Keti Beto Lenda Kuwakanisa Kuyita Kukana Ti Zola Ya Nzambi?

“BETO ketendula kuyita kukana bonso pula ya kimakulu ya Nzambi, kuna yandi meyitaka kukana yina ya yandi tasala na konso muntu. Sambu yandi salaka bau yonso mutindu mosi ve, kansi yitaka kuyidika bamosi na luzingu ya mvulu na mvula, ye bankaka na ndola ya mvula na mvula.”

Yai mutindu ya nsobisi ya Misioni Jean Calvin kutendulaka ngogo na yandi ya kuyita kukana na mukanda Institution de la religion chrétienne. Biyitulu ya ngogo yai kele nde Nzambi kezabaka mambu yonso, ebuna bisalu ya bigangwa na yandi lenda kusambisa ve balukanu na yandi to kutuma yandi na kusala bansobana.

Keti ya kyeleka yai kele mambu ya Biblia kelongaka na yina metala Nzambi? Kuluta dyaka mfunu, keti ntendula ya mutindu yai lenda kuwakana ti bankadilu ya Nzambi, mingimingi nkadilu na yandi ya kuluta kitoko​—⁠zola?

Nzambi ya Mekuka na Kuyita Kusamuna Makwisa na Ntwala

Nzambi mekuka na kuyita kusamuna makwisa na ntwala. Yandi kekudimonisa yandi mosi nde “Katuka luyantiku mono ke tubaka mambu yina fweti kubwa, mono ke zabisaka mpi ntama na ntwala mambu yina me bwa ntete ve; mono ke tubaka nde: ‘Bangindu na mono ta beba ve, mono ta sala luzolo na mono yonso.’ ” (Yezaya 46:10) Na nkenda yonso ya bantu, Nzambi kusonikaka bambikudulu na yandi na kusonga nde yandi lenda kusadila nzayilu na yandi ya ntwala na kuyita kusamuna mambu na ntwala yau kusalama.

Yau yina, na bilumbu ya Baltazare, ntotila ya Babilone, ntangu mbikudi Daniele monaka mbonameso ya bambisi zole ya mfinda, mosi keyinga yina ya nkaka, Yehowa pesaka yandi ntendula na yau nde: “Dimeme ya bakala ya nge monaka na bibongo zole yo ke songa bantotila ya bansi Media ti Persia. Nkombo yina ya bakala ke songa kimfumu ya nsi ya Grese.” (Daniele 8:​20, 21) Yau kemonika pwelele nde Nzambi kusadilaka nzayilu na yandi ya ntwala na kusonga ndandana ya bimfumu ya ngolo ya nza. Kimfumu ya Medo-Persia ye na nima kinfumu ya Grese, kwisaka kuyinga kimfumu ya Babilone ya vandaka kuyala na nsungi yina.

Bambikudulu lenda kutadila mpi muntu mosi. Mu mbandu, mbikudi Mishe kutubaka nde Mesiya tabutuka na Betelemi. (Mishe 5:​2, NW) Dyaka, na dyambu yai, Nzambi kusadilaka nzayilu na yandi ntwala. Kansi, dyambu yai zabisamaka sambu na kikuma kaka mosi​—⁠kidimbu ya kuzabila Mesiya. Mbandu yai mosi kepesa beto ve nswa ya kuyalumuna dilongi ya kuyita kukana na konso muntu.

Kansi, Masonuku kemonisa nde, na mambu ya nkaka, Nzambi kubakaka ve lukanu na kuzaba na ntwala nsukisilu na yau. Na ntwala ya kufwa Sodome ti Gomore, Nzambi kutubaka nde: “Mono mekana kibeni na kukita sambu na kutala kana ya kyeleka mambu yonso bau kesala na mutindu ya milolo yai ya memata tii na mono, mpila yina mono tabakisa yau.” (Kuyantika 18:​21, NW) Mvese yai kesonga beto pwelele nde Nzambi kuzabaka ve na ntwala kiteso ya mambi ya mbanza yina, na ntwala ya kukwenda kutala mambu yango.

Ya kyeleka Nzambi lenda kumona na ntwala mambu ya nkaka, kansi mbala mingi, yandi mekanaka na kusadila ve nzayilu na yandi ya ntwala. Mutindu Nzambi kele NkwaNgolo, yandi kele na kimpwanza ya kusadila biyeka na yandi na mutindu yandi mezodila, kansi na mutindu ya bantu ya kukonda kukuka mezodila ve.

Nzambi Mosi ya Lenda Kuvutula Dyaka Mambu na Ndonga

Bonso Calvin kusalaka yau, bamingi ketubaka nde kubwa ya muntu, Nzambi yitaka kukanina yau nkutu na ntwala yandi kusala yandi mpi nde yandi yitaka kusola “baponami” na ntwala ya kubwa yina. Kansi kana yau kuvandaka buna, keti Nzambi tamonana ve muntu ya lengu, sambu yandi pesaka na Adami ti Eva kivuvu ya luzingu ya mvula na mvula, na kuzabaka mbotembote nde bau takuka kubaka yau ve? Dyaka, ata na kisika mosi ve Masonuku kebuya nde bankwelani ya ntete kupesamaka nsola: kulemfuka na malongi ya Nzambi sambu na kubaka luzingu ya mvula na mvula to kukolama na yau sambu na kufwa.​—⁠Kuyantika, kapu 2.

Kansi, keti ya kyeleka disumu ya Adami ti Eva kufwaka lukanu ya Nzambi? Ve, sambu kaka ntangu yau yina na nima ya kusumuka na bau, Nzambi kusamunaka nde yandi tabasisa “nkuna” sambu na kufwa Satana ti bantu na yandi mpi nde yandi tabongisa dyaka mambu na zulu ya ntoto. Mutindu ndambu ya tubanyama lenda ve kukangisa nsadi ya masamba na kubuka bambutu ya mingi, mutindu mosi mpi nkolama ya Adami ti Eva takandikila ve Nzambi na kukitula ntoto paladisu.​—⁠Kuyantika, kapu 3.

Na nima, Nzambi kuzabisaka nde tavanda ti Kimfumu mosi ya luyalu ya tapesama na mwana mosi ya Mfumu Davidi mpi nde bankaka tavukana na Kimfumu yango. Bankaka yai mebingamaka mpi “basantu ya NkwaNgolo.”​—⁠Daniele 7:18; 2 Samuele 7:12; 1 Bansangu 17:11.a

Kuyita Kusamuna Kele ve Kuyita Kukana

Mutindu Nzambi kubakaka ve lukanu ya kuzaba nkadilu yina bantu tabaka, kukandikilaka yandi ve na kuzabisa na ntwala malanda ya bisalu na bau ya mbote to ya mbi. Mikanisie ya kekebisa siofele sambu na kimbambala ya kamio na yandi, kana kisumbula mesalama nsoki lenda kuvanda ve ya yandi, to nde yandi muntu yitaka kukana yau. Mutindu mosi, Nzambi lenda kufundama ve nde yandi yitaka kukana malanda ya mawa ya bisalu ya bantu.

Yau kele mpi kiteso mosi ti bana ya bankwelani ya ntete. Na ntwala Kaini kugonda mpangi na yandi, Yehowa kutulaka nsola na ntwala na yandi. Keti yandi tayala disumu to disumu tayala yandi? Ata kima mosi ve kesonga na kati ya disolo yango nde Yehowa yitaka kukana nde Kaini tasala nsola ya mbi, mpi tagonda mpangi na yandi.​—⁠Kuyantika 4:​3-7.

Na nima, nsiku ya Moize zabisaka bantu ya Izraele mambu ya tabwa kana bau mebuya Yehowa, mu mbandu na kukwela bankento na bansi ya bampani. Mambu ya kutubamaka na ntwala kusalamaka. Beto lenda kumona yau na mbandu ya Ntotila Salomo, yina bankento na yandi ya bampani nataka na kusambila biteki, na banvula na yandi ya nsuka. (1 Bantotila 11:​7, 8) Ee, Nzambi kukebisaka bansadi na yandi, kansi yandi yitaka ve kukana bisalu ya muntu na muntu tasala.

Bakristu ya kuponamaka mesyamisama na kuvibidila kana bau kezola ve kuvidisa nsendo na bau ya kusilamaka na kuyala na mazulu ti Yezu. (2 Piere 1:10; Kusonga 2:​5, 10, 16; 3:11) Mutindu bateyolozie ya nkaka ya ntangu ya ntama kuyufulaka nde: Sambu na inki bambambuka ya mutindu yai kupesamaka kana baponami bingamaka kimakulu?

Kuyita Kukana ti Zola ya Nzambi

Mutindu yandi salamaka na “kifwani ya Nzambi,” muntu kupesamaka mpi kuzonza na yandi mosi. (Kuyantika 1:27) Kuzonza na bau mosi vandaka mfunu mingi sambu bantu kusadila Nzambi ti zola, bau kuvanda ve bonso barobo ya bau meyitaka kuyidika kunikana na yau yonso. Zola ya bigangwa ya Nzambi ya mayele mpi ya kele na kimpwanza kemonisaka, lendaka kupesa Nzambi nswa na kupesa mvutu na balufundu ya luvunu. Yandi ketuba nde: “Vanda mayele mwana na mono, mpi yangidika ntima na mono, na mpila nde mono lenda kupesa mvutu na yina ya kesosilaka mono.”​—⁠Bingana 27:​11, NW.

Kana bansadi ya Nzambi kuvandaka ya kuyita kukaninama mambu​—⁠to ya kuyita kuyidika, sambu na yau​—⁠keti mbefula zolaka kuvanda ve na yina metala kyeleka ya zola ya bau kemonisa na Ngangi na bau? Dyaka, kana Nzambi yitaka kusola bantu sambu na nkembo mpi kyese ya zulu nkatu kutala bisalu na bau, keti yandi lendaka ve kubingama Nzambi ya keponaka? Dyaka, kana bamosi meyitaka kuzwa kundimama ya Nzambi ya mutindu yina, ye bankaka meyitaka kulolama kimakulu na Nzambi, yau kemonana ve nde “baponami” talenda ve kuvumbula mawi ya kuvutula matondo ya kyeleka.​—⁠Kuyantika 1:27; Yobi 1:8; Bisalu 10:​34, 35.

Na nsuka, Yezu songaka balongoki na yandi na kusamuna nsangu ya mbote na bantu yonso. Kana Nzambi kuvandaka meyita kusola bayina taguluka, keti yau lendaka ve kumanisa kikesa ya Bakristu kemonisaka na kisalu ya kulonga? Nga yau mekitulaka ve kisalu ya kusamuna ya kukonda mfunu?

Zola ya kukonda kupona ya Nzambi kele ngolo ya kuluta ngolo, ya lenda kupusa bantu na kuzola yandi mpi. Lumonisu ya kuluta nene ya zola ya Nzambi vandaka lutambiku ya Mwana na yandi sambu na mambote ya bantu ya masumu mpi ya kukonda kukuka. Nzayilu ya ntwala ya Nzambi na yina metadila mwana na yandi kele mbandu mosi kaka, kansi yau kendimisa beto nde balusilu ya kubongisa ya kele na zulu ya Yezu talungisama mpenza. Yau yina, bika nde beto kuvanda na lukwikilu na mwana yango yina ye beto finama na Nzambi. Bika nde beto kumonisa ntonda na beto na kundimaka invitasio ya Nzambi na kubanda luwisanu mosi ya mbote ti Ngangi na beto. Bubu yai, Nzambi ketinda invitasio na yandi na bayina yonso kezola kusadila kuzonza na bau mosi, mpi kumonisa yandi zola na bau.

[Footnote]

[Caption on page 1]

[Noti]