Irere nọ I re Te Owhẹ Evaọ Utu Usi Uwoma Ota Ra

1-2. Ẹvẹ inievo buobu a rri utu usi uwoma ota nọ a rrọ?

WHỌ kareghẹhọ ẹdẹ nọ a ro whowho nọ who zihe ruọ owhowho-uvie nọ ọ re họ-ame he no? Eva e were owhẹ gaga ẹdẹ yena, binikọ ere he? Keme ẹdẹ yena who ro kuomagbe utu ahwo buobu nọ a bi jiri odẹ Jihova. (Ol. 148:1, 2, 12, 13) Ere ọvo ho, no umuo oke yena vrẹ, ẹsejọhọ a fi owhẹ họ utu usi uwoma ota jọ nọ whẹ avọ umutho inievo jọ a rrọ. Utu usi uwoma ota nọ ma rrọ na u bi fiobọhọ kẹ omai gaga, keme u re ru nọ ma sae rọ “ta usi uwoma Uvie na evaọ akpọ na soso.”—Mat. 24:14.

² Kọ eva e be were owhẹ inọ a fi owhẹ họ utu usi uwoma ota jọ? Oniọvo-ọmọtẹ mai jọ nọ a re se Wendya ọ ta nọ: “Usi uwoma nọ me bi lele utu mẹ nya na u fiobọhọ kẹ omẹ gaga no. Inievo na nọ me bi kuomagbe evaọ utu na u ru nọ me ro wo onaa sa-sa nọ mẹ rẹ rọ ta usi uwoma je wuhrẹ ahwo. Inievo nọ ma gbẹ rrọ utu a tuduhọ omẹ awọ, u te ru nọ mẹ rọ ta nọ me re ru eware jọ evaọ ukoko na, yọ me gine ru ae. Me wo emamọ egbẹnyusu evaọ utu na re. Irere nana kpobi i te omẹ fiki utu nọ mẹ rrọ.” Oniọvo-ọmọzae nọ a re se Rich ọ ta ẹme jọ re, anọ: “Mẹ mẹ be rẹrote utu usi uwoma ota mai. Mẹ rọ uvẹ nana zaharo ho. Keme nọ inievo na a te wuhrẹ ohwo te epanọ ọ rọ họ-ame no, ọsẹro utu na ọye o re fiobọhọ kẹ ohwo na gbẹ nyaharo evaọ ukoko na.” Yọ oniọvo-ọmọtẹ nọ a re se Dinah ọ ta nọ: “Utu usi uwoma ota nọ ukoko u ru fihọ na, u woma wo umuo ho! Me rri rie nọ uviuwou ọvona mai kpobi nọ e rrọ utu na ma rrọ.”

3. Eme ma te ta ẹme kpahe evaọ uzoẹme nana?

³ Ma te kake jọ uzoẹme nana ta kpahe iruo nọ ọsẹro utu usi uwoma ota avọ ethabọ riẹ a wo, gbe epanọ a bi ro fiobọhọ kẹ inievo nọ e rrọ utu na. Ma vẹ te ta kpahe oware nọ mai omomọvo o re ru nọ u re fiobọhọ kẹ omai gbe amọfa nọ e rrọ utu na. Kẹsena ma vẹ te ta kpahe epanọ utu usi uwoma ota nọ ma rrọ na u bi ro fiobọhọ kẹ omai.

IRUO ỌSẸRO UTU NA AVỌ ETHABỌ RIẸ

4. (a) Iruo jọ vẹ i wuzou gaga nọ ọsẹro utu usi uwoma ota o re ru? (b) Eme ọsẹro utu o re ru re ọ sae rẹrote ahwo nọ a rrọ utu riẹ? (Rri ẹkpẹti na “Eware jọ nọ Ọsẹro Utu O re Ru.”)

⁴ Ọsẹro utu usi uwoma ota yọ oniọvo-ọmọzae nọ ọ rrọ ọkpako ukoko.b Ekpako ukoko na, ae a rẹ salọ oniọvo na re o fiobọhọ kẹ inievo nọ e rrọ utu na wo ẹnyaharo. Rekọ ẹvẹ o re ro ru ei? Orọ ọsosuọ họ, o re muẹrohọ oniọvo kpobi nọ ọ rrọ utu na, ọ vẹ daoma fiobọhọ kẹe. (Itẹ 27:23) Oniọvo na ọ rẹ daoma riẹ inievo nọ e rrọ utu na ọvuọvo jẹ daoma hai lele ae ta ẹme. Ere ọ sae rọ riẹ oghẹrẹ nọ eware e rrọ kẹ inievo na. Ọ vẹ tuduhọ ae awọ, je fiobọhọ kẹ ae kru egagọ Jihova ga. O re je ru eware jọ ro fiobọhọ kẹ ae. (Itẹ 12:25; Aiz. 32:2; Jem. 2:15-17) Orọ avọ ivẹ, o re fiobọhọ kẹ oniọvo kpobi evaọ utu na re ọ sae ta usi uwoma ziezi. Ọ rẹ jọ ohwo nọ o se usi uwoma ota gboja gaga, yọ ọ rẹ wha inievo na kpohọ usi uwoma, maero evaọ Ẹdẹ-Ọmaha gbe Ẹdoka. Ọ rẹ hae daoma lele oniọvo kpobi evaọ utu na kpohọ usi uwoma re ọ tuduhọ iẹe awọ je wuhrẹ iẹe epanọ ọ sae rọ ta usi uwoma je wuhrẹ ahwo ziezi. Ẹmẹse nọ o tẹ via nọ ọ te sai kpohọ usi uwoma ha fiki oware jọ, ọ rẹ ta kẹ ethabọ riẹ hayo oniọvo ọfa nọ o te ziezi re ọ wha inievo na kpohọ usi uwoma. Ọrọ avọ esa, o re fiobọhọ kẹ inievo-emezae nọ e họ-ame no nọ e rrọ utu na re a te ahwo nọ a rẹ kẹ iruo evaọ ukoko na. (1 Tim. 3:1) O re jiri inievo-emezae itieye na no eva ze kẹ epanọ a be daoma te, ọ rẹ rọ Ikere na kpọ ae họ, je wuhrẹ ae re a te idibo iruiruo hayo ekpako ukoko. Eware nana kpobi yọ iruo nọ ọsẹro utu o re ru, yọ i wuzou gaga. Fikiere taure ekpako na a tẹ te rọ ọkpako jọ mu ọsẹro utu, a rẹ ruẹ nọ ọ te sai ru eware nana ziezi.

5. Fikieme o gbẹ lọhọ kẹ esẹro utu jọ re a rẹrote utu rai ziezi hi?

⁵ Re ọsẹro utu ọ rẹrote inievo nọ e rrọ utu riẹ, okolo iruo ho. Ekpako buobu, orọnọ iruo ọvo jọ ọvo a bi ru evaọ ukoko na ha. Wọhọ oriruo, Brọda Jörg nọ ọ rrọ ọsẹro utu evaọ obọ Germany o wo iruo efa nọ o bi ru evaọ ukoko na re. Ọ ta nọ: “Nọ ohwo o te wo iruo buobu evaọ ukoko na, ejọ e rẹ gwọlọ fi ei abọ kie, o rẹ lọhọ tere he re o ru ai kpobi ziezi. Oyejabọ nọ mẹ gbẹ be sai ro lele oniọvo kpobi evaọ utu mẹ ta ẹme te epanọ mẹ gwọlọ họ na.” Ọkpako ukoko jọ nọ a re se Abel evaọ obọ Uganda nọ ọ kpako te ikpe udhosa-gbikpe (70) no ọ ta nọ: “Ekpako gbe idibo iruiruo nọ ma wo i tulo ho. Fikiere ahwo nọ a rrọ utu ọvuọvo a bu wo umuo ho. U te ru nọ mẹ gbẹ be sae rọ nyabru oniọvo ọvuọvo te epanọ u fo ho re mẹ tuduhọ iẹe awọ.” Ọkpako ọfa nọ a re se Obed nọ ọ rrọ obọ Suriname ọ ta nọ: “Mẹ rẹ gwọlọ wuhrẹ amọfa re a te kẹ iruo evaọ ukoko na. Rekọ re a wuhrẹ ohwo, o rẹ rehọ oke, yọ whọ rẹ daoma fihọ iẹe. Evaọ ẹsibuobu u re kri re whọ tẹ te ruẹ erere nọ o re no ewuhrẹ nọ who bi wuhrẹ ohwo na ze. Fikiere o vẹrẹ wo umuo ho re ohwo ọ ta nọ, ‘O me ti wuhrẹ ahwo, rekọ obọnana ha.’” Ma riẹ nọ o lọhọ họ re ekpako na a sai ru eware nana kpobi nọ u fo nọ a re ru na. Kọ eme ọ sai fiobọhọ kẹ ae?

6. Nọ ahwo nọ a rrọ utu usi uwoma ota a gbe bu hu, ẹvẹ o sai ro fiobọhọ kẹ ọsẹro utu na ru iruo riẹ ziezi?

⁶ O tẹ lọhọ, ahwo nọ a rẹ jọ utu ọvo a re bu hu. O rẹ jọ ere re ọsẹro utu na ọ sae riẹ ohwo kpobi nọ ọ rrọ utu na ziezi jẹ sai fiobọhọ kẹe kru egagọ Jihova ga. Kọ otẹrọnọ ekpako nọ e rrọ ukoko na a bu hu, eme a re ru? U fo re a rọ fiki oyena kwa ahwo kuku utu ọvuọvo ho keme o rẹ sae whae ze nọ esẹro itu na a gbẹ sae rẹrote ahwo na ziezi hi. Oware nọ ekpako na a re ru họ, a sae rọ odibo oruiruo jọ mu, re ọ rẹrote utu jọ evaọ omoke jọ. A te ru ere, itu na i re bu, yọ ahwo nọ a rẹ jọ utu ọvo a ti bu ga hrọ họ. Nọ ahwo nọ a rrọ utu ọvuọvo a tẹ kawo, ẹsiẹe esẹro utu na a te sai ro gine fiobọhọ kẹ inievo kpobi nọ e rrọ utu rai re a kru egagọ Jihova ga. Oye họ iruo nọ e mai wuzou nọ esẹro utu a re ru.

7. Nọ ekpako ukoko a gbe bu hu, eme esẹro itu a rẹ sai ru re a sae rẹrote ohwo kpobi nọ ọ rrọ utu rai? (1 Pita 5:2) (Rri uwoho na re.)

⁷ Whọ tẹ rrọ ọsẹro utu evaọ ukoko nọ ekpako e rrọ tere he, daoma gaga re who wuhrẹ ethabọ ra re ọ sai fiobọhọ kẹ owhẹ rẹrote igodẹ Jihova nọ e rrọ utu na. (Se 1 Pita 5:2.) Hae kẹe eware jọ nọ o re lele owhẹ ru. Ẹsejọ whọ sae ta kẹe nọ ọ wha ahwo kpohọ usi uwoma. Whai imava wha hae ta ẹme kpahe epanọ iwhowho-uvie nọ e rrọ utu na a bi ru te, wha vẹ jẹ lẹ kpahe iẹe. Wha ma omaa oghẹrẹ nọ wha re ro fiobọhọ kẹ omomọvo evaọ utu na, wha ve je fi oke họ nọ wha re ro ru ei. Hae vuẹ ethabọ ra re wha gbẹ nyae tuduhọ inievo na awọ. Dhesẹ eware jọ kẹe taure wha tẹ te nya, gbe okenọ wha te zihe ze no. Ere ere na, ethabọ ra na o ve ti te ohwo nọ ọ rẹ jọ ọsẹro utu. (2 Tim. 2:2) Whọ sae jẹ ta kẹ inievo efa nọ i te ziezi evaọ utu na re a fiobọhọ kẹ owhẹ wuhrẹ amọfa. Ahwo otiọye jọ họ ekobaro gbe iwhowho-uvie efa nọ i wo onaa usi uwoma ziezi. Whọ sae ghale ae kugbe iwhowho-uvie ekpokpọ gbe enọ e riẹ usi uwoma ẹta tere he re a fiobọhọ kẹ ae. Inievo nọ i kruga nọ i wo onaa usi uwoma ziezi a sai fiobọhọ kẹ iwhowho-uvie efa riẹ epanọ a re ro mu ẹme họ nọ a te kpohọ usi uwoma. A sai je fiobọhọ kẹ ae re a riẹ ẹme nọ a rẹ ta nọ a te zihe bru ohwo gbe epanọ a re ro wuhrẹ ahwo Ebaibol. Obọnana ma te ta kpahe eware esa jọ nọ ma re ru re mai gbe amọfa nọ e rrọ utu usi uwoma ota mai, ma wo erere no utu na ze.

RU EWARE NỌ I RE FIOBỌHỌ KẸ OWHẸ GBE AMỌFA NỌ E RRỌ UTU NA

8. Eme ma re ru re ma wo erere no utu mai ze? (Ahwo Rom 1:12)

⁸ Hai lele ahwo utu ra kpohọ usi uwoma. Who te bi ru ere, wha te “tuduhọ ohwohwo awọ.” (Se Ahwo Rom 1:12.) Ohwo o te bi lele ahwo utu riẹ kpohọ usi uwoma, u re ru nọ omọvo ọ gbẹ jọ usu hu. Yọ ohwo ọ tẹ riẹ nọ omọfa ọ rrọ kugbei, o rẹ kẹe udu ta usi uwoma. Rekọ otẹrọnọ iruo ra e be jọ owhẹ lele ahwo utu ra kpohọ usi uwoma ha, eme who re ru? Whọ sae lẹ ọga iruo ra re o nwene oke nọ who re ro ru iruo hayo re ọ kẹ owhẹ oke nọ whọ rẹ rọ ziọ iruo ho. Whọ tẹ ta kẹe, ẹsejọhọ ọ sae rọwo. (Neh. 2:4-6) Hayo otẹrọnọ whọ be sai lele utu ra kpohọ usi uwoma ha fikinọ whọ kpako no hayo ẹyao ọ be lahiẹ owhẹ, eme who re ru? Whọ sae vuẹ ọsẹro utu ra nọ whọ gwọlọ kuomagbe utu na ta usi uwoma. Ọsẹro utu na ọ sai ru epanọ whọ rẹ rọ rehọ ifonu hayo ekọmputa kọnẹte kugbe utu na hayo lele utu na rọ ileta gbe ifonu ta usi uwoma. Kọ izoge na nọ oma rai o gbẹ ga na? Otẹrọnọ o be bẹ owhẹ re whọ hai lele utu ra kpohọ usi uwoma ziezi, evaọ oka kpobi whọ sae ta kẹ oniọvo jọ nọ wha gbẹ rrọ utu re wha gbe kpohọ usi uwoma. Whọ sai roro kpahe eware nọ whọ be hae mae rọ oke ra ru, who ve nwene eware jọ re whọ sai wo uvẹ lele ai kpohọ usi uwoma. (Rom 12:11; Kọl. 4:5) Whọ tẹ daoma ru ei, eva e te were owhẹ. Lẹ se Jihova re o fiobọhọ kẹ owhẹ. O ti ru nọ who re ro wo “isiuru na gbe ogaga nọ [who] re ro ru ere.”—Fil. 2:13.

9. Eme ma re ru re uyoyou o jọ utu usi uwoma ota nọ ma rrọ? (Ahwo Rom 12:13)

⁹ Hai dede ahwo rehọ. Ma te wo “uruemu ọrara-odederehọ,” o te lẹliẹ omai you ohwohwo gaga evaọ utu usi uwoma ota mai. (Se Ahwo Rom 12:13.) Edhere jọ nọ ma sai ro dhesẹ nọ ma wo uruemu utioye na họ, ma sae kuvẹ re a hae jọ uwou mai kokohọ kẹ usi uwoma. Evaọ ikoko jọ, nọ oniọvo jọ o te bi no ukoko ọfa ze te kẹ ovuẹ, a rẹ ta kẹ utu jọ re a ru epanọ ẹkeriotọ emuọriọ o rẹ rọ jariẹ. Yọ otẹrọnọ oke ofa oniọvo ọfa ọ te nyaze, utu ọfa u ve ru epọvo na re. Otẹrọnọ oniọvo na ọ kẹ ovuẹ riẹ no, rekọ ọ gbẹ sae hẹrẹ re o kuomagbe ẹkeriotọ na ha, inievo jọ nọ e rrọ utu na a rẹ gwọlọ gbe kokohọ ghele re a re emu je gbiku kugbe. Ọkobaro obọdẹ jọ nọ a re se Sarah ọ ta nọ: “Re me zizie ahwo ziọ uwou mẹ, o rẹ lẹliẹ udu bru omẹ, keme mẹ riẹ hẹ sọ oware nọ me ti there o te were ae hayo o te were ae he. Fikiere omoware jọ ọvo me re fihotọ kẹ ae. Rekọ mẹ rẹ daoma ta kẹ omamẹ nọ emu na họ ẹme na ha, rekọ epanọ mẹ rẹ rọ riẹ inievo na.” Ma tẹ be daoma zizie inievo mai ziọ obọ uwou mai je ru eware efa nọ i re si omai kẹle ohwohwo evaọ utu nọ ma rrọ, ma ti you ohwohwo gaga jẹ kẹle Jihova viere.—Neh. 8:10; Iruẹru 20:35.

10. Eme ma rẹ sai ru re ma sai wo onaa usi uwoma ziezi? (Itẹ 1:5; 27:17) (Rri uwoho na re.)

¹⁰ Ta kẹ amọfa re a fiobọhọ kẹ owhẹ. Ma te wo onaa usi uwoma je wo onaa nọ a re ro wuhrẹ ahwo ziezi, usi uwoma o rẹ were omai oma ẹnya. Evaọ usi uwoma nọ ma be ta ẹme riẹ na, kọ u wo ofẹ jọ nọ whọ be riẹ ru tere he, nọ whọ gwọlọ daoma fihọ? Kọ u ti gbe woma re whọ ta kẹ ọkobaro jọ hayo oniọvo ọfa evaọ utu ra nọ o wo onaa usi uwoma ziezi re o fiobọhọ kẹ owhẹ? (Se Itẹ 1:5; 27:17.) Vuẹ ọsẹro utu ra re ọ riẹ kpahe iẹe re, keme ọ sai fiobọhọ kẹ owhẹ re. Hayo whọ sae ta kẹ oniọvo ọfa kpobi re o fiobọhọ kẹ owhẹ. Nwanọ oware nọ oniọvo-ọmọtẹ jọ nọ a re se Heather o ru oye. Oniọvo na ọ rẹ dhomovuọ. Ọ ta nọ: “Vẹre, mẹ riẹ ẹme nọ mẹ rẹ ta ha nọ me te zihe bru ohwo nọ mẹ ta usi uwoma kẹ. Mẹ tẹ ta kẹ ọkobaro jọ re o fiobọhọ kẹ omẹ. Oniọvo na o wou gaga. Ọ jẹ hae ta kẹ omẹ re ma gbe kpohọ usi uwoma. Ọye o fiobọhọ kẹ omẹ nọ mẹ sai ro mu uwuhrẹ Ebaibol họ kugbe ohwo jọ nọ mẹ be hai zihe bru. Enẹna usi uwoma o be were omẹ oma ọvo. Kọ mẹ gbẹ ta kẹ oniọvo na re o fiobọhọ kẹ omẹ hẹ?” Ẹme nọ ma be ta anwẹsiẹ na, u dhesẹ nọ ma sai ru eware nọ i re fiobọhọ kẹ omai gbe amọfa nọ e rrọ utu usi uwoma ota mai.

EPANỌ UTU NỌ MA RRỌ NA U BI RO FIOBỌHỌ KẸ OMAI

11-12. Irere jọ vẹ i re te owhẹ fikinọ whọ rrọ utu usi uwoma ota jọ? Gbiku jọ ze.

¹¹ U bi fiobọhọ kẹ omai kru egagọ Jihova ga. Ọvuọ utu riẹ nọ ma rrọ na u bi fiobọhọ kẹ omai gaga. Jihova ọ be rọ utu usi uwoma ota na fiobọhọ kẹ eyae-uku, emọ nọ i wo esẹ hẹ gbe inievo nọ e kpako no. Onana u dhesẹ nọ Jihova ọ rọ ahwo nana zaharo vievie he. O bi ru nọ a be rọ tuduhọ ahwo otiọye na awọ evaọ oke nọ a mae rọ gwọlọ uduotahawọ. (1 Tẹs. 2:8; Jem. 1:27) Yọ a be jọ utu usi uwoma ota mai wuhrẹ omai onaa sa-sa nọ ma rẹ rọ ta usi uwoma ruọ ahwo oma je wuhrẹ ahwo ziezi. Makọ inievo-emezae nọ e họ-ame no nọ e be riẹ ru ziezi, u bi fiobọhọ kẹ ae nọ a bi ro te ahwo nọ a rẹ kẹ iruo evaọ ukoko na.—1 Tim. 3:10.

¹² Utu usi uwoma ota u fiobọhọ kẹ oniọvo-ọmọtẹ nọ a re se Wendy nọ ma ta ẹme te no ẹsejọ na. Anọ: “Eva e jẹ dha ọsẹ mẹ gaga inọ ma be gọ Jihova. Fikiere o je kpokpo oni mẹ gaga. O lọhọ kẹ oni mẹ hẹ re o lele utu usi uwoma ota mai kpohọ usi uwoma evaọ Ẹdẹ-Ọmaha gbe Ẹdoka. Rekọ ọsẹ mẹ ọ kẹ omẹ uvẹ nọ me je ro kpohọ usi uwoma. U wo oniọvo-ọmọtẹ jọ nọ ọ kpako no nọ o fiobọhọ kẹ omẹ gaga. O se omẹ gboma, je wuhrẹ omẹ epanọ a rẹ ta usi uwoma ziezi. Yọ u ru nọ mẹ be rọ daoma evaọ ukoko na. Ọsẹro utu mai ọ jẹ rọ Ebaibol tuduhọ omẹ awọ gaga re. Eme nọ ọ jẹ hae ta kẹ omẹ i gbe bi fiobọhọ kẹ omẹ rite inẹnẹ na.”

13. Irere jọ vẹ i re te omai nọ ma te bi kuomagbe utu mai? (Rri uwoho nọ o rrọ uke Uwou-Eroro na re.)

¹³ U bi fiobọhọ kẹ omai wo emamọ egbẹnyusu nọ i re ru eware jọ kẹ omai. Fikinọ ma “be rọ okugbe ọvo” kpohọ usi uwoma evaọ ọvuọ utu riẹ, o be lẹliẹ omai kẹle ohwohwo gaga. (Fil. 1:27) U wo inievo jọ nọ e rẹ dhomovuọ hayo nọ ozọ u re mu nọ a tẹ rrọ udevie ahwo buobu. Rekọ fikinọ ahwo nọ a rẹ jọ utu usi uwoma ota a re bu tere he, a be sai wo egbẹnyusu ekpekpe. (2 Kọr. 6:13) Inievo nọ ma gbẹ rrọ utu na a re fiobọhọ kẹ omai nọ ma tẹ be mọ, nọ eva e gbẹ be were omai hi, nọ ohwo mai jọ o te whu hayo nọ ma te wo ẹbẹbẹ ọfa. (1 Tẹs. 5:14) U woma kẹhẹ! Keme evaọ oke uye ulogbo na, emamọ egbẹnyusu mai na a ti fiobọhọ kẹ omai. (Mat. 24:21) Ebẹbẹ nọ e rrọ omai oma, e te sae rayẹ no ho nọ ma gbẹ rrọ akpọ Ẹdhọ na. Rekọ inievo na a bi fiobọhọ kẹ omai thihakọ ebẹbẹ na.—Itẹ 17:17.

14. Ẹvẹ esẹro itu a re ro fiobọhọ kẹ omai nọ oware okpẹtu o tẹ via?

¹⁴ A bi ru eware jọ ro fiobọhọ kẹ omai. Otẹrọnọ owhe o ku eware mai, hayo nọ ẹyao o te kie omai idudhe, nọ okpẹyao jọ o te bi vo gaga, nọ a te bi kpokpo omai, hayo nọ eware e tẹ ga kẹ omai, inievo nọ ma gbẹ rrọ utu a re fiobọhọ kẹ omai. Evaọ ukoko kpobi, Ogbẹgwae Iruo Ukoko u re lele esẹro itu na ma omaa epanọ a sai ro fiobọhọ kẹ inievo nọ e kpako no, hayo nọ i wo oghẹrẹ ẹbẹbẹ jọ evaọ ugboma rai, nọ oware idudhe jọ nọ u fo nọ a rẹ jọ dhẹ o tẹ via. Nọ oware utioye na o tẹ via, esẹro itu na ae a rẹ kobaro re a gwọlọ inievo nọ e rrọ utu rai, a vẹ riẹ oria nọ a rrọ, gbe eware nọ a gwọlọ. A sae rọ eware wọhọ emu, ame, gbe iwu se ae, jẹ gwọlọ oria nọ a rẹ jọ kẹ ae. Yọ o tẹ gwọlọ dede, a sae wọ oniọvo nọ ọ nwoma hayo nọ oma o rrọ họ kpohọ ọspito. Kọ oware riẹ u gbe woma, inọ ahwo nọ ma gbẹ rrọ utu, a bi fiobọhọ kẹ omai nọ oware jọ o tẹ via kẹ omai?

15. Oware jọ vẹ mai idibo Jihova kpobi ma gwọlọ?

¹⁵ Wọhọ epanọ ma ta no na, ukoko Jihova o rrọ ruaro gaga. Abọ riẹ jọ ọ rrọ obọ odhiwu, abọ nọ o kiọkọ ọ tẹ rrọ obọ otọakpọ obonẹ. Ikọ-odhiwu nọ i bu te ima buobu hayo ima-idu buobu nọ i bi yoẹme kẹ Jihova ae a rrọ abọ ukoko riẹ nọ o rrọ obọ odhiwu. Yọ idibo Jihova nọ i bu vrẹ ima izii (9 million) ae a rrọ abọ ukoko riẹ nọ o rrọ obọ otọakpọ obonẹ. Yọ ma gbe bi bu vrẹ ọvo. (Zẹk. 8:23; Evia. 5:11) Oware ovona mai idibo Jihova kpobi ma gwọlọ, oye họ re ma ru epanọ ohwo kpobi o re ro yo usi uwoma Uvie Ọghẹnẹ. (Evia. 14:6, 7) Fikiere ajọ mai kpobi ma ru eware nọ utu usi uwoma ota nọ ma rrọ na, o rẹ rọ wha erere se omai. Keme ere ma te rọ rehọ eva mai kpobi jiri Jihova.—Ol. 111:1.