Kansi na nima, mbisi yango me balukila yandi mpi me fwa yandi.—Kusonga 17:3, 5, 16.

Ntendula: Nkento ya ndumba to Babilone ya Nene, ke monisa mabundu yonso ya luvunu, mabundu yina Nzambi ke zolaka ve.a Mbisi ya mfinda ya mbwaki ya ngolo ke monisa ONU.b Mpila nkento ya ndumba me vanda na zulu ya mbisi ya mbwaki ya ngolo ke monisa nde mabundu ya luvunu ke sosa kuyala ONU. Mutindu mbisi yina ya mbwaki ya ngolo ta fwa nkento ya ndumba ke monisa nde ONU mpi baguvernema yina ke pesaka yandi maboko ta nwanisa mabundu yonso ya luvunu ya ntoto ya mvimba mpi ta fwa yo. Ya kieleka diambu yai ta vanda mpasi kibeni.

Nkento ya ndumba yina mukanda ya Kusonga ke tubila me vanda na zulu ya mbisi ya mfinda ya mbwaki ya ngolo. Biro ya ONU kele na diboko ya kimama ya mbisi mpi banzo-nzambi kele na diboko na yo ya kitata.

Inki Mutindu Mabundu ya luvunu ta fwa?

Profesi: “Bibongo kumi yina nge monaka mpi mbisi ya mfinda, bo ta menga nkento ya ndumba, bo ta botula bima na yandi yonso mpi bo ta bika yandi kinkonga mpi . . . bo ta yoka yandi ya mvimba na tiya. Sambu Nzambi me tula na bantima na bo ngindu ya kulungisa dibanza na yandi [na ntima ya bantwadisi ya ntoto], ee, ya kulungisa dibanza mosi yina bo kele na yo ya kupesa kimfumu na bo na mbisi ya mfinda . . . Yo yina bampasi na yandi ta kwisa na kilumbu mosi, lufwa, mawa mpi nzala mpi bo ta yoka yandi ya mvimba na tiya sambu Yehowa Nzambi muntu yina me Sambisa yandi kele ngolo c.”—Kusonga 17:16, 17; 18:8.

Ntendula: Nzambi ta sala nde bansi ya ntoto ya mvimba kukuma ti “dibanza na yandi.” Yandi ta pusa bo na kupesa “kimfumu na bo,” to ngolo mpi kiyeka na bo ya politiki na Nations Unies. Na nima Nations Unies, ti kiyeka yina baguvernema me pesa yo ta fwa mabundu yonso ya luvunu ya ntoto ya mvimba. Diambu yai ya kuyituka ta salama bonso nde na “kilumbu mosi” disongidila yo ta salama nswalu mpi yo ta yitukisa bantu mingi sambu bo vandaka ve kuvingila yo.—Kusonga 18:21.

Sambu na nki Mabundu ya luvunu ta fwa?

Profesi: “Sambu masumu na yandi me kuma mingi kibeni mpi yo me tombuka tii na zulu, mpi Nzambi me yibuka bisalu na yandi ya kukonda lunungu.”—Kusonga 18:5.

Ntendula: Mabundu ya luvunu ke salaka mambu mingi ya mbi banda ntama. Tala mwa “masumu” na yandi yina ta pusa Nzambi na kufwa yo:

Mfumu mosi ya politiki mpi mfumu mosi ya dibundu ke pesana mbote.

Kudikotisa na mambu ya politiki. Yezu longaka balongoki na yandi na kukota ve na mambu ya politiki kansi na kutula kivuvu na bo na Kimfumu ya Nzambi. Kimfumu ya Nzambi kele guvernema ya zulu yina ta yinga baguvernema ya bana ya bantu.d (Daniele 2:44; Matayo 6:9, 10; Yoane 6:15; 18:36) Mabundu ya luvunu ke pusaka bantu na kutula ntima na luyalu ya bana ya bantu. Sambu bo ke kangamaka ve na Nzambi mpi bo ke kudikotisaka mpenza na mambu ya politiki, profesi ya mukanda ya Kusonga ke tuba nde yo ke salaka “pite;” yo yina profesi yango ke bingaka yandi nde “nkento ya nene ya ndumba.”—Kusonga 17:1, 2; Yakobo 4:4.

Mfumu mosi ya dibundu me simba nkulunsi na diboko mpi yandi ke sambila basoda.

Mubulu. Mabundu ya luvunu me zabanaka nde bo kele na kisina ya lufwa “ya bantu yonso yina bo me fwaka na ntoto.” (Kusonga 18:24) Mabundu mingi me nungaka ve na kulonga bantu na bo na kusosa ngemba mpi bo ke kotaka mpi ke pusaka bantu na bitumba mpi na kusala mambu ya nku.

Mfumu mosi ya dibundu kele ti mbongo ya kufuluka na diboko.

Nzala ya kuvanda ti bima mingi. Mabundu ya luvunu ke zingaka ti ‘bima mingi ya ntalu yina yandi ke wilaka ve nsoni.’ (Kusonga 17:4; 18:7) Mabundu mingi me sadilaka ngolo mpi kuzabana na bo sambu na kuzwa bimvwama mingi. Nzala yai ya kuvanda ti bima mingi ke sepedisaka ve Nzambi.—Tito 1:7.

Luvunu. Mabundu ya luvunu ke longaka mpi ke salaka mambu yina ke wakanaka ve ti malongi ya kieleka ya kele na Biblia.e Mabundu ya luvunu kele na kisina ya malongi mingi mpi ya mambu ya mbi yina bantu ke salaka ya ke sepedisaka ve Nzambi, yo yina profesi ke bingaka yo nde “mama . . . ya bima ya nzanzi ya ntoto.”—Kusonga 17:5; 18:23.

**Keti mabundu yonso ta fwa?**

Ve. Mukanda ya Kusonga ke tubila bantu ya bisika yonso na ntoto yina Biblia ke bingaka nde “kimvuka mosi ya nene ya bantu.” (Kusonga 7:9) Kimvuka yai ya nene ya bantu me “lwata bamvwela ya mpembe,” disongidila nde bo ke sambilaka Nzambi na mutindu yandi ke zolaka. Bo ta guluka na “mpasi ya nene.” Biblia ke monisaka nde mpasi ya nene kele ntangu yina mabundu ya luvunu mpi bambeni ya nkaka ya Nzambi ta fwa. (Kusonga 7:13, 14; 19:11, 19-21) Kimvuka ya nene ya bantu ya me lwata bamvwela ya mpembe kele bantu ya dibundu ya kieleka—dibundu yina ta bikala mvula na mvula.f

Kimvuka ya babakala, bankento, mpi bana ke tambula na kiese. Banzo-nzambi ya kubeba kele na nima na bo ya mpamba . — kimvuka mosi ya nene ya Bakristu ya kieleka ta guluka ntangu mabundu ya luvunu ta fwa

Lufwa ya mabundu ya luvunu ke tendula inki sambu na nge?

Nge lenda vanda na ngemba ya mabanza mutindu nge me zaba nde Nzambi ke sepelaka ve ti mambu ya mbi yina mabundu me salaka. Nge lenda vanda ti kivuvu sambu na bilumbu yina ke kwisa sambu nge me zaba nde ntama ve mabundu yonso ya ke sepedisaka ve Nzambi mpi yina ke natilaka bantu bampasi ta vanda diaka ve.

Zaba nde kele ti mutindu ya mbote ya kusambila Nzambi. Biblia ke tubaka nde “bansambidi ya kieleka ta sambila Tata na mpeve mpi na kieleka, sambu ya kieleka, Tata ke sosa bantu ya mutindu yai sambu bo sambila yandi.” (Yoane 4:23) Nzambi ke tubila bo nde: “Bantu na mono, beno basika na kati na yandi [disongidila Babilone ya Nene], kana beno ke zola ve kuvukana na masumu na yandi, mpi kana beno ke zola ve kubaka ndambu ya bampasi na yandi.” (Kusonga 18:4, 5) Ya kieleka, Nzambi ke lomba bantu na kusambila yandi na kieleka. (1 Timoteo 2:3, 4) Yandi ke sila nde bantu yonso yina ta ndima emvitasio na yandi ta zinga mvula na mvula.—1 Yoane 2:17.

a Sambu na kulonguka mambu iya yina ke sadisaka na kuzaba Babilone ya Nene, tanga disolo “Babilone ya Nene kele nki?”

b Sambu na kulonguka mambu 6 ya me tala mbisi yango, tanga disolo “Mbisi ya Mbwaki ya Ngolo Yina Kusonga Kapu 17 Ke Tubila Kele Nki?”

c Yehowa kele zina ya Nzambi. (Nkunga 83:18) Tanga disolo “Yehowa Kele Nani?”

d Sambu na kuzaba mambu mingi, tala video Kimfumu ya Nzambi Kele Nki?

e Sambu na kumona mwa bambandu, tala lupangu “Keti mabundu yina ke kudibingaka “Bakristu” kele mpi na kati ya Babilone ya Nene?”

f Sambu na kuzaba mutindu Biblia lenda sadisa nge na kuzaba dibundu ya kieleka, tanga disolo “Inki Mutindu Mono Lenda Zaba Dibundu ya Kieleka?”