Who Gu Amọfa Ẹdhọ Fiki Iroro nọ A Jẹ Hẹ

1-2. Fikieme o rọ rọnọ iroro nọ ma rẹ jẹ ẹsejọ e rẹ wọhọ erọ inievo mai hi?

KỌ ONIỌVO jọ o se owhẹ ta ẹme kẹ no ẹdẹ jọ fikinọ who ru oware jọ, yọ orọnọ who ru thọ họ? Kọ whẹ omara who se oniọvo jọ ta ẹme kẹ no re dede nọ o ru thọ họ? Ma riẹ nọ oware utioye na u ru omai ahwo buobu no.

² Uzẹme riẹ họ, mai kpobi ma rẹ jẹ ọvuọ iroro riẹ. Fikiere u re gbe omai unu hu nọ oniọvo jọ ọ tẹ jiroro jọ nọ i kiehọ omai oma ha. Fikieme? Keme ma rrọ epọvo na ha. Mai kpobi na ma re rri eware epọvo na ha. Uwou nọ a jọ yọrọ omai, ẹwho nọ ma no ze, gbe eware nọ e via kẹ omai no e rẹ lẹliẹ omai rri eware ọvuọ oghẹrẹ riẹ. Rekọ ma rẹ yọroma re ma gbẹ rọ fiki ọvuọ iroro riẹ nọ ma wo wha ozighi fihọ ukoko na ha.—Ẹf. 4:3.

3. Fikieme ma rẹ rọ gwọlọ ta ẹme kẹ inievo mai kpahe iroro jọ nọ a jẹ?

³ Nọ oniọvo ọ tẹ jiroro jọ nọ i kiehọ omai oma ha, ma rẹ gwọlọ epanọ oniọvo na o re ro nwene iroro nọ ọ jẹ na. Ẹsejọ dede ma rẹ vuẹ amọfa inọ oniọvo na o bi rri oware na thọ. Ẹsejọhọ ma bi roro nọ obọ ma gwọlọ fihọ kẹ oniọvo na keme ma you inievo mai, yọ ma gwọlọ nọ eware i woma kẹ ae. (Itẹ 17:17) Ma gwọlọ nọ a ru oware ovo nọ o rẹ lẹliẹ ae bruenu hayo nọ o rẹ raha usu rai avọ Jihova ha.

4-5. Nọ oniọvo jọ ọ tẹ jiroro jọ nọ i kiehọ omai oma ha, eme ma re ru?

⁴ Kọ nọ oniọvo jọ ọ tẹ jiroro nọ i kiehọ omai oma ha, u fo re ma vuẹe nọ o bi rri oware na thọ? Orọnọ nwanọ ere he, eware jọ e riẹ nọ who re rri tao. Dae rehọ iẹe nọ oniọvo jọ ọ gwọlọ ru oware jọ nọ Ebaibol ọ ta nọ ma ru hu. Fikinọ ma you oniọvo na, ma te vuẹe nọ oware nọ ọ gwọlọ ru na u woma ha. (Itẹ 27:5, 6) Kọ otẹrọnọ oware nọ oniọvo na ọ gwọlọ ru na, Ebaibol ọ ta nọ o thọ họ, rekọ u kiehọ omai oma ha, eme ma re ru? Ma te rri oria Ebaibol nọ a rehọ uzoẹme mai na no ze na, uyo na o rrọ etẹe. Oye họ, ma re “bruoziẹ hẹ evaọ oware nọ ahwo a jọ wo ọvuọ iroro riẹ.”—Rom 14:1.

⁵ Ma make riẹ ere no na, ẹsejọ ma rẹ gwọlọ gu oniọvo na ẹdhọ ghele. Fikiere ma te jọ uzoẹme nana ta kpahe oware nọ u gbe ro fo re ma gu inievo mai ẹdhọ họ gbe oware nọ u fo nọ ma re ru. Rekọ ma te kake ta kpahe eware jọ nọ inievo mai a re ru nọ o sae lẹliẹ omai gu ae ẹdhọ.

EWARE JỌ NỌ E SAE LẸLIẸ OMAI GU INIEVO MAI ẸDHỌ

6-7. Dhunu te eware jọ nọ e sae via nọ o rẹ lẹliẹ omai gu inievo mai ẹdhọ.

⁶ Eware jọ e riẹ nọ e rẹ dha omai eva fiki oghẹrẹ ahwo nọ ma jọ vẹre. Yọ ma re roro nọ epanọ ma rri eware yena, ere u fo nọ ahwo kpobi a re rri rai. Rekọ ahwo nọ a kiọkọ a rri rai ere he. Eware itieye jọ ena: Oware ọsosuọ: Re oniọvo-ọmọzae jọ o te ti kurẹriẹ, ọsẹ riẹ ọ jẹ hae da idi vrẹ oma. Nọ o kurẹriẹ no, ẹdẹ jọ nọ a je kpohọ ehaa jọ, ọ tẹ ruẹ inievo jọ nọ a be da udi ogaga. Oware na o tẹ kẹe uye gaga, ọ tẹ be vuẹ ae nọ oware nọ a bi ru na u woma ha. Oware avọ ivẹ: Oniọvo-ọmọtẹ jọ ọ jẹ mọ gaga. Rekọ ọ tẹ te rọ oghẹrẹ jọ siwi ẹyao na kpo no. O sae jọ nọ eware jọ nọ ọ jẹ re i fiobọhọ kẹe. O sae jẹ jọ nọ imu oyibo ọ rehọ, hayo imu Isoko gbe imu itieye efa. Nọ ọ ruẹ oniọvo-ọmọtẹ ọfa nọ ọ be mọ ẹyao ọvona, fikinọ ọ gwọlọ fiobọhọ kẹe, ọ tẹ be vuẹe nọ jọ o ru oware nọ ọyomariẹ o ru nọ oma riẹ u ro kpo na. Dede nọ o be ruọ oniọvo na oma ha, ọ be ta kẹe nọ jọ o ru ei. Oware avọ esa: Oniọvo-ọmọzae jọ nọ o kurẹriẹ no egagọ erue ze, eva egagọ itieye kpobi e rẹ dhae krekrekre. Ẹdẹ jọ ọ tẹ ruẹ oniọvo ọfa nọ o kpohọ uwhori ohwo jọ nọ a bi ru evaọ obọ ichọche. Oware na o kẹ riẹ uye gaga.a

⁷ Joma ta kpahe eware efa nọ e sae lẹliẹ omai rri inievo jọ oghẹrẹ jọ. Oware avọ ene: Oniọvo-ọmọzae jọ ọ tẹ ruẹ ọzae nọ o wo etuagba hayo aye nọ ọ wha etrọza, eva e rẹ were iẹe he, keme no emaha riẹ ze, ahwo a rẹ rehọ ekpehre ubiẹro rri ọzae nọ o wo etuagba gbe aye nọ o ku etrọza họ kpohọ oria. Dede nọ ọ riẹ oware nọ ukoko na o ta kpahe ẹme etuagba avọ etrọza kẹle na, ọ gbẹ be ta kẹ inievo efa nọ u woma ha re Oleleikristi o wo etuagba, yọ o thọ re oniọvo-ọmọtẹ o ku etrọza họ ziọ ewuhrẹ hayo okokohọ. Oware avọ isoi: Ọkpako ukoko jọ ọ riẹ oniọvo-ọmọzae jọ nọ o nwrotọ no ekọleji no, o te kpohọ isukulu efa. Nọ o kpohọ isukulu efa no, o te kie no ukoko no. Oniọvo-ọmọzae ọfa nọ a gbẹ rrọ ukoko ọ be jẹ gwọlọ kpohọ isukulu efa. Ozọ u bi mu ọkpako na nọ ọnana o ti je kie no ukoko no. Ọ tẹ be vuẹe avọ ọsẹgboni riẹ nọ u kiehọ họ re ohwo o kpohọ isukulu efa nọ o te nwrotọ no ekọleji no.

8. (a) Eme o sae lẹliẹ esẹgbini jọ ta nọ esẹgbini jọ evaọ ukoko na a be riẹ emọ rai yọrọ họ? (b) Nọ ma tẹ be hae ta nọ ahwo jọ evaọ ukoko na a be riẹ ru hu, eme o te wha ze?

⁸ Rri oware jọ nọ o rẹ whae ze nọ esẹgbini jọ a sae rọ ta nọ esẹgbini efa a be daoma ha. Oware avọ ezeza: Otẹrọnọ who yẹ emọ no, ma riẹ nọ whọ be daoma gaga re whọ rehọ “ọwhọkuo gbe ehrẹ Jihova” yọrọ emọ ra. (Ẹf. 6:4) Ẹsejọhọ whọ be ruẹ nọ esẹgbini jọ a be kẹ emọ rai uvẹ re a ru eware jọ nọ whọ be kẹ emọ ra uvẹ nọ a ru hu. Ẹsejọ o sae jọ nọ a rẹ ta ẹme kẹ emọ rai hi nọ a gbẹ kaki te uwou ho. A rẹ kẹ ae uvẹ nọ a fa igemu evaọ ifonu, ekọmputa, gbe etẹlẹvishọno. Ẹme nọ a rẹ ta kẹ ae ọvo họ, a fa erọ ozighi hi. Nọ emọ na a ri te oware ovo ho, yọ a dẹ ifonu ilogbo kẹ ae no. O tẹ whae ze nọ emọ ra a bi ro rri owhẹ nọ izi ra e ga hrọ, whọ rẹ jọ ohwo ru oware nọ ọ gwọlọ ru hu. Ẹsejọhọ whọ vẹ te ta nọ esẹgbini jọ a riẹ ọmọ ẹyọrọ vievie he. Nọ inievo efa a gbe bi ru eware oghẹrẹ nọ ma re ru hu, o sae kẹ omai uye. Ẹsejọ dede, ma ti rri ejọ inọ a bi mu igho raha, a re kpohọ erẹ ga hrọ, hayo a be romakẹ eware nọ a re ru rọ sasa oma ga hrọ. Rekọ nọ oware nọ amọfa a ru o gbẹ were omai hi, jọ o kẹ omai uye ga hrọ họ. O gbẹ rrọ ere he, ma vẹ te ta eme nọ e rẹ raha okugbe nọ ma wo evaọ ukoko na.

9. Eme ma rẹ kareghẹhọ? (Rri uwoho na re.)

⁹ Otẹrọnọ oware nọ oniọvo jọ o ru u wo ohẹriẹ no onọ ma ru, ma rẹ rọ fiki oyena ọvo ta nọ mai ma riẹ ru, onọ o ru na o thọ họ. (Rom 14:5) Ebaibol ọ ta nọ Ileleikristi a re “wo iroro evo” evaọ eware nọ Ọghẹnẹ o jie uzi kpahe. (2 Kọr. 13:11) Rekọ nọ Jihova o gbe jie uzi ọvo kpahe oware jọ họ, oghẹrẹ ovona ma ti rri rie he. Joma rehọ oriruo jọ dhesẹ iẹe. Nọ ahwo buobu a te bi kpohọ oria ọvona, ẹsejọhọ ọvuọ edhere riẹ a te dhẹ. Rekọ nọ a tẹ make dhẹ ọvuọ edhere riẹ, a rẹ sai te oria na. Ẹsejọhọ edhere nọ ọ te were ahwo jọ, ọ te were ahwo jọ họ. Ere o rrọ kẹ omai Ileleikristi re, eware nọ e rẹ were ọjọ, e rẹ were ọjọ họ. Rekọ oria ọvona ma be nya. Ẹme na họ, oware ovona ma be daoma ru na, ma gwọlọ ru oware nọ o rẹ were Jihova. Fikiere joma gu ohwo ọvo ẹdhọ họ evaọ oware nọ Ọghẹnẹ o jie uzi ovo kpahe he.—Mat. 7:1; 1 Tẹs. 4:11.

OHWO O GBE RU OWARE NỌ O WỌSO UZI ỌGHẸNẸ HẸ, FIKIEME MA JẸ KẸE UVẸ?

10. Eme Jemis 4:12 o ta nọ ma wo udu riẹ hẹ, kọ fikieme?

¹⁰ Ebaibol o ta ẹme te eware buobu nọ u gbe ro fo ho re ma gu amọfa ẹdhọ evaọ eware nọ a jie uzi ovo kpahe he. Ojọ họ, ma wo udu nọ ma re ro gu amọfa ẹdhọ họ evaọ eware nọ a jie uzi ovo kpahe he. (Se Jemis 4:12.) Jihova ọvo o wo udu nọ o re ro jie uzi kẹ ahwo je bruoziẹ rai, yọ ọ rẹ ta thọ họ. Ọye ọ rẹ sae vuẹ ahwo-akpọ oghẹrẹ nọ a re yeri uzuazọ rai. Jihova ọye o ti bruoziẹ inievo mai orọnọ mai hi. (Rom 14:10) Ma wo udu nọ ma rẹ rọ ta nọ ohwo jọ o ru thọ họ fikinọ ma rri oware nọ o ru na inọ o thọ.b

11. Oghẹrẹ vẹ u fo nọ ma re rri eware, re udhedhẹ gbe okugbe o sae gbẹ jọ ukoko na? (Rri uwoho na re.)

¹¹ Dede nọ Jihova ọ gwọlọ nọ ma wo okugbe, o bi rẹro nọ mai kpobi ma te jọ oghẹrẹ ọvona ha. Ọ tubẹ gwọlọ nọ eware kpobi e jọ oghẹrẹ ọvona ha! Ma te rri eware nọ ọ ma, ma rẹ ruẹ nọ ere ọ ginẹ rrọ. Who te rri ebe ire na ziezi, whọ rẹ ruẹ nọ aikpobi e rrọ epọvo na ha. Mai ahwo-akpọ epọvo na re. Dede nọ ahwo nọ e rrọ akpọ na a bu vrẹ ima-idu eree (8 billion), whọ rẹ ruẹ imava nọ oma rai o rrọ oghẹrẹ ọvona dẹẹ hayo nọ uruemu rai o rrọ oghẹrẹ ọvona ha. U dhesẹ nọ Jihova ọ gwọlọ nọ mai kpobi ma rẹ jọ oghẹrẹ ọvona ha. Rekọ ọ gwọlọ nọ ma rẹ riẹ yerikugbe ziezi. Fikiere jọ o kẹ omai uye he inọ ahwo jọ evaọ ukoko na a wọhọ omai hi. Joma daoma lele ae riẹ yeri. Epanọ ma rẹ rọ riẹ yerikugbe evaọ ukoko na oye o rẹ mae jọ omai oja, orọnikọ epanọ amọfa a re ro ru onọ u kiehọ omai oma ha.—Rom 14:19.

OWARE NỌ MA RE RU NỌ AMỌFA A GBE RRI OWARE JỌ OGHẸRẸ NỌ MA RRI RIE HE

12-13. Ma te bi roro nọ oniọvo jọ ọ jẹ “owọ othọthọ,” eme ma re ru? (Ahwo Galesha 6:1; rri ẹkpẹti na re “Nọ Oware nọ Omọfa O Ru O Gbẹ Were Owhẹ Hẹ.”)

¹² Nọ Ebaibol o gbe jie uzi ovo kpahe oware nọ oniọvo jọ o ru hu. Nọ omara nọ, ‘Kọ oniọvo na ọ ginẹ jẹ “owọ othọthọ,” binikọ mẹ me bi rri rie ere na?’ Otẹrọnọ ọ ginẹ jẹ owọ othọthọ, koyehọ ọ raha uzi jọ nọ o rrọ Ebaibol, whọ vẹ nọ omara nọ, ‘Kọ me gine te ohwo nọ ọ rẹ kpọe họ, binikọ omọfa jọ ọ riẹ nọ o mai fo nọ ọ rẹ kpọe họ?’ Otẹrọnọ who te ohwo nọ ọ rẹ kpọe họ, daoma rehọ ẹzi ẹwolẹ lele iei ta ẹme. (Se Ahwo Galesha 6:1.) Ẹsejọhọ oware nọ ohwo na o ru na o ginẹ thọ họ. Rekọ o hae jọ nọ owhẹ, ere whọ hai ti ru ei hi. O tẹ rrọ ere, who du ta kẹe nọ o ruthọ họ, yọ whọ ta ẹme oyoma kpahe iẹe he. Riẹ nọ o wo udu nọ ọ sai ro ru onọ o were riẹ evaọ eware itieye na. Who gu ei ẹdhọ họ.—Rom 14:2-4.

¹³ Roro kpahe oriruo nana. Rehọ iẹe nọ whẹ avọ ogbẹnyusu ra jọ wha kpohọ ehọtẹle nyae re emu. Kọ who ti si ikẹ nọ oghẹrẹ emu nọ whọ ta nọ a ro se owhẹ na, a re ro sei re? Ijo. Keme whọ riẹ nọ o wo udu nọ ọ rẹ rọ re oware nọ o were riẹ. Eva ra ọ be re iẹe fihọ họ. O hae jọ nọ owhẹ ogbẹnyusu ra ọ be ta kẹ nọ oware nọ ọyomariẹ ọ be re na whọ rẹ re re, kọ o te were owhẹ? Ẹme nọ ma be ta na họ, ma rẹ kẹ amọfa uvẹ re a ru oware nọ o were rai nọ o gbẹ wọso uzi ovo ho. Joma ta nọ onọ o were omai na a re ru hu.

14. Whọ tẹ gwọlọ ru oware jọ, eme who re ru re okugbe o gbẹ jọ ukoko na? (1 Ahwo Kọrint 8:12, 13)

¹⁴ Nọ Ebaibol o gbe jie uzi ovo kpahe oware nọ whọ gwọlọ ru hu. Re okugbe o gbẹ jọ ukoko na, daoma gaga re who gbe ru oware nọ o rẹ kẹ amọfa uye he. (Se 1 Ahwo Kọrint 8:12, 13.) Ẹsejọhọ oware nọ whọ gwọlọ ru na, “uzi o kuvẹ” riẹ, koyehọ o thọ họ. Rekọ onọ na họ, otẹrọnọ o te kẹ inievo ra uye, kọ yọ oware nọ o rẹ “kẹ erere”?c (1 Kọr. 10:23, 24) Otẹrọnọ o te kẹ amọfa uye, u ti woma re whọ nyasiọ onọ o rẹ were owhẹ na ba. (Rom 15:1) Ẹsejọhọ whọ te ta nọ, binọ obọnana ma ta nọ ma wo udu nọ ma re ro ru oware nọ o were omai otẹrọnọ Ebaibol o jie uzi ovo kpahe oware na ha. Ee, ma riẹ ere. U fo nọ amọfa a rẹ kẹ owhẹ uvẹ evaọ oware utioye na. Rekọ u fo re whọ kareghẹhọ ohrẹ ọfa nọ o rrọ obe Ahwo Rom 12:18, nọ o ta nọ: “Nọ orọnọ obọ rai o rrọ na, wha lele ahwo kpobi rria dhedhẹ.” Ẹme yena o dhesẹ nọ ma rẹ daoma gaga re ma lele amọfa riẹ yeri. Ma rẹ whaha eware nọ e rẹ kẹ ae uye.

15. Eme ekpako ukoko a re ru re okugbe o gbẹ jọ ukoko na? (1 Ahwo Kọrint 4:6)

¹⁵ Ekpako ukoko a rẹ rọ amọfa gu ẹdhọ họ evaọ eme nọ ohwo ọvo ọ rẹ jọ jiroro kẹ omobọ riẹ. Oware jọ nọ ekpako ukoko a re ru re okugbe o gbẹ jọ ukoko na họ, a re fi izi họ kẹ inievo na ha evaọ ẹme nọ Ebaibol o jie uzi ovo kpahe he. Yọ ekpako na a re “ru vrẹ eware nọ a kere na ha,” koyehọ eme nọ e rrọ Ebaibol na. (Se 1 Ahwo Kọrint 4:6.) Yọ a re ru vrẹ eme nọ e rrọ ebe ukoko na ha. Ma riẹ nọ Ebaibol ukoko u bi kere eware na no ze. U te no ere no, oniọvo jọ ọ tẹ gwọlọ nọ ọkpako jọ ọ kẹe ohrẹ kpahe oware jọ, ọkpako na ọ rẹ kẹe ohrẹ nọ o rọwokugbe Ẹme Ọghẹnẹ. Ọ rẹ yọroma re ọ gbẹ rọ ereghẹ obọriẹ kẹe ohrẹ na ha.—Aiz. 48:17, 18.

16. Eme ọkpako o re ru nọ ekpako ibe riẹ a te kuomagbe jiroro jọ?

¹⁶ Ọkpako ukoko ọ rẹ daoma rọwo fihọ iroro nọ ekpako ibe riẹ a kuomagbe jẹ. Nọ ekpako nọ i kiọkọ a tẹ lẹ kẹ ẹzi ọfuafo na no, nọ a je rri ehrẹ nọ e rrọ Ebaibol rọ jiroro jọ no, ọkpako kpobi ọ rẹ daoma rọwo fihọ iroro nọ a jẹ na. Otẹrọnọ oghẹrẹ nọ o rri oware jọ, ekpako buobu a rri rie ere he, ọ rẹ daoma ru lele ọnọ ekpako na a rọwo fihọ na. (Ẹf. 5:17) Ekpako ukoko a rẹ jẹ yọroma re a gbẹ fa otọ ẹme jọ nọ ukoko o ta ze oghẹrẹ ofa ha. Ma rehọ iẹe nọ ọkpako o rri ẹme nọ ukoko u kere, ọ tẹ jariẹ kru uhie-ẹme ọvo jọ họ obọ, be fae oghẹrẹ ofa, re o rọwokugbe oghẹrẹ nọ ọyomariẹ o rri oware jọ. O tube rri eme efa nọ e rrọ etẹe hẹ. U fo re ọkpako o ru oware utioye na ha.

17. Eghale vẹ i re noi ze nọ ma gbẹ be rọ amọfa gu ẹdhọ họ evaọ oghẹrẹ eware jọ?

¹⁷ Ma wuhrẹ no nọ mai kpobi na, duọ ohwo duọ ọvuọ oghẹrẹ riẹ. Oware nọ o rẹ were ọjọ o rẹ were ọjọ họ, yọ epọvo na ma re rri eware he. U woma inọ ma rrọ ọvuọ oghẹrẹ riẹ keme o be whae ze nọ ukoko na o be rọ were omai oma. Fikiere ma du rọ fiki ọvuọ iroro riẹ nọ ma wo wha ozighi fihọ udevie mai hi. Rekọ ma re lele ohwohwo rria dhedhẹ. Ma rẹ daoma whaha oware nọ o rẹ kẹ amọfa uye. Ma re gu amọfa ẹdhọ họ evaọ ẹme nọ a jie uzi ovo kpahe he. Ma te ru eware nana kpobi, eghale jọ i re noi ze. Ukoko na o te were omai oma, yọ oware nọ a re se nọ okugbe na o te jariẹ.—Ol. 133:1; Mat. 5:9.