«Уи пэжыгъэм сытету сыпсэунущ»
«Уэ, Иеговэ уи гъуэгум сытегъэувэ. Уи пэжыгъэм сытету сыпсэунущ» (ПС. 86:11).
1—3. 1) Пэжым сыт хуэдэ еплъыкІэ худиІэн хуейр? Щапхъэ къэфхь. (Статьям ипэм ит сурэтым феплъ.) 2) Мы статьям сыт хуэдэ упщІэхэр щызэпкърытхыну?
НОБЭ цІыхухэм хьэпшып гуэрхэр къащэхури, иужькІэ къащэхуар щратыж щІэх-щІэхыурэ къохъу. Языныкъуэ къэралхэм тыкуэным къыщащэху хьэпшыпхэм и процентибгъур иратыж. ИнтернеткІэ кърагъэхьа хьэпшыпхэм апхуэдэу иратыжыр процент щэщІым щІегъу. Хьэпшып къащэхуар хуахъуэжыну е ахъшэ къратыжыну сыт куэдыр щІыхуейр? Къащэхуар зэрагугъам хуэдэу къызэрыщІэмыкІам щхьэкІэ, зыгуэр зэрилажьэм щхьэкІэ е ягу зэрыримыхьам щхьэкІэ.
2 Хьэпшып гуэр къэтщэхуауэ щытмэ, ар еттыжу ахъшэр къеІытхыжыфынущ. Ауэ дэ дыхуейкъым къэтщэхуауэ щыта Алыхьым и Псалъэм ит пэжыр ттыжыну е, нэгъуэщІу жыпІэмэ, тщэжыну (Къеджэ Притчи 23:23a; 1 Тим. 2:4). Мыбы ипэ дызэджа статьям зэритамкІэ, дэ пэжыр къэтщІэн щхьэкІэ зэман куэд тедгъэкІуэдащ. Хэти пэжым щхьэкІэ ахъшэшхуэ къилэжьыну Іэмал иІар къигъэнащ, хэти и ныбжьэгъухэмрэ и Іыхьлыхэмрэ къызэрыхущытым зихъуэжащ. Куэдым я гупсысэкІэмрэ дуней тетыкІэмрэ яхъуэжащ е Библием итым темыхуэ хабзэхэр къагъэнащ. Ауэ пэжыр зэрытщІэм къытхуихь фІыгъуэхэр псом нэхърэ нэхъ лъапІэщ!
3 Хьисэ налкъутналмэсхэр къэзылъыхъуэ сатуущІэм теухуа ущие хъыбар къихьауэ щытащ. Абы «налкъутналмэс лъапІэ къыщигъуэтым, кІуэщ, иІэ псори ищэжри, ар къищэхуащ» (Мт. 13:45, 46). А налкъутналмэсым Алыхьым и Пащтыхьыгъуэм теухуа пэжыр къигъэлъагъуэу арат. Хьисэ а ущие хъыбарымкІэ къигъэлъэгъуащ пэжыр къэзылъыхъуэхэм я дежкІэ ар дапхуэдизу лъапІэу щытынуми. Дэри Пащтыхьыгъуэм теухуа пэжым икІи Библием ит нэгъуэщІ пэжхэм я лъапІагъыр къыщытщІам щыгъуэ, ахэр къэтщэхун щхьэкІэ псори къэдгъэнащ. Дэ пэж къэтщІахэр ди дежкІэ лъапІэу щытмэ, ахэр зэи тщэжынукъым. Ауэ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, языныкъуэ Алыхьым и лэжьакІуэхэм пэжыр лъапІэу ялъытэжкъым, уеблэмэ, ар зыщэжахэри щыІэщ. Дэ апхуэдэу къытщыщІыну дыхуейкъым. Абы къыхэкІкІэ адэкІи пэжым дытету дыпсэун хуейщ, нэгъуэщІу жыпІэмэ ар ди гъащІэм псом япэ идгъэщын хуейщ. (Къеджэ 3 Иуан 2—4.) Ауэ сыт Алыхьым и лэжьакІуэм пэжыр щІищэжынкІэ хъунур икІи апхуэдэ дауэ къызэрыхъуфынур? Сыт къыддэІэпыкъунур апхуэдэ къытщымыщІыну? АдэкІи пэжым дытету дыпсэуну мурад быдэ тщІыну сыт къыддэІэпыкъунур?
ЯЗЫНЫКЪУЭХЭМ ПЭЖЫР СЫТ ЩІАЩЭЖЫР ИКІИ ДАПХУЭДЭУ АР КЪЫЗЭРЫХЪУР?
4. Хьисэ и лъэужь ирикІуэ языныкъуэхэм сыт пэжыр щІащэжар?
4 Япэ лІэщІыгъуэм пэжыр къэзыщтахэм щыщу языныкъуэхэм ар иужькІэ къагъэнащ. Апхуэдэ зы щапхъэ зэпкърытхынщ. Хьисэ телъыджэшхуэ ищІэри цІыху куэд игъэшхауэ щытащ. Абы иужь, ахэр Хьисэ кІэлъыкІуэри, Галилей гуэлым и адрей ІуфэмкІэ кІуащ. Абдежым Хьисэ абыхэм яжриІащ: «ЦІыху Лъэпкъым и Къуэм и пкъыр фымышхыу, илъми фемыфэу, гъащІэ фиІэнукъым». Ахэр Хьисэ елъэІуфынут жиІам къикІыр къагуригъэІуэну, ауэ абы и пІэкІэ абыхэм жаІащ: «Мыбы жиІэр сыту псалъэ гугъу! Хэт абы едэІуэфынур?» ИкІэм-икІэжым «Хьисэ и гъуэгу ирикІуэхэм ящыщ куэд и гъуэгу текІыжри, игъусэн ядэжакъым абы къыщыщІэдзауэ» (Ин. 6:53—66).
5, 6. 1) Сыт нобэ языныкъуэхэм пэжыр къыщІагъэнар? 2) Алыхьым и лэжьакІуэм дауэ хуэм-хуэмурэ пэжыр къызэригъэнэнкІэ хъунур?
5 Ди жагъуэ зэрыхъунщи, ноби Алыхьым и лэжьакІуэ языныкъуэхэм пэжыр къагъэнащ. Хэти Библием ит едзыгъуэ гуэр къызэрыдгурыІуэр зэрызихъуэжар зыгъэлъэпэрэпэн мывэ хуэхъуащ. Хэти зэран хуэхъуащ организацэм къалэн куэд щызыгъэзащІэ, куэдым яцІыху къуэшым жиІар е зэрызищІар. НэгъуэщІми и жагъуэ хъуащ Библием тегъэщІауэ чэнджэщ зэрыратар. Зэхуэсым щыщ гуэрымрэ езымрэ я зэхуаку зэгурымыІуэныгъэ къызэрыдыхьам щхьэкІэ пэжыр къэзыгъэнаи щыІэщ. Зыгуэрми Иеговэ епцІыжахэм е дэр щхьэкІэ пцІы жызыІэхэм я лъэныкъуэр иубыдащ. Зи гугъу тщІа Іуэхугъуэхэр — Иеговэрэ зэхуэсымрэ языныкъуэхэм яхуейуэ къыщІагъэнам и щхьэусыгъуэ зыбжанэщ (Евр. 3:12—14). Апхуэдэу къэхъунутэкъым, абыхэм я фІэщхъуныгъэр быдэу щытамэ икІи апостол Петр хуэдэу, Хьисэ дзыхь хуащІамэ. «Фэри фызбгъэдэкІыжыну фыхуей?» — жиІэу Хьисэ и апостолхэм щеупщІам щыгъуэ, Петр жиІащ: «Зиусхьэн, хэт деж дыкІуэн? [...] МыкІуэдыжын гъащІэ диІэ зыщІ псалъэхэр уи куэдщ» (Ин. 6:67—69).
6 НэгъуэщІхэм пэжыр хуэм-хуэмурэ къагъанэ, уеблэмэ, езы дыдэхэм ар къызэрыхъур къагурымыІуэжу. Ар ебгъэщхь хъунущ кхъуафэжьейр хуэм-хуэмурэ псы Іуфэм зэрыІуихым. Библием апхуэдэ цІыхухэр Алыхьым и гъуэгум текІауэ жеІэ (Евр. 2:1). Пэжыр хуейуэ къэзыгъанэхэм елъытауэ, хуэм-хуэмурэ пэжым текІым хуейкъым апхуэдэу къыщыщІыну, ауэ ар къыгурымыІуэжурэщ къызэрыхъур. Ар Иеговэ пэжыжьэ хуэхъуурэ, я зэхуаку дэлъ зэхущытыкІэр фІэкІуэдынкІэ шынагъэ щыІэ мэхъу. Апхуэдэ гъуэгу шынагъуэ дытемыувэн щхьэкІэ сыт тщІэн хуейр?
ПЭЖЫР ДЫМЫЩЭЖЫН ЩХЬЭКІЭ СЫТ КЪЫДДЭІЭПЫКЪУНУР
7. Пэжыр зэи дымыщэжыну сыт къыддэІэпыкъунур?
7 Пэжым дытету дыпсэун щхьэкІэ Иеговэ жиІэу хъуам арэзы дытехъуэу сыт и лъэныкъуэкІи дедэІуэн хуейщ. Пэжыр ди гъащІэм псом япэ идгъэщын хуейщ икІи сыт дымыщІэми, Библием ит принципхэм дытетын хуейщ. Пащтыхь Даут Иеговэ лъэІукІэ зыхуигъазэри жриІат: «Уи пэжыгъэм сытету сыпсэунущ» (Пс. 86:11). Даут мурад быдэ ищІат пэжым тетыну, дэри апхуэдэу мурад быдэ тщІын хуейщ. Апхуэдэу дымыщІэмэ, «Пэжым щІэтта уасэр абы хуэфащэу пІэрэт?» — жытІэу шэч къытетхьэнкІэ хъунущ икІи а уасэм и Іыхьэ гуэр къэтщтэжыну дегупсысу щІэддзэнкІэ хъунущ. Дэ къыдгуроІуэ Библием ит сыт хуэдэ пэжхэм дытетынуми сыт хуэдэхэм дытемытынуми зэхэдгъэкІыну дызэрыхуимытыр. Дэ «щыпкъагъэ псоми» дытету дыпсэун хуейщ (Ин. 16:13). Пэжым сыт хуэдэ уасэ щІэттауэ щытами адэкІэ дытепсэлъыхьынщ. Ар дэ къыддэІэпыкъунущ пэжым щІэтта уасэм и Іыхьэ гуэри къэтщтэжыну демыгупсысыну (Мт. 6:19).
Библием ит сыт хуэдэ пэжхэм дытетынуми сыт хуэдэхэм дытемытынуми дэ зэхэдгъэкІыну дыхуиткъым
8. И зэманыр Іущагъ хэлъу къэзымыгъэсэбэп цІыхур дауэ пэжым зэрытекІыфынур? Щапхъэ къэфхь.
8 Зэманыр. Пэжым дытемыкІын щхьэкІэ ди зэманыр Іущагъ хэлъу къэдгъэсэбэпын хуейщ. Дэ дымысакъыу щытмэ, дигу ирихь Іуэху гуэрым, зыгъэпсэхуным, абы нэмыщІ интернетым икІи телевизорым зэман куэд ихьыфынущ. Абыхэм зыри Іей хэлъкъым, ауэ япэм Библие джынымрэ хъыбарыфІ гъэІунымрэ тедгъэкІуадэу щыта зэманыр тІахынкІэ хъунущ. Ди шыпхъу Э́ммэb и щапхъэр зэпкърытхынщ. ЗэрыцІыкІурэ абы шыхэр фІыуэ илъагъут икІи шым тесу къижыхьыну ифІэфІт. Ауэ зэгуэрым абы гу лъитат зэман куэд а Іуэхум зэрытригъэкІуадэм, абы къыхэкІкІэ и напэр сыуэ щІидзат. Зэрызигъэпсэхум зэман тригъэкІуадэм ар егупсысри и гъащІэм псом япэ иригъэщын хуейр сытми зэхигъэкІащ. Абы нэмыщІ абы къыдэІэпыкъуащ Ко́ри Уэллс и щапхъэр, а шыпхъур япэм шым тесу роде́ом хэтатc. Иджыпсту Эммэ Иеговэ нэхъыбэу хуолажьэ икІи Алыхьым хуэлажьэ и ныбжьэгъухэмрэ и Іыхьлыхэмрэ зэман нэхъыбэ ятрегъэкІуадэ. Абы зыхищІащ Алыхьым нэхъ гъунэгъу зэрыхуэхъуар икІи и зэманыр Іущагъ хэлъу къызэригъэсэбэпым щхьэкІэ и напэр къеныкъуэкъужкъым.
9. Мылъкур ди гъащІэм псом япэ идгъэщу дапхуэдэу зэрыхъуфынур?
9 Мылъкур. Пэжым дытету дыпсэуну дыхуеймэ, мылъкум ди гъащІэм япэ увыпІэр щедгъэубыд хъунукъым. Пэжыр къыщытщІам щыгъуэ Иеговэ хуэлэжьэныр мылъкум нэхърэ зэрынэхъапэр къыдгурыІуащ икІи дэ дыхьэзырт пэжым щхьэкІэ сытри къэдгъэнэну. Ауэ зэман гуэр дэкІа иужь дэ гу лъыттэу щІэддзауэ къыщІэкІынщ цІыхухэм иужь дыдэу къыдэкІа электроннэ Іэмэпсымэхэр икІи ягу ирихь хьэпшыпхэр къызэращэхуфым. Дэ зы фІыгъуэ гуэрхэм дыхэкІыжу къытщыхъункІэ хъунущ. ДиІэмкІэ дымыарэзыуэ икІи нэгъуэщІхэм дакъыкІэрыхуну дыхуэмейуэ дыхъуу, мылъку зэгъэпэщыныр Иеговэ хуэлэжьэным япэ идгъэщынкІэ хъунущ. Апхуэдэ гуэр Дима́с къыщыщІащ. Абы «мы дунейр фІыуэ илъэгъуати», апостол Паул къигъэнащ (2 Тим. 4:10). Апхуэдэу къыщІэхъуам и щхьэусыгъуэр Библием иткъым. Ауэ Димас Иеговэ хуэлэжьэным нэхърэ мылъкур нэхъыфІу илъэгъуауэ къыщІэкІынт е Паул и гъусэу адэкІи хъыбарыфІ гъэІуным хэтын щхьэкІэ, зыгуэр зыхуигъэныкъуэну ар хуеиж хъунтэкъым. Дэри япэм мылъкур фІыуэ тлъагъуу щытауэ къыщІэкІынщ. Аращи, дызыкІэлъымыплъыжу щытмэ, а лъагъуныгъэм къигъэзэжу пэжым худиІэ лъагъуныгъэр тфІигъэкІуэдынкІэ хъунущ.
10. АдэкІи пэжым дытету дыпсэун щхьэкІэ сыт зэран зыхуэдгъэхъу мыхъунур?
10 Ди ныбжьэгъухэмрэ ди Іыхьлыхэмрэ. АдэкІи пэжым дытету дыпсэун щхьэкІэ цІыхухэм къызэрыттракъузэр зэран зыхуэдгъэхъу хъунукъым. Пэжым дытету псэун щІэддза иужь Иеговэ хуэмылажьэ ди ныбжьэгъухэмрэ ди Іыхьлыхэмрэ къызэрытхущытым зихъуэжащ. Хэти дыкъыгурыІуащ, хэти бий къытхуэхъуащ (1 Пет. 4:4). Дэ ди Іыхьлыхэм дезэгъыну, пщІэ яхуэтщІыну икІи гуапэу дахущытыну дыхущІокъу, ауэ ахэр арэзы тщІын щхьэкІэ Библием ит хабзэхэм зэи дебэкъуэнукъым. 1 Коринф 15:33 ит чэнджэщым дытету щытмэ, Иеговэ фІыуэ зылъагъухэращ ныбжьэгъу тщІынур.
11. Алыхьым ифІэмыфІ гупсысэкІэмрэ дуней тетыкІэмрэ зыщытхъумэну сыт къыддэІэпыкъунур?
11 Алыхьым ифІэмыфІ гупсысэкІэмрэ дуней тетыкІэмрэ. Пэжым тету псэу дэтхэнэри Иеговэ и дежкІэ лъапІэу е, нэгъуэщІу жыпІэмэ, къабзэу щытын хуейщ (Ис. 35:8; къеджэ 1 Петр 1:14—16). Дэ пэжыр къэтщІа иужь ди гъащІэм зэхъуэкІыныгъэхэр хэтлъхьэн хуей хъуащ Библием ит хабзэхэм дытетын щхьэкІэ. Языныкъуэхэм я гъащІэм зэхъуэкІыныгъэшхуэхэр халъхьащ. Дапхуэдэу щымытами, пэжым и фІыгъэкІэ гу къабзэ зэдгъэгъуэтар мы дунейм и еплъыкІэ фІейхэмкІэ тхъуэжыну дыхуейкъым. НтІэ, мыхъумыщІагъэмрэ зинэ щІэнымрэ дауэ зыщытхъума хъуну? ЛъапІэу дыщытын щхьэкІэ Иеговэ уасэшхуэ щІитам дегупсысыным мыхьэнэшхуэ иІэщ. Абы дэ щхьэкІэ и Къуэ закъуэ Хьисэ Мэссихь и гъащІэр къурмэныпхъэу итащ (1 Пет. 1:18, 19). Иеговэ и дежкІэ къабзэу сыт щыгъуи дыщытын щхьэкІэ, Хьисэ и щхьэщэхуж къурмэныпхъэм уасэшхуэ зэриІэр зэи зыщыдгъэгъупщэ хъунукъым.
12, 13. 1) ЦІыхухэм ягъэлъапІэ махуэшхуэхэм Иеговэ зэрыхущытым хуэдэу сыт дэри дыщІыхущытын хуейр? 2) Сыт адэкІэ зэпкърытхынур?
12 Библием итым темыхуэ хабзэхэр. Ди Іыхьлыхэм, къыддэлажьэхэм, къыддеджэхэм ягъэлъапІэ махуэшхуэхэм я гъусэу дыхэтыну икІи Иеговэ ифІэмыфІ хабзэхэм дытетыну дыхагъэзыхьынкІэ хъунущ. Сыт къыддэІэпыкъунур Иеговэ и жагъуэ дымыщІыну? А хабзэхэмрэ махуэшхуэхэмрэ Иеговэ илъагъу мыхъуу щІыщытыр фІыуэ къыдгурыІуэн хуейщ. Ди тхыгъэхэм дыщылъыхъуэу, цІыхухэм ягъэлъапІэ махуэшхуэхэм и къежьапІэу щытыр зэхэдгъэкІ хъунущ. А махуэшхуэхэр ди дежкІэ къемызэгъыу щІыщытым и щхьэусыгъуэу Библием жиІэр дигу къэдгъэкІыжмэ, Алыхьым и гъуэгум дытету дызэрыпсэур къыдгурыІуэнущ (Еф. 5:10). Иеговэрэ абы и псалъэмрэ дзыхь хуэтщІу щытмэ, цІыхухэм дащышынэнукъым (Прит. 29:25, Гъэсэпэтхыдэхэр).
13 Дэ пэжым игъащІэ псокІэ дытетыну мурад быдэ диІэщ. Сыт къару къыдэзытынур гъуэгу пэжым дытемыкІыну? АбыкІэ къыддэІэпыкъуну Іэмалищ адэкІэ зэпкърытхынщ.
ПЭЖЫМ ДЫТЕТУ ДЫПСЭУНУ КЪАРУ КЪЫДЭЗЫТЫНУР
14. 1) Библием махуэ къэс дызэреджэр дауэ къызэрыддІэпыкъунур пэжыр зэи дымыщэжыну? 2) Сыт дэ Іущагъым, ущием, зэхэщІыкІым дыщІыхуэныкъуэр?
14 Япэрауэ, Тхыгъэ ЛъапІэр адэкІи вджы икІи фызэджам куууэ фегупсыс. Махуэ къэс абы зэман зэрыхухэфхыным иужь фит. Нэхъыбэ къэфщІэхукІэ пэжым хувиІэ лъагъуныгъэр нэхъ быдэ хъунущ икІи фэ ар зэи фщэжыну фыхуеинукъым. Притчи 23:23 зэритымкІэ пэжым нэмыщІ «Іущагъыр, ущиер, зэхэщІыкІыр» къэтщэхун хуейщ. Ауэ щІэныгъэ закъуэ уиІэныр мащІэщ — абы дытету дыпсэун хуейщ. ЗэхэщІыкІыр къыддоІэпыкъу Библием ит пэжхэр зэрызэпыщІар къыдгурыІуэну. Іущагъым дыхуегъэуш къэтщІар ди гъащІэм къыщыдгъэсэбэпыну. Алыхьым и Псалъэм ит ущием и фІыгъэкІэ дэ къыдгуроІуэ ди гъащІэм зэхъуэкІыныгъэ хэтлъхьэн хуейхэр. Аращи, Иеговэ къыбгъэдэкІ ущиехэм сыт щыгъуи дызэрытетынум дыхущІэвгъэкъу, ахэр дыжьыным нэхърэ куэдкІэ нэхъ лъапІэщ (Прит. 8:10, Гъэс.).
15. Дапхуэдэу дэ пэжым дызэрихъумэр?
15 ЕтІуанэрауэ, махуэ къэс пэжым фытету фыпсэуну мурад быдэ фщІы. Алыхьым и Псалъэм пэжыр ирегъэщхь зауэлІым зыщІипхэу щыта бгырыпхым (Еф. 6:14). Бгырыпхым зауэлІым и бгымрэ и кІуэцІымрэ къихъумэт. Ауэ абы щхьэкІэ зауэлІым бгырыпхыр быдэу зыщІипхэн хуейт, армыхъумэ абы мыхьэнэ лъэпкъ иІэнутэкъым. Дапхуэдэу дэ пэжым дызэрихъумэр? Библием ит пэжыр быдэу зыщІэтпхэу щытмэ, абы гупсысэ нэпцІхэм дыщихъумэнущ икІи Іущагъ зыхэлъ унафэхэр тщІыну къыддэІэпыкъунущ. Гугъуехьхэмрэ гъэунэхуапІэхэмрэ дыщыпэщІэхуэм деж, Библием ит пэжым къару къытхилъхьэнущ пэжым дытемыкІыну. ЗауэлІыр бгырыпх щІэмылъу зауэм зэи кІуэнутэкъым, апхуэдэу дэри бгырыпхым ебгъэщхь хъун пэжыр зэи зыщІэтх хъунукъым. Бгырыпхыр иджыри сытыт къызэрысэбэпыр? ЗауэлІым и джатэр абы быдэу фІэщІат. Дэри дауэ апхуэдэу зэрытщІэфынур?
16. НэгъуэщІхэр пэжым зэрыхуедгъаджэр дауэ къызэрыддэІэпыкъур дэри пэжым дытетыну?
16 Ещанэрауэ, нэгъуэщІхэр Библием ит пэжым хуевгъаджэ икІи абы зэман нэхъыбэ зэрытевгъэкІуэдэным иужь фит. Библиер джатэм ебгъэщхь хъунущ. ЗауэлІым и джатэр ІэкІуэлъакІуэу къигъэсэбэпын хуейт, апхуэдэу дэри Алыхьым и Псалъэр фІыуэ къэдгъэсэбэпын хуейщ (Еф. 6:17). Дэ псори егъэджакІуэфІ дыхъуну икІи «щыпкъагъэм и псалъэхэр цІыхухэм пэжу езыгъащІэ цІыхуу» дыщытыну дыхущІэкъун хуейщ (2 Тим. 2:15). Дэ Библиер къэдгъэсэбэпу цІыхухэр щедгъаджэм деж, Библием ит пэжыр нэхъ куууэ къыдгуроІуэ икІи нэхъыфІу тлъагъуу мэхъу. Ар къыддоІэпыкъу теубыдагъэ тхэлъу адэкІи пэжым дытету дыпсэуну.
Пэжыр — Иеговэ къыбгъэдэкІ тыгъэ лъапІэщ
17. Сыт фэ пэжыр лъапІэу щІэфлъытэр?
17 Пэжыр — Иеговэ къыбгъэдэкІ тыгъэ лъапІэщ. Абы и фІыгъэкІэ уафэм щыІэ ди Адэмрэ дэрэ зэхущытыкІэфІ диІэфынущ. Алыхьым нобэ куэдым дыхуригъэджащ, ауэ ар дызэджэнухэм и щІэдзапІэу аращ. Абы дыкъегъэгугъэ игъащІэ псокІэ дригъэджэну. Аращи, налкъут лъапІэм хуэдэу, пэжыр лъапІэу флъытэ. Ар зэи фымыщэж. Апхуэдэу фщІэмэ, фэри Даут хуэдэу фхуэгъэзэщІэжынущ Алыхьым ефта псалъэр: «Уи пэжыгъэм сытету сыпсэунущ» (Пс. 86:11).
a Притчи 23:23: «Пэжыр къэщэху икІи ар умыщэж, абы нэмыщІ Іущагъыр, ущиер, зэхэщІыкІыр».
b ЦІэр хъуэжащ.
c Кори Уэллс и гъащІэм теухуауэ жиІэжар ди интернет-телевидением къыщыбгъуэтыфынущ (ИНТЕРВЬЮ И СЛУЧАИ ИЗ ЖИЗНИ > ИСТИНА МЕНЯЕТ ЖИЗНЬ).