Ũvoo ũla wĩ Ndetonĩ ya Ngai—Wĩkwatyo kwa ala Makĩĩaa Kũndũ Kũngĩ!

Kĩla mwaka, andũ milioni mbingĩ nĩmalasimĩkaa kuma kwoo na maikĩĩa kũndũ kũngĩ. We nĩwĩthĩwa ũkwatĩtwe nĩ ũndũ ta ũsu? Ethĩwa ũu nĩwʼo vailye, manya kana ndwĩ weka. Ngai nũkũnengete wĩkwatyo mũseo ũla ũtonya kũũsoma Maandĩkonĩ Matheu.

Commissioner ũmwe wa European Uniona wĩtawa Christos Stylianides aisye, “Andũ ala makĩĩe kũndũ kũngĩ mayendaa kũtetheewʼa tũ ĩndĩ nĩmendaa kũnengwa wĩkwatyo wa ĩvinda yũkĩte.”b Kwĩthĩwa na wĩkwatyo nĩkũtumaa andũ moomĩĩsya me na woni ũla waĩle. O na eka ũu ala makĩĩaa kũndũ kũngĩ nĩmendaa kũkĩakiwʼa nũndũ methĩawa matũlĩkĩte ngoo mũno.

“Ũyaĩ ũndũ wĩ laisi kũkĩĩa nthĩ ĩngĩ na kũtia andũ makwa ma mũsyĩ. Neewʼaa nĩ weka. Nĩnakĩaa, naĩ na kĩũũyũ kingĩ, na ona ndyaĩ mũtanu.”—Emmanuel, Haiti.

We nĩwĩthĩwa wĩwʼaa ta Emmanuel? Ethĩwa nũkĩĩe kũndũ kũngĩ no ũkiakiwʼe na ũkakwata wĩkwatyo. Yo Ndeto ya Ngai, Mbivilia, ĩtonya kũũtetheesya ata?

Ũkiakisyo ũla wĩ Ndetonĩ ya Ngai

Mbivilia yaĩtye: “Yeovac . . . nĩwendete mwĩkali wa ũeninĩ.”—Kũtũngĩlĩĩlwa 10:17, 18.

Mbivilia yaĩtye: “Yeova e vakuvĩ na onthe ala mamwĩkaĩlaa.”—Savuli 145:18.

Mbivilia yaĩtye: “Nĩkwĩthĩwe kũasa na Ngai, atĩ eke ũthũku . . . O na Mwene Vinya Wʼonthe ndakelelũkya ũsili wa katĩ.”—Yovu 34:10, 12.

Ũu nĩ kwasya kana Ngai tiwe ũkũeteae mathĩna. Ndethĩawa aiũsilĩla, kana kũũtata kwa kũtũma ũkwatwa nĩ maũndũ momũ.

Wĩkwatyo ũla wĩ Ndetonĩ ya Ngai

Mbivilia nĩwetete kĩla Ngai ũvangĩte kwĩka kwondũ witũ ĩvinda yũkĩte. Kwoona ũndũ wĩkwatyo ũsu ũtonya kũtetheesya ala makĩĩe kũndũ kũngĩ.

Mbivilia yaĩtye: “[Ngai] akavangũla methoi onthe methonĩ moo, na kĩkwʼũ kĩikethĩwa vo ĩngĩ, o na kũikethĩwa ĩngĩ kĩmeto kana kĩĩo kana woo.”—Ũvuanyʼo 21:4.

Ũu nĩ kwasya kana mathĩna makathela. Ngai nũtwathĩte kũmina mathĩna onthe ala matumaa tũtethĩwa na wĩkwatyo.

“O mĩtũkĩ Ngai nũkũete ũsili wa katĩ na aivetanga maũndũ mathũku ala matũkwataa. Wĩkwatyo ũsu ũtumaa nĩsũanĩa ĩvinda yĩla mathĩna onthe makathela.”—Karla, El Salvador.

Mbivilia yaĩtye: “Maũndũ ma mbee matikalilikanwa, o na matikalika kĩlilikanonĩ.”—Isaia 65:17.

Ũu nĩ kwasya maũndũ mathũku ala matũkwatie maikatũũmĩasya ngoonĩ. Ngai akaĩkĩĩthya kana ndũkalilikanaa maũndũ mathũku ala maũkwatie.

“Mbivilia yathanĩte kana tũikalilikana ũndũ twaũmĩie ngoonĩ na woo ũla tweewie yĩla twalasimĩkie kũthamĩĩa kũndũ kũngĩ. Wĩkwatyo ũsu ũndetheeasya nĩendeee kũmĩĩsya nũndũ nĩnĩsĩ o mĩtũkĩ maũndũ nĩmeũseũva.”—Natalia, Ukraine.

Mbivilia yaĩtye: “Ngai wa ĩtunĩ akaũngamya ũsumbĩ . . . ũkatilanga ilungu na kũmina mosumbĩ asu onthe.”—Ndanieli 2:44.

Ũu nĩ kwasya kana silikalĩ ya ĩtunĩ ĩkasumbĩka nthĩ. O mĩtũkĩ Ngaĩ akilyĩ kũũngamya silikalĩ yake vandũ va silikalĩ sya andũ. Silikalĩ ĩsu ĩkatuma twĩthĩwa na mũuo wa wʼo, twĩkala twĩ asũvĩĩku, tũkwata ũsili wa katĩ, na kĩla mũndũ ayĩkala e mwĩanĩe.—Mika 4:3, 4.

“Nĩnĩkĩawa vinya kũmanya kana mathĩna ta kũthĩnwʼa, kũvathũlwa nũndũ wa langi wa kĩkonde, kũema kũĩkĩĩwa, na kĩmena kya mbaĩ no ma kavinda. O mĩtũkĩ Ũsumbĩ wa Yeova nũũmina mathĩna asu onthe.”—Mustafa, Middle East.

Ũĩ ũla wĩ Ndetonĩ ya Ngai

Ũĩ ũla wĩ Mbivilianĩ no ũũtetheesye ũkomĩanĩsya o kavola kwa kavola na maũndũ ala maũkwatĩte. O na no ũũtetheesye ũkomĩanĩsya na moalyũku ta kwasya syĩndũ. Kwoona ũndũ myolooto ĩĩ ĩatĩĩe ĩtetheesye ala makĩĩe kũndũ kũngĩ:

Mbivilia yaĩtye: “O na yĩla mũndũ wĩ na malĩ mbingĩ, thayũ wake ndumanaa na syĩndũ ila wĩ nasyo.”—Lũka 12:15.

Ũndũ ndeto isu itonya kũũtetheesya ũendeee kũmĩĩsya: No nginya wĩthĩwe ũyĩwʼa ũtelemete na waĩtye mũno. Ĩndĩ wasũanĩa ũndũ thayũ waku ne wa vata kwĩ syĩndũ ila ũnatiie, kĩu no kĩũtetheesye ũkaema kwĩmakĩa mũno.

“Thayũ nĩ wa vata kwĩ syĩndũ sya kĩ-mwĩĩ. Na maũndũnĩ amwe syĩndũ ila wĩ nasyo kana mbesa ĩyĩsa kũũtangĩĩa.”—Natalia, Ukraine.

Mbivilia yaĩtye: “Ndũkasye, Kĩtumi nĩ kyaũ kya mĩthenya ya tene kwĩthĩwa kavaa kwĩ ĩno?”—Mũtavanyʼa 7:10.

Ũndũ ndeto isu itonya kũũtetheesya ũendeee kũmĩĩsya: Maũndũ maku yu tũĩ no methĩwe mate laisi, ĩndĩ kũmaelekanyʼa na ma ĩvinda ĩvĩtu kũyĩsa kũtuma wĩthĩwa na ũtanu.

“Kũmanya na kwĩtĩkĩla kana yu maũndũ makwa me kĩvathũkanyʼo kũtumĩte nĩthĩwa na woni ũla waĩle.”—Eli, Rwanda.

Mbivilia yaĩtye: “Tweethĩwa na lĩu na ngũa tũkeanĩawa nĩ syĩndũ isu.”—1 Timotheo 6:8.

Ũndũ ndeto isu itonya kũũtetheesya ũendeee kũmĩĩsya: Ĩanĩawa nĩ syĩndũ o ila sya vata. Kwĩanĩwa kũkaũtetheeasya ũeke kwĩwʼa ũitavĩwe mũno ngoonĩ na kĩu kĩkatumaa wĩkala ũuĩtye.

“Mbivilia ĩtũtetheeasya twonae maũndũ kwa nzĩa yĩ kĩvathũkanyʼo, vandũ va kũtũnga kĩlĩko syĩndũnĩ ila tũnaaisye. Nĩ na kĩveti kyakwa nĩtũtanĩaa kwĩkala vandũ vasũvĩĩku.”—Ivan, Ukraine.

Mbivilia yaĩtye: “Maũndũ onthe ala mũkwenda andũ mamwĩke, o nenyu no nginya mũmeke o ta ũu.”—Mathayo 7:12.

Ũndũ ndeto isu itonya kũũtetheesya ũendeee kũmĩĩsya: Ũkekalanasya na andũ ala angĩ nesa weethĩwa na wũmĩĩsyo na wamekaa nesa. Na weeka ũu, andũ ala angĩ maikaũmenaa nũndũ wa mbaĩ yaku na makekalanasya naku nesa.

“Andũ aingĩ nĩmatanaa yĩla twameka nesa, twameka maũndũ mekwonanyʼa kana nĩtũmanengete ndaĩa, na nĩtũmendete. Nguma isu itumaa wĩkalanyʼa nesa na andũ ala angĩ.”—Angelo, Sri Lanka.

Mbivilia yaĩtye: “Mavata menyu nĩmatavanwʼe kwa Ngai na mũuo wa Ngai . . . ũkasũvĩaa ngoo syenyu na ilĩko syenyu.”—Avilivi 4:6, 7.

Ũndũ ndeto isu itonya kũũtetheesya ũendeee kũmĩĩsya: Mũvoye Ngai na ũimũtavya ũndũ ũkwĩwʼa, mavata maku, maũndũ ala meũtuma ũkĩa na wĩthĩwa na kĩũũyũ. Mboya sya mũthemba ta ũsu no iũtetheesye ũkaeka kwĩthĩwa na kĩũũyũ na ũieka kwĩwʼa ũitavĩwe mũno nĩ maũndũ ala maũkwatĩte.

“Nĩvoyaa Ngai kĩla ĩvinda nĩ na mathĩna na nũnzũngĩaa. Maũndũ ala nĩmanyĩĩtye kuma Mbivilianĩ matumĩte nĩthĩwa na mũuo wa wʼo.”—Yol, South Sudan.

“Ũtao mũseo ũla wĩ Mbivilianĩ ũndetheeasya nĩthĩwe na mũuo wa kĩlĩko ũla ũtumaa nũmĩanĩsya na mawetu.”—Valentina, Ukraine.

“Kũmanya kana Yeova Ngai nũtwathĩte thayũ mũseango kũmbĩkĩaa vinya mũno.”—Emmanuel, Haiti

We no wende kwĩmanyĩsya mawatho ala me Mbivilianĩ matonya kũũkiakĩsya na kũũnenga wĩkwatyo? Nĩkĩ waĩle kũmaĩkĩĩa? No ũkũlye ũthokewe nĩ Ngũsĩ sya Yeova vate ndĩvi. No syende kũũtetheesya.