Мурад сщІам фІыгъуэ куэд къыпэкІуащ

СЭ 1934 ГЪЭМ сыкъалъхуащ. Си адэ-анэ Мо́лохен Фредрэ Эднэрэ абы щыгъуэ илъэс 20 хъуауэ Библием и КъэхутакІуэхэм (Иеговэ и Щыхьэтхэм) ящыщт. Иеговэ фІыуэ слъагъуну ахэр къызэрыздэІэпыкъуам щхьэкІэ фІыщІэ яхузощІ. Штат Канза́с щыІэ Па́рсонс къалэ цІыкІум дэ дыщыпсэут. Ди зэхуэсым къекІуалІэхэм я нэхъыбэм уафэм кІуэну гугъэ яІэт. Дэ ди зэІущІэхэм дэдмыгъэхуу дыкІуэт икІи хъыбарыфІ гъэІуным жыджэру дыхэтт. Щэбэт махуэм, шэджагъуэ нэужьым, хъыбарыфІыр уэрамым щыдгъэІут. Иныкъуэм деж дэ дезэшт, ауэ си адэм сыт щыгъуи дызэригъэгушхуэным иужь итт — хъыбарыфІ гъэІуныр дыуха иужь морожнэ къытхуищэхут.

Ди зэІущІэр цІыху куэд дыхъутэкъым, ауэ хъыбарыфІыр щыдгъэІуну щІыпІэр инт. Абы къалэ зыбжанэрэ фермэ куэдрэ хиубыдэт. Фермэм тетхэм литературэхэм щхьэкІэ ахъшэм и пІэкІэ хадэхэкІ, джэдыкІэ (абгъуэм къраха къудейуэ) икІи джэд псо къыдатт. Си адэм литературэхэр къыщищтэкІэ занщІэу ахъшэр иритти, а ерыскъы къыдатам унагъуэр игъашхэт.

КОМПАНИЕХЭМ ДЫХЭТУ ХЪЫБАРЫФІЫР ДОГЪЭІУ

Зэгуэрым си адэ-анэм хъыбарыфІыр щагъэІукІэ къагъэсэбэпыну патефон зрагъэпэщат. Сэ иджыри сыцІыкІути, ар къэсхуэгъэсэбэптэкъым, ауэ ар къыщрагъэуэнум деж, абыхэм садэІэпыкъуну сфІэфІт. Абыхэм Библиер зыджхэмрэ здытрагъэзэжа цІыхухэмрэ патефонымкІэ Рутерфо́рд и псалъэхэм ирагъэдаІуэт.

Си адэм 1936 гъэм къыдагъэкІа ди «Форд» машинэм и щхьэм рупор тригъэуват. Апхуэдэ машинэр хъыбарыфІ гъэІунымкІэ сэбэпышхуэ хъут. ЦІыхухэм гу лъедгъэтэн папщІэ япэщІыкІэ макъамэ къедгъауэт, итІанэ Библием тегъэщІа псалъэ тедгъэувэт. Абы иужь цІыхухэм литературэ етт.

Рупор зытет машинэмкІэ си адэр Канзас штатым щыІэ Че́рривейл къалэ цІыкІум и паркым кІуат. Абы тхьэмахуэ махуэм цІыху куэдым зыщагъэпсэхут. Полицэм щылажьэхэм си адэм къыжраІат машинэр паркым дэмыту нэгъуэщІыпІэ игъэувыну. Си адэр абыхэм емыдауэу, зызыгъэпсэху цІыхухэм къригъауэр зэхахын хуэдэу, паркым и гъунэгъуу машинэр игъэуващ. Си адэмрэ си къуэш нэхъыжь Джеррирэ я гъусэу апхуэдэу хъыбарыфІыр зэрыдгъэІум сэ гуфІэгъуэшхуэ къысхуихьт.

Языныкъуэ щІыпІэхэм дэ Іейуэ къытхущытт. А илъэсхэм апхуэдэ щІыпІэхэм дыкІуэурэ, компаниехэр щедгъэкІуэкІащ. Дэ жэщу дыкъэтэджти, дымыІэуэлъауэу брошюрэ е буклет бжэм кІэщІэтлъхьэт (Джоплин къалэм дыщыкІуам щыгъуэ зэрытщІам хуэдэу). Абы иужь къалэм пэмыжыжьэу псори дыщызэхуэзэжт, полицэм зыгуэр яубыдарэ ямыубыдарэ къэтщІэн щхьэкІэ.

Дэ иджыри хъыбарыфІыр зэрыбгъэІу хъун Іэмал гъэщІэгъуэным дыхэтащ, абы «информационный марш» и цІэт. Дэ плакатхэр тІыгъыу, зыр зым и ужьым диту къалэ псор къэткІухьт. Сэ сощІэж зэгуэрым ди къуэш, ди шыпхъухэм ирагъэкІуэкІа маршыр. Абыхэм «Религия — это сеть и обман» зытет плакатхэр яІыгъыу ди къалэм къыщакІухьащ. Ди унэм деж къыщыщІадзэри къилометрэрэ ныкъуэрэ якІуа иужь къагъэзэжащ. Хъарзынэу зыри зэран мыхъуу екІуэкІащ, уеблэмэ, языныкъуэ цІыхухэм Пащтыхьыгъуэм теухуа хъыбарыр яфІэгъэщІэгъуэн хъуащ.

ЯПЭ КОНГРЕССХЭР

ЩІэх-щІэхыурэ ди унагъуэр Канзас къикІыурэ Техас штатым щекІуэкІ конгрессым кІуэт. Си адэр гъущІ гъуэгум щылажьэт, ар Миссури—Канзас—Техас рейсым тетт, абы къыхэкІкІэ дэ ахъшэ щІэдмыту когрессхэми ди благъэхэм я дежи дыкІуэфт. Си анэм и дэлъху нэхъыжь Фред Уи́смаррэ абы и щхьэгъусэ Юле́йлирэ Те́мпл къалэм (штат Техас) щыпсэут. Фред щІалэу 1900 гъэхэм ипэм пэжыр къищІащ. Абы псым зыщІигъэуа иужь и шыпхъухэм, си анэри яхэту, хъыбарыфІымкІэ дэгуашэу щІидзащ. Техас щыщ ди къуэшхэм ар фІыуэ яцІыхут, сыт щхьэкІэ жыпІэмэ районым и нэхъыжьу лажьэт. Ар цІыху гуапэт, сыт щыгъуи нэжэгужэт икІи абы и щапхъэр сэ сэбэп къысхуэхъуащ.

1941 гъэм ди унагъуэр мафІэгукІэ Сент-Лу́ис (штат Миссури) щекІуэкІа конгрессышхуэм кІуат. Сабийхэмрэ ныбжьыщІэхэмрэ 15000-м щІигъут. Абыхэм щхьэкІэ хухаха тІысыпІэхэм ахэр ягъэтІысащ, «Дети Царя» жыхуиІэ Рутерфорд и псалъэм едэІуэну. Псалъэр иуха иужь дэ димыгугъэххауэ дагъэгуфІащ. Езы Рутерфордрэ абы и дэІэпыкъуэгъухэмрэ «Дети» жыхуиІэ тхылъыщІэр псоми къыдатащ.

1943 гъэм, мэлыжьыхьым Ко́ффивилл (штат Канзас) щекІуэкІа «Время действовать» конгрессым дыщыІащ. Абы щыжаІащ зэхуэсхэм псоми хъыбарыфІыр дгъэІуну зыщыдгъасэ школыр зэрекІуэкІынур. Абы нэмыщІ а школым щхьэкІэ брошюрэ къыдагъэкІащ урок 52 иту. ИужькІэ а илъэсым сэ япэ дыдэу зэхуэсым и пащхьэм урокхэм щыщ зы а школым щызгъэзэщІащ. А конгрессым си дежкІэ мыхьэнэшхуэ иІэт — абы пэмыжыжьэу щыт фермэм иІэ гуэл щІыІэм сэри нэгъуэщІхэми псым зыщІэдгъэуащ.

ВЕФИЛЫМ СЫЩЫЛЭЖЬЭНУ МУРАД СЩІАЩ

1951 гъэм школыр къэзуха иужь, сэ адэкІэ сщІэнум теухуауэ унафэ гуэр къэсщтэн хуейт. Си къуэш Джерри Вефилым щылэжьат. Сэри сехъуапсэт абы сыщылэжьэну. Апхуэдэу Бруклин щыІэ Вефилым заявленэ стхащ. Куэд мыщІэу абы сырагъэблэгъащ икІи 1952 гъэм, гъатхэпэ мазэм и 10-м лэжьэн щІэздзащ. Сэ мурад сщІам фІыгъуэ куэд къысхуихьащ.

Ди литературэхэр щытрадзэкІэ садэІэпыкъун щхьэкІэ тхылъ тедзапІэм сыщылэжьэну сыхуейт. Ауэ сэ официанту сагъэуващ, иужькІэ пщэфІапІэм сагъэкІуащ икІи тхылъ тедзапІэм зэи сыщылэжьакъым. Си лэжьыгъэр сигу ирихьт икІи куэдым сэ зезгъэсащ. А лэжьыгъэм и фІыгъэкІэ махуэм зыри зэран къысхуэмыхъуу Вефилым и библиотекэм Библиер куууэ щызджыну Іэмал сиІэт. Абы си фІэщхъуныгъэмрэ Иеговэрэ сэрэ ди зэхуаку дэлъ зэхущытыкІэмрэ нэхъ быдэ ищІащ. Вефилым нэхъыбэрэ сыщылэжьэну гукъыдэж сиІэм хигъэхъуащ. Джерри 1949 гъэм Вефилыр къигъэнащ. Абы Патри́шия къишэри, Вефилым пэмыжыжьэу Бруклин дэтІысхьат. Сэ лэжьыгъэр щыщІэздза япэ илъэсхэм ахэр дэІэпыкъуэгъушхуэ къысхуэхъуащ.

Бруклин сыщыкІуам щыгъуэ Вефилым щыІэхэм ящыщу хэт псалъэ гъэхьэзыра жызыІэнуми къыхахт. Къыхаха къуэшхэр Вефилым километр 320-кІэ пэжыжьэу щыІэ зэІущІэхэм кІуэн хуейт. Абыхэм псалъэ гъэхьэзыра абы щыжаІэн хуейт икІи зэхуэсым и гъусэу хъыбарыфІыр ягъэІун хуейт. Апхуэдэу къыхаха къуэшхэм сэри сащыщт. Сэ хуабжьу сыгузавэт псалъэ гъэхьэзыра япэу щыжысІэм. Абы щыгъуэ сыхьэткІэ псалъэр жыпІэн хуейт. Зэхуэсым сызэрыкІуэр мафІэгукІэт. Сэ сощІэж 1954 гъэм, щІымахуэу, зэхуэсым сыкъикІыжу, Нью-Йорк сыкІуэжыну мафІэгум сызэритІысхьар. Ар тхьэмахуэ махуэт, Вефилым пщыхьэщхьэм сыщыІэн хуейт. Зэуэ жьыжхуэ къыкъуэури, уэсышхуэ къесащ. Абы щхьэкІэ электродвигательхэр мылэжьэжу хъури, мафІэгур къэувыІащ. Нью-Йорк сыщынэсыжар блыщхьэ махуэм, пщэдджыжьым сыхьэтитхурат. ПсынщІэу метром сыжэри, Бруклин сыкІуэжащ. Сыкъызэрысыжу занщІэу Вефилым и пщэфІапІэм сыкІуащ. Сэ тІэкІу сыкъыкІэрыхуат икІи Іейуэ сезэшат, жэщ псом сызэрымыжеям щхьэкІэ. Ауэ а псор зырикІщ, къуэшхэм сэбэп сазэрыхуэхъуам гуфІэгъуэ къысхуихьам икІи сыздэкІуэ зэхуэсым нэбжьэгъу къызэрыщызгъуэтам хуэбгъадэмэ.

Вефилым лэжьэн щыщІэздза япэ илъэсхэм Колу́мбия-Хайтс, 124-м щыІэ WBBR радиостанцием тхьэмахуэ къэс къит программэм сэри сыхэтт. Абы Библием ит гупсысэхэр зэгъусэу щызэпкърытхт. Илъэс куэд щІауэ Вефилым щылажьэ ди къуэш Макми́ллан а радиопередачэхэм сыт щыгъуи хэтт. Дэ абы ди къуэш МаккІэ деджэт. Вефилым лэжьэн щІэзыдзахэм ар щапхъэфІ тхуэхъут, сыт щхьэкІэ жыпІэмэ сыт хуэдэ гугъуехь пэщІэмыхуами, ар Алыхьым хуэпэжу къэнащ.

1958 гъэм лэжьыгъэ згъэзащІэм зихъуэжащ, сэ Галаад Школым щеджэнухэм садэлажьэу щІэздзащ. Къуэш, шыпхъухэм визэ зэрагъэпэщыну садэІэпыкъуну си къалэнт. Зы щІыпІэм къикІыу нэгъуэщІ щІыпІэм зэрыкІуэну щІыкІэри зэхуагъэкІуэн щхьэкІэ садэІэпыкъут. А зэманым кхъухьлъатэм и билетыр лъапІэти, миссионерхэм щыщу мащІэт кхъухьлъатэкІэ лъатэр. И нэхъыбэм ахэр Африкэм, Азием хьэлъэзешэ кхъухькІэт зэрыкІуэр. Ауэ илъэс бжыгъэ дэкІри, кхъухьлъатэм и билетыр нэхъ пуд хъуа иужь, миссионерхэр здэкІуэн хуей щІыпІэхэм и нэхъыбэм кхъухьлъатэкІэ кІуэуэ щІадзащ.

КОНГРЕССХЭМ ДЫЗЭРЫКІУАР

1961 гъэм къэрал куэдым къикІа Иеговэ и Щыхьэтхэр щызэхуэс конгресс екІуэкІын хуейт. А конгрессым къуэшхэр кІуэн щхьэкІэ США къикІыу Европэм лъатэ чартернэ рейсхэр зэгъэпэщыным 1960 гъэм сыхэтащ. Гамбург (Германием) щекІуэкІа апхуэдэ зы зэхуэсым сэри кхъухьлъатэкІэ сыкІуащ. Конгресс нэужьым Вефилым щыщ къуэшищ си гъусэу пІалъэкІэ къэдгъэсэбэпыну машинэ къэтщтамкІэ Италием дыкІуэри, Римым дэт филиалым дыщыІащ. Абы дыкъикІри Пиренейскэ бгыхэмкІэрэ Францием дыкІуащ, итІанэ Испанием. Абы Иеговэ и Щыхьэтхэм ирагъэкІуэкІ лэжьыгъэр зэхуащІауэ щытт. Барселонэм ди литературэхэр тшащ, къамыщІэн щхьэкІэ зыгуэрым тыгъэ гуэр хуэтхьым хуэдэу зэкІуэцІытлъхьэри. Испанием щыпсэу къуэшхэм дазэрыхуэзар хуабжьу ди гуапэ хъуащ! Абы иужь дэ Амстердам дыкІуащ, абы дыкъикІри Нью-Йорк дгъэзэжащ.

1962 гъэм къэрал куэдым къикІа Иеговэ и Щыхьэтхэр щызэхуэс конгрессым къуэш, шыпхъухэр кІуэн щхьэкІэ садэІэпыкъуну къалэн къызатащ. Абы къуэш, шыпхъуу 583 къэкІуэн хуейт. Конгрессым «Вечная благая весть» и цІэт, ар 1963 гъэм дуней псом щекІуэкІынут. Европэм, Азием, Тихий океаным ипщэ лъэныкъуэмкІэ, итІанэ Гонолулу́м (Гавайи), Пасади́нэм (штат Калифорния) щекІуэкІыну конгрессхэм ахэр кІуэнут. Абы нэмыщІ ахэр Ливаным икІи Иорданым кІуэнут, Библием ит Іуэхугъуэхэр къыздэхъуа щІыпІэхэм щызаплъыхьыну. Дэ абыхэм дадэІэпыкъут билет къащэхуну, отелым щІэтІысхьэну, абы нэмыщІ визэ къратыну.

СИ ЩХЬЭГЪУСЭР

1963 гъэм иджыри си дежкІэ мыхьэнэшхуэ иІэт. Мэкъуауэгъуэм и 29-м Ла́йлэ Ро́джерс къэсшащ. Ар илъэсищ хъуауэ Вефилым щылажьэт. Дызэрышэри тхьэмахуэ дэкІа иужь, ипэм зи гугъу тщІа Иеговэ и Щыхьэтхэр щызэхуэс конгрессым ди къуэш, ди шыпхъухэм я гъусэу дыкІуащ. Абыхэм я гъусэу Грецием, Мысырым, Ливаным дыщыІащ. Бейрутым дыкъикІыу Иорданым дыкІуэну мурад тщІащ. Абы Иеговэ и Щыхьэтхэм ирагъэкІуэкІ лэжьыгъэр щызэхуащІат. Иеговэ и Щыхьэтхэм а къэралым ихьэну визэ ирамыту зэхэтхат икІи дэ абы дыкІуэмэ, къэхъунур тщІэтэкъыми, дыгузавэт. Дэ хуабжьу дгъэщІэгъуат ди къуэш, ди шыпхъухэм яІыгъ плакатым «Фыкъеблагъэ, Иеговэ и Щыхьэтхэ» тету щытлъэгъуам. Дэ дигу ирихьащ Библием ит Іуэхугъуэхэр къыздэхъуа щІыпІэхэм зэрызытплъыхьар. Ибрэхьим, Исхьэкъ, Екъуб сымэ здэпсэуа, абы нэмыщІ Хьисэ и апостолхэр и гъусэу хъыбарыфІыр здигъэІуауэ щыта щІыпІэхэм дыщыІащ (Апост. 13:47).

Илъэс 55 хъуауэ сыт хуэдэ къалэн къыдамытами Лайлэ дэІэпыкъуэгъу къысхуохъу. Дэ мызэ-мытІэу Испаниемрэ Португалиемрэ дыщыІащ, абы Иеговэ и Щыхьэтхэм ирагъэкІуэкІ лэжьыгъэр зэхуащІауэ щыщыта зэманым. Къуэш, шыпхъухэр дгъэгушхуэфащ икІи литературэхэмрэ зыхуэныкъуэ хьэпшыпхэмрэ яхуэтшащ. Ка́дис (Испание) къалэм тутнакъым ис ди къуэшхэм я дежи дыкІуэфащ. Библием тегъэщІа псалъэ абыхэм я пащхьэ зэрыщыжысІар икІи я фІэщхъуныгъэр нэхъ быдэ хъуну сазэрыдэІэпыкъуар сыту гуфІэгъуэшхуэт!

1963 гъэм щыщІэдзауэ Австралием, Африкэм, Гавайем, Азием, Европэм, Новая Зеландием, Пуэрто-Рико, абы нэмыщІ Америкэм къэрал куэдым къикІа Иеговэ и Щыхьэтхэр щызэхуэс конгрессхэр щекІуэкІын хуейт. Абы къуэш, шыпхъухэр кІуэн щхьэкІэ садэІэпыкъуащ. Лайлэрэ сэрэ гукъинэж конгресс куэдым дыщыІащ, 1989 гъэм Варшавэ (Польшэ) щекІуэкІари хэту. Абы СССР-м къикІауэ къуэш, шыпхъу куэди щыІащ. Ахэр апхуэдэ конгресс япэ дыдэу кІуауэ арат! Я фІэщхъуныгъэм щхьэкІэ илъэс куэдкІэ СССР-м тутнакъым иса къуэшхэр дэ къэтцІыхуащ.

Сэ иджыри сигу ирихьт дуней псом щыІэ Вефиль унагъуэхэмрэ миссионерхэмрэ я деж сыкІуэурэ згъэгушхуэну. Иужь дыдэу дэ Ипщэ Кореем щыІэ филиалым дыщыІащ. Суво́н щыІэ тутнакъым ис ди къуэш 50-м я деж дыщыІащ. Ахэр псори нэжэгужэт икІи хуит ящІыжу, Иеговэ щыхуэлэжьэфыну зэманыр къахуэгъэстэкъым. ПсалъэкІэ пхужыІэнкъым абыхэм дазэрыхуэзам дызэригъэгушхуар! (Рим 1:11, 12).

ХЭХЪУЭР ЩЫСЛЪАГЪУКІЭ СОГУФІЭ

А илъэсхэм сэ слъэгъуащ Иеговэ и лъэпкъыр зэрыхэхъуэр. 1943 гъэм сэ псым зыщыщІэзгъэуам дуней псом Иеговэ и Щыхьэтхэр 100 000 хуэдизт зэрыхъур. Иджыпсту Иеговэ цІыхуу 8 000 000 нэхърэ нэхъыбэ хуолажьэ. Абыхэм Алыхьым и Пащтыхьыгъуэм теухуа хъыбарыфІыр къэрал 240-м щІигъум щагъэІу. ЦІыху бжыгъэр хэхъуэнымкІэ Галаад Школым щеджахэр куэдкІэ дэІэпыкъуэгъу хъуащ. Сэ си дежкІэ пщІэшхуэт абыхэм садэлэжьэну икІи нэгъуэщІ къэралхэм кІуэну садэІэпыкъуну.

Сэ хуабжьу сыщогуфІыкІыж си щІалэгъуэм Иеговэ и лэжьыгъэм нэхъыбэу сыхэтыну мурад зэрысщІам икІи Вефилым сыщылэжьэну заявленэ зэрыстхам. А илъэсхэм сэ Иеговэ фІыгъуэ куэд сигъэлъэгъуащ. Абы нэмыщІ Лайлэрэ сэрэ илъэс 50-кІэ Бруклин щыІэ зэхуэсхэм я гъусэу хъыбарыфІыр дгъэІуащ икІи ныбжьэгъу куэд къэдгъуэтащ.

Иджыри къыздэсым сэ Вефилым сыщолажьэ икІи Лайлэ щІэгъэкъуэн къызэрысхуэхъум щхьэкІэ фІыщІэшхуэ хузощІ. Сэ илъэс 84 сыхъуми мыхьэнэшхуэ зиІэ лэжьыгъэм сызэрыхэтыфым сыщогуфІыкІ — филиалым и почтэм сыщолажьэ.

ГуфІэгъуэшхуэщ Иеговэ и организацэ гъэщІэгъуэным ухэтыну икІи Малахия 3:18 ит псалъэхэр къызэрыхъур плъэгъуну: «Фэ аргуэру флъэгъунущ пэжыгъэ зигу илъымрэ мыхъумыщІагъэ зыщІэмрэ зэрызэщхьэщыкІыр». Дэ долъагъу кІуэ пэтми мы дунейм зэкъуэтыныгъэр зырыфІэкІуэдыр икІи цІыхухэм гугъэрэ гуфІэгъуэрэ ямыІэжу зэрыхъур. Ауэ Иеговэ фІыуэ зылъагъуу, абы хуэлажьэхэм насыпыфІэу я гъащІэр ирахьэкІ, дыщыпсэу зэманыр гугъуу щытми икІи къэкІуэну зэманым теухуауэ гугъэ яІэу мэпсэу. Пащтыхьыгъуэм теухуауэ цІыхухэм уадэгуэшэным пщІэшхуэ пылъщ! (Мт. 24:14). Дэ а зэманым къытхуэмыгъэсу дожьэ. ИкІи куэд мыщІэу Алыхьым и Пащтыхьыгъуэм мы дуней Іейм кІэ иритынурэ, щІылъэм жэнэтыр щызэтригъэувэжынущ. Абы иужь цІыхухэр узыншэу, насыпыфІэу икІи гъащІэ мыухыж яІэу псэунущ.